I SA/Gd 931/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-06-10
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, który został umorzony z powodu niespełnienia warunków restrukturyzacji, może być uznany za złożony we właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej, wyłączając tym samym odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie został złożony we właściwym czasie, jeśli spółka nie była w stanie uiścić opłaty restrukturyzacyjnej, co doprowadziło do umorzenia postępowania. Brak środków na opłatę restrukturyzacyjną w momencie składania wniosku i niemożność jej uiszczenia w późniejszym etapie, pomimo udzielenia ulgi, wyklucza uznanie wniosku za złożony we właściwym terminie. Ponadto, sąd stwierdził, że dla odpowiedzialności podatkowej członka zarządu bez znaczenia jest wcześniejszy podział kompetencji między członków zarządu, a sam fakt figurowania w rejestrze handlowym jako członek zarządu, który podpisywał deklaracje VAT-7, jest wystarczający do przypisania odpowiedzialności, jeśli nie wykaże się przesłanek egzoneracyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności członków zarządu. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na konieczność oceny wniosku o restrukturyzację. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy ponownie orzekł o odpowiedzialności, uznając, że wniosek o restrukturyzację nie został złożony we właściwym czasie z powodu niespełnienia warunków. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie prawa poprzez orzeczenie odpowiedzialności za przedawnione zobowiązania oraz błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej członków zarządu za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 31 października 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107, art. 108 i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 lipca 2006 r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności członków zarządu A. K. i S. L. za zaległości podatkowe "A" Sp. z o. o. z siedzibą w K. z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec, wrzesień – grudzień 2001 r., styczeń – maj, lipiec – wrzesień i listopad 2002 r.
Powyższa decyzja zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 45/07 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu wskazał, że organy podatkowe pominęły okoliczność złożenia przez prezesa zarządu spółki w dniu 9 października 2002 r. w Urzędzie Skarbowym wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.). Podkreślił, że pomimo iż kopia przedmiotowego wniosku została przedłożona wraz z odwołaniem i włączona do akt administracyjnych sprawy, to jednak dokument ten nie został poddany ocenie w aspekcie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu. Sąd stanął na stanowisku, że poprzez samo złożenie wniosku o restrukturyzację zobowiązań podatkowych podmiotu gospodarczego zaistniała przesłanka z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej. Wszczęto bowiem z całą pewnością postępowanie zapobiegające upadłości, jakim jest m. in. postępowanie restrukturyzacyjne oparte na przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. W tym stanie sprawy Sąd zobowiązał organ podatkowy do rozważenia i wykazania, czy wniosek restrukturyzacyjny został złożony przez spółkę we właściwym czasie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 20 października 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy dokonał następujących ustaleń faktycznych:
- Naczelnik Urzędu Skarbowego ostateczną decyzją z dnia 7 kwietnia 2006 r. nr [...] określił wysokość zaległości podatkowych spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec, za okresy od września do grudnia 2001 r., od stycznia do maja i od lipca do września 2002 r. oraz za listopad 2002 r.,
- ww. zaległości podatkowe spółki powstały w czasie pełnienia przez odwołującego się funkcji członka zarządu spółki – pełnił on bowiem tę funkcję w okresie od października 1999 r. do 8 października 2003 r. (odpis z rejestru handlowego H/B nr [...] oraz pisma Sądu Rejonowego w G. z dnia 18 maja 2004 r.),
- wnioskiem z dnia 9 października 2002 r. członek zarządu spółki złożył wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w odniesieniu do zaległości spółki w podatku od towarów i usług od lipca 2001 r. do maja 2002 r. wraz z odsetkami,
- Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 12 listopada 2002 r. nr [...] ustalił warunki restrukturyzacji,
- decyzją z dnia 16 kwietnia 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie restrukturyzacyjne w związku z niespełnieniem warunków restrukturyzacji,
- egzekucja z majątku podatnika okazała się bezskuteczna (postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 sierpnia 2006 r. nr [...] umarzające postępowanie egzekucyjne).
W tym stanie faktycznym sprawy Dyrektor Izby Skarbowej, mając na uwadze dokonaną przez Sąd wykładnię art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej, stwierdził, że istotą sporu jest ustalenie czy złożony przez spółkę wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego został złożony we właściwym czasie. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej fakt, że postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone z powodu niespełnienia przez spółkę warunków określonych w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (nieuiszczenia opłaty restrukturyzacyjnej pomimo udzielonych przez organ rat w jej spłacie) pozwala przyjąć, że kondycja finansowa spółki już w chwili złożenia przez nią wniosku była trudna. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że wniosek spółki o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie został złożony we właściwym czasie.
Nadto, organ wskazał, że zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej członek zarządu spółki nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeżeli wykaże, że: (1) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), (2) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, (3) spółka posiada mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że wykazanie negatywnych przesłanek do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika spoczywa na członku zarządu.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej odwołujący się nie wykazał zaistnienia żadnej z ww. przesłanek.
Organ odwoławczy odnosząc się do twierdzenia strony, iż brak winy w zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego był spowodowany podziałem zadań członków zarządu spółki stwierdził, że zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest z definicji organem kolegialnym uprawnionym do reprezentowania spółki i do prowadzenia jej spraw z należytą starannością. Staranność wymaga takiego zorganizowania pracy w ramach zarządu, aby w sposób stały i skuteczny zapewnić sobie wpływ na prowadzenie spraw spółki. Niewiedza, co do rzeczywistej sytuacji spółki, w tym o wyprzedawaniu majątku spółki, nie może być uznana jako okoliczność usprawiedliwiająca brak odpowiednich działań członka zarządu. Argument, iż strona nie zajmowała się sprawami finansowo-księgowymi spółki może jedynie świadczyć o braku zainteresowania w prowadzeniu, organizacji i zarządzaniu spółką. Odwołujący się miał prawo we właściwym czasie wystąpić ze stosownym wnioskiem.
Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił również podnoszonej przez stronę okoliczności, iż za działalność księgowo-finansową spółki w całości odpowiadał prezes jej zarządu. Podkreślił przy tym, że odwołujący się jako członek zarządu podpisywał między innymi deklaracje VAT-7.
Końcowo, organ odwoławczy wskazał, że z dniem 1 stycznia 2008 r. przedawnieniu uległo zobowiązanie podatkowe s półki z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i listopad 2002 r., tym samym prowadzenie egzekucji administracyjnej z majątku członków zarządu w odniesieniu do ww. zaległości jest niemożliwe.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł A. K., żądając jej uchylenia. W pierwszej kolejności pełnomocnik skarżącego zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej rażące naruszenie prawa poprzez orzeczenie odpowiedzialności członka zarządu także za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych, które z dniem 1 stycznia 2008 r. uległy przedawnieniu. Zdaniem pełnomocnika takie zachowanie narusza dyspozycję art. 70 Ordynacji podatkowej. Następnie podniósł zarzut błędnej wykładni art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej i niewłaściwego jego zastosowania oraz naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 122, art. 180, art. 187, art. 188, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez: niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, pominięcie składanych przez stronę wniosków dowodowych, brak właściwego uzasadnienia prawnego i faktycznego. Pełnomocnik podkreślił, że organ nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów oraz wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu, w szczególności dotyczących wygaśnięcia mandatu członka zarządu. Wskazał, że art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej zobowiązuje organ do ustosunkowania się wobec wszystkich twierdzeń i dowodów przywoływanych przez stronę. Wywiązanie się z tego obowiązku było szczególnie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem przyznanie stronie skarżącej racji w zakresie okresu pełnienia funkcji członka zarządu prowadziłoby do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania. W ocenie pełnomocnika wymienionego w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej pojęcia "pełnienia obowiązków" nie można utożsamiać z treścią wpisu do rejestru handlowego, na co zwrócił uwagę wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 257/05, Lex nr 187895. Negatywne konsekwencje związane z przeniesieniem odpowiedzialności z podatnika na osobę trzecią nie mogą dotyczyć osób, które nie miały w istocie żadnego wpływu na bieg spraw spółki w czasie powstania zaległości. Tym samym argument organu, że skarżący przez cały czas figurował w rejestrze handlowym jako członek zarządu jest bez znaczenia. Zdaniem pełnomocnika przeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów (opinia biegłego księgowego, przesłuchanie świadka będącego prokurentem spółki, przesłuchanie głównej księgowej spółki) pozwoliłoby wykazać, iż niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki lub otwarcie postępowania układowego we właściwym terminie, jak również niewywiązanie się z warunków określonych decyzją restrukturyzacyjną nastąpiło nie z jego winy, gdyż wskutek narzuconego podziału ról w zarządzie spółki, faktycznie nie pełnił żadnych obowiązków jako członek zarządu. Organ podatkowy naruszył podstawowe zasady postępowania dowodowego, które obligują go do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Ponieważ ciężar wykazania przesłanek wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu spoczywa na stronie, wywiązanie się przez organ z wyżej wymienionych obowiązków sprowadza się do przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów. W niniejszej sprawie żaden z wnioskowanych przez stronę dowodów nie został przeprowadzony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy poprzedzić wskazaniem, że rozpoznawana sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 45/07 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 października 2006 r.
W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. pogląd S. Hanuska (w:) W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986, s. 318-319, przywołany przez A. Kabata (w:) B. Dauter i in. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. Zakamycze 2005, s. 345). Podkreślić przy tym należy, że naruszenie przez organ podatkowy art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej jest naruszeniem prawa stanowiącym postawę do wniesienia skargi kasacyjnej. (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. Zakamycze 2005, s. 347).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skład orzekający nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z dnia 24 lipca 2007 r.
W powołanym wyroku Sąd wyraził pogląd, że przesłanka wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej obejmuje także postępowania wszczęte na wniosek o restrukturyzację zobowiązań podatkowych podmiotu gospodarczego. W ocenie Sądu postępowanie restrukturyzacyjne oparte na przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców z całą pewnością zaliczyć należy do postępowania zapobiegającego upadłości. Zawarte w omawianym przepisie sformułowanie "postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości" nie może bowiem oznaczać tylko i wyłącznie wszczęcia postępowania układowego sensu stricte, lecz każdego postępowania, którego celem jest zapobieżenie upadłości. Gdyby ustawodawca zakładał wąską interpretację tego przepisu ująłby to wprost, a nie wskazywał na postępowanie układowe jako przykład – w nawiasie. Określenie "postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości" należy rozumieć i interpretować sensu largo i dotyczyć może ono każdego prawem unormowanego postępowania naprawczego w stosunku do przedsiębiorcy
Jednocześnie Sąd podkreślił, że w myśl art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej dla wyłączenia odpowiedzialności członków zarządu zarówno spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i spółki akcyjnej nie ma znaczenia kto zgłosił żądanie ogłoszenia upadłości (wszczęcia postępowania układowego), byleby tylko uczynił to w terminie.
Sąd odniósł się także do kwestii ciężaru dowodu i obowiązku dowodzenia dokonując wykładni art. 116 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że ciężar udowodnienia powstania zobowiązania w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki i bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub w części, spoczywa na organach podatkowych, a ciężar dowodu wykazania przesłanek uwalniających od odpowiedzialności członka zarządu spoczywa na tej właśnie stronie postępowania podatkowego, co nie oznacza, że organy podatkowe zwolnione są z obowiązku dowodzenia wynikającego z przepisów postępowania podatkowego określonego w art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Końcowo, Sąd podkreślił, iż organy podatkowe pominęły okoliczność złożenia przez prezesa zarządu spółki wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, którego kopia została przedłożona wraz z odwołaniem i włączona do akt administracyjnych sprawy. Dokument ten nie został poddany ocenie w aspekcie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu (nie rozważono i nie wykazano czy przedmiotowy wniosek został złożony we właściwym terminie), pomimo ciążącego na organach obowiązku dowodzenia.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Sądu.
Z uwagi na brak legalnej definicji sformułowania użytego w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej nawiązującego do "właściwego czasu" przy interpretacji tego pojęcia w odniesieniu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego należy mieć na uwadze cel i funkcję postępowania restrukturyzacyjnego.
Z przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców wyraźnie wynika cel restrukturyzacji należności publicznoprawnych, a jest nim poprawa sytuacji finansowej firm, które tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Podkreśla to również ustawodawca w kolejnych przepisach ustawy uznając między innymi, iż celem programu restrukturyzacyjnego ma być poprawa sytuacji finansowej przedsiębiorcy, stworzenie perspektyw jego rozwoju oraz tworzenie nowych miejsc pracy (art. 2 pkt 5 powołanej ustawy).
Zatem – zdaniem Sądu – wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego może być uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostało, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by zrealizować przedstawiony przez spółkę, a następnie zaakceptowany przez organ program restrukturyzacyjny, spełnić ustalone przez organ decyzją warunki restrukturyzacji i nie dopuścić do zniweczenia celu tego postępowania.
W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy trafnie przyjął, że wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie został złożony przez członka zarządu we właściwym czasie. Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie wskazał, że do takich wniosków prowadzi fakt, że postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone z powodu niespełnienia przez spółkę warunków określonych w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Spółka bowiem pomimo udzielonych przez organ rat w spłacie opłaty restrukturyzacyjnej jej nie uiściła. Nie można pominąć okoliczności, że w chwili złożenia przedmiotowego wniosku członkowie zarządu posiadali wiedzę, że jednym z warunków restrukturyzacji jest konieczność uiszczenia opłaty restrukturyzacyjnej. W pkt II wniosku o restrukturyzację zaległości podatkowych spółka wniosła o zastosowanie opłaty restrukturyzacyjnej w wysokości 15% (dowód: k. 70 akt administracyjnych). Podkreślić trzeba, że od momentu złożenia przez spółkę przedmiotowego wniosku do chwili wydania przez organ decyzji ustalającej warunki restrukturyzacji upłynął okres około jednego miesiąca. Zgodnie bowiem z dokonanymi ustaleniami wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego został złożony w dniu 9 października 2002 r., zaś warunki restrukturyzacji ustalone zostały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 12 listopada 2002 r. W tym miejscu dodać należy, że wnioskiem o restrukturyzację objęte zostały zobowiązania spółki z tytułu podatku VAT za okres od lipca 2001 r. do 30 czerwca 2002 r., natomiast zaskarżona decyzja dotyczy również zaległości spółki nieobjętych wnioskiem, tj. zaległości w podatku VAT za lipiec, sierpień, wrzesień i listopad 2002 r.
Mając na względzie przedstawione wyżej uwagi odnoszące się to rozumienia pojęcia "złożenie wniosku we właściwym czasie", uznać należy, że wniosek taki powinien zostać zatem złożony wówczas gdy kondycja finansowa podmiotu gospodarczego pozwala na uiszczenie opłaty restrukturyzacyjnej warunkującej przeprowadzenie i pozytywne zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego. Skoro spółka już w momencie złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie posiadała środków na opłatę restrukturyzacyjną, a na dalszym etapie postępowania nie była w stanie jej uiścić pomimo udzielenia przez organ ulgi w jej spłacie to nie sposób uznać, że przedmiotowy wniosek został złożony we właściwym terminie.
Sąd podziela argumentację organu przedstawioną w zaskarżonej decyzji, iż dla odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki bez znaczenia jest wcześniejszy podział kompetencji pomiędzy członków zarządu spółki. To zarząd bowiem jako organ spółki, nie zaś jego poszczególni członkowie, jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki z należytą starannością.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie można przyjąć, że skarżący był jedynie ujawniony w rejestrze handlowym jako członek zarządu spółki, jednak faktycznie nie pełnił jego obowiązków. Abstrahując od przedstawionego przez pełnomocnika poglądu w tym zakresie podkreślić trzeba, że organ odwoławczy wskazał, że skarżący uczestniczył w posiedzeniach zarządu, podpisywał deklaracje VAT-7, a okoliczności te nie zostały zakwestionowane przez stronę.
Przypomnieć należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można przyjąć, że skarżący jako członek zarządu wykazał, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został zgłoszony we właściwym czasie, a tym samym spełniona została przesłanka wyłączająca jego odpowiedzialność, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Prezes zarządu spółki w dniu 11 grudnia 2003 r. złożył wprawdzie wniosek o ogłoszenie jej upadłości w Sądzie Rejonowym w G. XX Wydział Gospodarczy z siedzibą w G., jednakże zarządzeniem tego Sądu z dnia 18 grudnia 2003 r. przedmiotowy wniosek został zwrócony. Stwierdzić zatem trzeba, że w sytuacji gdy wniosek został zwrócony nie nastąpiło skuteczne zgłoszenie upadłości. Przepis Ordynacji podatkowej mówi wyraźnie o zgłoszeniu wniosku jako przesłance egzoneracyjnej, nie zaś o jego złożeniu.
Nie można zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych spółki ma wpływ na przedawnienie zobowiązania skarżącego w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej. Przedawnienie takiego zobowiązania reguluje art. 118 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że do powstania odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej wystarczające jest doręczenie decyzji z zachowaniem terminu określonego w § 1 przez organ pierwszej instancji, gdyż to z chwilą jej doręczenia powstaje stosunek prawny, którego przedmiotem jest powstanie odpowiedzialności osoby trzeciej. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter konstytutywny. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tej kwestii jest ugruntowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 276/08, Lex nr 479725, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/ Gd 666/08, Lex nr 483120, z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 657/08, Lex nr 478241 i I SA/Gd 658/08, Lex 478242).
W niniejszej sprawie decyzja naczelnika urzędu skarbowego, którą orzeczono o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki wydana została w dniu 7 lipca 2006 r., natomiast zobowiązania podatkowe spółki w podatku VAT za sierpień, wrzesień i listopad 2002 r. wygasły z dniem 1 stycznia 2008 r.
Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej wydał zaskarżoną decyzję w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, które pozwoliło zarówno na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, jak i prawidłową jego ocenę, kierując się przy tym wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 24 lipca 2007 r.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło