I SA/Gd 920/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-09-27

Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Janina Guść, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wyodrębnienia własności lokali w budynku, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku, nawet jeśli wszystkie lokale należą do jednego właściciela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 ust. 4 u.p.o.l. i ma zastosowanie w sytuacji wyodrębnienia własności lokali, niezależnie od tego, czy lokale te należą do jednego, czy do wielu właścicieli. Wyodrębnienie lokalu tworzy specyficzny rodzaj współwłasności nieruchomości wspólnej, a kryterium decydującym o opodatkowaniu według proporcji jest samo wyodrębnienie lokali, a nie liczba właścicieli.
Stan faktyczny
Spółka nabyła nieruchomość, a następnie ustanowiła odrębną własność dwóch lokali niemieszkalnych. Później sprzedała udział w jednym z lokali. Wójt określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r., opodatkowując udziały w nieruchomości wspólnej od miesiąca po przeniesieniu udziału w lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie art. 3 ust. 5 u.p.o.l., twierdząc, że opodatkowanie powinno nastąpić od momentu wyodrębnienia lokali, a nie ich zbycia, oraz że art. 3 ust. 5 ma zastosowanie niezależnie od liczby właścicieli.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 kwietnia 2017 r., nr sygn. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia 29 sierpnia 2016 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 5 617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – dalej jako "SKO", działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej jako "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."), art. 2 ust.1, art. 3, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. – dalej jako "u.p.o.l."), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r - prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016, poz. 1629) oraz § 1 pkt 2 i 6 uchwały Nr XLIX/400/2014 Rady Gminy Kolbudy z dnia 28 października 2014 r. w sprawie podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Pom. 2014. 4359), po rozpoznaniu odwołania A Spółki z o.o. w P – dalej jako "Skarżąca" od decyzji Wójta Gminy (dalej jako "Wójt") z 29 sierpnia 2016 r. w sprawie określenia Skarżącej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2015 w kwocie 116.627 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: W dniu 17 grudnia 2013 r. Skarżąca nabyła zabudowaną nieruchomość, obejmującą działki gruntu o pow. łącznej 44.080 m2. Umową z 23 lipca 2014 r. Skarżąca ustanowiła w budynku o funkcji biurowej, odrębną własność dwóch lokali niemieszkalnych nr 20 i 25 o powierzchni odpowiednio: 21,90 m2 i 15 m2. W umowie określono, że udziały w prawie własności gruntu i częściach wspólnych budynków, związane z wyodrębnionymi lokalami, wynoszą odpowiednio 2190/3690 i 1500/3690. W dniu 9 września 2015 r. Skarżąca sprzedała B Spółce z o.o. w P – dalej jako "Spółka" udział 5/100 w prawie własności lokalu niemieszkalnego o powierzchni 15 m2, zlokalizowanego w budynku o łącznej powierzchni 358 m2, wraz z prawami związanymi z tym lokalem, tj. udziałem w prawie własności gruntu w częściach wspólnych budynku. Decyzją z 29 sierpnia 2016 r. Wójt określił Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2015. W uzasadnieniu organ wskazał, że opodatkowanie przedmiotów zobowiązania Spółki na zasadach określonych przepisami art. 3 ust. 5 u.p.o.l. jest zasadne od następnego miesiąca po przeniesieniu udziału w prawie własności wyodrębnionego lokalu na Spółkę. W ocenie organu do końca 2015 r. o wysokości udziału w nieruchomości wspólnej decydował stosunek powierzchni lokalu do powierzchni użytkowej budynku, w którym mieści się wydzielony lokal, a ponieważ budynek stanowi odrębny przedmiot opodatkowania to wszelkie proporcje służące do ustalania obowiązku podatkowego powinny być odnoszone do konkretnego budynku. W takiej sytuacji, gdy nieruchomość jest zabudowana kilkoma budynkami, a lokale wyodrębniono tylko w jednym budynku, zdaniem organu, będzie miał zastosowanie zarówno przepis art. 3 ust. 1 jak i art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Zdaniem organu nie można uznać, że w sytuacji gdy na nieruchomości zabudowanej kilkoma budynkami, w jednym z budynków zostanie wyodrębniony lokal, to wówczas pozostałe budynki znajdą się we współwłasności i będą opodatkowane na zasadach określonych w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., a tym bardziej, że będą zwolnione z opodatkowania w ogóle, co wynika z metodologii przyjętej przez podatnika. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i prawidłowe określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2015 z uwzględnieniem dokonanego wyodrębnienia własności 2 lokali użytkowych i zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.) tj. określeniem obowiązku podatkowego w odniesieniu do przynależnych wyodrębnionym lokalom udziałów w nieruchomości wspólnej, na które składają się udziały w gruncie oraz w części budynku. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 3 ust. 5 u.p.o.l. polegające na uznaniu, że istnienie jednego właściciela wyodrębnionych lokali skutkuje wyłączeniem stosowania wskazanej w przedmiotowej regulacji lex specialis zasady ustalania obowiązku podatkowego w odniesieniu do udziałów w nieruchomości wspólnej związanej z wyodrębnionymi lokalami. W ocenie Skarżącej możliwość opodatkowania lokali i przypadających na te lokale udziałów w gruncie i budynku powstaje z chwilą ich wyodrębnienia, a nie z chwilą ich zbycia. Zdaniem Skarżącej w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 3 ust. 4 u.p.o.l. bowiem w przypadku wyodrębnienia lokalu w budynku na danej nieruchomości pozostałe budynki tracą swój status i stanowią nieruchomość wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, a podstawa opodatkowania powinna zostać obliczona dla części budynków stanowiących współwłasność w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Decyzją z dnia 6 kwietnia 2017 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że z literalnego brzmienia art. 3 ust. 5 u.p.o.l. wynika, że jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Art. 3 ust. 5 u.p.o.l. dotyczy takich sytuacji, gdy wyodrębniono własność lokali, zaś część wspólna budynku i grunt pozostają we współwłasności. Zdaniem organu, pojęcie odrębnej własności lokalu musi być wykładane zgodnie z treścią art. 2 ust. 1-6 ustawy o własności lokali, zaś ustanowienie odrębnej własności lokalu zgodnie z art. 7 i nast. tej ustawy, co skutkuje przyjęciem, że wyodrębnienie lokalu może nastąpić również w drodze jednostronnej czynności prawnej, w sytuacji gdy dotychczasowy właściciel nieruchomości ustanawia w niej odrębną własność lokalu dla siebie. Udział w nieruchomości wspólnej będzie pojęciem odrębnym od pojęcia udziału we współwłasności. Na takie zdefiniowanie wzajemnej zależności tych dwóch pojęć wskazuje również zmiana w przepisach ustawy o własności lokali, jaka nastąpiła z dniem 26 września 1997 r. na mocy ustawy o zmianie ustawy o własności lokali z dnia 22 sierpnia 1997 r. w zakresie przepisu art. 3 ust. 1 u.p.o.l. Przed zmianą przepis ten wskazywał, że w razie wyodrębnienia własności lokali grunt oraz wszelkie części wspólne budynku stanowią współwłasność w częściach ułamkowych właścicieli lokali. Ustawa odwoływała się więc wprost do współwłasności części wspólnych nieruchomości. W zmienionym przepisie zrezygnowano z tego pojęcia i odwołano się jedynie do udziału w części wspólnej. Zmiana ta nie była przypadkowa, lecz miała charakter normatywny. Ustawodawca celowo zrezygnował z pojęcia współwłasności części wspólnej z uwagi na to, że w przypadku gdy występuje tylko jeden właściciel wszystkich lokali, nie dochodzi do powstania współwłasności. Możliwe jest tylko wskazanie, jaki jest udział w nieruchomości wspólnej związany z każdym wyodrębnionym lokalem. Definicja pojęcia współwłasności zawarta jest w art. 195 k.c, który definiuje to pojęcie jako sytuację, w której własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Występowanie kilku (co najmniej dwóch) właścicieli rzeczy należy do istoty pojęcia współwłasności. Nie jest możliwa współwłasność, gdy istnieje tylko jeden właściciel. Takie rozumienie współwłasności musi być również przyjęte na tle ustawy o własności lokali, a w konsekwencji na tle art. 3 ust. 5 u.p.o.l. w zakresie, w jakim przepis ten posługuje się tym pojęciem. Pojęcie współwłasności musi być interpretowane dla potrzeb podatkowych zgodnie ze znaczeniem, jakie nadaje mu Kodeks cywilny. Gdy wszystkie lokale wyodrębnione i nie wyodrębnione należą do tej samej osoby, ich własność jest związana z własnością całej nieruchomości wspólnej do czasu przejścia własności przynajmniej jednego lokalu na osobę trzecią. Do tego momentu określone udziały w nieruchomości wspólnej, związane z odrębną własnością poszczególnych lokali mają charakter potencjalny, nie zaś rzeczywisty. Zdaniem SKO konstrukcja podatku od nieruchomości wskazuje, że należy on do grupy podatków od posiadanego majątku. Podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba, która faktycznie włada przedmiotem opodatkowania. Oznacza to, iż w każdym wypadku, jeżeli możliwe jest ustalenie jakim majątkiem włada podatnik, podatek powinien być ustalony tylko od tego majątku. W przedmiotowej sprawie, mimo wyodrębnienia własności lokali cała nieruchomość, poza 5% wyodrębnionego lokalu o powierzchni 15 m2, nadal jest we władaniu Skarżącej, a zatem obciążenie Spółki (nawet solidarne) obowiązkiem podatkowym w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej wszystkich budynków i powierzchni gruntu całej nieruchomości oznaczałoby nałożenie na Spółkę obowiązku nieporównywalnie większego od posiadanego majątku. Zdaniem SKO, do powstania współwłasności części wspólnej nieruchomości w rozumieniu art. 3 ust. 5 u.p.o.l. dochodzi dopiero wtedy, gdy lokale, z własnością których wiąże się udział w nieruchomości wspólnej, znajdują się we własności co najmniej dwóch osób (fizycznych lub prawnych). W przypadku, gdy wszystkie lokale znajdują się we własności tej samej osoby, to wówczas nie dochodzi do powstania współwłasności części wspólnej nieruchomości, a więc nie będzie miał zastosowania art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Podstawa do zastosowania tego przepisu pojawia się dopiero wtedy, gdy pojawia się jako właściciel jednego z lokali inny podmiot, gdyż wówczas opodatkowanie według norm ogólnych nie byłoby możliwe, a opodatkowanie zgodne z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. mogłoby prowadzić do rażącego pokrzywdzenia właściciela lokalu (w przypadku znacznych różnic w powierzchni lokali). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego – art. 3 ust. 5 u.p.o.l. polegająca na uznaniu, że istnienie jednego współwłaściciela wyodrębnionych lokali skutkuje wyłączeniem stosowania wskazanej w powołanej regulacji lex specialis zasady ustalania obowiązku podatkowego w odniesieniu do udziału w nieruchomości wspólnej związanej z wyodrębnionymi lokalami, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części i rozstrzygniecie sprawy co do istoty oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. Skarżąca rozszerzyła podniesione w skardze zarzuty o zarzut naruszenia art. 2 a w zw. z art. 121 § 1 O.p., w zw. z art. 2 w zw. z art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione niezastosowanie w sprawie zasady in dubio pro tributario. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W pierwszej kolejności przywołać należy zasadnicze unormowania dotyczące opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w zakresie objętym niniejszą sprawą. W art. 3 ust. 4 i ust. 5 u.p.o.l. wskazano zakres podmiotowy w sytuacjach, w których przedmiot opodatkowania (nieruchomość lub obiekt budowlany) jest we współwłasności lub współposiadaniu. W myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Natomiast ust. 5 ww. artykułu przewiduje, w przypadku wyodrębnienia własności lokali, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Z brzmienia przytoczonych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że art. 3 ust. 5 u.p.o.l. stanowi lex specialis w stosunku do ust. 4 ww. artykułu. Świadczy o tym już zawarte w ust. 4 sformułowanie "z zastrzeżeniem ust. 5". Zatem w sytuacji, gdy współwłasność powstała w wyniku wyodrębnienia lokali, do opodatkowania gruntu oraz części wspólnych budynku, będących we współwłasności, stosuje się wyłącznie art. 3 ust. 5 u.p.o.l. (por. wyrok NSA z 13 listopada 2012 r., II FSK 647/11, CBOSA). Specyfika art. 3 ust. 5 u.p.o.l. polega na tym, że nie przewiduje (odmiennie niż ust. 4) solidarnego opodatkowania wszystkich współwłaścicieli lub posiadaczy lecz wprowadza regułę odrębnego, a zarazem proporcjonalnego, opodatkowania właścicieli lokali. Przepis ten wskazuje jednak precyzyjnie, w jaki sposób należy ustalić proporcję wyznaczającą zakres odpowiedzialności podatnika. Podatek od gruntu i części wspólnych budynku ciążący na właścicielu lokalu jest ułamkiem wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej wyodrębnionego lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Powierzchnia lokalu wyodrębnionego jest tu wyraźnie odniesiona do powierzchni całego budynku, w którym lokal ten się znajduje, nie zaś do ogólnej powierzchni wszystkich lokali znajdujących się w tym budynku. Sąd stanął na stanowisku, że interpretacja art. 3 ust. 5 u.p.o.l. prezentowana przez organ podatkowy jest nieprawidłowa. Przeciwko takiej interpretacji wypowiadały się już sądy administracyjne (por. powołany już wyżej wyrok NSA z 13 listopada 2013 r.; wyrok WSA z 28 sierpnia 2014 r., I SA/Ol 488/14; wyrok WSA z 19 lutego 2015 r., I SA/Go 4/15, CBOSA). Na gruncie prawa podatkowego "wykładnia językowa jest nie tylko punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni, lecz także zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym" (wyrok NSA z 24 lipca 2002 r., I SA/Gd 1879/99, POP 2003, Nr 2, poz. 43). Nie sposób zatem z powołaniem się na względy systemowe i celowościowe podważać rezultatów wykładni językowej art. 3 ust. 4-5 u.p.o.l., jeżeli prowadzi to do zmiany zakresu opodatkowania, nawet wówczas, gdy sposób jego określenia w ustawie nasuwa wątpliwości, czy wręcz wydaje się być oczywistym błędem legislacyjnym. Określona w art. 3 ust. 5 u.p.o.l. proporcja powoduje, że część nieruchomości pozostaje nieopodatkowana, ale taki sposób opodatkowania w przypadku wyodrębnienia własności lokali wprowadził ustawodawca i tylko on może go zmienić. W ocenie Sądu, nie można zgodzić się poglądem, że art. 3 ust. 5 u.p.o.l. nie będzie miał zastosowania w sytuacji, kiedy to wyodrębniony lokal należy nadal do właściciela (współwłaścicieli) całego budynku, a samo wyodrębnienie lokalu na zasadach przewidzianych ustawą o własności lokali, stanowi konstrukcję prawną, która pozostaje bez wpływu na własność nieruchomości, a obowiązek podatkowy na mocy art. 3 ust. 5 u.p.o.l. ciąży dalej w całości na tym właścicielu, zarówno w odniesieniu do wyodrębnionych lokali, jak i do pozostałej (wspólnej) części nieruchomości. Ocena tego stanowiska wymaga odniesienia do przepisów ustawy o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80 poz.903 ze zm., dalej "u.w.l"). W myśl art. 3 ust. 1 u.w.l., w związku z ustanowieniem odrębnej własności lokalu, właścicielowi takiego lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu. Współwłasność nieruchomości wspólnej trwa dopóki trwa odrębna własność lokali i nie jest możliwe żądanie jej zniesienia. Jest to zatem szczególny rodzaj "współwłasności przymusowej", do której zastosowanie mają przepisy ustawy o własności lokali (art. 1 u.w.l.), a jedynie w zakresie nieuregulowanym tą ustawą – przepisy Kodeksu cywilnego. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (art. 3 ust. 2 u.w.l.). W tej sytuacji właściciel odrębnego lokalu zawsze nabywa udział w nieruchomości wspólnej, bez względu na to, w jakim trybie (art. 7 u.w.l.) tę odrębną własność lokalu bądź lokali ustanowiono. Innymi słowy prawo własności ułamkowej nieruchomości wspólnej jest zawsze związane z własnością wyodrębnionego lokalu, a obie te części – całość lokalu i ułamek nieruchomości wspólnej, są nierozerwalnie związane i nie mogą być rozdzielone. Ustanowienie odrębnej własności lokalu tworzy zatem w stosunku do nieruchomości gruntowej, jak i części wspólnych budynku, współwłasność odmienną niż współwłasność nieruchomości zabudowanej, z której lokale nie zostały wyodrębnione. Tak też oba te rodzaje współwłasności potraktowała u.p.o.l., odnosząc art. 3 ust. 5 do sytuacji, w której wyodrębniono własność lokali. W takim bowiem przypadku zasadą jest właśnie odmienne traktowanie tego rodzaju współwłasności, która powstaje w wyniku wyodrębnienia lokali i istnieje, póki istnieje odrębna własność lokali. To, jaki podmiot czy podmioty są właścicielami wyodrębnionych lokali nie ma w świetle tego przepisu znaczenia, gdyż kryterium decydującym o opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, na zasadach proporcji określonej w tym przepisie, jest wyodrębnienie własności lokali. Bez znaczenia w przypadku wyodrębnienia lokali pozostaje fakt, że właścicielem wszystkich wyodrębnionych lokali, jak i pozostałej części nieruchomości, jest ten sam podmiot. W konsekwencji, także w sytuacji, gdy dotychczasowy właściciel nieruchomości pozostaje właścicielem wyodrębnionego przez siebie lokalu, należy stosować wspomniany art. 3 ust. 5 u.p.o.l. i zawarty w nim algorytm ustalania zakresu opodatkowania gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność. Powołane stanowisko jest także prezentowane przez Ministra Finansów, który w odpowiedzi na interpelację poselską nr 34158 wskazał, że w obowiązującym brzmieniu przepis art. 3 ust. 5 u.p.o.l. nie zapewnia opodatkowania całej powierzchni nieruchomości wspólnej. Znaczne powierzchnie budynków pozostają poza opodatkowaniem, przede wszystkim wskutek stosowania przez podatników, w szczególności w budynkach wielkopowierzchniowych, dopuszczalnej prawem optymalizacji podatkowej, prowadzącej do zmniejszenia wymiaru podatku od nieruchomości. Postulat dokonania zmian w treści art. 3 ust. 5 zgłaszany był przez samorządowe organy podatkowe, które sygnalizowały fakt znacznego ubytku dochodów z tytułu podatku od nieruchomości w związku z obowiązywaniem aktualnej treści art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Niezbędna była zatem nowelizacja przepisu. W dniu 25 czerwca 2015 r. Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045), która wprowadziła zmiany w u.p.o.l., polegające na nadaniu nowej treści art. 3 ust. 5. Jak wynika z uzasadnienia do projektu, celem tej nowelizacji było objęcie podatkiem od nieruchomości całej powierzchni stanowiącej współwłasność w budynkach, w których nastąpiło wyodrębnienie własności lokali (druk sejmowy nr 2656). Podsumowując stwierdzić należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie bowiem organy dokonały błędnej wykładni art. 3 ust.5 u.p.o.l. W ponownym postępowaniu organ uwzględni stanowisko wynikające z niniejszego wyroku. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygniecie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. Na ich wysokość składa się kwota 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa, kwota 2000 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3600 zł ustalone zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011 r., Nr 31, poz.153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło