I SA/Gd 940/11

Dnia 23 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego M.P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 940/11 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 rok p o s t a n a w i a: przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 6 kwietnia 2012 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) radca prawny M.G., ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla M.P., wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2011 r. o sygn. akt I SA/Gd 940/11 oddalającego skargę M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 maja 2011 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 rok. Wraz z wnioskiem pełnomocnik strony wniósł skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazał, że w dniu 22 marca 2012 r. został poinformowany o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu we wskazanej sprawie. W dniu 26 marca 2012 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. Podkreślił, że w związku z koniecznością ustalenia szczegółów z klientem oraz biorąc pod uwagę normalne obciążenie pracą zawodową pełnomocnika, możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej miał w dniu 6 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z treścią art. 87 § 1 cytowanej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 powołanej ustawy). W przedmiotowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2011 r. o sygn. akt I SA/Gd 940/11 wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 13 stycznia 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Zgodnie z art. 177 § 1 powołanej ustawy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zatem z dniem 13 lutego 2012 r. (poniedziałek). Postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na wniosek skarżącego złożony w dniu 27 grudnia 2011 r., przyznał mu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 244 § 2 cyt. ustawy, ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Ustanowiony w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem dowiedział się z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych, doręczonego mu w dniu 22 marca 2012r. Pełnomocnik niezwłocznie podjął czynności umożliwiające mu sporządzenie skargi kasacyjnej, w tym zapoznał się z aktami sprawy oraz podjął próbę nawiązania kontaktu ze skarżącym. Skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia nadał w dniu 6 kwietnia 2012 r. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że mimo iż art. 87 § 1 p.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z § 4 art. 87 wskazanej wyżej ustawy równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Dlatego też w orzecznictwie wskazuje się, iż przyjęcie poglądu, zgodnie z którym wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać złożony w terminie siedmiu dni od momentu wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, mogłoby w praktyce uniemożliwić prawidłowe sporządzenie środka odwoławczego i prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji pełnomocników wyznaczonych z urzędu i pełnomocników z wyboru, dysponujących trzydziestodniowym terminem do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 177 § 1 p.p.s.a.). W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym doradca podatkowy (adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, niepubl., postanowienie z dnia 11 października 2011 r., II FZ 570/11). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prezentowana koncepcja z jednej strony gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, z drugiej zaś nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 i n. p.p.s.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że pomimo, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zgłoszony został po upływie dwóch tygodni od dnia zawiadomienia radcy prawnego o fakcie ustanowienia go pełnomocnikiem, to biorąc pod uwagę czas niezbędny na zaznajomienie się z aktami sprawy, skontaktowanie się z mocodawcą i sporządzenie skargi kasacyjnej, wniosek ten zgłoszony został z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, we wniosku uprawdopodobnione zostały okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Określony w ustawie przymus adwokacko-radcowski uniemożliwiał skarżącemu, którego sytuacja materialna nie pozwalała na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, wniesienie skargi kasacyjnej w terminie. Fakt wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o ustanowienie radcy prawnego jeszcze zanim rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi kasacyjnej oznacza, że dołożył on należytej staranności w prowadzeniu własnej sprawy. W związku z powyższym nie można zarzucić mu winy w niezachowaniu ustawowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji