I SO/Gd 8/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-02-16
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie kultury fizycznej, prowadzące działalność statutową jako organizacja non-profit i wykazujące trudności finansowe, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, pomimo posiadania znacznego majątku trwałego i kapitału własnego?Ratio decidendi
Stowarzyszenie kultury fizycznej, nawet jeśli prowadzi działalność statutową jako organizacja non-profit i wykazuje trudności finansowe, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże, że podjęło wszelkie możliwe kroki w celu pozyskania środków finansowych, w tym poprzez wykorzystanie przewidzianych w prawie i statucie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej lub pozyskiwania darowizn i ofiarności publicznej. Posiadanie znacznego majątku trwałego i kapitału własnego, mimo bieżących trudności, stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie kultury fizycznej "A" w Sopocie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości. Stowarzyszenie argumentowało, że jest organizacją non-profit, nie prowadzi działalności gospodarczej, a jego sytuacja ekonomiczna jest trudna z powodu nieregularnych wpłat, braku dotacji i wzrostu kosztów. Złożone oświadczenie o stanie majątkowym wykazało jednak znaczny kapitał własny, wartość środków trwałych oraz środki pieniężne na rachunku bankowym, a także zobowiązania i należności.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A w Sopocie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku A w Sopocie o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. postanawia: odmówić przyznania A w Sopocie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
A w Sopocie przed wniesieniem skargi na uchwałę Rady Miasta wniósł o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie z kosztów sądowych.
W uzasadnieniu podniesiono, iż Klub jest stowarzyszeniem kultury fizycznej prowadzącym działalność statutową, której celem jest zapewnienie warunków do uprawiania sportu tenisowego oraz jego popularyzacja wśród społeczeństwa. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej. Jako organizacja non profit nie kierująca się osiągnięciem zysku stawia na popularyzacje sportu, nauki gry w tenisa dla dzieci i młodzieży oraz zajęć ogólnorozwojowych w różnych grupach wiekowych. Wnioskodawca jest jednostką samofinansującą, środki na działalność pochodzą przede wszystkim od sponsorów i składek członkowskich. Nieregularne wpłaty, brak dotacji na szkolenie zawodników oraz znaczny wzrost kosztów energii i gazu pomimo wprowadzenia znacznych oszczędności spowodowały, iż sytuacja ekonomiczna klubu jest trudna. Rok 2009 zakończy się stratą w wysokości 200 000 zł.
Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach wynika, iż wysokość kapitału własnego stowarzyszenia wynosi 4.718.544,19 zł, wartość środków trwałych, tj. kortów tenisowych zabudowanych trybunami i halą oraz budynkami gospodarczymi – 5.000.690,14 zł, na rachunku bankowym posiada środki pieniężne w kwocie 2.609,78 zł. Dodatkowo wskazał, że na dzień 30 listopada 2009r. posiadał zobowiązania zarówno długo-, jak i krótkoterminowe (w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek) w łącznej wysokości 271.868,68 zł. Natomiast stan należności krótkoterminowych na ww. dzień wynosił 146.260,78 zł. W listopadzie 2009 r. wnioskodawca poniósł koszty związane z prowadzoną działalnością w kwocie 177.365,05 zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przez pojęcie środków należy rozumieć zarówno środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, jak również wartość środków trwałych oraz wysokość kapitału zakładowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dlatego należy przyjąć, że udowodnienia wymaga podjęcie starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od ich efektu. To na stronie bowiem ciąży obowiązek wykazania (udowodnienia) zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niewypełnienie tego wymagania, w kontekście przesłanek ustawowych, skutkuje oddaleniem wniosku.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek nie można pominąć regulacji zawartych w ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. nr 79, poz. 855 ze zm.). Przepis art. 33 ust. 1 i 2 powołanej ustawy stanowi, że majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie z zachowaniem obowiązujących przepisów może zatem przyjmować darowizny, spadki i zapisy, jak również korzystać z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie może także prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Zgodnie z art. 34 Prawa o stowarzyszeniach, dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OZ 672/07, niepubl. oraz z dnia 19 września 2007r., sygn. akt II OZ 774/07, niepubl.).
W niniejszej sprawie nie bez znaczenia jest zapis § 7 pkt 11 statutu A, który został załączony do akt sprawy, a który stanowi, że dla osiągnięcia swoich celów klub prowadzi działalność gospodarczą w celu przysporzenia dodatkowych środków finansowych.
Skoro wnioskodawca nie wykorzystał przewidzianych w prawie i odzwierciedlonych w statucie możliwości na zgromadzenie środków finansowych to brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.
Bez wpływu na dokonaną ocenę możliwości finansowych wnioskodawcy jest podnoszona przez niego okoliczność, iż prowadzi działalność jako organizacja non profit. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto pogląd, że fakt, iż stowarzyszenie jest organizacją non profit nie zwalnia go od obowiązku zapewnienia środków – chociażby w drodze obowiązkowych składek członkowskich – na prowadzenie działalności statutowej, w zakres której wchodzą również spory sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 317/06 i postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 588/06 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo pod red. B. Dautera, str. 438, Warszawa 2007).
Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło