I SA/Gd 890/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 13 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 maja 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor), działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), stwierdził niedopuszczalność zażalenia A.M. (dalej: Skarżąca) wniesionego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik) z dnia 10 marca 2021 r. o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Dyrektor podał, że Naczelnik, będący jednocześnie wierzycielem, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 25 października 2017 r. obejmującego zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. Postanowieniem z dnia 14 maja 2020 r. Naczelnik działając na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Postanowieniem z dnia 10 marca 2021 r., z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia, organ egzekucyjny podjął zawieszone uprzednio postępowanie. Pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r. Skarżąca wniosła zażalenie na wydane postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Dyrektor stwierdził, że postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 57 § 1 u.p.e.a. nie podlega zaskarżeniu, gdyż w żadnej z jednostek redakcyjnych tego przepisu, nie wskazano takiej możliwości. Stanowisko to potwierdza również orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12.07.2017 r. sygn. akt I SA/Bk 526/17, wyrok WSA w Łodzi z dnia 23.11.2011 r. sygn. akt III SA/Łd 953/11). Powyższe stanowi zaś przyczynę niedopuszczalności zażalenia, skutkującej brakiem możliwości dokonania przez organ odwoławczy merytorycznej oceny wydanego przez organ I instancji postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora z dnia 13 maja 2021 r., zarzucając naruszenie: 1. art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a, 2. art. 35 § 1, art. 57 § 1, art. 56 § 1 punkty 4 i 5 u.p.e.a. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019.2070), 3. art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postanowienie Dyrektora zostało wydane z naruszeniem art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18, art. 35 § 1, art. 57 § 1, art. 56 § 1 punkty 4 i 5 i § 4 u.p.e.a. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, gdyż na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie. W ocenie Skarżącej zażalenie powinno być rozpatrzone merytorycznie i uwzględnione, ponieważ w.w. postanowienie organu I instancji z dnia 10 marca 2021r. zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 35 § 1 w związku z art. 56 art. 56 § 1 punkty 4 i 5 u.p.e.a. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, ponieważ: - brak prawomocnej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe objęte w.w. tytułem wykonawczym, - brak prawomocnego orzeczenia w kwestii zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie w.w. tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 57 § 1 u.p.e.a., który stanowi, iż organ egzekucyjny podejmie zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia. W żadnej z jednostek redakcyjnych tego przepisu nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia na wydane na tej podstawie postanowienie. Wynika to nie tylko z ogólnej normy postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 141 k.p.a., w związku z art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którą mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie stanowią inaczej. Zdaniem Sądu, w tym przypadku, przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią inaczej. Jak wynika bowiem z analizy przepisów dotyczących instytucji zawieszenia i umorzenia postępowania zawartych w rozdziale 4, Działu I u.p.e.a. ustawodawca, odmiennie niż to ma miejsce w przepisach k.p.a., przewidział odrębne środki zaskarżania poszczególnych czynności związanych z instytucją zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W art. 56 tej ustawy, w § 3 jako formę procesową dla rozpatrzenia sprawy zawieszenia postępowania przewidziano wydanie postanowienia. Jednakże w kolejnych przepisach tej instytucji wskazano konkretne rodzaje postanowień, na które służy zażalenie. W § 4 tego przepisu przewidziano możliwość złożenia zażalenia na postanowienia o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia tego postępowania. W art. 58 przewidziano również możliwość złożenia zażalenia na postanowienie w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych. W odniesieniu do postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania wymienionego w art. 57 § 1 tej ustawy nie wskazano żadnego środka zaskarżenia. W wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 33/09, WSA w Warszawie wyraził pogląd, iż przepisy odnoszące się do zawieszenia postępowania ogólnego w administracji zredagowano w inny sposób. W art. 101 § 3 k.p.a. ustawodawca zawarł normę o charakterze ogólnym, z której wynika, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Przepis ten poddany był wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 22 maja 2000 r., sygn. akt OPS 4/00, w której wyrażono pogląd, iż na postanowienie organu I instancji o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego stronie przysługuje zażalenie na podstawie art. 101 § 3 k.p.a. W motywach tej wykładni wskazano, że w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego może chodzić o następujące rozstrzygnięcia: a) o zawieszeniu postępowania administracyjnego, b) o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, c) o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego, d) o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, stojąc na stanowisku, iż przyczyną użycia przez ustawodawcę zbiorczego określenia "w sprawie zawieszenia postępowania" podyktowane było dążeniem do zwięzłości tekstu prawnego pozwalającym uniknąć pełnego wyliczenia możliwych postanowień w sprawie zawieszenia doszedł do wniosku, że z przepisu tego nie wynika, by ustawodawca ograniczał tu prawo wniesienia zażalenia tylko do niektórych rodzajów postanowień w sprawie zawieszenia postępowania. Nie może ulegać wątpliwości, że gdyby taka była wola ustawodawcy, to wprost unormowałby to w cytowanym przepisie. Skoro zatem w przepisie tym nie ma żadnych ograniczeń co do zaskarżalności postanowień w sprawie zawieszenia postępowania, to stronom przysługuje zażalenie na każde z postanowień możliwych do wydania w sprawie zawieszenia postępowania. Wynika to także z art. 141 § 1 k.p.a. Stanowisko to podzielane w pełni przez skład orzekający Sądu, w odniesieniu do instytucji zawieszenia postępowania ogólnoadministracyjnego, pozwala wyprowadzić też wnioski co do możliwości zaskarżenia postanowień wydanych w odniesieniu do rozstrzygnięć w sprawie zawieszenia postępowania toczącego się w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wymieniając w art. 56 § 4 u.p.e.a. dwa rodzaje postanowień (o zawieszeniu i odmowie zawieszenia postępowania), a nadto wprowadzając w art. 58 § 3 tej ustawy zażalenie na postanowienie w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych, ustawodawca, odmiennie niż to uregulowano w k.p.a., wymienił konkretne rodzaje rozstrzygnięć dotyczących zażalenia w sprawie zawieszenia. Nie można zatem inaczej rozumieć pominięcia możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego w art. 57 tej ustawy jako zabiegu celowego, wykluczającego możliwość wniesienia takiego środka zaskarżenia. Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość złożenia zażalenia na postanowienie o podjęciu postępowania, to wprowadziłby takie unormowanie do ustawy. Postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 57 § 1 u.p.e. nie podlega zaskarżeniu, gdyż w żadnej z jednostek redakcyjnych tego przepisu, nie wskazano takiej możliwości, a kwestię wnoszenia środków zaskarżenia w sprawie zawieszenia postępowania uregulowano w tej ustawie inaczej niż w k.p.a. Pogląd powyższy, uznany za prawidłowy przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1974/09, CBOSA, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w całości podziela i przyjmuje jako własny. Brak było zatem podstaw prawnych do rozpatrzenia wniesionego zażalenia na postanowienie organu I instancji. W tej sytuacji organ II instancji zasadnie zastosował przepis art. 134 k.p.a i stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Skoro zaś, jak wyżej wywiedziono, na postanowienie wydane na podstawie art. 57 § 1 u.p.e.a. zażalenie nie przysługuje, należało uznać, że organ nie naruszył prawa, orzekając o niedopuszczalności złożenia i rozpatrywania tego środka zaskarżenia. Na marginesie zauważyć trzeba, że ocenie Sądu w postępowaniu wszczętym skargą na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego nie podlegają kwestie szeroko podniesione przez Skarżącą, a dotyczące prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił.