I SA/Gd 905/14

Dnia 14 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a." odrzucił skargę A. G. – dalej jako "Skarżąca" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, albowiem Skarżąca, pomimo wezwania, w zakreślonym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi oraz nie uiściła wpisu od skargi. Odpis postanowienia z uzasadnieniem oraz pouczeniem o trybie i terminie wniesienia środka odwoławczego wysłano Skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 25 września 2014 r. Wobec niepodjęcia korespondencji w terminie, Sąd zarządzeniem z dnia 20 października 2014 r. uznał przesyłkę za doręczoną w dniu 13 października 2014 r. Pismem z dnia 10 listopada 2014 r. Skarżąca złożyła drogą elektroniczną za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP wniosek o ponowne przesłanie korespondencji. Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2014 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku z dnia 10 listopada 2014 r. przez jego podpisanie bądź nadesłanie podpisanego wniosku - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Skarżąca nie odebrała przedmiotowego wezwania, dlatego zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2014 r. Sąd uznał korespondencję za doręczoną w dniu 4 grudnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że postanowienie z dnia 22 września 2014 r. jest prawomocne od dnia 13 listopada 2014 r. Pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. Skarżąca złożyła drogą elektroniczną za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP wniosek o ponowne przesłanie korespondencji (zarządzenia z dnia 13 listopada 2014 r.). W odpowiedzi na wniosek, w wykonaniu zarządzenia z dnia 9 stycznia 2015 r. przesłano Skarżącej odpis postanowienia z dnia 22 września 2014 r. wraz z uzasadnieniem. Skarżąca odebrała przesyłkę w dniu 29 stycznia 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 43 akt sądowych). Pismem z dnia 23 lutego 2015 r. Skarżąca złożyła drogą elektroniczną za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie dopilnować terminu. Do wniosku Skarżąca załączyła zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza psychiatrę w dniu 17 lutego 2015 r., z treści którego wynika, że Skarżąca jest leczona od 2004 r. z powodu zaburzeń depresyjno-lękowych. W ostatnim czasie zaburzenia nasiliły się. Skarżąca ma znaczne wahania nastroju, co powoduje problemy z koncentracją, uwagą, niedotrzymywaniem terminów, zapominaniem. Skarżąca przyjmuje leki, ale objawy utrzymują się. Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2015 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu poprzez podpisanie wniosku, nadesłanie jego odpisu, nadesłanie czytelnego zaświadczenia lekarskiego, nadesłanie podpisanej skargi z dnia 20 czerwca 2014 r. wraz z odpisem oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych. Odpis zarządzenia doręczono Skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 24 marca 2015 r. (zwrotne potwierdzeni odbioru – karta 48 akt sądowych). W zakreślonym terminie Skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku oraz braki formalne złożonej skargi, a także uiściła należny wpis od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 i 87 p.p.s.a., uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi. Skarżąca, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołała się na zły stan zdrowia. W ocenie Sądu przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948 i NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416). Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie Skarżącej, że zły stan zdrowia uniemożliwiał dopilnowanie terminu. Jak już wyżej podkreślono, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez Skarżącą. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Sąd stanął na stanowisku, że twierdzenie Skarżącej, iż z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie dopilnować terminu, nie może mieć wpływu na bieg terminów sądowych. Skarżąca w żaden sposób złożonego wniosku nie uzasadniła. Nie przedstawiła też żadnych okoliczności pozwalających na dokonanie oceny, czy uchybienie terminu nastąpiła na skutek braku winy Skarżącej. Skarżąca we wniosku wskazała jedynie, że z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie dopilnować terminu oraz przedłożyła zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że leczy się od 2004 roku z powodu zaburzeń depresyjno – lękowych. Mimo leczenia farmakologicznego objawy utrzymują się, a z uwagi na wahania nastroju Skarżąca ma problemy z koncentracją i pamięcią. Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia Skarżącej, jednakże zwraca uwagę na fakt, że Skarżąca w żaden sposób nie wykazała braku winy w niezachowaniu terminu oraz nie uzasadniła wniosku o jego przywrócenie. W szczególności Skarżąca nie wykazała, czy w okresie, kiedy miało miejsce uchybienie terminu bezpośrednio powodem tego uchybienia były problemy zdrowotne wskazane w przedłożonym zaświadczeniu lekarskim, czy pozostawała na zwolnieniu lekarskim, a także nie wykazała, czy w tym czasie nie mogła posłużyć się inną osobą, celem dokonania czynności. Zdaniem Sądu strona należycie dbająca o swoje interesy może skorzystać z prawa ustanowienia pełnomocnika w sprawie lub wystąpić do sądu o jego przyznanie z urzędu (prawo pomocy). Sąd zwrócił również uwagę na to, że Skarżąca pomimo utrzymujących się objawów (jak wskazano w zaświadczeniu lekarskim) udała się w dniu 31 marca 2015 r. do siedziby Sądu celem złożenia w biurze podawczym wymaganych dokumentów oraz uiszczenia w kasie Sądu wpisu od skargi. W ocenie Sądu, powyższe potwierdza, że przy zachowaniu należytej staranności, Skarżąca mogła wykonać czynności w terminie. Mając na względzie, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.