I SA/Gd 962/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-10-18
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Janina Guść, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy garaż i budynek gospodarczy, stanowiące odrębne obiekty posadowione na działce, powinny być opodatkowane stawką dla budynków mieszkalnych, czy też jako budynki pozostałe, zgodnie z uchwałą rady gminy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że garaż i budynek gospodarczy, będące odrębnymi obiektami i nie pełniącymi funkcji mieszkalnej, powinny być opodatkowane jako budynki pozostałe, zgodnie z uchwałą rady gminy. Stawka dla budynków pozostałych jest najniższą stawką dla gruntów, a rada gminy ma kompetencje do różnicowania stawek w zależności od przeznaczenia i sposobu wykorzystania budynku. Sąd nie jest uprawniony do oceny zasadności uchwały rady gminy, a jedynie jej zgodności z prawem.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta ustalającą podatek od nieruchomości na rok 2017. Zarzucili nierówne i dyskryminujące traktowanie podatników poprzez zaliczenie budynku garażowo-gospodarczego do kategorii budynków pozostałych i zastosowanie wyższej stawki podatkowej, podczas gdy preferencyjnie traktowani są właściciele garaży w bryle budynku mieszkalnego. Skarżący podważali również politykę podatkową organów samorządu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi B. T., J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2017 r., sygn. [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. oddala skargę.
Burmistrz Miasta decyzją z dnia 18 stycznia 2017 r. ustalił względem J. i B.T. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2017 w kwocie 472,00 zł.
W odwołaniu od tej decyzji J. i B.T. zakwestionowali zaliczenie budynku garażowo-gospodarczego posadowionego na ich działce do kategorii pozostałych i związaną z tym stawkę podatkową. Wskazali na niezasadne, ich zdaniem, zwolnienie przez Radę Gminy z podatku od nieruchomości właścicieli garażu umiejscowionych w bryle budynku. W ocenie podatników przy określaniu wysokości stawek podatku rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Dodatkowo podatnicy opisali swoje starania o zmianę stawek podatkowych, a także nieprawidłowości w funkcjonowaniu organów samorządu terytorialnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 maja 2017 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem opodatkowania zaskarżoną decyzją jest nieruchomość gruntowa o powierzchni 975 m2 oznaczona w ewidencji gruntów jako:
- B o powierzchni 510 m2 oraz
- RIV o pow. 17,50 m2
Na działce posadowione zostały:
- budynek mieszkalny o powierzchni 100 m2,
- garaż o pow. 17,50 m2,
- budynek gospodarczy o pow. 10,50 m2.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej "u.o.p.l.", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty oraz budynki lub ich części.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.p.l. Rada Gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości. Stawki wprowadzone zostały uchwałą Rady Miejskiej z dnia 28 października 2016 r.
Dla opodatkowania gruntu oznaczonego jako B organ przyjął stawkę określoną w § 1 pkt 3 lit. c) uchwały przyjmując, że jest to grunt pozostały. Stawka podatku wynosi 0,42 zł /m2. Należy podkreślić, że uchwała podatkowa nie przewiduje odrębnej stawki podatkowej dla gruntów mieszkalnych. Inne kategorie gruntów wyróżnione przez uchwałę to grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz grunt pod zbiornikami wodnymi. Stawka przyjęta w niniejszej sprawie przez organ podatkowy dla opodatkowania gruntu jest najniższą stawką podatkową przewidzianą dla nieruchomości gruntowych.
Budynek mieszkalny opodatkowany został stawką w wysokości 0,63 zł/m2, określoną w §1 pkt 1 lit a) uchwały jako budynek mieszkalny.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zastosowanie stawek podatkowych w powyższym zakresie jest bezsporne i w pełni prawidłowe. Wątpliwości podatników budzi opodatkowanie przez organ podatkowy garażu oraz budynku gospodarczego posadowionego na gruncie. Obiekty te zostały opodatkowane jako tzw. budynki pozostałe, o których mowa w §1 pkt 1 lit, e) uchwały, dla którego przewidziano stawkę w wysokości 7,62 zł/m2.
Kolegium wyjaśniło, że stawki zawarte w § 1 pkt 1 uchwały określone w lit. a)-d) dotyczą budynków mieszkalnych (lit.a); związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (lit.b); zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (lit.c); zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych (lit d).
Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podobnie jak organ I instancji uznało, że do budynków garażowego i gospodarczego zastosować należy stawkę określoną w punkcie e) powołanej uchwały, albowiem budynki te najlepiej odpowiadają charakterystyce obiektów, które w świetle uchwały określić można jako pozostałe.
W ocenie organu odwoławczego budynki te nie mogą zostać opodatkowane stawką jak dla budynków mieszkalnych, albowiem nie realizuje się w nich funkcji czysto mieszkaniowej. Poza tym są to budynki wolnostojące, nie stanowią pomieszczeń wyodrębnionych w budynku mieszkalnym. Ustalenie to potwierdza treść odwołania, w którym sami skarżący określają budynek jako niemieszczący się w bryle budynku mieszkalnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w identyczny sposób opodatkowane zostały te same nieruchomości w roku 2009, 2012 oraz 2013, a decyzje wydane przez organy administracji poddane zostały kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego (w odniesieniu do roku 2011 i 2013). W ocenie Kolegium potwierdza to prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy podatkowe odnośnie tego przy zastosowaniu jakiej stawki opodatkować należy należący do podatników garaż.
Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że uchwała podatkowa od chwili jej publikacji w dzienniku urzędowym staje się powszechnie obowiązującym prawem i organy administracji mają obowiązek ją przestrzegać. Organy te związane są sposobem, w jaki uchwała określa przedmiot opodatkowania. Ich zadaniem jest jedynie ocena przez pryzmat przepisów tejże uchwały, jakiego rodzaju obiektem może być budynek garażowo-gospodarczy, a nie to czy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, czyli rada miejska w sposób słuszny przyjęła takie a nie inne stawki podatkowe. Stąd stanowisko wyrażone przez skarżących, że ich budynek ma całkowicie inny charakter niż pozostałe obiekty wymienione w przepisie, w których prowadzi się odpłatną statutową działalność pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego nie może zostać uwzględniony. Niezależnie jednak od tego jak bardzo różni się ten budynek od typowego budynku, w którym wspomniane organizacje prowadzą swoją działalność oraz w jaki sposób uzyskują środki na jej finansowanie, w świetle zapisów uchwały wspólnie należą one do zbioru określonego jako budynki pozostałe, dla których przyjęto jedną stawkę podatkową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.T. i J.T. zarzucili skarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, poprzez nierówne i dyskryminujące traktowanie części podatników.
W ocenie skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopełniło staranności w ocenie polityki podatkowej Burmistrza, nie dostrzegło naruszenia zasady równego traktowania podatników. Powyższe działania samorządu są sprzeczne z zasadą interesu społecznego, naruszają art. 32, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.
Skarżący zaakcentowali wyraźny wzrost obciążeń podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości jak również i to, że obowiązujące regulacje dyskryminują właścicieli będących osobami fizycznymi względem innych podmiotów prawa. Skarżący dostrzegli także preferencyjne traktowanie właścicieli garaży, które są posadowione w bryle budynku bądź dobudowane do budynków mieszkalnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a."
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe zastosowały prawidłową stawkę podatku od nieruchomości w odniesieniu do garażu i budynku gospodarczego stanowiących własność skarżących. Przy czym wymaga odnotowania, że zarzuty i formułowane dla ich poparcia argumenty nie zwalczają w zasadzie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych jak i zastosowania przepisów prawa materialnego ale podważają prawidłowość istniejącej regulacji prawnej.
Mając na uwadze kompetencje, uprawnienia i zadania sądu administracyjnego przedstawione wyżej, Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu administracyjnego będzie to czynił w oparciu o obowiązujące przepisy prawa; Sąd nie będzie dokonywał oceny przepisów ustawowych bowiem takich uprawnień nie posiada.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podmiotami zobowiązanymi do ponoszenia podatku od nieruchomości wedle art. 3 u.p.o.l. są właściciele, użytkownicy wieczyści lub posiadacze przedmiotów opodatkowania oraz inne osoby wskazane w przywołanym przepisie. Sam obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości - stosownie do art. 6 ust. 1 u.p.o.l. - powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.
Podatek od nieruchomości został powiązany przez ustawodawcę z faktem uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości, który implikuje zarazem obowiązek regularnego ponoszenia ciężarów fiskalnych w wysokości wynikającej ze stosownej uchwały Rady Gminy (art. 5 u.p.o.l.).
Ustawodawca w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych przyznał organowi stanowiącemu gminy kompetencję do określenia stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, w tym także dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz dla tzw. budynków pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e). Po określeniu w drodze odpowiedniej uchwały przez radę gminy stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, mają one charakter powszechnie obowiązującego prawa miejscowego. Za najważniejsze kryterium decydujące o zakwalifikowaniu danej nieruchomości do kategorii budynków mieszkalnych uznaje się faktyczne przeznaczenie danego budynku i jego wykorzystanie na cele mieszkalne. Skoro bowiem ustawodawca rozdzielił przedmiot opodatkowania wskazując na sposób wykorzystania budynku lub jego części, to określeniu sposobu wykorzystania budynku lub jego części należy nadać jurydyczne znaczenie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. III SA/Wa 2270/10). Za uwzględnieniem przesłanki sposobu wykorzystania danego lokalu przemawia brzmienie art. 5 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie oraz sposób wykorzystywania gruntu. Przeznaczenie budynku stanowi więc kryterium różnicujące stawkę podatkową.
Realizując kompetencję wynikającą z art. 5 ust. 1 u.o.p.l. Rada Miejska uchwałą nr [...] z dnia 28 października 2016 r. ([...]) określiła stawki podatku od nieruchomości.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że Sąd ma prawo odmówić stosowania przepisów podustawowych jeżeli stwierdzi, że pozostają one w sprzeczności z przepisami ustawowymi bądź z postanowieniami Konstytucji RP. Sąd uznał jednak, że Uchwała Rady Miejskiej nr [...] z dnia 28 października 2016 r. podjęta została w granicach ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 18 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 5 ust. 1 u.p.o.l. i nie narusza żadnych norm wyższego rzędu.
W szczególności, odnosząc się do zarzutu braku w tej uchwale stosownych, oczekiwanych przez skarżących zwolnień, należy stwierdzić, że rada gminy została uprawniona, a nie zobowiązana do wprowadzenia innych zwolnień przedmiotowych, aniżeli wskazane w ustawie (art. 7 ust. 3 u.p.o.l.). Okoliczność więc, że Rada Miasta nie wprowadziła postulowanego przez skarżących zwolnienia nie może być traktowana jako naruszenie prawa. Ta sama uwaga dotyczy różnicowania stawek podatku (art. 5 ust. 3 u.p.o.l).
Sąd stwierdza, że nie jest zasadny argument jakoby ustawa o podatkach i opłatach lokalnych jak i uchwała Rady Miasta nr [...] z dnia 28 października 2016 r. dyskryminowała osoby fizyczne względem innych podmiotów prawa. Należy bowiem podkreślić, że stawki podatku uzależnione zostały od przedmiotu opodatkowania (sposobu jego wykorzystania) a nie od podmiotów, które posiadają te budynki. Zdaniem Sądu, postulowane przez skarżących kryterium wyróżnienia przedmiotu opodatkowania przez wzgląd na podmiot, który jest ich właścicielem stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa jak również art. 5 ust. 3 u.p.o.l., który nie przewiduje możliwości różnicowania stawki podatku ze względu na podmiot, który jest właścicielem budynku lub jego części.
Podnoszony przez skarżących argument corocznego wzrostu obciążeń podatkowych nie może być uznany za naruszenie prawa. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 u.p.o.l. górne granice stawek kwotowych określone w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 19 pkt 1, obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 1, zaokrąglając je w górę do pełnych groszy (art. 20 ust. 2 u.p.o.l.). Przyjęte w uchwale Rady Miasta stawki podatku od budynków pozostałych nie przekraczały rocznie stawek podatku ustalonych dla budynków pozostałych tj. kwoty 7,62 zł/m2, sam zaś mechanizm waloryzacji stawek określony został w ustawie podatkowej.
Mając na uwadze treść powołanej uchwały, organy podatkowe, w ocenie tutejszego Sądu zasadnie opodatkowały należące do skarżących garaż oraz budynek gospodarczy jako budynki zaliczone do kategorii pozostałych, o których mowa w §1 pkt 1 lit, e) uchwały, dla którego przewidziano stawkę w wysokości 7,62 zł/m2.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi najmniejszej wątpliwości fakt, że należący do skarżących garaż oraz budynek gospodarczy nie mogą być opodatkowane stawką podatku jak dla budynków mieszkalnych, albowiem nie realizuje się w nich żadnej funkcji mieszkaniowej. Odmienne w tym zakresie zapatrywania skarżących oceny tej nie podważają. Do garażu oraz do budynku gospodarczego zastosować należy stawkę określoną w punkcie e) cytowanej uchwały, albowiem budynek ten najlepiej odpowiada charakterystyce obiektów, które w świetle uchwały określić można jako pozostałe. Sąd w składzie niniejszym podzielił tym samym ocenę prawną zawartą w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1107/11 oraz z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1315/13. Skargi kasacyjne od tych wyroków zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami, odpowiednio: z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 989/12 oraz z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 1147/14.
Nie jest rzeczą Sądu w tym postępowaniu ocena opodatkowania garaży posadowionych w bryle budynków lub też dobudowanych do istniejącego budynku mieszkalnego. Granice postępowania wywołanego skargą, jak i stan faktyczny ustalony w sprawie wykluczają bowiem formułowanie jakichkolwiek ocen w tym zakresie.
Sąd nie widzi podstaw do oceny zarzutów, argumentów i postulatów skarżących, które pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Dotyczy to w szczególności załączonej korespondencji prowadzonej przez skarżących z organami administracji publicznej oraz relacji prasowych.
Reasumując należy stwierdzić, że w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny w sposób zasadny organy podatkowe obu instancji zastosowały do niego przepisy prawa materialnego. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło