I SA/Gd 924/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi L.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. W DNIU 11 CZERWCA 2007 R., L.G. WYSTĄPIŁ Z WNIOSKIEM DO ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH O UMORZENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE, UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE ORAZ FP I FGŚP W KWOCIE NALEŻNYCH ODSETEK ZA ŁĄCZNY OKRES OD LUTEGO 1999 R., DO KWIETNIA 2000 R., KTÓRE NA DZIEŃ ZŁOŻENIA WNIOSKU WYNOSIŁY ŁĄCZNIE [...] ZŁ. PO PRZEANALIZOWANIU POWYŻSZEGO WNIOSKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH WYDAŁ W DNIU 31 LIPCA 2007 R., NA PODSTAWIE ART. 83 UST. 1 PKT 3 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH (DZ. U. Z 2009 R. NR 205, POZ. 1585) DECYZJĘ ODMAWIAJĄCĄ UMORZENIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK W KWOCIE NALEŻNYCH ODSETEK. W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM, ZGODNIE Z ART. 83 UST. 4 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH SKARŻĄCY ZŁOŻYŁ DO PREZESA ZUS WNIOSEK O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY, ROZSZERZAJĄC GO NA CAŁOŚĆ ZALEGŁOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK, KTÓRA NA DZIEŃ 11 CZERWCA 2007 R., WYNOSIŁA ŁĄCZNIE [...] ZŁ (NALEŻNOŚCI GŁÓWNE, ODSETKI ZA ZWLOKĘ I KOSZTY UPOMNIENIA). PREZES ZUS DECYZJĄ Z DNIA 22 PAŹDZIERNIKA 2007 R., POSTANOWIŁ UTRZYMAĆ W MOCY DECYZJĘ ODMAWIAJĄCĄ UMORZENIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU ODSETEK ZA ZWŁOKĘ. UZNAJĄC, IŻ ŚWIETLE OBOWIĄZUJĄCYCH W TYM ZAKRESIE PRZEPISÓW, KTÓRE PRZYWOŁANO WE WSKAZANEJ DECYZJI, ODSETKI NIE PODLEGAJĄ UMORZENIU W ODERWANIU OD NALEŻNOŚCI GŁÓWNYCH. JEDNOCZEŚNIE W SPRAWIE NIE STWIERDZONO PRZESŁANEK WYNIKAJĄCYCH Z ART. 28 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, POZWALAJĄCYCH NA UMORZENIE PRACOWNICZYCH NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH. STRONA ZŁOŻYŁA SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE WYROKIEM Z DNIA 25 KWIETNIA 2008 R. (SYGN. AKT V SA/WA/3002/07) UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ Z DNIA 22 PAŹDZIERNIKA 2007 R., WYDANĄ PRZEZ PREZESA ZUS, UZNAJĄC MIĘDZY INNYMI, IŻ ART. 28 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH POZWALA NA UMARZANIE SAMYCH ODSETEK ZA ZWLOKĘ I WSKAZAŁ KONIECZNOŚĆ UWZGLĘDNIENIA SYTUACJI MATERIALNEJ I ZDROWOTNEJ. REALIZUJĄC WSKAZANIA WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE, PREZES ZAKŁADU PRZEPROWADZIŁ OKREŚLONE PRZEPISAMI K.P.A., POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE, ZAKOŃCZONE WYDANIEM DNIA 8 PAŹDZIERNIKA 2008 R., DECYZJI UTRZYMUJĄCEJ DECYZJĘ Z DNIA 31 LIPCA 2007 R. NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ SKARŻĄCY WNIÓSŁ SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU, KTÓRY WYROKIEM Z DNIA 7 KWIETNIA 2009 R., (SYGN. AKT I SA/GD 885/08) UCHYLIŁ DECYZJĘ Z 8 PAŹDZIERNIKA 2008 R., WSKAZUJĄC JEDNOCZEŚNIE, ŻE RÓWNIEŻ DECYZJA PIERWOTNA, TJ. Z 31 LIPCA 2007 R., DOTKNIĘTA JEST WADĄ, POWODUJĄCĄ, ŻE POWINNA BYĆ UCHYLONA. WSKAZANO, ŻE WNIOSEK W ZAKRESIE ODSETEK ZA ZWLOKĘ, STANOWIĄCYCH NALEŻNOŚCI UBOCZNE OD SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ UBEZPIECZONYCH, NIE BĘDĄCYCH PŁATNIKAMI SKŁADEK (TJ. SKŁADKI FINANSOWANE OSOBIŚCIE PRZEZ PANA PRACOWNIKÓW, KTÓRE ZGODNIE Z POSTANOWIENIAMI ART. 30 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH NIE PODLEGAJĄ W OGÓLE UMORZENIU), POWINIEN ZOSTAĆ ROZSTRZYGNIĘTY W FORMIE UMORZENIA POSTĘPOWANIA W ZAKRESIE TYM WNIOSKIEM OBJĘTYM (PRZYWOŁANE ODSETKI WYNOSIŁY NA DZIEŃ 11 CZERWCA 2007 R. - [...] ZŁ). W WYKONANIU POWYŻSZEGO WYROKU. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH PRZEPROWADZIŁ POSTĘPOWANIE W SPRAWIE, ZAKOŃCZONE WYDANIEM W DNIU 23 GRUDNIA 2009 R., DECYZJI ODMAWIAJĄCEJ UMORZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU SKŁADEK W KWOCIE NALEŻNYCH ODSETEK ZA ZWŁOKĘ. JEDNOCZEŚNIE, W WYKONANIU POSTANOWIEŃ WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU, DOKONANO UMORZENIA POSTĘPOWANIA W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ ODSETEK ZA ZWŁOKĘ W KWOCIE [...] ZŁ (NALICZONYCH NA DZIEŃ 11 CZERWCA 2007 R.), POCHODNYCH OD SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ UBEZPIECZONYCH NIE BĘDĄCYCH PŁATNIKAMI SKŁADEK. W ZWIĄZKU Z. POWYŻSZYM SKARŻĄCY ZŁOŻYŁ WNIOSEK O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY W ZAKRESIE DECYZJI DNIA 23 GRUDNIA 2009 R., INFORMUJĄC, ŻE JEDNORAZOWA SPŁATA ZADŁUŻENIA JEST NIE DO ZREALIZOWANIA. WSKAZANO, ŻE Z RACJI WIEKU SKARŻĄCY NIE MOŻE OTRZYMAĆ PEŁNOETATOWEGO STANOWISKA PRACY ZGODNIE Z KIERUNKIEM ZAWODOWYM. POINFORMOWAŁ, ŻE JEST ZATRUDNIONY NA STAŁE W "A" W M. Z WYNAGRODZENIEM NAJNIŻSZEJ PENSJI KRAJOWEJ, NA STANOWISKU KIEROWNIKA ODPOWIEDZIALNEGO ZA DOKONYWANIE WYCEN ROBOT I BRANIE UDZIAŁU W PRZETARGACH. INFORMOWAŁ, ŻE DO WYKONYWANEJ PRACY NIE SĄ WYMAGANE BADANIA LEKARSKIE, JAK DLA PRACOWNIKÓW PRACUJĄCYCH W WYKONAWSTWIE, CO JEST WIDOCZNE W WYSOKOŚCI PENSJI. MAŁŻONKA JEST OD STYCZNIA 2000 R., NA EMERYTURZE I UZYSKUJE [...] ZŁ NETTO. INNYCH DOCHODÓW STRONA NIE UZYSKUJE. CO MIESIĄC PRZYCHODY POMNIEJSZAJĄ WYDATKI NA UTRZYMANIE GOSPODARSTWA DOMOWEGO - ZAKUP WĘGLA, RACHUNKI ZA GAZ I ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ, LEKARSTWA MAŁŻONKI ORAZ OPŁATY BIEŻĄCE. WSKAZAŁ NASTĘPNIE, ŻE W CELU JEDNORAZOWEGO SPŁACENIA NALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH W URZĘDZIE SKARBOWYM, UZYSKANO POŻYCZKĘ Z BANKU POD PISEMNE WYSTĄPIENIE URZĘDU SKARBOWEGO O CELU SPŁATY ZADŁUŻENIA, CO SPOWODOWAŁO UMORZENIE W CAŁOŚCI NALICZONYCH ODSETEK ZA ZWŁOKĘ. POŻYCZKA TA JEST SPŁACANA Z KONTA EMERYTURY MAŁŻONKI, OBECNIE W KWOCIE [...] ZŁ - JAKO OD STAŁEGO DOCHODU. PODKREŚLAJĄC TRUDNĄ SYTUACJĘ MAJĄTKOWĄ, SKARŻĄCY WSKAZAŁ TEŻ NA NIEMOŻNOŚĆ SPŁATY ZADŁUŻENIA W RATACH. ODNOSZĄC SIĘ DO POWYŻSZEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH WYDAŁ W DNIU 19 MAJA 2010 R. DECYZJĘ, KTÓRĄ UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ Z DNIA 23 GRUDNIA 2009 R. NA POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE ZOSTAŁA ZŁOŻONA DO WSA W GDAŃSKU SKARGA. ROZPOZNAJĄC JĄ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU WYROKIEM Z DNIA 2 GRUDNIA 2010 R., W SPRAWIE I SA/GD 718/10 UCHYLIŁ DECYZJĘ Z DNIA 19 MAJA 2010 R. W UZASADNIENIU SĄD WSKAZAŁ NA BRAKI UZASADNIENIA ZASKARŻONEJ DECYZJI W POSTACI BRAKU ROZWAŻAŃ I OCENY OKOLICZNOŚCI SPRAWY. PONOWNIE ROZPATRUJĄC SPRAWĘ ORGAN UZYSKAŁ OD STRONY SKARŻĄCEJ SZEREG DOKUMENTÓW DOTYCZĄCYCH DOCHODÓW RODZINY, A TAKŻE KOSZTÓW PONOSZONYCH W ZWIĄZKU Z JEJ UTRZYMANIEM. MAJĄC NA UWADZE UZUPEŁNIONY MATERIAŁ DOWODOWY ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DECYZJĄ Z DNIA 6 LIPCA 2011 R., UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI. PRZYWOŁUJĄC W UZASADNIENIU PRZEPISY PRAWA ORGAN UZNAŁ, IŻ W NINIEJSZEJ SPRAWIE NIE MOŻNA STWIERDZIĆ STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI. ZGODNIE Z INFORMACJAMI PRZEKAZANYMI PRZEZ INSPEKTORAT ZUS, INSPEKTORAT TEN PROWADZI STAŁY MONITORING SYTUACJI DOCHODOWEJ, A WIĘC NIE SĄ WYKLUCZONE NOWE CZYNNOŚCI EGZEKUCYJNE, W TYM, EGZEKUCYJNA SPRZEDAŻ NALEŻĄCEJ DO STRONY NIERUCHOMOŚCI, OBJĘTEJ KW NR [...], DO KTÓREJ SĄD REJONOWY, NA WNIOSEK ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, WPISAŁ HIPOTEKĘ PRZYMUSOWĄ ZWYKŁĄ W KWOCIE [...] ZŁ, ZABEZPIECZAJĄCĄ ROSZCZENIA ZAKŁADU Z TYTUŁU SKŁADEK (TAK NALEŻNOŚCI GŁÓWNE JAK I ODSETKI ZA ZWŁOKĘ). ANALIZUJĄC WIĘC SPRAWĘ POD KĄTEM STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI. ZAKŁAD PRZYPOMNIAŁ, ŻE DO SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ UBEZPIECZONYCH NIE BĘDĄCYCH PŁATNIKAMI SKŁADEK, NIE STOSUJE SIĘ ART. 28 I 29 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, CO WYNIKA WPROST Z POSTANOWIEŃ ART. 30 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. POWYŻSZE POSTANOWIENIA USTAWOWE JEDNOZNACZNIE WSKAZUJĄ, IŻ SKARŻĄCY ZOBOWIĄZANY JEST DO WPŁACENIA SKŁADEK, KTÓRE NA DZIEŃ 11 CZERWCA 2007 R., WYNOSIŁY W KWOCIE NALEŻNOŚCI GŁÓWNYCH [...] ZŁ (FUNDUSZ UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH) I [...] ZŁ (UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE). POWYŻSZE SKŁADKI FINANSUJĄ PRACOWNICY STRONY, A SKARŻĄCY NIE PRZEKAZAŁ ICH DO ZAKŁADU W TERMINACH I WYSOKOŚCI WSKAZANEJ W PRZYWOŁYWANEJ USTAWIE O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. NATOMIAST SKŁADKI FINANSOWANE Z TYTUŁU UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW, MOGŁYBY ZOSTAĆ UMORZONE JEDYNIE W PRZYPADKU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, KTÓRA JEST OBECNIE WYŁĄCZONA W ZWIĄZKU Z MOŻLIWOŚCIĄ EGZEKUCYJNEGO ZBYCIA NIERUCHOMOŚCI SKARŻĄCEGO. POWYŻSZE USTALENIA STANOWIĄ O BRAKU MOŻLIWOŚCI ORZECZENIA PRZEZ ZUS STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI ZOBOWIĄZAŃ SKŁADKOWYCH, STANOWIĄCEGO TUTAJ WARUNEK KONIECZNY UMORZENIA NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH FINANSOWANYCH PRZEZ STRONĘ UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW, KTÓRE Z TYTUŁU SKŁADEK NA FUNDUSZ UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH WYNOSZĄ [...] ZŁ, NATOMIAST Z TYTUŁU SKŁADEK NA FP I FGŚP - [...] ZŁ. OD POWYŻSZYCH SKŁADEK NALEŻNE SĄ ODSETKI ZA ZWLOKĘ, NALICZANE DO DNIA ZAPŁATY W/W ZADŁUŻENIA, KTÓRE NA DZIEŃ 11 CZERWCA 2007 R., WYNOSIŁY ODPOWIEDNIO [...] ZŁ (POCHODNE OD SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ STRONĘ PRACOWNIKÓW) I [...] ZŁ (POCHODNE OD SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ STRONY Z TYTUŁU UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW). PODKREŚLONO, ŻE USTAWODAWCA NIE PRZEWIDZIAŁ DLA SKŁADEK PRACOWNICZYCH I ICH POCHODNYCH (ODSETEK ZA ZWŁOKĘ) ZASADY SWOBODNEGO UZNANIA ADMINISTRACYJNEGO DO MOMENTU GDY NIE ZOSTANIE STWIERDZONY STAN CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, CO OZNACZA, ŻE ICH EWENTUALNE UMORZENIE MOŻE NASTĄPIĘ PO SPEŁNIENIU PRZESŁANEK WYMIENIONYCH W ZAWARTYCH W ART. 28 UST. 3 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK (W TYM PRZEDMIOTOWE ODSETKI) POZOSTAJĄ ZABEZPIECZONE WSPOMNIANĄ HIPOTEKĄ PRZYMUSOWĄ, KTÓRA PODĄŻA ZA NIERUCHOMOŚCIĄ I KTÓRA NIE MOŻE ZOSTAĆ WYKREŚLONA BEZ STOSOWNEJ PODSTAWY PRAWNEJ. PRZYPOMNIANO TAKŻE, IŻ W ZAKRESIE SKŁADEK PRACOWNICZYCH NIE ZNAJDUJĄ ZASTOSOWANIA POSTANOWIENIA ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE (DZ. U. Z 2003 R. NR 141, POZ. 1365), CO OZNACZA, ŻE UMORZENIE NASTĄPIĆ MOŻE TYLKO I WYŁĄCZNIE WOBEC STWIERDZONEGO STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, KTÓRY W NINIEJSZEJ SPRAWIE NIE ZACHODZI. KOLEJNĄ KATEGORIĄ NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH SĄ ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU SKŁADEK, KTÓRYCH SKARŻĄCY NIE OPŁACIŁ NA UBEZPIECZENIE WŁASNE - JAKO OSOBY PROWADZĄCEJ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ. JEDYNIE W TYM PRZYPADKU USTAWA O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH PRZEWIDUJE MOŻLIWOŚĆ UMARZANIA NALEŻNOŚCI POMIMO BRAKU ICH CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, DO CZEGO UPOWAŻNIA ART. 28 UST. 3A I 3B USTAWY I DOTYCZY WŁAŚNIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE UBEZPIECZONYCH BĘDĄCYCH RÓWNOCZEŚNIE PŁATNIKAMI SKŁADEK NA TE UBEZPIECZENIA. POWOŁANO SIĘ NA § 3 UST, 1 PKT 1-3, WYDANEGO NA PODSTAWIE ART. 3B USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE (DZ. U. Z 2003 R. NR 1-3 POZ. 1365). ODNOSZĄC SIĘ DO DOKUMENTÓW STRONY WSKAZANO, ŻE WSPÓLNIE Z MAŁŻONKĄ SKARŻĄCY JEST ZOBOWIĄZANY DO SPŁATY POŻYCZKI ZACIĄGNIĘTEJ W BANKU "B" S.A. WEDŁUG STANU NA DZIEŃ 20 LIPCA 2009 R., DO ZAPŁATY POZOSTAWAŁA PAŃSTWU KWOTA [...] ZŁ. NIE POSIADAŁ ZALEGŁOŚCI PODATKOWYCH. Z INFORMACJI O STANIE MAJĄTKOWYM WYNIKAŁO, ŻE JEST WSPÓŁWŁAŚCICIELEM 1/3 CZĘŚCI NIERUCHOMOŚCI POŁOŻONEJ W [...] PRZY UL. [...] OPISANEJ W KSIĘDZE WIECZYSTEJ NR KW [...] PROWADZONEJ PRZEZ SĄD REJONOWY. NA PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI USTANOWIONA ZOSTAŁA MARCU 2006 R., HIPOTEKA PRZYMUSOWA NA ZABEZPIECZENIE WIERZYTELNOŚCI ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. PONADTO DO AKT SPRAWY SKARŻĄCY DOŁĄCZYŁ KOPIE DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ TJ. KOPIE KART INFORMACYJNYCH Z LECZENIA SZPITALNEGO I SANATORYJNEGO WSPÓŁMAŁŻONKI – E.G. ORAZ OŚWIADCZENIA, Z KTÓRYCH WYNIKA, ŻE SAM MA WADĘ SERCA ORAZ, USZKODZONE KOLANA. PO ZAPOZNANIU SIĘ Z TREŚCIĄ WNIOSKU I DOŁĄCZONĄ DO NIEGO DOKUMENTACJĄ, A TAKŻE DOKUMENTACJĄ ZGROMADZONĄ W SPRAWIE O UMORZENIE PROWADZONA POD SYGNATURA [...] (ZGODNIE Z WNIOSKIEM O DOPUSZCZENIE DOWODU Z W/W AKT SPRAWY). ZAKŁAD WSKAZAŁ, ŻE W MYŚL ART. 28 UST 3A USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ § 3 UST. 1 PKT 1-3 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE (DZ. U. Z 2003 R. NR 141, POZ. 1365). ZUS MOŻE UMORZYĆ NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU NIEOPŁACONYCH SKŁADEK, JEŻELI ZOBOWIĄZANY WYKAŻE, ŻE ZE WZGLĘDU NA STAN MAJĄTKOWY I SYTUACJĘ RODZINNĄ NIE JEST W STANIE OPŁACIĆ TYCH NALEŻNOŚCI, PONIEWAŻ POCIĄGNĘŁOBY ZA SOBĄ ZBYT CIĘŻKIE SKUTKI DLA ZOBOWIĄZANEGO I JEGO RODZINY, W SZCZEGÓLNOŚCI W PRZYPADKU: (1) GDY OPŁACENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK POZBAWIŁOBY ZOBOWIĄZANEGO I JEGO RODZINĘ MOŻLIWOŚCI ZASPOKOJENIA NIEZBĘDNYCH POTRZEB ŻYCIOWYCH, (2) PONIESIENIA STRAT MATERIALNYCH W WYNIKU KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ LUB INNEGO NADZWYCZAJNEGO ZDARZENIA POWODUJĄCYCH, ŻE OPŁACENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK MOGŁOBY POZBAWIĆ ZOBOWIĄZANEGO MOŻLIWOŚCI DALSZEGO PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI, (3) PRZEWLEKŁEJ CHOROBY ZOBOWIĄZANEGO LUB KONIECZNOŚCI SPRAWOWANIA OPIEKI NAD PRZEWLEKLE CHORYM CZŁONKIEM RODZINY, POZBAWIAJĄCEJ ZOBOWIĄZANEGO MOŻLIWOŚCI UZYSKIWANIA DOCHODU UMOŻLIWIAJĄCEGO OPŁACENIE NALEŻNOŚCI. W ODNIESIENIU DO § 3 UST. 1 PKT 2 W/W ROZPORZĄDZENIA ZAKŁAD USTALIŁ, ŻE W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE W/W PRZEPIS NIC MA ZASTOSOWANIA. Z PODANYCH PRZEZ STRONĘ INFORMACJI WYNIKAJ ŻE POWODEM NIEMOŻNOŚCI UREGULOWANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA W CZASIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ BYŁO NIE WYWIĄZANIE SIĘ KONTRAHENTA J.W. Z PŁATNOŚCI ZA WYKONANĄ PRZEZ STRONĘ NA JEGO RZECZ USŁUGĘ. POWYŻSZA OKOLICZNOŚĆ, JAKKOLWIEK NIE UDOWODNIONA PRZEZ STRONĘ UZNANA ZOSTAŁA ZA WIARYGODNĄ. ZAKŁAD DOKONAŁ BOWIEM ZAJĘCIA WIERZYTELNOŚCI PRZYPADAJĄCYCH STORNIE OD TEGO PODMIOTU. EGZEKUCJA OKAZAŁA SIĘ JEDNAKŻE NIESKUTECZNA, GDYŻ DŁUŻNIK ZAJĘTEJ WIERZYTELNOŚCI NIE UZNAŁ DOKONANEGO ZAJĘCIA (ZE WZGLĘDU NA WADLIWOŚĆ WYKONANEJ USŁUGI FIRMA ZLECAJĄCĄ JEJ WYKONANIE ODMÓWIŁA ZAPŁATY). PRZEDSTAWIONA OKOLICZNOŚĆ NIE MOGŁA JEDNAK STANOWIĆ PRZESŁANKI DO UMORZENIA W TRYBIE WYŻEJ POWOŁANEGO PRZEPISU § 3 UST. 1 PKT 2. JAK WYNIKA BOWIEM Z JEGO TREŚCI, ZAKŁAD MOŻE UMORZYĆ ZALEGŁOŚCI W PRZYPADKU PODNIESIENIA PRZEZ PŁATNIKA STRAT MATERIALNYCH W WYNIKU KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ LUB INNEGO NADZWYCZAJNEGO ZDARZENIA POWODUJĄCYCH, ŻE OPŁACENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK MOGŁOBY POZBAWIĆ ZOBOWIĄZANEGO MOŻLIWOŚCI DALSZEGO PROWADZENIA DALSZEGO PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI. W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE USTALONO, ŻE PROBLEMY FINANSOWE SKARŻĄCEGO NIE WYNIKAŁY Z PONIESIENIA STRAT MATERIALNYCH W WYNIKU KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ. NIEUREGULOWANIE PRZEZ J.W. NALEŻNOŚCI WYKONANE NA JEGO RZECZ USŁUGI NIE MOGŁO TAKŻE ZOSTAĆ UZNANE ZA INNE NADZWYCZAJNE ZDARZENIE. PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ZAWSZE OBARCZONE JEST RYZYKIEM, NATOMIAST OBOWIĄZEK OPŁACANIA SKŁADEK NIE JEST W ŻADEN SPOSÓB UZALEŻNIONY OD OSIĄGANIA BĄDŹ NIE OSIĄGANIA PRZEZ PŁATNIKA PRZYCHODU Z DZIAŁALNOŚCI. ZATEM PODANA PRZYCZYNA POWSTANIA ZALEGŁOŚCI, NAWET NIEZAWINIONA, NIE MOŻE STANOWIĆ PRZESŁANKI UZASADNIAJĄCEJ UMORZENIE W OPARCIU O W/W PRZEPIS § 3 UST. 1 PKT 2. ANALIZUJĄC ZEBRANY W SPRAWIE MATERIAŁ DOWODOWY POD KĄTEM ISTNIENIA PRZESŁANEK DO UMORZENIA WYNIKAJĄCYCH Z § 3 UST. 1 PKT 3 ROZPORZĄDZENIA, TJ. BRAK MOŻLIWOŚCI PODEJMOWANIA CZYNNOŚCI ZAROBKOWYCH Z UWAGI NA PRZEWLEKŁĄ CHOROBĘ ZOBOWIĄZANEGO LUB KONIECZNOŚĆ SPRAWOWANIA STAŁEJ I OSOBISTEJ OPIEKI NAD PRZEWLEKLE CHORYM CZŁONKIEM RODZINY. ZAKŁAD STWIERDZIŁ, IŻ NIE WYSTĘPUJĄ OKOLICZNOŚCI UZASADNIAJĄCE UMORZENIE Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW. ZAKŁAD UZNAŁ ZA UDOWODNIONA W SPRAWIE OKOLICZNOŚĆ CHOROBY ŻONY, O CZYM ŚWIADCZĄ PRZEDŁOŻONE KOPIE KART LECZENIA SZPITALNEGO I SANATORYJNEGO ORAZ KOPIE RACHUNKÓW ZA LEKI. JEDNAKŻE JAK WYNIKA Z POSIADANYCH PRZEZ ZAKŁAD DOKUMENTÓW SKARŻĄCY BYŁ ZATRUDNIONY POZA MIEJSCEM ZAMIESZKANIA, CO OZNACZA ŻE NIE MUSIAŁ SPRAWOWAĆ STAŁEJ I OSOBISTEJ OPIEKI NAD WSPÓŁMAŁŻONKĄ. ODNOSZĄC SIĘ DO ZŁOŻONEGO OŚWIADCZENIA O STANIE ZDROWIA SKARŻĄCEGO ZAKŁAD WSKAZAŁ, IŻ NIE PODWAŻA WIARYGODNOŚCI TEGO OŚWIADCZENIA. Z DOKONANYCH USTALEŃ WYNIKAŁO JEDNAKŻE, IŻ OD MAJA 2002 R., WYKONYWAŁ ON PRACĘ ZAROBKOWĄ W ZAKŁADZIE REMONTOWO - BUDOWLANYM. ZATEM NALEŻY WNIOSKOWAĆ, IŻ POMIMO WIEKU ORAZ SCHORZEŃ, PRZECHODZĄC BADANIA OKRESOWE WYMAGANE PRZEPISAMI KODEKSU PRACY, LEKARZ MEDYCYNY PRACY DOPUSZCZAŁ DO JEJ WYKONYWANIA. TYM SAMYM BRAK BYŁO PODSTAW DO UZNANIA, ŻE ZE WZGLĘDU NA STAN ZDROWIA SKARŻĄCY NIE MA MOŻLIWOŚCI PODEJMOWANIA CZYNNOŚCI ZAROBKOWYCH. ODNOSZĄC SIĘ DO PRZESŁANKI OKREŚLONEJ W § 3 UST. 1 PKT 1 ROZPORZĄDZENIA, NA PODSTAWIE OPISANEJ PRZEZ STRONĘ SYTUACJI MATERIALNEJ I PRZEDŁOŻONYCH W TYM ZAKRESIE DOKUMENTÓW ZAKŁAD USTALIŁ, ŻE WYSOKOŚĆ AKTUALNEGO BUDŻETU DOMOWEGO (NA KTÓRY SKŁADA SIĘ DOCHÓD UZYSKIWANY PRZEZ SKARŻĄCEGO Z TYTUŁU ZATRUDNIENIA ORAZ ŚWIADCZENIE EMERYTALNE WSPÓŁMAŁŻONKI), WYNOSIŁ OK. [...] ZŁ NETTO MIESIĘCZNIE. BIEŻĄCE WYDATKI UDOKUMENTOWANE RACHUNKAMI KSZTAŁTOWAŁY SIĘ NA POZIOMIE OK. [...] ZŁ. NA WYŻYWIENIE I INNE POTRZEBY POZOSTAWAŁA ZATEM MIESIĘCZNIE KWOTA OK. [...] ZŁ. WSKAZANO, IŻ NA WYSOKOŚĆ MIESIĘCZNYCH WYDATKÓW DUŻY WPŁYW MA POŻYCZKA ZACIĄGNIĘTA W BANKU "B" S.A. NA SPŁATĘ ZOBOWIĄZAŃ WOBEC URZĘDU SKARBOWEGO. JAK WYNIKA Z PRZEDŁOŻONEJ KOPII ZAWIADOMIENIA WYSTOSOWANEGO PRZEZ POWYŻSZY BANK, NA DZIEŃ 20 LIPCA 2009 R., DO SPŁATY POZOSTAWAŁA KWOTA [...] ZŁ, PRZY MIESIĘCZNEJ RACIE [...] ZŁ. NIE POSIADALI WOBEC BANKU ZOBOWIĄZAŃ PRZETERMINOWANYCH. OSTATECZNY TERMIN SPŁATY POŻYCZKI WINIEN BYŁ NASTĄPIĆ W SIERPNIU 2010 R. OCENIAJĄC ZEBRANY W SPRAWIE MATERIAŁ DOWODOWY ZAKŁAD UZNAŁ, ŻE ANI STAN MAJĄTKOWY, ANI SYTUACJA RODZINNA NIE UZASADNIAJĄ NIEMOŻNOŚCI UREGULOWANIA NALEŻNOŚCI Z UWAGI NA ZBYT CIĘŻKIE SKUTKI DLA SKARŻĄCEGO I RODZINY. ZUS W DECYZJI PODNIÓSŁ, IŻ UZNAJE OBECNIE, MAJĄC NA UWADZE USTALENIA W ZAKRESIE AKTUALNEJ, SKOMPLIKOWANEJ SYTUACJI DOCHODOWEJ, POTWIERDZONEJ STOSOWNĄ DOKUMENTACJĄ, IŻ WSKAZANE W POWYŻSZYM ROZPORZĄDZENIU PRZESŁANKI ZOSTAŁY W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE SPEŁNIONE (§ 3 UST. 1 PKT 1), BOWIEM ANALIZA WYDATKÓW A NASTĘPNIE ZESTAWIENIE Z INFORMACJĄ DOTYCZĄCĄ WYNAGRODZENIA UZYSKIWANEGO W "C" W WYSOKOŚCI BRUTTO [...] ZŁ (WEDŁUG ZAŚWIADCZENIA O ZAROBKACH Z DNIA 19 MAJA 2011 R.), ORAZ PRZEDŁOŻONYMI INFORMACJAMI O WYSOKOŚCI ŚWIADCZENIA EMERYTALNEGO E.G. OBRAZUJE SKOMPLIKOWANĄ SYTUACJĘ W ZAKRESIE SYTUACJI MATERIALNEJ. W MYŚL § 3 UST. 1 PKT 1-3 WYDANEGO NA PODSTAWIE ART. 3 B USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE (DZ. U. Z 2003 R. NR 141, POZ. 1365), ZAKŁAD MOŻE UMORZYĆ NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK, JEŻELI ZOBOWIĄZANY WYKAŻE, ŻE ZE WZGLĘDU NA STAN MAJĄTKOWY I SYTUACJĘ RODZINNĄ NIE JEST W STANIE OPŁACIĆ TYCH NALEŻNOŚCI, PONIEWAŻ POCIĄGNĘŁOBY TO ZBYT CIĘŻKIE SKUTKI DLA ZOBOWIĄZANEGO I JEGO RODZINY, W SZCZEGÓLNOŚCI W PRZYPADKU, KTÓRY MA MIEJSCE OBECNIE, TZN. GDY OPŁACENIE NALEŻNOŚCI, Z TYTUŁU SKŁADEK POZBAWIŁOBY ZOBOWIĄZANEGO I JEGO RODZINĘ MOŻLIWOŚCI ZASPOKOJENIA NIEZBĘDNYCH POTRZEB ŻYCIOWYCH. BIORĄC POD UWAGĘ WSZYSTKIE ZBADANE OKOLICZNOŚCI, W TYM BRAK ZASADNICZEJ POPRAWY W ZAKRESIE SYTUACJI DOCHODOWEJ, PONOSZONE WYDATKI, NALEŻY UZNAĆ POWYŻSZĄ PRZESŁANKĘ ZA SPEŁNIONĄ, JEDNAK WIERZYCIEL SKORZYSTAŁ Z PRZYWOŁANEGO POWYŻEJ PRAWA ODMOWY UMORZENIA, CO MAJĄC NA WZGLĘDZIE PLANOWANE CZYNNOŚCI EGZEKUCYJNE WOBEC MAJĄTKU SKARŻĄCEGO JEST UZASADNIONE. ZARAZEM NALEŻY PODKREŚLIĆ, NA CO ZWRACANO UWAGĘ JUŻ POWYŻEJ, IŻ OBECNY STAN RZECZY NIE MUSI BYĆ TRWAŁY, CO RÓWNIEŻ PRZEMAWIA ZA ODMOWĄ UMORZENIA WNIOSKOWANYCH NALEŻNOŚCI - CO NALEŻY RAZ JESZCZE PODKREŚLIĆ - Z ZAKRESU UBEZPIECZENIA WŁASNEGO, BOWIEM UMORZENIE JAKICHKOLWIEK NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH WYNIKAJĄCYCH Z ZATRUDNIENIA PRZEZ STRONY PRACOWNIKÓW JEST NIEMOŻLIWE W OBECNEJ SYTUACJI PRAWNEJ I FAKTYCZNEJ. ODMAWIAJĄC UMORZENIA ODSETEK POCHODNYCH OD SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA WŁASNE, BOWIEM JEDYNIE ICH UMORZENIE BYŁOBY MOŻLIWE W AKTUALNYM STANIE PRAWNYM I FAKTYCZNYM. ZAKŁAD CHCIAŁYBY DODATKOWO PODKREŚLI, IŻ PRZEPISY ZAWARTE W ART. 28 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ PRZYWOŁANEGO ROZPORZĄDZENIA SĄ CZYTELNE I NIE BUDZĄ NA TLE WYKŁADNI GRAMATYCZNEJ WĄTPLIWOŚCI INTERPRETACYJNYCH. SĄ ONE OPARTE NA KONSTRUKCJI TZW. UZNANIA ADMINISTRACYJNEGO, CO OZNACZA, ŻE DECYZJA W ZAKRESIE SPRAW DOTYCZĄCYCH UMORZENIA NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH PRZYSŁUGUJE KAŻDORAZOWO ORGANOWI, KTÓRY W PRZYPADKU STWIERDZENIA OKOLICZNOŚCI, OKREŚLONYCH W ART. 28 TEJ USTAWY, ORAZ WYDANEGO NA MOCY DELEGACJI USTAWOWEJ ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE, MOŻE, ALE NIE MUSI UMORZYĆ NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK. REGULACJE ZAWARTE W PRZYWOŁANYCH PRZEPISACH JEDNOZNACZNIE WSKAZUJĄ NA BRAK OBOWIĄZKU UMORZENIA, STANOWIĄC, ŻE NAWET W PRZYPADKU SPEŁNIENIA ODPOWIEDNICH PRZESŁANEK, ZAKŁAD MOŻE LECZ NIE MUSI UMORZYĆ NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH, BOWIEM JEST TO JEGO UPRAWNIENIE, LECZ NIGDY OBOWIĄZEK. WYDAJĄC NINIEJSZĄ DECYZJĘ, ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH SKORZYSTAŁ Z MOŻLIWOŚCI TAKIEJ ODMOWY. W SKARDZE DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO SKARŻĄCY WNIÓSŁ O UCHYLENIE DECYZJI ZUS. ZARZUCIŁ JEJ OBRAZĘ ART. 28 UST. 3A USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH I § 3 UST. 1 PKT 1-3 ROZPORZĄDZENIA Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., A TAKŻE NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, TJ. ART. 6 K.P.A., ART. 77 § 1 K.P.A., ORAZ ART. 80 K.P.A. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: NA WSTĘPIE NALEŻY WSKAZAĆ, ŻE ZGODNIE Z ART. 1 § 1 I 2 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 ROKU - PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH (DZ. U. NR 153, POZ. 1269 ZE ZM.), SĄD ADMINISTRACYJNY SPRAWUJE KONTROLĘ ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ PRZEZ BADANIE ZGODNOŚCI ZASKARŻONYCH DECYZJI Z PRAWEM. W WYNIKU TAKIEJ KONTROLI DECYZJA MOŻE ZOSTAĆ UCHYLONA W RAZIE STWIERDZENIA, ŻE NARUSZONO PRZEPISY PRAWA MATERIALNEGO W STOPNIU MAJĄCYM WPŁYW NA WYNIK SPRAWY LUB DOSZŁO DO TAKIEGO NARUSZENIA PRZEPISÓW PRAWA PROCESOWEGO, KTÓRE MOGŁOBY W ISTOTNY SPOSÓB WPŁYNĄĆ NA WYNIK SPRAWY, EWENTUALNIE W RAZIE WYSTĄPIENIA OKOLICZNOŚCI MOGĄCYCH BYĆ PODSTAWĄ WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA (ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. A), B) I C) USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 ROKU - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI - DZ. U. NR 153, POZ. 1270 Z PÓŹN. ZM., OKREŚLANEJ DALEJ JAKO P.P.S.A). Z PRZEPISU ART. 134 § 1 P.P.S.A. WYNIKA, ŻE SĄD ROZSTRZYGA W GRANICACH DANEJ SPRAWY NIE BĘDĄC JEDNAK ZWIĄZANY ZARZUTAMI I WNIOSKAMI SKARGI ORAZ POWOŁANĄ PODSTAWĄ SKARGI. JEGO WYKŁADNIA WSKAZUJE, ŻE SĄD MA PRAWO ALE I OBOWIĄZEK DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI Z PRAWEM ZASKARŻONEGO AKTU ADMINISTRACYJNEGO, NAWET WÓWCZAS GDY DANY ZARZUT NIE ZOSTAŁ W SKARDZE PODNIESIONY. Z DRUGIEJ JEDNAK STRONY GRANICA, PRAW I OBOWIĄZKÓW SĄDU WYZNACZONĄ W ART. 134 § 1 P.P.S.A., JEST ZAKAZ WKRACZANIA W SPRAWĘ NOWĄ. GRANICE TE ZAŚ WYZNACZONE SĄ DWOMA ASPEKTAMI MIANOWICIE: LEGALNOŚCIĄ DZIAŁAŃ ORGANU ADMINISTRACYJNEGO ORAZ CAŁOKSZTAŁTEM ASPEKTÓW PRAWNYCH TEGO STOSUNKU PRAWNEGO, KTÓRY BYŁ OBJĘTY TREŚCIĄ ZASKARŻONEGO ROZSTRZYGNIĘCIA. MAJĄC POWYŻSZE NA WZGLĘDZIE, SĄD UZNAŁ, ŻE W USTALONYM STANIE FAKTYCZNYM SKARGA NIE ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE, ALBOWIEM ZASKARŻONA DECYZJA NIE NARUSZA PRAWA. PRZEDMIOTEM ROZPOZNAWANEJ SPRAWY JEST DECYZJA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ODMAWIAJĄCA SKARŻĄCEMU UMORZENIA ZALEGŁOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK. ZGODNIE Z TREŚCIĄ ART. 28 UST. 1 I 2 U.S.U.S., NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK, POD KTÓRYM TO POJĘCIEM NALEŻY ROZUMIEĆ SKŁADKI, ODSETKI ZA ZWŁOKĘ, KOSZTY EGZEKUCYJNE, KOSZTY UPOMNIENIA I DODATKOWĄ OPŁATĘ (ART. 24 UST. 2 U.S.U.S.), MOGĄ BYĆ UMARZANE W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI PRZEZ ZAKŁAD TYLKO W PRZYPADKU ICH CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, KTÓRA ZACHODZI W SYTUACJACH ENUMERATYWNIE WYMIENIONYCH W UST. 3 TEGO PRZEPISU. WYLICZENIE ZAWARTE W POWOŁANYM PRZEPISIE MA CHARAKTER WYCZERPUJĄCY, A TYM SAMYM STANOWI ZAMKNIĘTY KATALOG SYTUACJI, W KTÓRYCH MOŻNA UZNAĆ, IŻ MA MIEJSCE CAŁKOWITA NIEŚCIĄGALNOŚĆ NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK. DOPIERO ZAISTNIENIE KTÓREJKOLWIEK Z PRZESŁANEK OKREŚLONYCH W TEJ NORMIE, DAJE POTENCJALNĄ MOŻLIWOŚĆ UMORZENIA POWSTAŁEGO WOBEC ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZADŁUŻENIA, JEDNAK NAWET WÓWCZAS OZNACZA TO DLA ORGANU PODEJMUJĄCEGO ROZSTRZYGNIĘCIE TYLKO MOŻLIWOŚĆ UMORZENIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK, A NIE PRAWNY OBOWIĄZEK ICH UMORZENIA. PRZEPIS ART. 28 UST. 2 U.S.U.S., JEST OPARTY NA KONSTRUKCJI TZW. UZNANIA ADMINISTRACYJNEGO, CO OZNACZA, ŻE DECYZJA W ZAKRESIE SPRAW DOTYCZĄCYCH UMORZENIA NALEŻNOŚCI PRZYSŁUGUJE KAŻDORAZOWO ORGANOWI, KTÓRY W RAZIE STWIERDZENIA CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI SKŁADEK, ZACHODZĄCEJ W PRZYPADKACH WYMIENIONYCH W ART. 28 UST. 3 U.S.U.S. MOŻE, ALE NIE MUSI UMORZYĆ ZALEGŁOŚCI. JEDNOCZEŚNIE W PRZYPADKU STWIERDZENIA BRAKU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, USTALANEJ WEDŁUG KRYTERIÓW WSKAZANYCH W ART. 28 UST. 3 U.S.U.S., ORGAN PODEJMUJĄCY DECYZJĘ NA PODSTAWIE ART. 28 UST. 2 U.S.U.S., POZBAWIONY JEST W OGÓLE PRAWNEJ MOŻLIWOŚCI UMORZENIA NALEŻNOŚCI. WSKAZAĆ W SPRAWIE NALEŻY, ŻE SADY ADMINISTRACYJNE ROZPATRUJĄC TEGO TYPU SPRAWY W UZASADNIENIACH SWYCH WYROKÓW WIELOKROTNIE PODKREŚLAJĄ, ŻE UZNANIE ADMINISTRACYJNE NIE OZNACZA CAŁKOWITEJ DOWOLNOŚCI SPOSOBU ROZSTRZYGNIĘCIA WNIOSKU O UMORZENIE ZALEGŁOŚCI, JEDNAK KONTROLA LEGALNOŚCI TEGO ROZSTRZYGNIĘCIA PRZEZ SĄD ADMINISTRACYJNY JEST W TYM WYPADKU OGRANICZONA. KONTROLA SĄDU ADMINISTRACYJNEGO SPROWADZA SIĘ W ISTOCIE DO BADANIA LEGALNOŚCI PRZEPROWADZONEGO W SPRAWIE POSTĘPOWANIA DOWODOWO-WYJAŚNIAJĄCEGO I POPRAWNOŚCI OCENY DOKONANEJ NA PODSTAWIE STANU FAKTYCZNEGO SPRAWY (POR. WYROK NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z 24 KWIETNIA 2001 ROKU, I SA/KA 498/00, OPUBL. W: PP Z 2001 R., NR 45, S. 14; POR. R. MASTALSKI [W:] B. ADAMIAK ET. AL., ORDYNACJA PODATKOWA. KOMENTARZ 2005, WROCŁAW 2005, S. 308). SĄDOWA KONTROLA DECYZJI O CHARAKTERZE UZNANIOWYM OBEJMUJE WIĘC SAMO POSTĘPOWANIE POPRZEDZAJĄCE JEJ WYDANIE, ALE NIE ROZSTRZYGNIĘCIE, BĘDĄCE WYNIKIEM DOKONANIA WYBORU, O KTÓRYM BYŁA WYŻEJ MOWA. ZGODNIE BOWIEM Z ART. 1 § 1 I 2 P.P.S.A., SĄD ADMINISTRACYJNY SPRAWUJE, W ZAKRESIE SWEJ WŁAŚCIWOŚCI KONTROLĘ POD WZGLĘDEM ZGODNOŚCI Z PRAWEM. SKORO ZATEM SĄD DOKONUJE WYŁĄCZNIE KONTROLI LEGALNOŚCI ZASKARŻONEJ DECYZJI, NIE JEST WŁADNY WKRACZAĆ W SFERĘ UZNANIA ORGANÓW ADMINISTRACYJNEMU. W ŚWIETLE WSKAZANEGO WYŻEJ PRZEPISU SĄD NIE JEST BOWIEM UPRAWNIONY, ANI DO OCENY SŁUSZNOŚCI, ANI CELOWOŚCI ZASKARŻONEJ DECYZJI. JEŻELI WIĘC ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, DOKONUJĄC KONIECZNYCH USTALEŃ W SPRAWIE, NIE DOPUŚCIŁ SIĘ NARUSZENIA PRAWA PROCESOWEGO I USTALENIA TE SĄ WYSTARCZAJĄCE DO MERYTORYCZNEGO ZAŁATWIENIA WNIOSKU O UMORZENIE ZALEGŁOŚCI ORAZ JEŻELI DOKONANEJ OCENIE TEGO STANU FAKTYCZNEGO NIE MOŻNA ZARZUCIĆ DOWOLNOŚCI, TO WYPROWADZENIE Z TAKIEJ OCENY WNIOSKU CZY NALEŻY UMORZYĆ ZALEGŁOŚCI, JEST ZAGADNIENIEM NATURY SŁUSZNOŚCIOWEJ, KTÓRE UCHYLA SIĘ SPOD KONTROLI SĄDU ADMINISTRACYJNEGO SPRAWUJĄCEGO TYLKO KONTROLĘ ZGODNOŚCI DECYZJI ORGANÓW ADMINISTRACYJNYCH Z PRAWEM. MAJĄC NA WZGLĘDZIE OKOLICZNOŚCI ROZPATRYWANEJ SPRAWY SĄD PODZIELA STANOWISKO ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH CO DO BRAKU WYSTĄPIENIA PRZESŁANEK CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI I - W KONSEKWENCJI - BRAKU PRAWNEJ MOŻLIWOŚCI UMORZENIA NALEŻNOŚCI W OPARCIU O TO KRYTERIUM. ZGODNIE Z ART. 24 UST. 2 U.S.U.S., SKŁADKI ORAZ ODSETKI ZA ZWŁOKĘ, KOSZTY EGZEKUCYJNE, KOSZTY UPOMNIENIA I DODATKOWA OPŁATA, ZWANE NALEŻNOŚCIAMI Z TYTUŁU SKŁADEK, NIEOPŁACONE W TERMINIE, PODLEGAJĄ ŚCIĄGNIĘCIU W TRYBIE PRZEPISÓW O POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM W ADMINISTRACJI LUB EGZEKUCJI SĄDOWEJ. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU NALEŻNOŚCI UBOCZNYCH PODLEGA TRYBOWI ART. 28 UST. 1-3 U.S.U.S. W ŚWIETLE ZAŚ DYSPOZYCJI ART. 28 U.S.U.S., NIE ZAISTNIAŁ - W ROZPATRYWANEJ SPRAWIE - STAN CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, KTÓRY MÓGŁBY UZASADNIAĆ UMORZENIE ZALEGŁOŚCI. NALEŻY W TYM MIEJSCU JESZCZE RAZ PODKREŚLIĆ, ŻE KONSTRUKCJA UNORMOWANIA ZAWARTEGO W ART. 28 U.S.U.S., DAJE ORGANOWI ADMINISTRACYJNEMU PRAWO DO UMORZENIA ZALEGŁOŚCI W PRZYPADKU ZAISTNIENIA STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, NIE OBLIGUJĄC JEDNAK ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DO WYDANIA TAKIEGO ROZSTRZYGNIĘCIA. POMIMO BRAKU ZAISTNIENIA STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI USTAWODAWCA PRZEWIDZIAŁ MOŻLIWOŚĆ UMARZANIA ZALEGŁOŚCI W UZASADNIONYCH PRZYPADKACH. POSZCZEGÓLNE PRZESŁANKI UMORZENIA Z TEJ PRZYCZYNY OKREŚLONE ZOSTAŁY W § 3 UST. 1 PKT 1-3 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE (DZ. U. Z 2003 R., NR 141, POZ. 1365; DALEJ JAKO ROZPORZĄDZENIE). ZGODNIE Z § 3 UST. 1 PKT 1-3 ROZPORZĄDZENIA, ZAKŁAD MOŻE UMORZYĆ NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK, JEŻELI ZOBOWIĄZANY WYKAŻE, ŻE ZE WZGLĘDU NA STAN MAJĄTKOWY I SYTUACJĘ RODZINNA, NIE JEST W STANIE OPŁACIĆ TYCH NALEŻNOŚCI, PONIEWAŻ POCIĄGNĘŁOBY TO ZBYT CIĘŻKIE SKUTKI DLA ZOBOWIĄZANEGO I JEGO RODZINY, W SZCZEGÓLNOŚCI W PRZYPADKU, GDY OPŁACENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK POZBAWIŁOBY ZOBOWIĄZANEGO I JEGO RODZINĘ MOŻLIWOŚCI ZASPOKOJENIA NIEZBĘDNYCH POTRZEB ŻYCIOWYCH, PONIESIENIA STRAT MATERIALNYCH W WYNIKU KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ LUB INNEGO NADZWYCZAJNEGO ZDARZENIA POWODUJĄCYCH, ŻE OPŁACENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK MOGŁOBY POZBAWIĆ ZOBOWIĄZANEGO MOŻLIWOŚCI DALSZEGO PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI, PRZEWLEKŁEJ CHOROBY ZOBOWIĄZANEGO LUB KONIECZNOŚCI SPRAWOWANIA OPIEKI NAD PRZEWLEKLE CHORYM CZŁONKIEM RODZINY, POZBAWIAJĄCEJ ZOBOWIĄZANEGO MOŻLIWOŚCI UZYSKIWANIA DOCHODU UMOŻLIWIAJĄCEGO OPŁACENIE NALEŻNOŚCI. W TYM MIEJSCU NALEŻY PODKREŚLIĆ, ŻE PRZYWOŁANY WYŻEJ PRZEPIS ROZPORZĄDZENIA DAJE ORGANOWI ADMINISTRACYJNEMU, PODOBNIE JAK W PRZYPADKU STWIERDZENIA STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI O JAKIEJ MOWA W ART. 28 U.S.U.S., MOŻLIWOŚĆ, A NIE OBOWIĄZEK UMORZENIA ZALEGŁOŚCI. TO W GESTII UZNANIA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH POZOSTAJE WIĘC, CZY PRZY ZAISTNIAŁYM STANIE FAKTYCZNYM ZA ZASADNE UZNA UMORZENIE NALEŻNYCH ŚWIADCZEŃ. MAJĄC POWYŻSZE NA WZGLĘDZIE SĄD NIE ZNALAZŁ PODSTAW DO STWIERDZENIA NARUSZENIA PRAWA DAJĄCEGO PODSTAWĘ DO UCHYLENIA ZASKARŻONEJ DECYZJI I WYELIMINOWANIA JEJ Z OBROTU PRAWNEGO. ORGAN ADMINISTRACYJNY ZGROMADZIŁ KOMPLETNY MATERIAŁ DOWODOWY NIEZBĘDNY DO ANALIZY SYTUACJI MATERIALNEJ WNIOSKODAWCY, A ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY OCENIŁ W SPOSÓB WYCZERPUJĄCY. NA TEJ PODSTAWIE ORGAN, W RAMACH PRZYSŁUGUJĄCEGO MU UPRAWNIENIA DOSZEDŁ DO PRZEKONANIA, ŻE JAKKOLWIEK SYTUACJA SKARŻĄCEGO I JEGO STAN ZDROWIA NIE JEST ZADAWALAJĄCY, TO JEDNAK NIE ZAISTNIAŁY PRZESŁANKI DO UMORZENIA. SĄD ZAUWAŻA RÓWNIEŻ, ŻE USTAWOWYM OBOWIĄZKIEM ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH JEST WYKORZYSTANIE WSZELKICH DOSTĘPNYCH ŚRODKÓW PRZYMUSOWEGO DOCHODZENIA NALEŻNOŚCI. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE SĄ UPRZYWILEJOWANE I PODLEGAJĄ - CO DO ZASADY - ZASPOKOJENIU PRZED INNYMI NALEŻNOŚCIAMI (ART. 24 UST. 3 U.S.U.S.). UMORZENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK STANOWI WYRAZ DEFINITYWNEJ REZYGNACJI UPRAWNIONEGO ORGANU Z MOŻLIWOŚCI ICH WYEGZEKWOWANIA. BIORĄC POD UWAGĘ PUBLICZNOPRAWNY CHARAKTER NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE ORAZ UWZGLĘDNIAJĄC CELE, NA KTÓRE SĄ ONE PRZEZNACZANE, ORGANY ODPOWIEDZIALNE ZA ICH POBÓR ZOBLIGOWANE SĄ DO SZCZEGÓLNEJ STARANNOŚCI I OSTROŻNOŚCI W DYSPONOWANIU NIMI. JEŻELI ZATEM, TAK JAK W ROZPATRYWANEJ SPRAWIE, ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ WYEGZEKWOWANIA ZALEGŁYCH NALEŻNOŚCI A UMORZENIE ZALEGŁOŚCI PRZY BRAKU PRZESŁANKI CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI JEST ZASTRZEŻONE JEDYNIE DLA SYTUACJI SZCZEGÓLNIE KRYTYCZNYCH, GDY ZE WZGLĘDU NA WIEK. STAN ZDROWIA ORAZ INNE WZGLĘDY SPOŁECZNE I ZNIKOME ŹRÓDŁO PRZYCHODÓW NA UTRZYMANIE JEST NIEMOŻLIWE WYWIĄZANIE SIĘ STRONY ZE ZOBOWIĄZAŃ WOBEC ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, TO NEGATYWNE DLA STRONY ROZSTRZYGNIĘCIE NIE MOŻE BYĆ UWAŻANE ZA DOWOLNE. REASUMUJĄC NALEŻY WSKAZAĆ, ŻE SYTUACJA SKARŻĄCEGO, W KONTEKŚCIE PRZYWOŁANYCH WYŻEJ PRZEPISÓW REGULUJĄCYCH ZASADY UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK, ZOSTAŁA W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE OCENIONA NALEŻYCIE PRZEZ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. JEDNOCZEŚNIE ORGAN TEN NIE STWIERDZAJĄC ZAISTNIENIA PRZESŁANEK O JAKICH MOWA W ART. 28 U.S.U.S., A ZAWARTE W ROZPORZĄDZENIU MÓGŁ W ŚWIETLE ISTNIENIA OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW PRAWA ODMÓWIĆ UMORZENIA ZALEGŁOŚCI. W DOKTRYNIE PODKREŚLA SIĘ, ZE SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH OPARTY JEST NA ZASADZIE SOLIDARYZMU SPOŁECZNEGO. NIE WYWIĄZYWANIE SIĘ Z OBOWIĄZKU ŚWIADCZEŃ, MAJĄCYCH POSTAĆ SKŁADEK NA USTALONE FUNDUSZE DEGENERUJE SYSTEM, PROWADZĄC DO PRZERZUCENIA ICH CIĘŻARU NA OGÓŁ SPOŁECZEŃSTWA. SKUTECZNE DOCHODZENIE ZALEGŁYCH SKŁADEK LEŻY ZATEM W INTERESIE SPOŁECZNYM. NIEZALEŻNIE OD POWYŻSZEGO PRZYPOMNIEĆ NALEŻY, ŻE KAŻDA ZMIANA OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNYCH, W SZCZEGÓLNOŚCI SYTUACJI MAJĄTKOWEJ, RODZINNEJ LUB ZDROWOTNEJ OSOBY ZOBOWIĄZANEJ, MOŻE BYĆ ZAWSZE PODSTAWĄ DO PONOWNEGO WYSTĄPIENIA Z WNIOSKIEM O UMORZENIE ZALEGŁOŚCI LUB Z WNIOSKIEM O ROZŁOŻENIE NALEŻNOŚCI NA RATY W MYŚL ART. 28 U.S.U.S., BOWIEM ODMOWA ICH UMORZENIA NIE STWARZA SYTUACJI POWAGI RZECZY OSĄDZONEJ I ZOBOWIĄZANY DO UISZCZENIA ZALEGŁOŚCI MOŻE WYSTĘPOWAĆ O JEJ UMORZENIE TAK DŁUGO, JAK DŁUGO ZALEGŁOŚĆ TA ISTNIEJE ZWŁASZCZA, JEŚLI JEGO SYTUACJA ULEGNIE POGORSZENIU. MAJĄC NA UWADZE POWYŻSZE ROZWAŻANIA SĄD UZNAŁ, ŻE ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, PODEJMUJĄC DECYZJĘ NIE WYKROCZYŁ POZA GRANICE PRZYZNANEGO MU UZNANIA ADMINISTRACYJNEGO. MAJĄC NA UWADZE TREŚĆ ODWOŁANIA I SKARGI STRONY SKARŻĄCEJ WSKAZAĆ DODATKOWO NALEŻY, ŻE PRZEDMIOTEM ROZPATRYWANEJ SKARGI JEST DECYZJA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, KTÓRA ZDANIEM SĄDU POZOSTAJE W ZGODZIE Z WYTYCZNYMI W SPRAWACH I SA/GD 885/08 I I SA/GD 718/11 I W PEŁNI JE REALIZUJE. Z TYCH WSZYSTKICH WZGLĘDÓW WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU, NIE ZNAJDUJĄC PODSTAW DO UWZGLĘDNIENIA SKARGI ODDALIŁ JĄ NA MOCY ART. 151 P.P.S.A.