I SA/Gd 901/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności rat 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 25 lutego 2013 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W DNIU 17 STYCZNIA 2013 R. DO URZĘDU CELNEGO WPŁYNĄŁ WNIOSEK K. M. Z DNIA 15 STYCZNIA 2013 R. O "WSTRZYMANIE EGZEKUCJI DECYZJI NR [...] Z DNIA 9 LIPCA 2012 R. I ZAWIESZENIE JEJ NA OKRES DWÓCH LAT, TJ. DO DNIA 31 GRUDNIA 2014 R." W UZASADNIENIU PODATNIK OPISAŁ SWOJĄ TRUDNĄ SYTUACJĘ FINANSOWĄ. PISMEM Z DNIA 21 STYCZNIA 2013 R. NACZELNIK URZĘDU CELNEGO WEZWAŁ STRONĘ DO DOPRECYZOWANIA POWYŻSZEGO WNIOSKU. W ODPOWIEDZI, PISMEM Z DNIA 28 STYCZNIA 2013 R., STRONA WYJAŚNIŁA, IŻ WNOSI O PRZYZNANIE W POSTACI ODROCZENIA TERMINU PŁATNOŚCI DO DNIA 31 GRUDNIA 2014 R. W ODNIESIENIU DO ZALEGŁOŚCI OBJĘTYCH DECYZJĄ O ROZŁOŻENIU NA RATY. POSTANOWIENIEM Z DNIA 4 LUTEGO 2013 R. WYZNACZONO STRONIE SIEDMIODNIOWY TERMIN DO WYPOWIEDZENIA SIĘ W SPRAWIE ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO. DECYZJĄ Z DNIA 25 LUTEGO 2013 R. NACZELNIK URZĘDU CELNEGO ODMÓWIŁ ODROCZENIA TERMINU PŁATNOŚCI RAT WYNIKAJĄCYCH Z DECYZJI NR [...] Z DNIA 4 MAJA 2011 R., ZMIENIONEJ DECYZJĄ NR [...] Z DNIA 9 LIPCA 2012 R., DO DNIA 31 GRUDNIA 2014 R. PISMEM Z DNIA 14 MARCA 2013 R. STRONA ODWOŁAŁA SIĘ OD POWYŻSZEJ DECYZJI, WNOSZĄC O PRZYZNANIE WNIOSKOWANEJ ULGI, JEDNOCZEŚNIE ZARZUCAJĄC JEJ NARUSZENIE PRZEPISU ART. 67A § 1 PKT 2 ORDYNACJI PODATKOWEJ. ZAWIADOMIENIEM Z DNIA 29 KWIETNIA 2013 R. WYZNACZONO STRONIE SIEDMIODNIOWY TERMIN DO WYPOWIEDZENIA SIĘ W SPRAWIE ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO. W DNIU 7 MAJA 2013 R. STRONA ZAPOZNAŁA SIĘ Z AKTAMI SPRAWY NIE WNOSZĄC W TYM DNIU UWAG. PISMEM Z DNIA 20 MAJA 2013 R. ZWRÓCONO SIĘ DO WYDZIAŁU EGZEKUCJI IZBY CELNEJ Z ZAPYTANIEM, CZY PODATNIK REGULARNIE SPŁACA RATY ORAZ CZY POSIADA ZALEGŁOŚCI PODATKOWE. ODPOWIEDZI UDZIELONO PISMEM Z DNIA 22 MAJA 2013 R. DECYZJĄ Z DNIA 27 MAJA 2013 R. DYREKTOR IZBY CELNEJ UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI Z DNIA 25 LUTEGO 2013 R., KTÓRĄ ODMÓWIONO ODROCZENIA TERMINU PŁATNOŚCI RAT WYNIKAJĄCYCH Z DECYZJI NR [...] Z DNIA 4 MAJA 2011 R. ZMIENIONEJ DECYZJĄ NR [...] Z DNIA 9 LIPCA 2012 R., DO DNIA 31 GRUDNIA 2014 R. PISMEM Z DNIA 3 CZERWCA 2013 R. STRONA PONOWNIE ZAAPELOWAŁA O PRZYCHYLENIE SIĘ DO WNIOSKU. SKARŻĄCY K. M. PISMEM Z DNIA 21 CZERWCA 2013 R. ZASKARŻYŁ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU DECYZJĘ DYREKTORA IZBY CELNEJ Z DNIA 27 MAJA 2013 R. WNOSZĄC O JEJ UCHYLENIE W CAŁOŚCI ORAZ O ZASĄDZENIE KOSZTÓW POSTĘPOWANIA. ZASKARŻONEJ DECYZJI ZARZUCONO NARUSZENIE: ART. 120, ART. 121 § 1, ART. 122, ART. 180, ART. 187 ORAZ ART. 191 USTAWY ORDYNACJA PODATKOWA, POPRZEZ NIE ROZPATRZENIE CAŁOKSZTAŁTU ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO ORAZ PRZEKROCZENIE GRANIC DOWOLNEJ JEGO OCENY. W ODPOWIEDZI NA TĘ SKARGĘ ODNOSZĄC SIĘ DO ZARZUTÓW DYREKTOR IZBY CELNEJ STWIERDZIŁ, ŻE W ŚWIETLE ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO, NIE ZNAJDUJE PODSTAW DO UWZGLĘDNIENIA SKARGI I UCHYLENIA WŁASNEJ DECYZJI W TRYBIE ART. 54 § 3 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI I W CAŁEJ ROZCIĄGŁOŚCI PODTRZYMUJE STANOWISKO ZAWARTE W ZASKARŻONYM ROZSTRZYGNIĘCIU. W UZASADNIENIU WSKAZANO, ŻE W SKARŻONEJ DECYZJI ODNIESIONO SIĘ DO WSZYSTKICH PODNOSZONYCH PRZEZ PODATNIKA KWESTII, ZNAJDUJĄCYCH SIĘ ZARÓWNO WE WNIOSKU Z DNIA 15 STYCZNIA 2013 R., JAK I KOLEJNYCH PISMACH SKŁADANYCH W TOKU POSTĘPOWANIA ORAZ W ODWOŁANIU OD DECYZJI PIERWSZOINSTANCYJNEJ. STWIERDZONO, IŻ STRONA LAKONICZNIE I OGÓLNIKOWO PRZEDSTAWIŁA SWOJE ARGUMENTY ZA UDZIELENIEM JEJ KOLEJNEJ ULGI. NIE DOŚĆ PRZY TYM WYSTARCZAJĄCO ARGUMENTOWAŁA W JAKI SPOSÓB I CO PRZYCZYNI SIĘ W PERSPEKTYWIE DWÓCH LAT DO POPRAWY SYTUACJI UMOŻLIWIAJĄCEJ DALSZĄ SPŁATĘ RAT. PODATNIK NIE WSKAZAŁ ŻADNYCH ROZWIĄZAŃ JAKIE ZAMIERZA PODJĄĆ, ABY Z POCZĄTKIEM 2015 R. PONOWNIE SPŁACAĆ RATY ZALEGŁOŚCI PODATKOWEJ. W OPINII DYREKTORA IZBY CELNEJ PRZEDSTAWIONE ARGUMENTY NIE BYŁY WYSTARCZAJĄCE DO PRZYZNANIA WNIOSKOWANEJ ULGI. UZNANO ZATEM PROGNOZY STRONY DOTYCZĄCE POPRAWY JEJ SYTUACJI ZA NIEPEWNE. JAKO PODSTAWĘ PRAWNĄ ZASKARŻONEGO ROZSTRZYGNIĘCIA WSKAZANO ART. 67A § 1 O.P. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: NA WSTĘPIE ROZWAŻAŃ NALEŻY WSKAZAĆ, ŻE ZGODNIE Z ART. 1 § 1 I 2 USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 2002 R. - PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH (DZ. U. NR 153, POZ. 1269 ZE ZM.), SĄDY ADMINISTRACYJNE SPRAWUJĄ WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI PRZEZ KONTROLĘ DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, PRZY CZYM KONTROLA TA SPRAWOWANA JEST POD WZGLĘDEM ZGODNOŚCI Z PRAWEM. Z KOLEI PRZEPIS ART. 3 § 2 PKT 1 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. Z 2012 R. POZ. 270 ZE ZM.) - DALEJ JAKO "P.P.S.A.", STANOWI, ŻE KONTROLA DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ PRZEZ SĄDY ADMINISTRACYJNE OBEJMUJE ORZEKANIE W SPRAWACH SKARG NA DECYZJE ADMINISTRACYJNE. W WYNIKU TAKIEJ KONTROLI DECYZJA MOŻE ZOSTAĆ UCHYLONA W RAZIE STWIERDZENIA, ŻE NARUSZONO PRZEPISY PRAWA MATERIALNEGO W STOPNIU MAJĄCYM WPŁYW NA WYNIK SPRAWY LUB DOSZŁO DO TAKIEGO NARUSZENIA PRZEPISÓW PRAWA PROCESOWEGO, KTÓRE MOGŁOBY W ISTOTNY SPOSÓB WPŁYNĄĆ NA WYNIK SPRAWY, EWENTUALNIE W RAZIE WYSTĄPIENIA OKOLICZNOŚCI MOGĄCYCH BYĆ PODSTAWĄ WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA (ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. A), B) I C) P.P.S.A.). Z PRZEPISU ART. 134 § 1 P.P.S.A. WYNIKA Z KOLEI, ŻE SĄD ROZSTRZYGA W GRANICACH DANEJ SPRAWY NIE BĘDĄC JEDNAK ZWIĄZANY ZARZUTAMI I WNIOSKAMI SKARGI ORAZ POWOŁANĄ PODSTAWĄ PRAWNĄ. WYKŁADNIA POWOŁANEGO WYŻEJ PRZEPISU WSKAZUJE, ŻE SĄD MA PRAWO ALE I OBOWIĄZEK DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI Z PRAWEM ZASKARŻONEGO AKTU ADMINISTRACYJNEGO, NAWET WÓWCZAS, GDY DANY ZARZUT NIE ZOSTAŁ W SKARDZE PODNIESIONY. MAJĄC NA UWADZE POWYŻSZE SĄD UZNAŁ, ŻE DECYZJE WYDANE W SPRAWIE PRZEZ ORGANY OBU INSTANCJI NARUSZAJĄ PRAWO. W SPRAWIE BOWIEM ZWAŻYĆ NALEŻY, ŻE TAK NACZELNIK URZĘDU CELNEGO, JAK DYREKTOR IZBY CELNEJ WYDALI ROZSTRZYGNIĘCIA W OPARCIU O PRZEPIS ART. 67A § 1 O.P.. PRZYPOMNIEĆ NALEŻY, ŻE ZGODNIE Z TREŚCIĄ ART. 67A § 1 USTAWY ORDYNACJA PODATKOWA, ORGAN PODATKOWY, NA WNIOSEK PODATNIKA, W PRZYPADKACH UZASADNIONYCH WAŻNYM INTERESEM PODATNIKA LUB INTERESEM PUBLICZNYM, MOŻE: 1. ODROCZYĆ TERMIN PŁATNOŚCI PODATKU LUB ROZŁOŻYĆ ZAPŁATĘ PODATKU NA RATY, 2. ODROCZYĆ LUB ROZŁOŻYĆ NA RATY ZAPŁATĘ ZALEGŁOŚCI PODATKOWEJ WRAZ Z ODSETKAMI ZA ZWŁOKĘ LUB ODSETKI OKREŚLONE W DECYZJI, O KTÓREJ MOWA W ART. 53A, 3. UMORZYĆ W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI ZALEGŁOŚCI PODATKOWE, ODSETKI ZA ZWŁOKĘ LUB OPŁATĘ PROLONGACYJNĄ. W DECYZJACH WSKAZANO TAKŻE, ŻE OCENA DOKONYWANA PRZEZ ORGAN PODATKOWY, CO DO TEGO, CZY ISTNIEJĄ PRZESŁANKI DO PODJĘCIA POWYŻSZYCH DECYZJI, OPARTA ZOSTAŁA NA ELEMENTACH NATURY SPOŁECZNOŚCIOWEJ. USTALAJĄC PRZESŁANKI PRZYZNANIA POWYŻSZEJ ULGI W SPŁACIE ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH, PRACODAWCA UŻYŁ W PRZEPISACH ZWROTÓW "WAŻNY INTERES PODATNIKA" LUB "INTERES PUBLICZNY". SĄ TO POJĘCIA NIEDOOKREŚLONE, KTÓRYCH INTERPRETACJI WINIEN KAŻDORAZOWO DOKONAĆ ORGAN PODATKOWY. JAK WSKAZAŁ W WYROKU Z DNIA 25 STYCZNIA 2005 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE (SYGN. AKT III SA/WA 750/04) ORGAN PODATKOWY DYSPONUJE PEWNYM ZAKRESEM SWOBODY W ODNIESIENIU DO OCENY SYTUACJI FAKTYCZNEJ. W DALSZEJ CZĘŚCI ROZWAŻAŃ ORGANY OBU INSTANCJI STWIERDZIŁY, ŻE W ŚWIETLE TEGO PRZEPISU SKARŻĄCY NA PRZYZNANIE WNIOSKOWANEJ ULGI NIE ZASŁUGUJE. W OCENIE SĄDU KOGNICJA OKREŚLONA W ART. 134 P.P.S.A. POZWALA NA WSKAZANIE, MIMO BRAKU KU TEMU ZARZUTÓW W SKARDZE, ŻE WNIOSEK SKARŻĄCEGO Z 15 STYCZNIA 2013 R. DOPRECYZOWANY PISMEM Z 28 STYCZNIA 2013 R. I OCZEKIWANIA STRONY W NIM ZAWARTE NIE MIESZCZĄ SIĘ W TREŚCI ART. 67A § 1 O.P.. NIEWĄTPLIWIE BOWIEM SKARŻĄCY, CO WYNIKA Z TREŚCI PISMA ZNAJDUJĄCEGO SIĘ W KARCIE 4 AKT ADMINISTRACYJNYCH, DOMAGAŁ SIĘ ODROCZENIA TERMINU PŁATNOŚCI RAT PODATKU OKREŚLONYCH W DECYZJACH Z DNIA 4 MAJA 2011 R. I 9 LIPCA 2012 R. MAJĄC NA UWADZE, ŻE DECYZJE TE DZIELĄ ZALEGŁOŚĆ PODATKOWĄ SKARŻĄCEGO NA RATY O OKREŚLONEJ WYSOKOŚCI, JAK TEŻ WSKAZUJĄ POSZCZEGÓLNE TERMINY ICH PŁATNOŚCI, A SKARŻĄCY WE WNIOSKU ZŁOŻONYM W NINIEJSZEJ SPRAWIE - NIE KWESTIONUJĄC ROZSTRZYGNIĘCIA O RATACH - OCZEKUJE "ODROCZENIA", CZYLI PRZESUNIĘCIA TERMINÓW SPŁAT, NALEŻY UZNAĆ, ŻE KONIECZNYM BYŁO WYDANIE ROZSTRZYGNIĘCIA PRZY ZASTOSOWANIU PRZEPISU ART. 253A § O.P. PRZEPIS TEN STANOWI, IŻ DECYZJA OSTATECZNA, NA MOCY KTÓREJ STRONA NABYŁA PRAWO, MOŻE BYĆ ZA JEJ ZGODĄ UCHYLONA LUB ZMIENIONA PRZEZ ORGAN PODATKOWY, KTÓRY JĄ WYDAŁ, JEŻELI PRZEPISY SZCZEGÓLNE NIE SPRZECIWIAJĄ SIĘ UCHYLENIU LUB ZMIANIE TAKIEJ DECYZJI I PRZEMAWIA ZA TYM INTERES PUBLICZNY LUB WAŻNY INTERES STRONY. ZGODNIE Z ART. 253A § 2 USTAWY O.P. PRZEPISY ART. 253 § 3 I § 4 USTAWY O.P. STOSUJE SIĘ ODPOWIEDNIO. W ZWIĄZKU Z TYM ODESŁANIEM WSKAZAĆ NALEŻY, IŻ W PRZYPADKACH WYMIENIONYCH W ART. 253A § 1 USTAWY O.P. WŁAŚCIWY ORGAN WYDAJE DECYZJĘ W SPRAWIE UCHYLENIA LUB ZMIANY DOTYCHCZASOWEJ DECYZJI. PRZESŁANKAMI WZRUSZENIA DECYZJI, W KTÓREJ STRONIE ROZŁOŻONO NA RATY ZALEGŁOŚĆ PODATKOWĄ JEST BRAK PRZEPISÓW POSZCZEGÓLNYCH SPRZECIWIAJĄCYCH SIĘ UCHYLENIU LUB ZMIANIE TAKIEJ DECYZJI, A TAKŻE ISTNIENIE "INTERESU PUBLICZNEGO" LUB "WAŻNEGO INTERESU STRONY". WYKŁADNIA LOGICZNA ART. 253A § 1 USTAWY O.P. POZWALA NA PRZYJĘCIE, IŻ ZA NIEWĄTPLIWIE JAKO "WAŻNY INTERES STRONY" STRONY NALEŻY UZNAĆ SYTUACJĘ WYSTĄPIENIA ZNACZNYCH TRUDNOŚCI FINANSOWYCH PODMIOTU GOSPODARCZEGO UNIEMOŻLIWIAJĄCYCH SPŁATĘ W OKREŚLONYM TERMINIE USTALONYCH W DRODZE DECYZJI PODATKOWEJ RAT. WSKAZAĆ NATOMIAST NALEŻY, IŻ POJĘCIE "INTERESU PUBLICZNEGO" JEST POJĘCIEM WIELOWYMIAROWYM. Z TEGO TEŻ POWODU MOŻNA UZNAĆ, IŻ W "INTERESIE PUBLICZNYM" JEST DĄŻENIE DO WYELIMINOWANIA Z OBROTU PRAWNEGO DECYZJI WADLIWEJ, ALE TEŻ W INTERESIE PUBLICZNYM LEŻY TAKŻE DBANIE O INTERES PAŃSTWA, PEWNOŚĆ OBROTU PRAWNEGO I GOSPODARCZEGO ORAZ STABILNOŚĆ STOSUNKÓW W SFERZE FINANSÓW, W TYM FINANSÓW PUBLICZNYCH. PODKREŚLIĆ W TYM MIEJSCU NALEŻY, ŻE POSTĘPOWANIE OPARTE NA NINIEJSZEJ REGULACJI DOTYCZĄCEJ OSTATECZNYCH DECYZJI NA PODSTAWIE, KTÓRYCH STRONY NABYŁY PRAWO ROZUMIANE JAKO PRZYZNANIE STRONIE UPRAWNIENIA LUB OKREŚLENIE GRANIC OBOWIĄZKU (NAKAZU LUB ZAKAZU) JEST POSTĘPOWANIEM NADZWYCZAJNYM, KTÓREGO PRZEDMIOTEM NIE JEST MERYTORYCZNE ROZSTRZYGNIĘCIE SPRAWY, LECZ WERYFIKACJA WYDANEJ JUŻ DECYZJI OSTATECZNEJ Z PUNKTU WIDZENIA INTERESU PUBLICZNEGO LUB WAŻNEGO INTERESU STRONY (POR. WYROK NSA Z DNIA 13 SIERPNIA 1997 R., SYGN. AKT III SA854/96, TEMIDA (CD), GDAŃSK 2002). PRZEDMIOTEM OCENY W TAKIM POSTĘPOWANIU JEST ZATEM ISTNIENIE PRZESŁANEK ZWIĄZANYCH Z WYSTĘPOWANIEM TYCH DWU OKOLICZNOŚCI. NIE MAJĄC ZATEM WĄTPLIWOŚCI, ŻE ORGANY OBU INSTANCJI ROZPATRZYŁY WNIOSEK SKARŻĄCEGO W ŚWIETLE PRZESŁANEK PRZEPISU ART. 67A § 1 O.P. I JEGO W EFEKCIE ZASKARŻONEGO ROZSTRZYGNIĘCIA ZASTOSOWAŁY, A NALEŻAŁO W OCENIE SĄDU SPRAWĘ OCENIĆ STOSUJĄC ART. 253A O.P., ZAISTNIAŁA PODSTAWA DO UWZGLĘDNIENIA SKARGI, CHOCIAŻ Z INNYCH POWODÓW, NIŻ TE KTÓRE ZARZUCIŁ SKARŻĄCY. POGLĄD WSKAZUJĄCY NA POTRZEBĘ ZASTOSOWANIA W NINIEJSZEJ SPRAWIE INSTYTUCJI Z ART. 253A O.P. ZNAJDUJE UZASADNIENIE W ORZECZNICTWIE SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH, W TYM M.IN. W WYROKU NSA Z 28 MAJA 2009 R., W SPRAWIE II FSK 153/08. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU AKCEPTUJĄC WSKAZANY W NIM POGLĄD, PODKREŚLA KONIECZNOŚĆ PONOWNEGO ROZPOZNANIA WNIOSKU SKARŻĄCEGO W ŚWIETLE PRZESŁANEK ART. 253A O.P.. NIE JEST BOWIEM MOŻLIWE, ABY KOGNICJA SĄDU OCENIAJĄCEGO LEGALNOŚĆ ZASKARŻONYCH DECYZJI POZWALAŁA NA ZASTĄPIENIE WŁAŚCIWYCH ORGANÓW W ICH CZYNNOŚCIACH. MAJĄC POWYŻSZE NA UWADZE SĄD UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ I POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJĘ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI (ART. 145 § 1 PKT 1A) I C) P.P.S.A.), ORZEKŁ O WYKONALNOŚCI (ART. 152 P.P.S.A.) A TAKŻE O KOSZTACH POSTĘPOWANIA (ART. 200 P.P.S.A.). DSZ