I SA/Gd 970/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-11-22

Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Marek Kraus, Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez spółkę na podróże zagraniczne w celu pozyskania pracowników mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, jeśli nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego z przychodami i naruszono przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców?
Ratio decidendi
Wydatki poniesione na podróże zagraniczne w celu pozyskania pracowników nie mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, jeśli spółka nie wykazała związku przyczynowo-skutkowego między tymi wydatkami a osiąganymi przychodami, a także naruszyła przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców, w tym obowiązek składania krajowych ofert pracy. Brak odpowiedniej dokumentacji handlowej i sprzeczności w zeznaniach świadków dodatkowo podważają zasadność zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła korekty zeznania CIT-8 za 2011 rok, początkowo wykazując podatek, a następnie stratę. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z podróżami do Chin oraz wydatków udokumentowanych fakturami od Przedsiębiorstwa B A. M. Organy uznały, że wydatki na podróże do Chin nie miały związku z przychodami, ponieważ spółka nie dopełniła procedur związanych z zatrudnianiem cudzoziemców. Wydatki związane z fakturami od B A. M. zostały zakwestionowane z powodu braku wykazania związku przyczynowo-skutkowego z przychodami, naruszenia przepisów dotyczących płatności gotówkowych powyżej 15.000 euro oraz wątpliwości co do rzeczywistego wykonania usług.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi "‘A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od stycznia do grudnia 2011 roku oddala skargę. W złożonej w dniu 3 października 2012r. w Urzędzie Skarbowym korekcie zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu za 2011r. A Sp. z o.o. wykazała należny podatek dochodowy w kwocie 3.182 zł. Przeprowadzona kontrola podatkowa w zakresie m.in. prawidłowości rozliczenia z budżetem podatku dochodowego od osób prawnych za 2011r. została zakończona podpisaniem w dniu 7 listopada 2012r. protokołu. W dniu 23 stycznia 2013r. Spółka złożyła ponowną korektę zeznania CIT-8, w której wykazała stratę w wysokości 358,29 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe i decyzją z dnia 4 września 2015 r. określił Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. w kwocie 11.092 zł. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 8 czerwca 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zawyżenie przez Spółkę kosztów uzyskania przychodu o kwotę w łącznej wysokości 10.181,22 zł z tytułu wydatków związanych z odbyciem przez pana M. K. podróży do Chin oraz zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę w łącznej wysokości 48.556 zł z tytułu wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez Przedsiębiorstwo B A. M. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka ujęła w ciężar kosztów wydatki wynikające z następujących dokumentów: faktura VAT o nr 6 z dnia 25 marca 2011 r. tytułem "Rozliczenie pobytu Chiny zgodnie z umową z 4 listopada 2010r.", faktura VAT o nr 00013/2011 z dnia 24 czerwca 2011 r. tytułem "Wyjazd realizowany dla A celem poszukiwania podwykonawców". Zdaniem organu wydatki te nie stanowił kosztów uzyskania przychodów, gdyż nie mogły przyczynić się do uzyskania przychodu przez Spółkę przede wszystkim ze względu na obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące zatrudnienia pracowników z innych państw. Zatrudnienie cudzoziemców w latach 2010-2011 regulowane były przepisami m. in. art. 88 pkt 1, art. 88 a, art. 88 c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69. poz. 415 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że Spółka w latach 2010-2011 nie składała krajowych ofert pracy w Powiatowych Urzędach Pracy w G. i w G., nie występowała do Wojewody z wnioskami o wydanie zezwoleń na pracę cudzoziemców. W związku z powyższym, nawet gdyby Spółka faktycznie prowadziła negocjacje z podmiotami chińskimi w celu zatrudnienia w Polsce pracowników z Chin, to i tak pracownicy ci nie uzyskaliby pozwolenia na pracę w Polsce z uwagi na nieprzestrzeganie przez A procedur związanych z zezwoleniami na pracę cudzoziemców w Polsce. Zdaniem Dyrektora niemożność uzyskania przez pracowników z Chin zezwoleń na pracę w Polsce powoduje, że wydatki poniesione przez Spółkę A z tytułu podróży do Chin nie wykazują związku przyczynowo - skutkowego z przychodami Spółki, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 54 poz. 654 ze zm.). Spółka dokumentowała fakt poniesienia wydatków, nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów dokumentujących, że wydatki te wykazywały związek z osiąganymi lub przewidywanymi w przyszłości przychodami Spółki. Spółka nie przedstawiła żadnej dokumentacji handlowej tych wyjazdów (e-maile, protokołów rozmów, umów, bilingów potwierdzających fakt prowadzenia takich rozmów itp.). Również zeznania pana M. K. (prezesa Zarządu Spółki do dnia 25 października 2010 r.) z dnia 15 października 2012 r. oraz pani E. M. (pracownika Spółki) z dnia 25 października 2012 r. nie określały miejsca, podmiotów i charakteru spotkań. W odpowiedzi na kierowane przez organ I instancji do Spółki wezwania z dnia 22 marca 2013 r., 28 maja 2013 r. oraz 29 sierpnia 2013 r. dotyczące wskazania z jakimi kontrahentami chińskimi nawiązano kontakt w trakcie wyjazdów służbowych do Chin, tj. podania imion, nazwisk, nazw i adresów firm, które reprezentowały te osoby, danych teleadresowych kontrahentów i osób ich reprezentujących, jak również okazania posiadanej dokumentacji handlowej dotyczącej poszczególnych wyjazdów do Chin Spółka, w piśmie z dnia 4 października 2013 r. wskazała, że nie są jej znane adresy mailowe, ani telefoniczne i wyjaśniła, że protokoły rozmów, notatki bądź korespondencja z negocjacji prowadzonych w Chinach nie zachowała się, w związku z czym nie jest w stanie ich przedstawić. Zdaniem Dyrektora, skoro w przedmiotowej sprawie zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011r. przedawni się dopiero z końcem 2017r., to tym samym Spółka powinna dokumenty te przechowywać dla celów dowodowych. Po otrzymaniu w dniu 4 maja 2015 r. protokołu z badania ksiąg podatkowych sporządzonego w dniach 27-30 kwietnia 2015 r., w którym stwierdzona została nierzetelność prowadzonych przez Spółkę ksiąg rachunkowych w części dotyczącej kosztów za 2011 r. Spółka przedstawiła jako dowód potwierdzający wyjazdy państwa E. M. i M. K. do Chin w celach służbowych kserokopię pisma z dnia 6 października 2013 r. wystawionego przez firmę C w siedzibą w B. (Chiny), z treści którego wynika, że w latach 2010-2011 firma ta zorganizowała dla przedstawicieli A Sp. z o.o. - pani E. M. i pana M. K. 10 spotkań biznesowych z partnerami z Republiki Chin, których celem była rekrutacja wykwalifikowanego personelu technicznego. Z pisma wynika, że firma ta gościła przedstawicieli A (panią E. M. w marcu, kwietniu, maju, czerwcu, sierpniu, wrześniu i październiku 2010r. oraz pana M. K. 2 spotkania w 2011 r.). Zdaniem organów podatkowych powyższe wyjaśnienie budzi wątpliwość co do jego prawdziwości, gdyż zostało wystawione po ponad 2 latach od spotkań i to dopiero w trakcie prowadzonej w Spółce kontroli podatkowej, która zakwestionowała zasadność zaliczenia wydatków związanych z podróżami do Chin jako kosztów uzyskania przychodów w Spółce. Strona nie wskazała wcześniej, że organizacją spotkań w Chinach zajmowała się firma chińska, tym bardziej nie wskazała wcześniej jej nazwy. Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że pani E. M. przebywała w Chinach w marcu, kwietniu, maju, czerwcu, sierpniu, wrześniu i październiku 2010 r., tymczasem z dowodów księgowych Spółki wynika, że przebywała ona w Chinach jedynie w kwietniu, maju, czerwcu, sierpniu i wrześniu 2010 r. Fakt organizowania spotkań biznesowych w Chinach przez firmę C w siedzibą w B. nie znajduje potwierdzenia w żadnym innych dowodzie zgromadzonym w sprawie. Przedłożone bilingi telefoniczne za lata 2010 i 2011 potwierdzają wysyłanie do Chin głównie wiadomości SMS. Wątpliwość organu budzi okoliczność uzgadniania w drodze wymiany SMS-ów szczegółów pobytu przedstawiciela zagranicznego kontrahenta. Spółka A ujęła w ciężar kosztów 2010r. wydatki wynikające z następujących dokumentów: - faktura VAT nr 5/2011 z dnia 31 stycznia 2011 r. wystawiona przez Przedsiębiorstwo B A. M., na wartość netto: 20.000 zł i podatek VAT: 4.600 zł – tytułem "współpracy przy realizacji zlecenia z zakresu pozyskiwania pracowników branżowych", - faktura VAT nr 8A/2011 z dnia 28 lutego 2011 r. wystawiona przez Przedsiębiorstwo B A. M., na wartość netto: 20.000 zł i podatek VAT: 4.600 zł – tytułem "weryfikacja dokumentacji wykonawczej dla projektu oraz utrzymanie gotowości do realizacji zlecenia zgodnie z umową". W dniu 1 listopada 2010 r. pomiędzy Spółką A, a Przedsiębiorstwem B A. M. została zawarta umowa o współpracy, w której wskazano, że firma A posiada kontakty zagraniczne w branży inżynierii Marine & Offshore w firmach poszukujących podwykonawców oraz nie posiada na etacie technologa, a B A. M. posiada wiedzę i praktykę z zakresu inżynierii Marine & Offshore oraz dostęp do specjalistycznego personelu. W związku z powyższym oba podmioty postanowiły współpracować ze sobą w tej sposób, że firma B zobowiązała się m. in.: - wykorzystać całą posiadaną wiedzę i praktykę do pomocy A w poprawnym wykonaniu kalkulacji pracochłonności realizacji projektu inżynieryjnego polegającego na wykonaniu instalacji budowanego statku oraz doradztwie w zakresie doboru specjalistycznego personelu; - zachowania tajemnicy dotyczącej projektu, firmy A oraz firmy klienta A, stawek używanych przy kalkulacji projektu oraz wszelkich innych informacji których ujawnienie mogłoby zaszkodzić firmie A lub klientowi A (...). W zamian za to strony ustaliły ryczałtową wysokość wynagrodzenia: Spółka A zobowiązała się zapłacić B kwotę 20.000 zł netto w formie gotówkowej za każdy miesiąc pozostawania w gotowości do świadczenia oraz świadczenia usług określonych niniejszą umową. Okres obowiązywania umowy strony ustaliły na listopad i grudzień 2010 r., styczeń oraz luty 2011 r. W przypadku pomyślnego dla A zakończenia procesu wyłaniania podwykonawcy, a następnie prawidłowego co do założeń wykonania projektu A może przyznać firmie B nagrodę w wysokości do dwukrotności wynagrodzenia miesięcznego o którym mowa wyżej. Poza fakturami z dnia 31 stycznia 2011 r. i 28 lutego 2011 r., w okresie obowiązywania powyższej umowy współpracy firma B A. M. wystawiła w 2010r. na rzecz Spółki A następujące faktury sprzedaży (zaewidencjonowane przez nią w ciężar kont kosztowych 2010r.), tj.: faktura VAT o nr 14/2010 z dnia 30 listopada 2010 r. wystawiona przez Przedsiębiorstwo B A. M., na wartość netto 20.000 zł i podatek VAT 4.400 zł - tytułem "współpracy przy realizacji zlecenia z zakresu pozyskiwania pracowników branżowych", faktura VAT o nr 47/2010 z dnia 30 grudnia 2010 r. wystawiona przez Przedsiębiorstwo B A. M., na wartość netto 20.000 zł i podatek VAT 4.400 zł - tytułem "współpracy przy realizacji zlecenia z zakresu pozyskiwania pracowników branżowych". Wartość transakcji określonej umową zawartą pomiędzy Spółką a firmą B A. M., wynikająca z łącznie 4 faktur wystawionych w latach 2010-2011, została wyceniona na kwotę 80.000 zł plus podatek VAT. Wskazując na obowiązujący w kontrolowanych latach 2010-2011 przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) Dyrektor wyjaśnił, że przyjęcie przez strony w umowie o współpracy gotówkowego sposobu płatności za świadczone usługi w kwocie netto 80.000 zł plus VAT, a zatem w kwocie przewyższającej równowartość 15.000 euro, naruszało powyższy przepis, nakładający w takim przypadku na podmioty prowadzące działalność gospodarczą obowiązek regulowania zobowiązań w formie bezgotówkowej. Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z umową firma B A. M. zobowiązana była wykonać dla A w okresie od listopada 2010r. do lutego 2011r. kalkulację pracochłonności realizacji projektu dotyczącego wykonania instalacji budowanego statku oraz doradzać w zakresie doboru specjalistycznego personelu, przy czym w umowie zastrzeżono, że posiada ona dostęp do takiego personelu. Z kolei faktury z dnia 31 stycznia 2011 r. została wystawiona przez B A. M. tytułem współpracy przy realizacji zlecenia z zakresu pozyskiwania pracowników branżowych. Natomiast faktura z dnia 28 lutego 2011 r. została wystawiona przez B A. M. tytułem weryfikacji dokumentacji wykonawczej dla projektu oraz utrzymania gotowości do realizacji zlecenia zgodnie z umową. Zdaniem organu odwoławczego Spółka A nie wykazała związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy kosztami dokumentowanymi powyższymi fakturami a przychodem, a o czym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka pozostawiła bez odpowiedzi wezwania kierowane przez organ I instancji w dniach 30 października 2013 r., 24 grudnia 2013 r. oraz 30 kwietnia 2014 r. o wyjaśnienia m. in.: - jakie usługi na ruchomościach były przez nią wykonywane i w ramach jakich kontraktów, dla realizacji których zaszła potrzeba pozyskania pracowników z branży stoczniowej; jeżeli umowy/kontrakty nie zostały pobrane jako załączniki do protokołu kontroli, poproszono o załączenie dowodów do akt sprawy, jakich pracowników branżowych zatrudniono do realizacji usług na ruchomościach, o których mowa wyżej oraz podanie danych personalnych i teleadresowych tych pracowników, jaka dokumentacja wykonawcza i do jakiego projektu podlegała weryfikacji przez B A. M. zgodnie z fakturą z dnia 28 lutego 2011 r., - złożenie dokumentów w formie pisemnej na potwierdzenie wykonania powyższej weryfikacji. Organ zauważył ponadto, że w okresie obowiązywania umowy o współpracy, tj. od 1 listopada 2010r. do końca lutego 2011r. Spółka A nie prowadziła żadnego projektu budowlanego z branży inżynierii Marine & Offshore, dla realizacji potrzeb którego zachodziła potrzeba pozyskiwania pracowników branżowych. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w okresie od listopada 2010 r. do końca lutego 2011 r. Spółka nie zatrudniała żadnych pracowników/zleceniobiorców do prac na statkach. W tracie przesłuchania w dniu 15 października 2012 r. pan M. K. zeznał, że spotkania z panem A. M. odbywały się albo w biurze w godzinach popołudniowych, albo w restauracji, przy czym spotkali się może pięć razy. Z akt sprawy wynika, że nikt w Spółce A nie miał wiedzy nie tylko na temat zakresu współpracy z firmą pana A. M., czy rezultatów takiej współpracy, ale nawet nie znał A. M. Wątpliwości organu podatkowego budzi również podniesiona przez okoliczność zapłaty przez Spółkę firmie B A. M. kwoty ponad 80.000 zł, w sytuacji gdy z zeznań pana M. K. wynika, że płacił on panu A.M. w gotówką w transzach po ok. 5.000 zł, a jednocześnie zeznał, że spotkał się z nim może pięć razy. Dyrektor zwrócił także uwagę, że pan A. M. od października 2010r. do czerwca 2011 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu samochodami zakupionymi w krajach unijnych, tj. dokonywał od kontrahentów z Niemiec, Belgii i Holandii zakupu samochodów, które następnie odsprzedawane były do odbiorców w Polsce. Jednocześnie przeprowadzona przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej kontrola w jego firmie ujawniła, że faktury, które wystawił dla Spółki A nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Reasumując organ odwoławczy wskazał, że prawidłowo organ I instancji wyłączył z kosztów uzyskania przychodów Spółki za 2011r. wydatków udokumentowanych nierzetelnymi fakturami w łącznej kwocie 48.556 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka A wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zawyżenia kosztów uzyskania przychodu o kwotę w łącznej wysokości 10.181,22 zł z tytułu wydatków z odbyciem przez M. K. podróży do Chin zarzucono: - naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, że wydatki poniesione przez Spółkę w związku odbywaniem podróży służbowych do Chin nie mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów; - naruszenie przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zw. z art. 24 ustawy o rachunkowości, polegające na jego błędnym zastosowaniu i uznaniu, iż Spółka nierzetelnie i wadliwie prowadziła księgi rachunkowe w części dotyczącej kosztów za 2011 rok; - naruszenie przepisu art. 88c ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy polegające na jego błędnej interpretacji i zastosowaniu, poprzez przyjęcie wskazanego przepisu prawa za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie; - naruszenie przepisu art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodu z konfrontacji świadków E. M. i M. K.; - naruszenie przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie oceny i ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie w sposób błędny i niezgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego; - naruszenie przepisów art. 120, art. 121 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego mających istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W części dotyczącej zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę w łącznej wysokości 48.556 zł z tytułu wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez Przedsiębiorstwo B A. M. skarżąca Spółka zarzuciła: - naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, polegające na błędnym uznaniu przez organ II instancji, iż wydatki poniesione przez Spółkę w związku z realizacją umowy współpracy z dnia 1 listopada 2010 r. z A. M. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą B nie miały związku przyczynowo - skutkowego z przychodami Spółki; - naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, polegające na jego błędnej interpretacji i błędnym uznaniu, iż niewypełnienie przez Spółkę obowiązku dokonywania zapłaty przy pomocy rachunku bankowego oznaczać może brak dokonania zapłaty; - naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A. M. na okoliczność mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; - naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie oceny i ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz wbrew treści zgromadzonych w toku postępowania dowodów osobowych i dowodów z dokumentów, - naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie ustalenia treści umowy współpracy łączącej strony wbrew ustaleniom stron tej czynności w tym zakresie, bez uwzględnienia zgodnego zamiaru, woli stron i celu czynności prawnej. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia wysokości kosztów uzyskania przychodu w związku z kwestionowaniem przez organy podatkowe związku wydatku poniesionego przez Spółkę na podróże do Chin z przychodami Spółki. W ocenie Sądu nie są zasadne zarzuty błędnej oceny zebranego materiału dowodowego. Strona nie kwestionuje, że nie dopełniła obowiązku składania krajowych ofert pracy w powiatowym urzędzie pracy i nie wystąpiła do Wojewody z wnioskiem o wydanie zezwoleń na pracę cudzoziemcom. W ocenie Sądu okoliczności te zasadnie uznano za istotne dla oceny twierdzeń o przeprowadzonych z podmiotami chińskimi negocjacji w celu zatrudnienia w Polsce pracowników pochodzących z Chin. Organy prawidłowo wywiodły, że prawne reglamentacja zatrudnienia cudzoziemców w latach 2010 – 2011 wykluczała pominięcie uprzedniego składania krajowych ofert pracy w powiatowych wydziałach pracy. Skoro warunkiem zatrudnienia pracowników z Chin był wykazanie niemożności pozyskania pracowników branżowych na rynku krajowym, zasadnie poddano w wątpliwość celowość negocjacji z kontrahentem chińskim w zakresie związku przyczynowo – skutkowego z ewentualnym przychodem skarżącej. Zasadnie odwołano się do sprzeczności i braku precyzji w zeznaniach świadków na okoliczność negocjacji prowadzonych z kontrahentem z Chin. Procedura składania przez skarżącą oświadczeń o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcom była praktykowana przez skarżącą w odniesieniu do pracowników z Białorusi i Mołdawii, zatem zaniechanie tej praktyki w odniesieniu do pracowników z Chin mogło w granicach prawem dozwolonej oceny dowodów być uwzględnione w analizie prawnych przesłanek ustalenia prawidłowych kosztów uzyskania przychodów. Wniosek wyprowadzony przez organy o niecelowości gospodarczej negocjacji, które nie mogły doprowadzić do uzyskania przychodów wobec niespełnienia prawnego warunku zatrudnienia pracowników z Chin jest prawidłowy. Informacje z powiatowego urzędu pracy oraz służb Wojewody jednoznacznie potwierdzają brak aktywności Spółki porównywalnej z działaniami podjętymi dla zatrudnienia pracowników z krajów innych niż Chiny. Sąd podziela pogląd, że fakt zaksięgowania wydatku nie stanowi podstawy dowodowej dla zakwalifikowania jak kosztu uzyskania przychodu. Faktury dokumentujące wydatki związane z podróżami do Chin nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji towarzyszącej zarówno przygotowaniu negocjacji, jak również ich przebiegu. Organ prawidłowo wskazał brak dokumentacji handlowej: korespondencji elektronicznej, protokołów rozmów, rejestru połączeń telefonicznych innych niż dotyczących jednego numeru telefonicznego – bilingu potwierdzającego wysłanie głównie informacji tekstowych przez osobę, która z osobami z Chin utrzymywała również kontakty prywatne. W ocenie Sądu w granicach swobody prawem dozwolonej dokonano oceny przedłożonych w trakcie kontroli podatkowej pism z 6 października 2013 r. i 11 października 2013 r. firmy C o organizacji dla skarżącej spotkań biznesowych. Treść pism zasadnie poddano ocenie co do daty ich sporządzenia, poddano konfrontacji z treścią zeznań świadków, którzy nie potwierdzili organizacji spotkań przez wskazaną firmę, porównano daty spotkań wskazane w piśmie oraz daty wystawienia dowodów księgowych dotyczących wyjazdów E. M. do Chin. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni ilustruje zakres sprzeczności w zeznaniach M. K. E. M. i E. B. Treść zeznań została odzwierciedlona w protokołach. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie było uzasadnione przeprowadzenie dowodu z konfrontacji świadków jako proponowanej przez stronę procesowej możliwości eliminowania rozbieżności w zeznaniach. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez Przedsiębiorstwo B A. M. Zasadnicze znaczenia w sprawie ma ocena twierdzeń strony odnośnie realizacji umowy o współpracy z dnia 1 listopada 2010 r. i związku wydatków z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą. Jedynie marginalnie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w odrębnej sprawie sygn. akt I SA/Gd 1838/15 ze skargi A Spółki z o.o. w G. na decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2010 r. oraz za styczeń i luty 2011 r. wydał w dniu 19 kwietnia 2016 r. wyrok po dokonaniu oceny tego samego porozumienia zawartego z A. M. W niniejszej sprawie organy zakwestionowały wykazane przez skarżącą jako koszty uzyskania przychodów należności z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo B A. M.: nr 5/2011 z 31 stycznia 2011 r. i nr 8A/2011 z 28 lutego 2011 r. Z opisu tytułu wystawienia tych dokumentów księgowych wynika, że pierwsza faktura dotyczyła wydatków związanych ze współpracą przy realizacji zlecenia z zakresu pozyskiwania pracowników branżowych, druga faktura – weryfikacji dokumentacji wykonawczej dla projektu oraz utrzymanie gotowości do realizacji zlecenia zgodnie z umową. W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił jako niezgodny z treścią art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zapis dotyczący rozliczeń gotówkowych, w sytuacji gdy analiza rozliczeń skarżącej z A. M. za kolejne miesiące od listopada 2010 r. do lutego 2011 r. potwierdza płatność w kwocie przekraczającej równowartość 15.000 euro. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie była również odpowiedź na pytanie, czy zakwestionowane w toku kontroli faktury VAT, na których jako wystawca widnieje Przedsiębiorstwo B A. M. w G., w których wykazano sprzedaż usług na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., odzwierciedlają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. W ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia uzasadniające kwestionowanie jako kosztów uzyskania przychodów wydatków dokumentowanych fakturami uzyskanymi przez Przedsiębiorstwo B A. M. Analizie poddano umowę o współpracy z 1 listopada 2010 r., zasady rozliczeń w formie bankowej, brak kalkulacji pracochłonności realizacji projektu, brak dokumentacji wykonawczej, nieprowadzenie w okresie obowiązywania umowy o współpracy przez skarżącą projektów budowlanych z branży inżynierii określonej w umowie o współpracy, podane przez strony okoliczności zawarcia umowy: miejsca oraz orientację co do treści porozumienia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie ilustruje aktywność gospodarczą Spółki wynikającą z zawartych umów z firmami holenderskimi. W ocenie Sądu prawidłowe jest ustalenie organu, że Spółka nie posiada żadnych materialnych dowodów, które dawałyby podstawę do uznania, iż B wykonał na jej rzecz prace z zakresu pozyskiwania pracowników branżowych. Na podstawie zebranego materiału prawidłowo ustalono, że wystawca spornych faktur w kontrolowanym okresie, tj. od października 2010 r. do czerwca 2011 r., zajmował się handlem samochodami zakupionymi w krajach unijnych. W uzasadnieniu skargi zarzucono organowi odwoławczemu nieprzeprowadzenie kluczowego i mającego wpływ na rozstrzygniecie sprawy dowodu z zeznań świadka A. M. na okoliczność ustalenia rzeczywistego wykonania usług na rzecz Spółki. W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie czynności zmierzające do ustalenia, czy usługi wymienione w fakturach wystawionych przez B zostały w rzeczywistości wykonane na rzecz Spółki przez ten podmiot. W sprawie przesłuchani zostali świadkowie - przedstawiciele skarżącej (M. K. - prezes zarządu, E. B. - księgowa, E. M. - pracownik), wystąpiono również do właściwych organów i instytucji (urzędy skarbowe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Powiatowy Urząd Pracy) w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgromadzono także dokumenty dotyczące prowadzonej przez A. M. pod firmą B działalności gospodarczej, które to dokumenty zostały włączone do niniejszego postępowania i które – zgodnie z art. 181 Ordynacji podatkowej - mogą stanowić dowód w postępowaniu podatkowym. Należy również zaznaczyć, że wobec B A. M. przeprowadzono postępowanie kontrolne zakończone wydaniem decyzji określającej wysokość podatku do zapłaty w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Podejmowanie przez organy podatkowe kroków zmierzających do ustalenia okoliczności związanych z wykonaniem usług wymienionych w spornych fakturach należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 Ordynacji podatkowej. Trzeba mieć bowiem na względzie, że przepis mówi o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Obowiązek ten obciąża organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie miarodajnych ustaleń faktycznych, stąd też zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności jest niezasadny. Dokonując oceny zarzutu bezpodstawnego pominięcia przez organy podatkowe zgłoszonych wniosków dowodowych należy zauważyć, że zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W judykaturze akcentuje się, że organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1313/08). Podkreśla się również, że gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń. Należy bowiem pamiętać, że organy podatkowe powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale również szybko (art. 125 Ordynacji podatkowej). Skuteczność prawna żądania przeprowadzenia dowodu uzależniona jest od stwierdzenia, że przedmiot dowodu stanowi okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem. Organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Bezwzględne stosowanie zasad wynikających z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej prowadziłoby do faktycznej niemożności ukończenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej oraz w związku z wzajemnymi oczekiwaniami stron co do konieczności przeprowadzenia dowodu przez przeciwnika w sprawie. Mogłoby dojść do sytuacji, w której należałoby prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarczyłby do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, że innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 180/11). Podejmowane w postępowaniach próby przesłuchania A. M. zakończyły się niepowodzeniem, trudno zatem oczekiwać, że w wyniku uwzględnienia kolejnego wniosku dowodowego strony A. M. stawi się na wezwanie, tym bardziej że strona skarżąca nie wskazała miejsca, w którym mógłby on aktualnie przebywać. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów nie naruszała zatem art. 188 Ordynacji podatkowej. Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło