I SA/Gd 950/09
WyrokWSA w Gdańsku2010-03-16
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usługi świadczone przez polską spółkę na rzecz szwedzkiego kontrahenta, sklasyfikowane jako usługi pośrednictwa komercyjnego, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, jeśli spółka wykonuje je samodzielnie we własnym imieniu, a nie w imieniu i na rzecz kontrahenta?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając interpretację Ministra Finansów za prawidłową. Kluczowe było ustalenie, że polska spółka świadczyła usługi we własnym imieniu, a nie jako pośrednik działający w imieniu i na rzecz szwedzkiego kontrahenta. W związku z tym, usługi te nie spełniały przesłanek do zastosowania wyjątku od ogólnej zasady opodatkowania określonej w art. 27 ust. 4 pkt 11 ustawy o VAT, a zatem podlegały opodatkowaniu w Polsce na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o VAT.Stan faktyczny
Spółka "A" zwróciła się o interpretację podatkową dotyczącą opodatkowania VAT usług pośrednictwa komercyjnego świadczonych na rzecz szwedzkiej firmy. Spółka wykonywała czynności doradcze i podwykonawcze związane z umowami franchisingowymi, które sama klasyfikowała jako usługi pośrednictwa. Minister Finansów wydał interpretację negatywną, stwierdzając, że spółka działa we własnym imieniu, a nie jako pośrednik, i usługi podlegają opodatkowaniu w Polsce. Spółka zaskarżyła tę interpretację, argumentując, że miejsce świadczenia usług powinno być ustalane zgodnie z dyrektywą UE, a jej czynności mieszczą się w katalogu usług z art. 27 ust. 4 ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Danuta Oleś, Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. sprawy ze skargi "A", spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 9 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 21 lipca 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia 18 i 25 września 2009 r., "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej zwana Spółką) zwróciła się o interpretację co do zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia i opodatkowania usług pośrednictwa komercyjnego oraz szacowania wartości z wyjątkiem wyceny nieruchomości i wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Wnioskodawca wskazał, że świadczy usługi na rzecz szwedzkiej firmy - podatnika podatku od wartości dodanej, zarejestrowanego w Szwecji. Kontrahent nie ma siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski oraz nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Przedmiotowe usługi są związane z umowami franchisingowymi, które podmiot szwedzki zawiera z firmami z obszaru Unii Europejskiej (w tym z Polski) oraz z firmami mającymi siedzibę poza obszarem UE. W umowach tych kontrahent Spółki występuje jako franchisingodawca, który w zamian za wynagrodzenie przyznaje franchisingobiorcy prawo do wykorzystywania pakietu franchisingowego mającego na celu sprzedaż określonych towarów (głównie pokryć dachowych) i usług. Umowa franchisingowa dotyczy między innymi: używania wspólnej nazwy i szyldów, przekazania know-how, udzielania franchisingobiorcy przez franchisingodawcę stałej pomocy handlowej, w tym marketingowej oraz technicznej.
Usługi świadczone przez Spółkę na rzecz kontrahenta szwedzkiego w przeważającej części mają charakter usług doradczych i podwykonawczych przy wypełnianiu obowiązków nałożonych na franchisingodawcę przez umowę franchisingową. Ponadto Wnioskodawca świadczy usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez podmiot ze Szwecji. W ramach świadczonych usług Spółka wykonuje następujące czynności, za które nie otrzymuje oddzielnego wynagrodzenia: doradzanie w zakresie pełnienia przez kontrahenta szwedzkiego roli franchisingodawcy oraz w innych dziedzinach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez ww. podmiot poprzez kupowanie, produkowanie, brandowanie gadżetów marketingowych, wystawek i innych produktów, które następnie przekazywane są bezpłatnie lub sprzedawane (za np. 50% ich wartości) franchisingobiorcom; kupowanie, produkowanie elementów tzw. "franchisingowego pakietu startowego", które następnie przekazywane są bezpłatnie lub sprzedawane (za np. 50% ich wartości) franchisingobiorcom przy rozpoczynaniu przez nich działalności i otwieraniu nowych biur, przeprowadzanie akcji reklamowych i kampanii oraz udzielanie wsparcia marketingowego, dbanie o wizerunek marki poprzez wizytację punktów sprzedażowych podmiotów należących do sieci franchisingowej oraz sprawdzanie wyglądu materiałów reklamowych i wizerunku marki, prowadzenie i obsługę kont mailowych, stron www, wewnętrznego portalu, opracowywanie oraz wdrażanie oprogramowania i aplikacji, przygotowywanie opinii, analiz, procedur oraz badań, uczestniczenie w negocjacjach, reprezentowanie szwedzkiego kontrahenta wobec podmiotów zewnętrznych, udzielanie porad przedstawicielom szwedzkiej spółki za pośrednictwem telefonu, faksu lub poczty elektronicznej, w postaci wizyt, w miejscu wskazanym przez firmę szwedzką, a także w inny sposób uzgodniony przez strony. Ponadto działania Spółki polegają na: przeprowadzaniu szkoleń wraz z przygotowaniem materiałów szkoleniowych dla pracowników kontrahenta szwedzkiego, podmiotów z nim powiązanych w Polsce i za granicą oraz firm należących do sieci franchisingowej, przetwarzaniu danych i dostarczaniu informacji dla ww. podmiotów, zarządzaniu zakupami produktów z gamy kontrahenta szwedzkiego, surowców do produkcji oraz materiałów eksploatacyjnych i reklamowych dla ww. spółki, podmiotów z nim powiązanych w Polsce i za granicą oraz firm należących do sieci franchisingowej, przygotowywaniu sprawozdań finansowych (miesięcznych, kwartalnych i rocznych), sporządzaniu, kontrolowaniu i weryfikowaniu budżetu, dokonywaniu analiz finansowych i kalkulacji kosztów, organizowaniu i zarządzanie powstawaniem nowych firm franchisingowych lub spółek powiązanych kapitałowo na terytorium Polski i za granicą, opracowywaniu strategii wejścia na dany rynek z uwzględnieniem specyfiki obszaru, rekrutacji pracowników kadry menadżerskiej do nowo utworzonych firm wraz z jej przeszkoleniem i zaopatrzeniem w narzędzia pracy, świadczeniu usług hostingowych, internetowych, zarządzaniu kontami e-mail, domenami oraz tworzeniu aplikacji (programów i narzędzi) dla kontrahenta szwedzkiego, podmiotów z nim powiązanych w Polsce i za granicą oraz firm należących do sieci franchisingowej, dostarczaniu materiałów marketingowych do ww. podmiotów, wykonywaniu usług marketingowych, reklamowych i promocyjnych dotyczących marki, systemu franchisingowego i produktów, tj.: kampanie reklamowe w mediach, billboardy ścienne i uliczne, druk insertów, folderów, ulotek i broszur oraz ekspozycje na targach i imprezach plenerowych i innych, refundowaniu kosztów poniesionych przez firmy należące do sieci franchisingowej w ramach wsparcia marketingowego na podstawie odrębnych umów w zakresie: kampanii reklamowych w mediach, billboardów ściennych, druku insertów, folderów, broszur i ulotek. szkoleń dla dekarzy, ekspozycji na targach i imprezach plenerowych i prowadzeniu badań marketingowych na rynku krajowym i zagranicznych pod kątem jego nasycenia, konkurencji lokalnych producentów oraz dostawców i importerów.
Pismem z dnia 3 lipca 2009 r. Urząd Statystyczny Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych (GUS), w odpowiedzi na zapytanie Wnioskodawcy dokonał klasyfikacji opisanych powyżej czynności według zasad metodycznych Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wprowadzonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. (Dz.U. Nr 42, poz. 264 ze zm.), uznając, że wszystkie czynności należy zakwalifikować łącznie do jednej jednostki klasyfikacyjnej tj. PKWiU 74.84.14-00.00 "Usługi pośrednictwa komercyjnego oraz szacowania wartości z wyjątkiem wyceny nieruchomości i wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych".
Spółka w sensie cywilistycznym nie uczestniczy w zapewnieniu usług, o których mowa we wniosku, jako pośrednik działający w imieniu i na rzecz kontrahenta szwedzkiego, gdyż sama wykonuje te usługi lub nabywa je od innych podmiotów celem wyświadczenia przedmiotowych czynności na rzecz spółki ze Szwecji. Spółka jest podwykonawcą w zakresie wypełniania przez kontrahenta szwedzkiego obowiązków nałożonych na franchisingodawcę przez umowę franchisingową. Dlatego dokonując określonych czynności np. szkolenia, czyni to w zastępstwie kontrahenta szwedzkiego.
Otrzymywane przez Spółkę wynagrodzenie składa się z opłaty stałej zależnej od wielkości kosztów stałych ponoszonych w związku z realizacją zadania (koszty wynagrodzenia brutto pracowników, pochodne tych kosztów, koszty funkcjonowania biura. pozostałe koszty ogólnego zarządu), premii motywacyjnej zależnej od stopnia realizacji zadań, określonych celów (długo, średnio lub krótkoterminowych) stawianych przez podmiot ze Szwecji - jej wysokość w skali roku nie może być wyższa aniżeli kwartalna wysokość opłaty stałej i refundacja kosztów związanych z realizacją zadań - dotyczy tych kosztów, które nie są objęte opłatą stałą i uprzednio zostały uzgodnione i zaakceptowane jednorazowo lub każdorazowo przez kontrahenta szwedzkiego - wysokość poniesionych i refundowanych kosztów zależy od tego. jakie przedsięwzięcia są zaakceptowane i uzgodnione z podmiotem ze Szwecji.
W związku z powyższym wnioskodawca zwrócił się z dwoma pytaniami; 1) Czy usługi świadczone przez Spółkę na rzecz szwedzkiego podatnika podatku od wartości dodanej, można zaliczyć do usług nie podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce? 2) Czy dla potrzeb podatku od towarów i usług Wnioskodawca ma obowiązek odrębnie wykazywać dostawy towarów (gadżetów marketingowych, wystawek i innych produktów, elementów tzw. "franchisingowego pakietu startowego"), które w ramach usługi świadczonej przez Wnioskodawcę na rzecz szwedzkiego podatnika podatku od wartości dodanej, są dostarczane (bezpłatnie lub są sprzedawane) franchisobiorcom?
Zdaniem wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym, w odniesieniu do pytania pierwszego, dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług istotne jest ustalenie miejsca świadczenia usługi na zasadach określonych przepisami art. 27 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535) – dalej zwana ustawa o VAT. W ocenie Spółki uwzględniając podaną klasyfikację PKWiU, świadczone usługi są usługami, o których mowa w art. 27 ust. 4 pkt 11 ustawy o VAT. W związku z powyższym Spółka doszła do wniosku, że miejscem świadczenia usług wykonywanych na rzecz szwedzkiego podatnika podatku od wartości dodanej jest miejsce, gdzie zagraniczny nabywca posiada siedzibę, co oznacza, że usługi te, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, nie podlegają opodatkowaniu na terytorium Polski.
W dniu 9 października 2009 r. Minister Finansów wydał interpretację indywidualną, w której stwierdził nieprawidłowość stanowiska zajętego przez Wnioskodawcę. Zaznaczył przy tym, że przedmiotem indywidualnej interpretacji jest udzielenie odpowiedzi na pierwsze z postawionych pytań, natomiast stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania drugiego zostało rozpatrzone odrębną interpretacją indywidualną.
Organ doszedł do wniosku, że w związku z faktem, iż Spółka wykonuje samodzielnie we własnym imieniu usługi pośrednictwa komercyjnego, nie działa jako pośrednik w rozumieniu art. 27 ust. 4 pkt 11 ustawy o VAT. Przedmiotowa usługa również nie mieści się w katalogu pozostałych usług wymienionych w ust. 4 powołanego wyżej artykułu. W konsekwencji stwierdził, że usługi pośrednictwa świadczone na rzecz kontrahenta ze Szwecji podlegają - na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu w Polsce.
Pismem z dnia 23 października 2009 r. Spółka złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że wydana interpretacja indywidualna jest nieprawidłowa.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
Pismem z dnia 2 grudnia 2009 r. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na interpretację indywidualną domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, 3 i 4, art. 27 ust. 1, 3 i 4 ustawy o VAT.
W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła że Minister Finansów dokonując interpretacji oparł się wyłącznie na klasyfikacji statystycznej, zgodnie z którą usługi wykonywane na rzecz podmiotu szwedzkiego zakwalifikowane zostały do kategorii usług pośrednictwa komercyjnego. Powyższe zdaniem skarżącej było błędem, albowiem Dyrektywa Rady 2006/112/WE dla określenia miejsca świadczenia usług niematerialnych nie odwołuje się do klasyfikacji statystycznej. Spółka zaznaczyła, że zgodnie z ustawą o VAT, jeśli przepisy ustawowe i wykonawczynie nie podają klasyfikacji statystycznej, to ustalając miejsce świadczenia należy każdą usługę definiować szeroko, posługując się definicjami słownikowymi, językowymi oraz wykładnią ETS.
Spółka wskazała również, że wskazywane przez nią główne czynności, które wykonywane są na rzecz kontrahenta szwedzkiego, mieszczą się w katalogu usług wymienionych w art. 27 ust. 4 pkt 2, 3, 3a, 4, 5 i 9 ustawy o VAT. Tym samym, nawet w sytuacji uznania, że świadczone przez Spółkę usługi nie mogą zostać zaliczone do usług pośrednictwa o jakich mowa w art. 27 ust. 4 pkt 11 ustawy o VAT, to mieszczą się one w katalogu pozostałych usług wymienionych w art. 27 ust. 4 tejże ustawy. Dalej skarżąca wskazała, że pojecie działania w "imieniu i na rzecz" o jakim mowa w art. 27 ust. 4 pkt 11 ustawy o VAT należy rozumieć jako podejmowanie wszelkich czynności prawnych i faktycznych; do uznania działania pośrednika za działanie w imieniu i na jego rzecz nie jest więc konieczne dysponowanie pełnomocnictwem do zawierania umów, lecz wystarczające jest umocowanie do działań faktycznych zmierzających do realizacji usług wymienionych w art. 27 ust. 4 pkt 1-10 ustawy o VAT.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa wydawane w indywidualnych sprawach.
W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę uchyla pisemną interpretację. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu było to, czy wskazywane przez Wnioskodawcę usługi, określane przez niego mianem usług pośrednictwa, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski.
Odpowiadając na postawione przez podatnika pytanie w pierwszej kolejności wskazać należy, że w postępowaniu w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej, organ podatkowy ma obowiązek przyjąć do oceny taki stan faktyczny, jaki Wnioskodawca podał we wniosku. Z kolei wnioskodawca oczekując interpretacji przepisów prawa podatkowego winien ten stan faktyczny określić precyzyjnie i jednoznacznie.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009 r., w sprawie II FSK 1915/2007 postawiono tezę, zgodnie z którą w sprawach interpretacyjnych organy podatkowe nie mają podstaw do podważania stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, jednakże interpretacja wiąże organ podatkowy tylko w stanie sprawy przedstawionym we wniosku, przyjętym za podstawę stanowiska organu.
Sprawa będąca przedmiotem skargi dotyczy indywidualnej interpretacji, a zatem stanowisko organu podatkowego winno opierać się na przedstawionym stanie faktycznym sprawy; indywidualna interpretacja nie jest rozstrzygnięciem władczym, nie ma też charakteru aktu stosowania prawa, nie ustanawia się żadnej normy indywidualnej. Rolą organu i istotą jego postępowania jest w tego typu sprawach ocena stanowiska strony, a organ winien ograniczyć się do wykładni treści przepisów prawa podatkowego oraz sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej indywidualnie sprawy.
Innymi słowy – organ pełną wiedzę o stanie faktycznym, stanowiącym przecież jedyny punkt wyjścia dla ustalenia adekwatnych regulacji prawa podatkowego, czerpie wyłącznie z wniosku zainteresowanego; organ nie ma podstaw do prowadzenia w tym postępowaniu żadnego postępowania dowodowego.
Niejednokrotnie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż właśnie z tej przyczyny, że ustalenie stanu faktycznego nie jest przedmiotem postępowania w wydaniu pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wynika, że stan ten jest stanem hipotetycznym, określonym przez zainteresowanego. Organ, wydając interpretację indywidualną przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do sytuacji wskazanej przez zainteresowanego.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że interpretacja indywidualna Ministra Finansów została wydana bez naruszenia prawa. Po pierwsze, nie sposób zarzucić błędu w rozstrzygnięciu polegającego na przyjęciu przez organ podatkowy, że Spółka świadczy na rzecz kontrahenta szwedzkiego usługi pośrednictwa. Jak to już wyżej zostało wskazane, granice postępowania organu przy wydawaniu interpretacji indywidualnych są zakreślone po pierwsze przedstawionym stanem faktycznym, a po wtóre postawionym przez podatnika pytaniem. Skoro w złożonym wniosku strona skarżąca zakres wykonywanych czynności określiła mianem usług pośrednictwa, to Minister Finansów zobligowany był dokonać oceny trafności stanowiska wnioskodawcy tylko przy uwzględnieniu zaprezentowanego poglądu i w granicach opisanego stanu faktycznego. W ocenie Sądu, wyjście poza tak określony zakres i badanie tego, czy poszczególne usługi świadczone przez Spółkę mieszczą się w katalogu pozostałych usług wymienionych w art. 27 ust. 4 u.p.d.o.f. stanowiłoby naruszenie art. 14c Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy wydając interpretację indywidualną nie ma bowiem obowiązku rozstrzygania wszelkich możliwych stanów prawnych, jakie mogą zaistnieć w przedstawionych przez wnioskodawcę okolicznościach faktycznych. Zadaniem organu jest wyłącznie dokonanie oceny stanowiska przedstawionego przez podatnika w takim zakresie, w jakim to wynika ze złożonego wniosku.
W kontekście powyższych uwag za trafne należy również uznać założenie, że Spółka nie wykonuje czynności w imieniu i na rzecz szwedzkiego kontrahenta. Zauważyć należy, że powyższe stwierdzenie organu nie stanowiło wnioskowania wynikającego z analizy przedstawionego stanu faktycznego. Organ wydając interpretację indywidualną przyjął jedynie to stanowisko, które zostało w sposób jednoznaczny wyrażone przez wnioskodawcę. Spółka uzupełniając złożony wniosek sama wskazała bowiem, że świadcząc usługi na rzecz zagranicznego kontrahenta nie czyni tego działając w jego imieniu i na jego rzecz. Spółka zaznaczyła, że sama wykonuje usługi lub nabywa je od innych podmiotów celem wyświadczenia przedmiotowych czynności na rzecz spółki ze Szwecji. Spółka jest podwykonawcą w zakresie wypełniania przez kontrahenta szwedzkiego obowiązków nałożonych na franchisingodawcę przez umowę franchisingową.
Tym samym mając na względzie fakt, że interpretacja indywidualna Ministra Finansów swoim zakresem obejmuje wyłącznie stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę, w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdza naruszenia prawa. Jednocześnie w świetle przedstawionego przez stronę stanu faktycznego, Sąd uznaje trafność stanowiska zaprezentowanego przez organ podatkowy.
Jak stanowi art. 8 ust. 4 ustawy o VAT, przy określaniu miejsca świadczenia usług, o którym mowa w art. 27 i 28, usługi są identyfikowane za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli dla tych usług przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne. Zgodnie natomiast z ogólną zasadą sformułowaną w art. 27 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi - miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności - miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-6 i art. 28.
W odniesieniu do niektórych rodzajów usług, enumeratywnie wymienionych w art. 27 ust. 4 pkt 1 – 14, jeżeli świadczone są one na rzecz osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, lub podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę, ustawodawca przewidział wyjątek od wskazanej wyżej ogólnej zasady. W takim bowiem przypadku miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.
Z powyższym odstępstwem od ogólnej reguły wyrażonej w art. 27 ust. 1 ustawy o VAT nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak to bowiem wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez Spółkę, świadczy ona na rzecz kontrahenta mającego siedzibę w Szwecji (nie będącego podatnikiem podatku od towarów i usług), usługi związane z umowami franchisingowymi. Usługi te mają charakter usług doradczych oraz podwykonawczych i związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej podmiotu szwedzkiego. Wszystkie, szczegółowo wymienione we wniosku czynności, zostały przez Spółkę, w oparciu o pismo Urzędu Statystycznego, sklasyfikowane jako usługi pośrednictwa komercyjnego oraz szacowania wartości z wyjątkiem wyceny nieruchomości i wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU 74.84.14-00.00). Spółka wskazała przy tym, że uczestnicząc w zapewnieniu tych usług nie występuje jako pośrednik działający w imieniu i na rzecz kontrahenta szwedzkiego. Powyższe czynności wykonuje samodzielnie lub nabywa od innych podmiotów celem wyświadczenia usług na rzecz spółki ze Szwecji. Za świadczoną usługę Spółka otrzymuje wynagrodzenie, na które składa się: opłata stała, premia motywacyjna oraz refundacja kosztów związanych z realizacją zadań.
W związku z powyższym, słuszna jest konstatacja Ministra Finansów, że przedstawiony przez wnioskodawcę opis stanu faktycznego nie mieści się w dyspozycji art. 27 ust. 4 pkt 11 ustawy o VAT. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie jedynie do tych stanów faktycznych, w których pośrednik uczestniczący w zapewnieniu usług wymienionych w ust. 1 pkt. 1-10 wskazanego artykułu, działaja w imieniu i na rzecz innej osoby. Tymczasem, jak to zostało oznaczone przez stronę skarżącą, Spółka wykonuje samodzielnie we własnym imieniu usługi pośrednictwa komercyjnego oraz szacowania wartości z wyjątkiem wyceny nieruchomości i wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych, sklasyfikowane wg PKWiU pod symbolem 74.84.14-00.00. W konsekwencji nie sposób przyjąć, że Spółka działa jako pośrednik w rozumieniu art. 27 ust. 4 pkt 11 ustawy o VAT. Wobec powyższego, w zakresie oznaczenia miejsca świadczenia usługi pośrednictwa znajdzie zastosowanie ogólna zasada wyrażona w art. 27 ust. 1 ustawy o VAT.
Reasumując, stanowisko zawarte w interpretacji indywidualnej Ministra Finansów należy uznać za prawidłowe. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło