I SA/Gd 842/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-12-08
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Marek Kraus, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania podatkowego, podpisana przez tę samą osobę, która podpisała decyzję ostateczną w zwykłym trybie, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania podatkowego, podpisana przez funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu decyzji ostatecznej w zwykłym trybie, jest dotknięta wadą kwalifikowaną. Taka sytuacja narusza zasadę bezstronności i przepis art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, co stanowi podstawę do uchylenia zarówno decyzji wydanej w trybie wznowienia, jak i poprzedzającego ją postanowienia.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie wznowieniowe i decyzją odmówił uchylenia ostatecznej decyzji. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną kwalifikację czynności i wynagrodzenia pośrednika oraz naruszenie zasad postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora, decyzję Naczelnika z postępowania wznowieniowego oraz postanowienie o wznowieniu postępowania, stwierdzając naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 11 grudnia 2014 r. i postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22 kwietnia 2014 r. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 11 grudnia 2014 r. nr [...] i postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22 kwietnia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Gd 842/15
UZASADNIENIE
I.
Dyrektor Izby Celnej - dalej jako "Dyrektor", działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej jako "O.p.", po rozpatrzeniu odwołania skarżącego T. P., od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego - dalej jako "Naczelnik", z 11 grudnia 2014 r. odmawiającej uchylenia decyzji tego organu z 21 lutego 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
II.
Stan sprawy:
Postanowieniem z 16 maja 2013 r. Naczelnik wszczął z urzędu postępowania
w sprawach określenia T. P. w prawidłowych wysokościach podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, w tym podatku z tytułu importu towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z 3 czerwca 2011 r. (zgłoszeniu temu strona przyporządkowała fakturę VAT nr [...] z 13 czerwca 2011 r.).
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ celny uznał, że koszty wynikające z faktur wystawionych przez M. K. za usługi pośrednictwa przy realizacji zakupów i sprzedaży towarów zagranicznych, to prowizja od zakupu, której nie wlicza się do wartości celnej towarów, a która - zgodnie z art. 29 ust. 13 i 15 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - dalej jako "ustawa o VAT", jest elementem podstawy opodatkowania podatkiem VAT z tytułu importu.
W związku z powyższym decyzją z 21 lutego 2014 r. Naczelnik określił stronie zobowiązanie w podatku VAT z tytułu importu towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym.
Strona nie wniosła odwołania od tej decyzji, przez co stała się ona ostateczna
w administracyjnym toku instancji.
Pismem z 25 marca 2014 r. T. P., na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją. Zdaniem strony, w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję, tj. nie uwzględniono, że nie istniała prowizja od zakupu towarów za granicą, a pełnomocnictwo i umowa z M. K. zostały źle sprecyzowane i faktycznie wykonywał on inne czynności niż wykazane w tych dokumentach. Skutkiem tego była błędna treść wystawianych przez niego faktur. Ponadto pominięto korekty faktur VAT wystawionych przez M. K. oraz kolejny aneks do umowy zawartej pomiędzy nim a stroną.
T. P. wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej i przeprowadzenie postępowania podatkowego z uwzględnieniem powyższych okoliczności i dowodów oraz przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków: M. K., B. K. i A. K. na okoliczność, jakie czynności faktyczne na rzecz strony wykonywał M. K. na podstawie "Umowy agencyjnej" z 1 marca 2010 r. oraz aneksów Nr 1 i Nr 2 do tej umowy oraz pełnomocnictwa z 1 marca 2010 r.; czy były to czynności przedstawiciela, czy też były wykonywane czynności pośrednika; czy dokonano korekty treści wystawionych faktur i czy korekty te były zgodne z faktycznie wykonywanymi czynnościami na rzecz strony. Strona wniosła także o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: korekt faktur VAT i druków "WZ", stanowiących załącznik do faktur zakupu towarów.
Postanowieniem z 22 kwietnia 2014 r. Naczelnik wznowił postępowanie w sprawie
i po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie decyzją z 11 grudnia 2014 r. odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej z 22 grudnia 2014 r.
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu T. P., wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie ze swoim wnioskiem, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzucił jej naruszenie przepisów ustawy o VAT, O.p. oraz ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) - dalej jako "k.c."
Dyrektor nie podzielił argumentacji odwołującego się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji z 19 marca 2015 r. organ odwoławczy podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał organ pierwszej instancji do uznania, iż M. K. reprezentował stronę przy zakupie towarów, a wynagrodzenie wynikające z ujawnionej faktury to prowizja od zakupu. Takie ustalenia uprawniały z kolei do włączenia prowizji, w oparciu o art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o VAT, do podstawy opodatkowania tym podatkiem, a w konsekwencji do określenia podatku VAT z tytułu importu w prawidłowej wysokości.
W opinii Dyrektora, przedstawione przez stronę nowe dowody nie rzutowały na zmianę charakteru usług świadczonych przez M. K. i nadal uprawniają go do reprezentowania strony przy zakupie towarów, a "Umowa", nazwana wprost agencyjną, nie straciła charakteru umowy typu przedstawicielskiego. W konsekwencji wynagrodzenie M. K. pozostaje prowizją od zakupu. Organ odwoławczy podkreślił, że dowody z przesłuchań świadków również nie wniosły do sprawy żadnych nowych okoliczności. Tym samym, Dyrektor podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że zaoferowane dowody wprawdzie pozwalały na wznowienie postępowania, to jednak nie dały podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia, niż dokonane decyzją ostateczną.
Organ odwoławczy wskazał, że koszt za usługę polegającą na reprezentowaniu strony przy zakupie towarów, poniesiony przez stronę na rzecz M. K., nie został uznany przez organ za prowizję i koszt pośrednictwa, lecz prowizję od zakupu. Nie został więc wliczony do wartości celnej sprowadzonych towarów, lecz na podstawie art. 29 ust. 15 ustawy o VAT ujęty w podstawie opodatkowania tym podatkiem z tytułu importu towarów. Tym samym, za błędny uznano zarzut naruszenia art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o VAT.
Dyrektor nie podzielił także zarzutów co do pominięcia uregulowań wynikających
z art. 758 § 1 k.c. i art. 98 k.c. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, nie znajdują również uzasadnienia zarzuty naruszenia art. 120, art. 122 i art. 191 O.p., gdyż organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z poszanowaniem ogólnych zasad postępowania.
III.
W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego T. P., reprezentowany przez pełnomocnika - doradcę podatkowego W. A., zarzucił jej:
1. błędne odczytanie przepisów art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o VAT, w wyniku czego czynności pełnomocnika prawnego w rozumieniu art. 95 i 96 k.c. zostały zaliczone do czynności agenta, jako prowizja od zakupów, i jako takie powodowały, że jego wynagrodzenie nie będące prowizją, a jedynie wynagrodzeniem pełnomocnika
z umowy zlecenia, o której mowa w art. 734-751 k.c., a nadto opodatkowane podatkiem VAT w stawce 23%, ponownie wliczono do podstawy opodatkowania tym podatkiem,
co w rezultacie spowodowało podwójne opodatkowanie tej samej czynności w tej samej kwocie i wykonanej przez ten sam podmiot w tym samym czasie - podatkiem VAT;
2. pominięcie uregulowania dotyczącego definicji umowy agencyjnej z art. 758 § 1 k.c.
i definicji pełnomocnika z art. 95 i 96 k.c. oraz czynności umowy zlecenia zdefiniowanej w art. 734 k.c., a tym samym bezpodstawne zakwalifikowanie czynności pełnomocnika prawnego strony postępowania przy imporcie towarów jako czynności agenta
w rozumieniu przepisu k.c., a jego wynagrodzenie zakwalifikowano jako prowizję od zakupów stanowiącą podstawę opodatkowania podatkiem VAT zakupu towarów poza polskim obszarem celnym i - co gorsza - wliczono ponownie do podstawy opodatkowania tym podatkiem, mimo opodatkowania tego wynagrodzenia już uprzednio podatkiem VAT, zapłaconym przez skarżącego;
3. całkowite pominięcie uregulowania dotyczącego definicji pełnomocnika zawartej
w art. 95 i 98 k.c., a tym samym bezpodstawne zakwalifikowanie czynności pełnomocnika strony postępowania przy imporcie towarów, którego czynności są zdefiniowane w art. 734 k.c. jako czynności agenta w rozumieniu art. 758 § 1 k.c.,
a jego wynagrodzenie zakwalifikowano jako prowizję od zakupów i wliczono ponownie do podstawy opodatkowania podatkiem VAT, mimo opodatkowania tego wynagrodzenia już uprzednio tym podatkiem, zapłaconym przez skarżącego;
4. całkowite pominięcie uregulowań prawa Unii Europejskiej w zakresie definicji
i charakteru pośrednika handlowego/przedstawiciela handlowego, odnoszących się do przedstawicieli handlowych działających na własny rachunek, w wyniku czego zostało pomylone pojęcie przedstawiciela handlowego z przedstawicielem prawnym, a tym samym włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem VAT wynagrodzenia przedstawiciela prawnego i zdefiniowanie tegoż wynagrodzenia jako prowizji;
Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca zarzuciła, że organ rażąco naruszył następujące zasady procedury podatkowej:
5. zasadę legalności działania organów podatkowych opisaną w art. 120 O.p., poprzez działanie wbrew przepisom materialnego prawa podatkowego i prawa cywilnego wskazanym w pkt 1-4 skargi;
6. zasadę prawdy obiektywnej opisaną w art. 122 O.p., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pomijanie i nieuwzględnienie inicjatywy dowodowej skarżącego, w wyniku czego nastąpiło błędne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, mając na uwadze, że niniejsze postępowanie jest postępowaniem inkwizycyjnym, a nie kontradyktoryjnym;
7. zasadę swobodnej oceny dowodów opisaną w art. 191 O.p., poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, a nie swobodny, mając na uwadze, że niniejsze postępowanie jest postępowaniem inkwizycyjnym, a nie kontradyktoryjnym i bez zebrania całości materiału dowodowego, w wyniku czego czynności w zakresie przedstawicielstwa prawnego zakwalifikowano do czynności agencyjnych lub pośrednictwa handlowego przy zakupie towarów, a wynagrodzenie pełnomocnika prawnego zaliczono do prowizji handlowej.
Stawiając powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
IV.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
V.
Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.". W odniesieniu do decyzji obejmuje to kwestie oceny kompetencji do jej wydania, zachowania wymogów proceduralnych oraz zgodności treści rozstrzygnięcia z prawem materialnym. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 134 § 1 P.p.s.a.). Ponadto, w myśl art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oznacza to m.in., że choć bezpośrednim przedmiotem skargi do sądu jest decyzja wydana w drugiej instancji, sąd może objąć kontrolą także decyzję organu pierwszej instancji i uchylić ją, jeżeli będzie również dotknięta wadami prawnymi, które rodzą takie konsekwencje.
VI.
W tym miejscu należy wskazać, że w kwestii identycznej jak będąca przedmiotem niniejszego sporu wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokami z 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 844/15, 845/15 i 846/15 uwzględnił skargi T. P. na decyzje Dyrektora z 19 marca 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniach ww. orzeczeń.
Zaskarżona decyzja Dyrektora oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Należy odnotować, że zarówno decyzja ostateczna wydana w trybie zwyczajnym (z 21 lutego 2014 r.), postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego
(z 22 kwietnia 2014 r.), jak i decyzja wydana w pierwszej instancji w trybie wznowieniowym (z 11 grudnia 2014 r), zostały podpisane przez tę samą osobę - Kierownika Referatu Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców II nadkom. G. B., działającego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego.
Zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, instytucja wyłączenia pracownika jest elementem sprawiedliwości proceduralnej, czyli jednej z zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), z której wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia sporów indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. Przestrzeganie wspomnianej zasady jest obowiązkiem zarówno ustawodawcy, jak i organów (sądów) stosujących prawo, także w procesie jego wykładni (uchwała NSA z 18 lutego 2012 r. sygn. akt I GPS 2/12, ONSAiWSA 2013/4/59, dotycząca zastosowania art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w odniesieniu do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa
w art. 221 O.p.).
W uchwale siedmiu sędziów z 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06 (ONSAiWSA 2007/3/61) Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na argumentację Trybunału Konstytucyjnego zawartą w wyroku z 7 marca 2005 r. (sygn. akt P 8/03, OTK-A 2005/3/20), dotyczącym zgodności z Konstytucją art. 24 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.". Trybunał podkreślił, że instytucja wyłączenia pracownika ma charakter procesowy, gwarantujący stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy przez jej poddanie instancyjnej kontroli w postępowaniu administracyjnym, a następnie - kontroli sądowej. Z wyjątkiem podejmowania czynności niecierpiących zwłoki z uwagi na interes społeczny lub ważny interes strony (art. 25 § 4 k.p.a.) podlegający wyłączeniu pracownik nie może dokonywać innych czynności niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji ani w nich uczestniczyć, a tym bardziej wydawać decyzji w imieniu organu administracji publicznej lub za ten organ. Rozwijając tę argumentację Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale wskazał, że prawo obywatela do wniesienia odwołania oznacza według tej zasady jego prawo do ponownego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy.
Z kolei "sprawiedliwość" wymusza m.in. takie cechy procesowe, jak obiektywizm
w orzekaniu oraz związaną z tym konieczną niezależność osób wydających decyzje administracyjne. Przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.) nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady hierarchicznego podporządkowania organów orzekających. Na tym polega zasada i jednocześnie gwarancja procesowa, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie. Omawiana przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie pod kątem jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie odwołania w konkretnej sprawie, bo ma charakter bezwzględny.
W literaturze przedmiotu akcentuje się, że celem instytucji wyłączenia pracownika jest uniknięcie sytuacji, w której pracownik raz już uczestniczący w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to ugruntowany pogląd na stan faktyczny sprawy, czy też na sposób rozstrzygnięcia sprawy (gdy wydawał decyzję z upoważnienia organu), byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu (zob. W. Chróścielewski, glosa do uchwały NSA z 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, ZNSA 2007/3/137).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć,
że w ramach wznowionego postępowania, w razie istnienia podstaw wznowienia, następuje ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, a więc także rozstrzygnięcie
o prawach i obowiązkach strony. Jak wynika bowiem z art. 245 § 1 O.p. organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie;
2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1;
3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz:
a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo
b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70.
W realiach niniejszej sprawy zaskarżona decyzja została wydana na podstawie
art. 245 § 1 pkt 3 lit. a O.p., stąd też i postępowaniu wznowieniowemu muszą towarzyszyć standardy i gwarancje procesowe, o których mowa w przytoczonym wyżej orzecznictwie.
Względy zachowania odpowiednich gwarancji bezstronności w postępowaniu celnym (podatkowym) każą interpretować zawarte w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. sformułowanie "brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" jako odnoszące się nie tylko do zwyczajnych środków zaskarżenia w postaci odwołania, ale także do nadzwyczajnych środków zaskarżenia, w szczególności też i do wniosku o wznowienie postępowania. W powyższym przepisie nie można dostrzec jakiegokolwiek ograniczenia wyłącznie do środka zaskarżenia w postaci odwołania, gdyż użyte w nim sformułowanie ma charakter ogólny. Zatem pracownik, który podpisał decyzję rozstrzygającą sprawę jako osoba upoważniona, nie może następnie brać udziału w kolejnym etapie postępowania, w którym wskutek wniesienia środka zaskarżenia, czy to w postaci odwołania, czy też wniosku o wznowienie postępowania, oceniana jest prawidłowość uprzednio podjętej decyzji i wydawane jest ponownie rozstrzygnięcie.
Tym samym, Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd o konieczności stosowania art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w odniesieniu do relacji postępowania zwykłego i wznowieniowego (por. wyroki NSA: z 10 kwietnia 2015 r.
sygn. akt I FSK 355/14, LEX nr 1753219, i z 4 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 347/14, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niedostrzeżenie właściwej treści art. 130 § 1 pkt 6 O.p. doprowadziło do sytuacji,
w której osoba, która podpisała decyzję ostateczną wydaną w trybie zwykłym (decyzja
z 21 lutego 2014 r.), wszczęła postępowanie wznowieniowe (postanowienie z 22 kwietnia 2014 r.) oraz dokonała weryfikacji wydanej przez siebie decyzji w trybie wznowienia postępowania (decyzja z 11 grudnia 2014 r.).
Taki sposób procedowania pozostaje w sprzeczności z gwarancjami bezstronności
i narusza art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Zdaniem Sądu, jest to uchybienie na tyle istotne,
że ustawodawca traktuje je jako wadę kwalifikowaną - jak wynika z art. 240 § 1 pkt 3 O.p. wydanie decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. Wydana w pierwszej instancji w trybie wznowieniowym decyzja z 11 grudnia 2014 r. oraz poprzedzające ją postanowienie
o wznowieniu postępowania były więc dotknięte wadą kwalifikowaną i nie mogły być pozostawione w obrocie prawnym.
Wady tej nie dostrzegł jednak Dyrektor, rozpoznając odwołanie od ww. decyzji.
W ocenie Sądu, pozostawienie w obrocie prawnym rozstrzygnięcia dotkniętego wadą kwalifikowaną należy uznać jako istotne naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 O.p., poprzez jego niezastosowanie.
Z powyższych rozważań wynika, że decyzje organów obydwu instancji oraz postanowienie Naczelnika z 22 kwietnia 2014 r. są dotknięte istotnymi uchybieniami procesowymi, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. stanowią podstawę ich uchylenia.
Wobec stwierdzenia przez Sąd uchybień natury procesowej przedwczesna stała się merytoryczna kontrola legalności zaskarżonej decyzji, w tym ocena zarzutów podniesionych w skardze. W pierwszej kolejności organ musi bowiem ponownie wszcząć postępowanie wznowieniowe i rozpoznać sprawę z pominięciem pracownika, który wydał decyzję w postępowaniu zwyczajnym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, decyzję Naczelnika z 11 grudnia 2014 r. oraz postanowienie tego organu
z 22 kwietnia 2014 r. w przedmiocie wznowienia postępowania.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i 4, art. 209 P.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153), zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło