I SA/Gd 871/06
WyrokWSA w Gdańsku2007-01-09
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sławomir Kozik, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż gruntu rolnego, który został następnie przeznaczony pod zabudowę mieszkalną, może być zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie przepisu dotyczącego sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, jeśli nabywca nie jest rolnikiem i planuje budowę domu?Ratio decidendi
Sprzedaż gruntu rolnego, który utracił swój rolny charakter w wyniku faktycznego przekształcenia sposobu jego użytkowania i przeznaczenia pod zabudowę mieszkalną, nie kwalifikuje się do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kluczowe jest faktyczne użytkowanie gruntu, a nie tylko jego formalny status czy deklaracje nabywcy, jeśli są one sprzeczne z innymi dowodami wskazującymi na zamiar zabudowy.Stan faktyczny
Skarżąca sprzedała działkę gruntu rolnego przed upływem 5 lat od jej nabycia, co skutkowało nałożeniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że sprzedana działka utraciła charakter rolny, mimo że skarżąca wnosiła o zwolnienie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o PDOF. Skarżąca zarzuciła organowi błąd w ustaleniu stanu faktycznego i prawnego, twierdząc, że nabywca miał zamiar prowadzenia produkcji ogrodniczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Asesor WSA Danuta Oleś, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2003 r. oddala skargę.
I SA/Gd 871/06
U z a s a d n i e n i e
Pani K. P. w dniu 11 grudnia 2003 r., przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nabyła nieruchomość, sprzedała działkę gruntu nr [...] obszaru [...] ha położonej w G. przy ul. [...] za cenę [...] zł, w związku z czym Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] r., określił zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł.
Pani K. P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i zwolnienie od opodatkowania dochodów uzyskanych ze sprzedaży przedmiotowej działki na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej, z dnia [...] r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż skarżąca osiągnęła przychód zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.).
Nienależnie od powyższego ustawodawca przewidział też drugi wyjątek, w którym dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości może być zwolniony z opodatkowania. W myśl postanowień art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego; zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny lub leśny.
Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r., o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.), za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Z powyższego wynika, że ustawa z dnia 15 listopada 1984 r., wiąże obowiązek podatkowy w podatku rolnym przede wszystkim z faktem posiadania gruntów, nie zaś z uzyskiwanymi z tych gruntów dochodami, w związku z czym zaprzestanie działalności lub ograniczenie produkcji nie daje podstaw do uznania, iż nieuprawiany grunt zostaje automatycznie wyłączony z gospodarstwa rolnego, jak również nie może stanowić podstawy do zwolnienia z obowiązku odprowadzania podatku rolnego (wyroki NSA z dnia 13 lutego 1992 r., sygn. akt SA/Wr 1396/91; 02 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 2622/98). W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej utrata charakteru rolnego gruntów następuje poprzez wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej, polegające na faktycznym przekształceniu sposobu ich użytkowania.
Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia
2 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 2622/98: ,,w wyniku ukształtowania się linii orzeczniczej ugruntowanym stał się pogląd, w którym odstąpiono od koncepcji formalnoprawnego rozumienia utraty charakteru rolnego gruntów w świetle art. 21 ust. 1 pkt 28, uzależniającego tę cechę od treści planu zagospodarowania przestrzennego, na rzecz odniesienia do działań gruntów".
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pani
K. P. w dniu 12 grudnia 2002 r., aktem notarialnym dokonała zakupu prawa własności działki niezabudowanej Nr [...] stanowiącej grunt rolny o powierzchni [...] ha położonej w G. przy ul. [...]. Po dokonaniu podziału tej nieruchomości na mniejsze działki w dniu 11 grudnia 2003 r., podatniczka przeniosła na rzecz pana D. C. prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] obszaru [...] ha za cenę [...] zł. Zarówno w treści powyższej umowy, jak i umowy warunkowej sprzedaży zawartej w dniu 24.10.2003 r., nie określono przeznaczenia nabywanego gruntu. Z oświadczenia pana D. C. zawartego w § 1 umowy warunkowej sprzedaży wynika, że nie jest on rolnikiem indywidualnym w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r., o kształtowaniu ustroju rolnego. Dodatkowo w piśmie z dnia 28 grudnia 2005 r., nabywca gruntu oświadczył, że kupił przedmiotową działkę z przeznaczeniem na zabudowanie siedliska ogrodniczego.
Dyrektor Izby Skarbowej stoi na stanowisku, że będąca przedmiotem sprzedaży nieruchomość - działka nr [...] pomimo, iż w obowiązującym do końca roku 2003 planie zagospodarowania przestrzennego znajdowała się na terenach upraw polowych z dopuszczeniem ogrodnictwa faktycznie utraciła charakter rolny. Taki stan rzeczy wynika z oględzin dokonanych w dniu 27 czerwca 2006 r., w toku, których ustalono, iż na działce nr [...] nie poczyniono jakichkolwiek działań związanych z uprawą roli czy inną działalnością rolniczą. Działka ta nie jest ogrodzona i stanowi łąkę porośniętą nieskoszoną trawą o wysokości około 50 cm, co potwierdza brak oznak prowadzenia na niej czynnej gospodarki rolnej. Zasadność powyższego stanowiska potwierdza również wystąpienie nabywcy tej nieruchomości z wnioskiem o ustalenie warunków jej zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego dwurodzinnego i budynku gospodarczego z garażem (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2004 r. Sygn. akt. 1488/04). Tym samym nie można przyjąć, że zamiarem nabywcy było zbudowanie siedliska ogrodniczego, jak później wskazał w oświadczeniu z dnia 28.12.2005 r.
Jak bowiem stwierdził NSA w wyroku z dnia 08 listopada 2000 r., (sygn. akt I SA/Gd 910/00): "... skoro wola nabywców została w pełni ujawniona i stan ten utrzymał się aż do dnia oględzin przedmiotowych działek, to nie może być najmniejszych wątpliwości, iż zarówno w dacie nabycia gruntów (...) jak i w późniejszym czasie sprzedane grunty utraciły charakter rolny".
Ponadto z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że przedmiotowa działka usytuowana jest w dzielnicy G. – B. D.. Wbrew twierdzeniom odwołującej jest to rejon atrakcyjny pod względem budownictwa indywidualnego, co dodatkowo przesądza o intencji nabywcy przedmiotowej działki.
W 2004 r., ceny gruntów rolnych położonych przy ul. [...] tj., w tym samym rejonie gdzie położona była zbywana nieruchomość o powierzchni powyżej 1 ha oscylowały w wysokości 9,61 zł za m kw., natomiast działki o powierzchni ok. 1000 m kw., które utraciły charakter rolny ze względu na swoją powierzchnię sprzedawane były za cenę około 19,00 zł za m kw. a zatem nawet gdyby przyjąć, co podnosi odwołująca, iż tylko jej grunt miał uzbrojenie i przylegał do drogi asfaltowej to i tak cena sprzedaży tego gruntu za m kw. w wysokości [...] zł znacznie odbiegała od ceny sprzedaży za grunt rolny w tym rejonie.
Ponadto z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, iż w cenie 19,00 zł za m kw. sprzedawane były działki nierolnicze, niezabudowane, usytuowane w tym samym rejonie.
O utracie rolnego charakteru gruntu w związku z jego sprzedażą świadczy m. in., jego powierzchnia znacznie poniżej 1 ha.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca
K. P. zarzuciła, że Dyrektor Izby Skarbowej niezgodnie z obowiązującym prawem i stanem faktycznym przyjął, iż sprzedany dniu 11.12.2003 r., grunt utracił charakter rolny. W jej ocenie intencją nabywcy działki Nr [...] była kontynuacja rolnego przeznaczenia terenu poprzez prowadzenie produkcji ogrodniczej. W tym celu wystąpił do Urzędu Miasta z wnioskiem o budowę siedliska ogrodniczego. Skarżąca wskazała też, że nabywca gruntu nie ma obowiązku deklarowania w akcie notarialnym, w jakim celu nabył ziemię, nie musi być również rolnikiem, aby prowadzić gospodarstwo ogrodnicze. Skarżąca zarzuca ponadto, że pomimo podniesionego przez nią w odwołaniu argumentu dotyczącego lokalizacji sprzedanego gruntu. Dyrektor Izby Skarbowej nie ustosunkował się do niego. Według skarżącej przedmiotowy grunt ze względu na położenie w bezpośrednim sąsiedztwie lotniska [...] nie nadaje się pod zabudowę. Powyższe znalazło odbicie w decyzji Urzędu Miasta odmawiającej nabywcy ustalenia warunków zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do poglądu, że utrata charakteru rolnego gruntów następuje poprzez wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej polegające na faktycznym przekształceniu sposobu ich użytkowania (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 2622/98, z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 910/00, z 16 maja 2001 r., sygn. I SA/Gd 223/00, z
29 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1870/00 niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe dokonały oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów zgodnie z zasadami swobody w granicach prawem dozwolonych. Spójnie i logicznie wykazano przesłanki uzasadniające stanowisko, że sprzedawane grunty utraciły charakter rolny. Wbrew zarzutom skargi uwzględniono treść pism kierowanych przez nabywcę do Urzędu Miejskiego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że nabywca działki o wielkości [...] ha miał zamiar wybudowania domu mieszkalnego wraz z budynkiem gospodarczym i garażem, jednakże złożony przez niego wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla takiej inwestycji nie został uwzględniony. Organy uwzględniły treść umowy zawartej przez stronę skarżącą w dniu 11 grudnia 2003 r., w której nie określono przeznaczenia nabywanego gruntu. Późniejsze oświadczenie nabywcy złożone w piśmie z dnia
28 grudnia 2005 r., o zamiarze przeznaczenia działki na zbudowanie siedliska ogrodniczego oceniono w kontekście powierzchni nabytej działki, późniejszego pisma do Urzędu Miejskiego i cen gruntów rolnych i gruntów nierolniczych w tym rejonie miasta. W niniejszej sprawie wola nabywcy działki dotycząca planowanego przez niego przeznaczenia gruntu została prawidłowo ustalona. Wiązanie zamiaru zabudowy nieruchomości przez nabywcę z planowaną przez niego działalnością ogrodniczą nie jest trafne, albowiem w niniejszej sprawie potwierdzony zakres planowanej inwestycji - realizacja celów mieszkalnych wykracza poza pojęcie infrastruktury potrzebnej do prowadzenia gospodarstwa ogrodniczego.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzglęnienia położenia nieruchomości w bliskości pasa startowego lotniska należy stwierdzić, że organy podatkowe ustosunkowały się do tego argumentu podnoszonego w toku postępowania. W sprawie nie jest istotne, iż do chwili orzekania zamiar wybudowania na spornej działce domu mieszkalnego nie został zrealizowany, istotnej jest, że zamiarem nabywcy było zaprzestanie działalności polegającej na prowadzeniu gospodarstwa rolnego.
Z tych względów, uznając skarga za bezzasadną. Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło