I SA/Gd 868/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-11-25

Skład orzekający: Alicja Stępień, Marek Kraus, Ewa Kwarcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która zawarła umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości i zobowiązała się do zapłaty podatku od nieruchomości za okres poprzedzający zawarcie umowy przyrzeczonej, może być uznana za samoistnego posiadacza tej nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż skarżąca L. D. była właścicielką nieruchomości i tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości za rok 2012. Sąd podzielił stanowisko organów, że umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości nie stanowi dowodu na samoistne posiadanie nieruchomości przez spółkę "A" przed zawarciem umowy przyrzeczonej. Obowiązek podatkowy ciążył na właścicielu, ponieważ nie wykazano istnienia samoistnego posiadacza.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za rok 2012. Prezydent Miasta określił wysokość podatku dla skarżącej L. D. jako właścicielki nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała, że samoistnym posiadaczem nieruchomości była spółka "A", która zobowiązała się do zapłaty podatku, a organy błędnie zinterpretowały umowy przedwstępne jako niepowodujące samoistnego posiadania. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2014 r., [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok oddala skargę. I SA/Gd 868/14 UZASADNIENIE I. Decyzją z dnia 28 maja 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej jako O.p.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 6 ust. 1 i 5 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r., nr 95, poz. 613 ze zm.; u.p.o.l.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej L. D. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 października 2013r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2012 - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. II. Stan sprawy: w dniu 31 października 2013 r. Prezydent Miasta wydał decyzję w której określił wobec skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2012 rok w kwocie 982,00 zł. Od powyższej decyzji pismem z dnia 18 listopada 2013 r. skarżąca złożyła odwołanie. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 210 § 4 O.p. poprzez niewyjaśnienie dlaczego "A" Spółka Jawna z siedzibą w G. (dalej jako "A") nie została uznana przez organ za posiadacza samoistnego, tym samym za podatnika podatku od nieruchomości. Zarzucono także naruszenie art. 187 §1 O.p. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego i nie uwzględnienie ww. okoliczności. Strona wskazała, że do pisma procesowego z dnia 9.09.2013 r. dołączono kopie dwóch aktów notarialnych według których (...) pełnia władztwa związana z dysponowaniem nieruchomością została przekazana spółce "A"; faktyczne ustalenia stron były takie, iż od momentu zawarcia aktów notarialnych wszystko co dotyczy nieruchomości staje się sprawą "A" (...). Powołano się na pismo z dnia 24.05.2013 r. w którym "A" zapewniła, że w razie nałożenia podatku na L. D. podatek zostanie zapłacony przez "A". Strona wskazała, że możliwość dysponowania nieruchomością nastąpiła dopiero 7.03.2011 r., wówczas wytyczono nowe granice geodezyjne w związku ze zwrotem nieruchomości, natomiast wcześniej toczyło się postępowanie sądowe o zwrot nieruchomości. SKO rozpatrując sprawę przywołało dyspozycję art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., który stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, które są właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 art. 3 u.p.o.l. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 3 u.p.o.l.). Z mocy zaś art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasi w ciągu roku. podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek (ust. 5). Organ drugiej instancji podkreślił, że jak wynika z akt sprawy prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2010 r. (sygn. akt I OSK 1365/10) oddalono skargę kasacyjną Gminy Miasta na decyzję Wojewody z dnia 23 listopada 2009 r. ([...]) mocą której orzeczono o zwrocie na rzecz L. D. nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr [...] i [...] położonej w G. przy ul. [...]. Postanowieniem Wojewody z dnia 15.01.2010 r. wstrzymano wykonanie decyzji z 23 listopada 2009 r., co - zdaniem organu - wskazuje, że skarżąca stalą się właścicielką przedmiotowych nieruchomości z dniem 3 listopada 2010 r. W aktach sprawy znajduje się akt notarialny z dnia 21 lutego 2012 r. (Rep. A nr [...]). na podstawie którego skarżąca sprzedała "A" nieruchomość obejmującą działki nr [...] i [...]. Z ewidencji gruntów wynika, że właścicielem i władającym przedmiotowej nieruchomości jest L. D. (stan na dzień 31.12.2011 r., przed sprzedażą nieruchomości), grunt o łącznej powierzchni 14026m2 jest oznaczony jako Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. nr 193. poz.1287; dalej jako u.p.g.k.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy wskazał, że podatnikiem jest właściciel gruntu, chyba że włada nim posiadacz samoistny; w takim przypadku obowiązek podatkowy będzie spoczywał na posiadaczu samoistnym. Posiadaczem samoistnym gruntu zgodnie z przepisem art. 336 Kodeksu cywilnego jest ten, kto nim faktycznie włada jak właściciel. Przywołano wyrok z 24 maja 2013 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazuje się, że jeżeli samoistny posiadacz nieruchomości nie został wskazany zgodnie z art. 21 u.p.g.k. w związku z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. w ewidencji gruntów i budynków, to tym samym nie mógł na nim ciążyć obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, lecz na ujawnionym w tej ewidencji właścicielu (wyrok NSA z dnia 24 maja 2013 r., II FSK 1749/11, LEX nr 1396120). W odwołaniu strona co prawda podała, że posiadaczem samoistnym jest "A" i powołuje się na akt notarialny z dnia 7.12.2007 r. (Rep. A nr [...]) oraz akt notarialny z dnia 18.05.2010 r. (Rep. A nr [...]), jednak w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się akty notarialne: z dnia 7.12.2007 r. - umowa przedwstępna sprzedaży m.in. przedmiotowych nieruchomości oraz z dnia 18.05.2010 r. - umowa przedwstępna sprzedaży m.in. przedmiotowych nieruchomości "A" Spółka Jawna z siedzibą w G.. W aktach sprawy znajduje się też pismo z dnia 19 lipca 2013 r., w której "A" poinformowało, że spółka nie była samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a nabycie nieruchomości nastąpiło aktem notarialnym z 21.02.2012 r. Na wezwanie Kolegium, w piśmie z dnia 22 maja 2013 r. "A" poinformowała, że zgodnie z § 10 ust. 1 umowy przedwstępnej sprzedaży z dnia 18.05.2010 r. objęcie nieruchomości w posiadanie nastąpiło z dniem 21.02.2012 r. tj. w chwili zawarcia umowy sprzedaży. Wskazano, że do dnia zawarcia umowy posiadaczem nieruchomości była skarżąca L. D.. Odnosząc się do pisma z dnia 24.05.2013 r. "A" podkreśliła, że mając na uwadze chęć podtrzymania dobrych relacji z L. D. spółka zobowiązała się wobec niej pokryć koszty podatku za wskazany okres, co też faktycznie nastąpiło. Zdaniem SKO powyższe dokumenty, na które powołuje się w odwołaniu strona nie są dowodami na to, że "A" była posiadaczem samoistnym przedmiotowych nieruchomości. Umowy przedwstępne sprzedaży nieruchomości stanowią jedynie zobowiązanie zawarcia w przyszłości umowy ostatecznej sprzedaży, nie stanowią o wcześniejszym przekazaniu władztwa nad ww. nieruchomościami. Z kolei pismo z dnia 24.05.2013 r. stanowi tylko dowód na to, co w nim stwierdzono tj. oświadczono, że "A" zapłaci podatek od nieruchomości za okres przed zawarciem umowy sprzedaży, co nie jest dowodem posiadania samoistnego przedmiotowej nieruchomości. Materiał dowodowy sprawy nie wskazuje zatem, że przedmiotowe nieruchomości znajdowały się w posiadaniu samoistnym "A", strona zaś nie przedstawiła żadnych dowodów mogących podważyć tę okoliczność. Zdaniem Kolegium nie ma podstaw do kwestionowania wyjaśnień złożonych w ww. pismach przez "A", nie budzą one wątpliwości, zaś materiał dowodowy nie potwierdza. Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy ustalenie wobec L. D., jako właścicielki nieruchomości oznaczonej numerami [...] i [...], wysokości podatku od nieruchomości za 2012 rok za okres dwóch miesięcy (styczeń i luty) jest – zdaniem Kolegium - zgodne z prawem. Podkreślono przy tym, że w sprawie zastosowano stawki prawidłowe - jak dla gruntów pozostałych, przewidziane w § 1 pkt 1 lit. c uchwały Nr XIII/241/11 Rady Miasta z dnia 26 października 2011r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta, a dokonane obliczenia nie zawierają błędu. III. Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zarzuca się naruszenie prawa materialnego przez rażąco błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (w sposób opisany poniżej) oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (w sposób opisany w uzasadnieniu niniejszej skargi). Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta. Skarżąca w uzasadnieniu skargi podtrzymała swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, że samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości - w rozumieniu art. 336 K.c. - jest firma "A". Art. 3 ust.3 u.p.o.l. wyraźnie stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, to obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na tym samoistnym posiadaczu. Zdaniem skarżącej organ drugiej instancji błędnie przyjmuje, że podstawą samoistnego posiadania nie może być przedwstępna umowa sprzedaży przedmiotowej nieruchomości oraz myli objęcie danej nieruchomości w samoistne posiadanie z objęciem nieruchomości we władanie właścicielskie, po zawarciu przyrzeczonej umowy sprzedaży. W niniejszej sprawie "A" najpierw - w oparciu o postanowienia przedwstępnej umowy sprzedaży - była samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a następnie - po zawarciu umowy przyrzeczonej - stała się jej właścicielem. Zdaniem strony, nierozróżnianie tych czynności prawnych stanowi podstawę wydania przez Kolegium niezgodnej z prawem decyzji, prowadząc do całkowicie błędnej wykładni art. 336 K.c. i niezastosowania w sprawie dyspozycji z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. Zdaniem skarżącej, okoliczność, że samoistne posiadanie nie było przez Prezydenta Miasta uwzględnione w ewidencji gruntów i budynków nie ma dla istoty sprawy żadnego znaczenia, a z pewnością nie może stanowić podstawy do bezzasadnego obciążania skarżącej nienależnym podatkiem od nieruchomości. Jeśli zaś ewidencja gruntów i budynków zawiera dane niezgodne ze stanem faktycznym, to obowiązkiem Prezydenta Miasta jest zaktualizowanie tej ewidencji, także z uwzględnieniem dokumentów zebranych w niniejszej sprawie. Granice geodezyjne przedmiotowej nieruchomości zostały wytyczone dopiero 7 marca 2011 roku. Wcześniej z powodu składanych przez Prezydenta Miasta różnorakich środków zaskarżenia skarżąca nie mogła przedmiotową nieruchomością władać. Byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, aby organ, który ze swej winy nie przekazał przedmiotowej nieruchomości naliczał podatek od tej nieruchomości za okres, w którym skarżąca tą nieruchomością nie władała. Zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło się na niepełnym materiale dowodowym, zgromadzonym przez Prezydenta Miasta i - w tej sytuacji - nie znając całości sprawy, dokonało całkowicie błędnej interpretacji zebranych w sprawie dokumentów. W sprawie nie doszło do obiektywnego wyjaśnienia żadnej z wątpliwości z udziałem skarżącej, a wszystkie kwestie wątpliwe i sporne bezzasadnie zinterpretowano na korzyść firmy "A". Oczywistym zatem jest, że wszelkie kwestie sporne co do stanu faktycznego sprawy powinny być wyjaśniane z udziałem zainteresowanych - najpełniej poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Braki w ustaleniu stanu faktycznego miały oczywisty, istotny wpływ na zastosowaną przez SKO subsumcję i wykładnię - a w efekcie - na wynik sprawy. Podkreślono ponadto, że skarżąca jest osobą w bardzo zaawansowanym wieku (ponad 90 lat) i wyegzekwowanie od niej minimalnego podatku od nieruchomości spowoduje, że zwrotu tego podatku - po pozytywnym dla niej rozpoznaniu niniejszej skargi - może już nie doczekać, a sam niepotrzebnie zastosowany tryb postępowania egzekucyjnego może spowodować nieodwracalne skutki dla zdrowia skarżącej. Uwzględnić bowiem trzeba, że podatek od nieruchomości, o którym mowa w sprawie, został naliczony od nieruchomości, z której skarżąca została bezprawnie wywłaszczona w latach 70-tych ubiegłego stulecia, a o którego odzyskanie od lat się ubiega. IV. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: V. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Sąd administracyjny bowiem został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, zgodnie z kryterium legalności, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008r., sygn. akt: II FSK 1665/06, opubl. w: LEX nr 471526), zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. Stan faktyczny sprawy został wyżej szczegółowo przedstawiony i nie będzie powtarzany w całości. W dalszej części uzasadnienia jego elementy będą przywoływane wyłącznie w zakresie niezbędnym do oceny prawidłowości dokonanej przez organ subsumcji. VI. Jak wynika z prawidłowo przeprowadzonego postępowania podatkowego, skarżąca stała się właścicielką przedmiotowych nieruchomości z dniem 3 listopada 2010 r. i z tym dniem przysługiwało jej uprawnienie do korzystania i rozporządzania przedmiotową nieruchomością w granicach prawa własności, a tym samym od 1 grudnia 2010 r. powstał obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Rację ma też organ podatkowy wskazujący, że dysponowanie nieruchomością przez stronę nie nastąpiło dopiero po wytyczeniu granic działek tj. po dniu 7.03.2011 r. W przedmiotowej sprawie istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do różnicy stanowisk w zakresie wskazania podmiotu obciążonego obowiązkiem podatkowym z tytułu podatku od nieruchomości, przy czym podkreślenia wymaga, że zarówno strona skarżąca jak i organy podatkowe pozostają przy tym zgodne, co do wykładni art. 3 ust. 3 u.p.o.l. stanowiącego, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Wykładnię tę podziela także Sąd; dyspozycja art. 3 ust. 3 u.p.o.l. jest jasna i nie budzi obecnie wątpliwości interpretacyjnych (w odróżnieniu od określającego krąg podatników stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2003 r.) Ratio legis wprowadzenia wskazanego przepisu (ustawą nowelizacyjną z dnia 30 października 2003 r.; Dz. U. z 2002r., nr 200, poz. 1683) była konieczność rozstrzygnięcia podatkowoprawnych skutków związanych z sytuacją, w której obok przysługującego jednemu podmiotowi prawa własności, nieruchomość pozostawała w posiadaniu samoistnym innego niż właściciel podmiotu. Konieczność ta była podyktowana istniejącym w orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu sporem dotyczącym "pierwszeństwa" w przypisywaniu przymiotu podatnika właścicielowi, bądź samoistnemu posiadaczowi nieruchomości, którzy w równorzędny sposób byli wymienieni przez ustawę o podatkach i opłatach lokalnych jako podatnicy podatku od nieruchomości. Art. 3 ust. 3 u.p.o.l., stanowi więc po pierwsze swoistą normę kolizyjną, rozstrzygającą, że w sytuacji gdy samoistny posiadacz nieruchomości, nie jest jej właścicielem, to on, a nie właściciel, pozostaje zobowiązany do zapłaty podatku od danej nieruchomości. Przyjęte rozwiązanie należy ocenić jako sprawiedliwe, ponieważ to posiadacz samoistny, a nie właściciel, sprawuje faktyczne władztwo nad nieruchomością, może ją użytkować i uzyskiwać z tego tytułu przychody i innego rodzaju korzyści. Mając na uwadze treść art. 3 ust. 1 u.p.o.l. oznacza to jednocześnie, że właściciel danej nieruchomości będzie zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości tylko wtedy, gdy żaden inny podmiot nie jest jej samoistnym posiadaczem. Posiadanie, w tym posiadanie samoistne, jest stanem faktycznym. Domniemywa się, że ten kto rzeczą faktycznie włada jest jej posiadaczem. Posiadaczem samoistnym jest natomiast ten, kto włada rzeczą jak właściciel. W większości przypadków posiadaczem samoistnym jest prawowity właściciel. Oczywiście może się także zdarzyć, że daną rzeczą faktycznie włada jak właściciel osoba niebędąca właścicielem - pozostająca w dobrej lub złej wierze; mając na uwadze treść omówionej regulacji ustalenie tego, w czyim jakiego rodzaju posiadaniu znajdowała się nieruchomość w danym roku podatkowym, było więc kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy okolicznością faktyczną. Ustalenia organów podatkowych nie przyniosły oczekiwanych przez stronę skarżącą rezultatów, co nie oznacza jednak ich wadliwości. Zebrany materiał pozwala na przyjęcie, że adresat decyzji był podatnikiem podatku od nieruchomości w danym roku podatkowym. Z treści umowy przedwstępnej sprzedaży z 18 maja 2010r., zawartej pomiędzy skarżącą a "A", wydanie przedmiotowej nieruchomości nastąpi po upływie 7 dni licząc ten termin od dnia zawarcia umowy przyrzeczonej i to po zapłacie całej ceny (§ 10.1; akta postępowania podatkowego nie są ponumerowane). Strony zawarły umowę sprzedaży dopiero w dniu 21 lutego 2012r., w której to umowie strony potwierdziły zapłatę ceny oraz wydanie nieruchomości "A" (§ 3 i 4 umowy). Należy przy tym wskazać, że w § 2 pkt 2 umowy przedwstępnej z dnia 18 maja 2010r. wskazano, że (...) oświadczeniem z dnia 18 maja 2010 roku, Rep A nr [...] strony rozwiązały umowę przedwstępną sprzedaży z dnia 19 stycznia 2009r., Rep. A nr [...] (...). Zgodnie z dyspozycją art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Zatem posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. W przypadku posiadania zgodnego z prawem stanowi ono element treści określonego prawa podmiotowego. W potocznym ujęciu posiadanie kojarzy się z wykonywaniem "władztwa" nad rzeczą. Jednakże w ściślejszym, techniczno-prawnym znaczeniu, zdefiniowanym w art. 336 Kodeksie cywilnym, niezbędne jest władanie rzeczą "jak właściciel" lub "jak mający inne prawo do władania cudzą rzeczą", z wykluczeniem dzierżenia "wykonywanego za kogo innego" (zob. art. 338 K.c.). Zatem posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. W tej sprawie należy wyraźnie podkreślić, że nie budzi wątpliwości interpretacyjnych element "władania rzeczą" (corpus); chodzi tu o dostrzegalny fakt fizycznego władztwa nad rzeczą, "zatrzymania" rzeczy, jej "używania", "korzystania". Posiadanie jest zatem stanem trwałego (trwającego) władztwa nad rzeczą. Drugim współwystępującym, niezbędnym elementem cywilistycznej konstrukcji posiadania, jest psychiczny czynnik zamiaru władania ("zawładnięcia") rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi). Z postępowania podatkowego prowadzonego w tej sprawie, mając na uwadze wolę stron (skarżącej i "A") wyrażoną w treści umowy przedwstępnej jak i umowy sprzedaży wynika, że do możliwości "władztwa" nad przedmiotową nieruchomością doszło dopiero w dniu sprzedaży nieruchomości i po zapłacie ceny za tę nieruchomość (co zresztą było w zgodzie z ustaleniami stron – w umowie przedwstępnej). Należy przy tym pamiętać, że podatnik nie zostaje zwolniony od obowiązku podatkowego na nim ciążącego przez zapłatę tego podatku przez osobę trzecią. Wszelkie ustalenia zawarte pomiędzy skarżącą a "A" – w tym zakresie – mogą być przedmiotem ewent. ustaleń w toku postępowania sądowego przed sądem powszechnym. Nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna niezgodna jest z prawem, a także nie znajdując przesłanek do uznania, iż decyzja ta wydana została, z mającym co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. EK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło