I SA/Gd 856/24

Dnia 4 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B Spółki z o.o. z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 856/24 w sprawie ze skargi B Spółki z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2024 r., nr 2201-IOV-1[1].4103.418-445.2023/10/06 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2016 r. oraz od sierpnia 2017 r. do grudnia 2018 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 r., wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez B Spółkę z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2024 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2016 r. oraz od sierpnia 2017 r. do grudnia 2018 r. Pismem z 17 kwietnia 2026 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym 20 kwietnia 2026 r., prezes zarządu Skarżącej wniósł o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i jednocześnie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 4 maja 2026 r. tut. Sąd, działając na podstawie art. 141 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił sporządzenia uzasadnienie ww. wyroku, albowiem uznał, że w rozpoznawanej sprawie wyrok został ogłoszony na rozprawie w dniu 18 czerwca 2025 r. W związku z powyższym, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie wyroku z uzasadnieniem, upływał z dniem 25 czerwca 2025 r. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 20 kwietnia 2026 r. (o czym świadczy pieczęć na kopercie wskazująca datę nadania pisma w urzędzie pocztowym), co oznacza, że wniosek ten – jako złożony po terminie – jest bezskuteczny, ze wszystkimi wskazanymi powyżej implikacjami. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Skarżąca wskazała, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Skarżąca wyjaśniła, że uchybiła terminowi bez swojej winy, gdyż podmiot, który prowadzi jej wirtualne biuro nie przesłał jej informacji o nadesłanej korespondencji z Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 14 maja 2025 r. zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 18 czerwca 2025 r. wysłano do Skarżącej na wskazany adres do korespondencji. Z adnotacji na kopercie zawierającej wskazaną korespondencję (k. 102 akt sądowych) wynika, że wobec nieobecności adresata doręczyciel w dniu 15 maja 2025 r. pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej awizo, wraz ze wskazaniem, że przesyłkę pozostawiono do odbioru w urzędzie pocztowym Gdynia 1. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 23 maja 2025 r., a wobec niepodjęcia w terminie, korespondencję odesłano do nadawcy. Zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2025 r. Sąd uznał korespondencję za doręczoną zastępczo w dniu 29 maja 2025 r. Prawidłowość zawiadomienia Skarżącej o terminie rozprawy została potwierdzona w trakcie rozprawy w dniu 18 czerwca 2025 r., o czym świadczy stosowny zapis w protokole rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 r., wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, natomiast pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 20 kwietnia 2026 r., prezes zarządu Skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując w uzasadnieniu, że do uchybienia terminowi nie doszło z winy Skarżącej, gdyż podmiot, który prowadzi jej wirtualne biuro nie przesłał jej informacji o nadesłanej korespondencji z Sądu. Stosownie do art. 86 i art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane przesłanki były spełnione łącznie, w przeciwnym razie następuje odmowa przywrócenia terminu, bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzucenie. Przywrócenie terminu następuje jedynie, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Natomiast zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem, o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 roku, V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 roku, II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyr. NSA z dnia 4 czerwca 2002 roku, II SA/Ka 1977/00, niepublikowany). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu nie można uznać, że Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku, a tym samym dochowanie należytej staranności. Należy przede wszystkim podkreślić, że zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku o przywrócenie terminu, Skarżąca wskazała, że podmiot, który prowadzi jej wirtualne biuro nie przesłał jej informacji o nadesłanej korespondencji z Sądu. Powyższe zdaniem Sądu świadczy o niedochowaniu przez stronę należytej staranności. Skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła, co legło u podstaw tego zaniechania. Obieg korespondencji między Skarżącą a zarządcą biura wynika z umowy między tymi stronami i pozostaje bez wpływu nabieg terminów sądowych. Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywający zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu przywołane we wniosku okoliczności dotyczące nieprzekazania pisma przez osobę prowadzącą biuro nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Sąd stanął na stanowisku, że twierdzenia Skarżącej w tym zakresie są gołosłowne, niepotwierdzone w żaden sposób np. oświadczeniem zarządcy biura, osoby odpowiedzialnej za odbiór korespondencji, czy tez doręczyciela. Skarżąca nie wykazała, że do niedoręczenia przesyłki sądowej doszło bez jej winy. Powyższe zdaniem Sądu bezsprzecznie świadczy o tym, że Skarżąca nie dochowała należytej staranności w zarządzaniu odbiorem korespondencji. Przy czym, co wskazano powyżej, zarządzenie prawidłowo skierowano na wskazany przez stronę adres do doręczeń. Skarżąca nie ustanowiła w sprawie pełnomocnika, w tym również pełnomocnika do doręczeń, stąd uprawniony jest wniosek, że podając adres wirtualnego biura, Skarżąca należycie dbająca o swoje interesy winna dopilnować, aby przesyłki sądowe do niej docierały. Ponadto podkreślenia wymaga, że w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca nie wyjaśniła, kiedy i w jaki sposób dowiedziała się o ogłoszeniu wyroku i uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia. Wskazać ponownie należy, że wyrok ogłoszono 18 czerwca 2025 r., natomiast wniosek strona złożyła dopiero 20 kwietnia 2026 r., zatem 10 miesięcy od rozprawy. Powyższe również świadczy o niedbałości Skarżącej w prowadzeniu sprawy zawisłej przed tut. Sądem Zdaniem Sądu przytoczone przez stronę skarżącą okoliczności nie dają podstaw do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Na uwagę zasługuje fakt, że Skarżąca nie wskazała żadnej wiarygodnej okoliczności, która uniemożliwiła jej złożenia przedmiotowego wniosku. Ponieważ niedochowanie przez stronę terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz jest konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu sprawy (niewłaściwa organizacja pracy biura i nieprawidłowe zarządzanie dokumentacją), uznać należy, iż nie zachodzą ważne powody do przywrócenia uchybionego terminu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony należytej staranności. Należyta staranność w prowadzeniu spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżąca nie była w stanie złożyć w terminie przedmiotowego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z tym uznać należało, że Skarżąca nie dochowała należytej staranności oraz nie uprawdopodobniła braku winy w niedopełnieniu obowiązku. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a., tzn. strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz nie wyjaśniła kiedy o uchybieniu terminowi dowiedziała się. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.