I SA/Gd 847/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2021 r. nr 2201-IOV-1.4103.75.2020/10/10 w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. postanawia: zasądzić od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 7.417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 847/21 po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r., w pkt 1 wyroku uchylił zaskarżoną decyzję, zaś w pkt 2 zasądził od organu na rzecz Skarżącej kwotę 4.717,- złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, ze skarga była zasadna, albowiem postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte na krótko przed upływem terminu przedawnienia, a organ w zaskarżonej decyzji nie naświetlił kwestii pozwalających na ocenę, czy doszło do instrumentalnego potraktowania instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia, stosownie do wniosków, jakie wypływają z uchwały składu 7. sędziów NSA z dnia 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 1/21. Uzasadniając postanowienie o zwrocie kosztów postępowania Sąd stwierdził, że na ogólną kwotę zasądzonych kosztów składają się: zwrot wpisu (2.000,- zł), zwrot opłaty od pełnomocnictwa (17,- zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (5.400,- zł), obliczone na podstawie § 2 ust. 1 pkt f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687) które obniżone zostało o 50% na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", p.p.s.a., gdyż Sąd uwzględnił tylko jeden z zarzutów skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Pełnomocnik Skarżącej wskazał na naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: art. 200 p.p.s.a., 205 p.p.s.a. i art. 206 p.p.s.a. poprzez brak zasądzenia zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw poprzez nieuzasadnione obniżenie o 50% kosztów zastępstwa procesowego i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 2.700,- zł zamiast kwoty 5.400,- zł. Pełnomocnik Skarżącej wniósł także o zmianę powyższego postanowienia w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania i przyznanie Skarżącej kosztów postępowania w kwocie 7.417,- zł. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 maja 2022 r. sygn. akt I FZ 39/22 uwzględnił zażalenie Strony. NSA wskazał, że instytucję miarkowania kosztów sąd może zastosować jedynie w uzasadnionych przypadkach. Obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie swojego stanowiska, natomiast WSA w Gdańsku nie wyjaśnił w sposób należyty swojego stanowiska. NSA uznał za niewystarczającą argumentację Sądu, że został uwzględniony tylko jeden z zarzutów skargi. NSA wskazał, że wprawdzie instytucja miarkowania kosztów postępowania, znajduje zastosowanie także do przypadków nadużycia prawa, to jednak nic nie wskazuje, aby miało to miejsce w przedmiotowym przypadku (nadużycie uprawnień procesowych). Z uzasadnienia postanowienia nie wynika, jakie to racje słusznościowe, ani inne umotywowane, przyjął Sąd pierwszej instancji za podstawę swojego stanowiska. Stwierdzenie, że został uwzględniony tylko jeden z zarzutów skargi sugeruje, że inne zarzuty nie były zasadne. Strona Skarżąca trafnie wskazała w zażaleniu, że pozostałe zarzuty nie były przez Sąd rozpatrzone, wiec trudno obarczać ją odpowiedzialnością za taki stan rzeczy. Na tle okoliczności faktycznych zaistniałych w tej sprawie nie można przyjąć, że w sprawie zaistniał uzasadniany przypadek w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. W ramach ponownego wydania postanowienia, Sąd w sposób pełny powinien wyjaśnić przesłanki rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku (odpowiednio: postanowieniu) NSA ciąży na sądzie, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, i może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego – co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Stosownie do art. 205 § 4 p.p.s.a. przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Odrębne przepisy, o których mowa w art. 205 § 2 p.p.s.a., to w analizowanym przypadku przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687) - dalej "rozporządzenie MS". Jak stanowi art. 206 p.p.s.a., sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Ponieważ art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., to obejmuje swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Przy określaniu wysokości wynagrodzenia takiego pełnomocnika należy każdorazowo uwzględniać stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy, a także wkład jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczbę stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, a także tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zob. wyrok NSA z 20.05.2021 r., II GSK 547/21, CBOSA). Ponadto "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a., nie jest ograniczony do przykładowego przypadku określonego drugą częścią cytowanego przepisu – po słowach "w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu" – a zatem nie ogranicza się tylko do sytuacji częściowego uwzględnienia skargi. Możliwe jest zastosowanie tego przepisu nawet w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. Ustalając, czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 206 p.p.s.a., zbadać należy m.in. zakres uwzględnienia zarzutów skargi, nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy (zob. wyrok WSA z 21.05.2021 r., II SA/Po 130/20, CBOSA). Jak zasadnie zauważył NSA samo uwzględnienie tylko jednego z podniesionych w skardze przez Pełnomocnika zarzutów nie mogło uzasadniać miarkowania kosztów. Zaskarżona decyzja została uchylona, bowiem w sprawie organy nie odniosły się do możliwości instrumentalnego wykorzystania art. 70 § 6 pkt 1 O.p., co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji bez konieczności omawiania pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Z tego względu omawianie ich było przedwczesne. Dopiero bowiem rozważenie kwestii związanych z przedawnieniem zobowiązania podatkowego, w sposób potwierdzający skuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia, będzie pozwalało na odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi. W sprawie nie było możliwe rozważanie ww. kwestii w sytuacji, gdy nie jest przesądzona dopuszczalność prowadzenia postępowania podatkowego. Wobec powyższego Sąd uznał, że miarkowanie kosztów w niniejszej sprawie nie było zasadne. Strona nie może być obciążona odpowiedzialnością, że w niniejszej sprawie organ nie przedstawił wystarczającego materiału w zakresie przedawnienia zobowiązania. Jak trafnie podniesiono w zażaleniu zarzuty skargi odnosiły zarówno do kwestii przedawnienia, jak i innych przepisów prawa materialnego i procesowego. W tej sytuacji Sąd ponownie rozstrzygając o kosztach stwierdził, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do miarkowania kosztów postępowania. Uwzględniając powyższe, stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 7.417 zł. Na koszty sądowe składał się: wpis od skargi w kwocie 2.000,- zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5.400,- zł (stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt f rozporządzenia MS), a także wydatek w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - w wysokości 17,- zł. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt f rozporządzenia MS, postanowił jak w sentencji postanowienia.