II SA/Gd 101/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 7 grudnia 2015 r., nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 października 2015 r., nr [...], na mocy której organ ten nakazał J. i S. K. rozebrać szklarnię o wymiarach 7,30 m x 3,20 m i wysokości kalenicy 2,45 m usytuowaną na działce nr [...] przy ul. [...], wybudowaną w 1995 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę, i orzekł w ten sposób, że nakazał J. i S. K. rozebrać budynek szklarni o wymiarach 7,30 m x 3,20 m i wysokości kalenicy 2,45 m usytuowany na działce nr [...] przy ul. [...], wybudowany w 1995 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzje powyższe wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych: Jak wynika z akt sprawy, J.K. i S.K. w 1995 roku wybudowali bez wymaganego pozwolenia na budowę szklarnię o konstrukcji stalowej ze ścianami wypełnionymi szkłem i dachem dwuspadowym, o wymiarach 7,30 m x 3,20 m i wysokości w kalenicy 2,45 m, na posesji przy ul. [...]. Szklarnia została usytuowana w taki sposób, że odległości od granic działek sąsiednich wynoszą 60 cm z jednej strony i 40 cm z drugiej strony. Konstrukcja stalowa ścian zamocowana jest do ławy betonowej o szerokości 14-15 cm. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując sprawę samowoli budowlanej związanej z wybudowaniem ww. szklarni, postanowieniem z 4 czerwca 2002 r., zawiesił powyższe postępowanie, toczące się na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do czasu rozstrzygnięcia kwestii uzyskania przez J.K. i S.K. pozwolenia na użytkowanie szklarni. Kwestia udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego rozpatrywana była w oparciu o przepis art. 49 ustawy - Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym przed 11 lipca 2003 r.) - najpierw przez Prezydenta Miasta, a w związku ze zmianą właściwości - przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ostatecznie, organ nadzoru budowlanego - decyzją nr [...] z 23 kwietnia 2008 r. odmówił J. i S. K. wydania pozwolenia na użytkowanie ww. szklarni. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru decyzją z 1 sierpnia 2008 r. nr [...]. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił prawomocnym postanowieniem z 17 grudnia 2008 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 741/08. Następnie, J. i S. K. domagali się uchylenia ww. decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 sierpnia 2008 r., w trybie postępowania nadzwyczajnego. W następstwie zainicjowania tej procedury, decyzją z 7 stycznia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia bądź zmiany decyzji z 1 sierpnia 2008 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. W trybie odwoławczym decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z 23 marca 2010 r. Z kolei, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - prawomocnym wyrokiem 22 listopada 2010 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/WA 997/10 oddalił skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po ustaniu przyczyn zawieszenie postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął z urzędu postępowanie w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej przedmiotowej szklarni. 15 maja 2012 r. organ przeprowadził oględziny na terenie działki nr [...] przy ul. [...], podczas których stwierdzono, że przedmiotowa szklarnia nadal istnieje. Postanowieniem nr [...] z 4 czerwca 2012 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, organ nakazał J. i S. K. wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych, obejmujących budowę szklarni na działce nr [...], usytuowanej przy ul. [...], wykonywanych bez pozwolenia na budowę, oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia następujących dokumentów w terminie do 31 grudnia 2012r.: 1. zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pn. "P." w S., 2. projektu budowlanego (4 egzemplarzy) wraz z zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego i kopią uprawnień - o ile zaświadczenie wymienione w pkt 1 stwierdzi zgodność obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane . J. i S. K. we wniosku z 11 czerwca 2012 r. domagali się stwierdzenia nieważności i wstrzymania wykonania ww. postanowienia organu I instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 k.p.a., postanowieniem z 27 lipca 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu nr [...] z 12 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z 28 maja 2015 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 605/15 - oddalił skargę J.K. i S.K. na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 września 2012 r. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzją z 12 października 2015 r., wydaną na podstawie art 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, z uwagi na niewykonanie w wyznaczonym terminie obowiązku nałożonego ww. postanowieniem z 4 czerwca 2012 r., nakazał J.K. i S.K. rozebrać szklarnię, będącą przedmiotem niniejszego postępowania, a wybudowaną bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, złożonego przez J.K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z 7 grudnia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty w ten sposób, że nakazał J.K. i S.K. rozebrać budynek szklarni o wymiarach 7,30 m x 3,20 m i wysokości kalenicy – 2,45 m, usytuowany na działce nr [...] przy ul. [...], wybudowany w 1995 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał na treść art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, z którego wynika, że roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z wyjątkami wynikającymi z art. 29 – 31 ww. ustawy. Tymczasem inwestorzy nie przedstawili takiego pozwolenia. W tej sytuacji, organ nadzoru budowlanego I instancji był zobligowany do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 48 ustawy – Prawo budowlane. W toku tego postępowania organ I instancji wydał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestorów obowiązek przedłożenia w określonym terminie wymienionych w sentencji postanowienia dokumentów z zagrożeniem, że brak ich przedstawienia będzie skutkował orzeczeniem rozbiórki. Zobowiązani w wyznaczonym terminie (tj. do 31 grudnia 2012 r.) nie przedłożyli żadnego z dokumentów wskazanych w sentencji ww. postanowienia, co oznacza jednocześnie, że inwestorzy nie skorzystali z przysługującego im uprawnienia do legalizacji samowolnie zrealizowanej inwestycji. W konsekwencji, zasadne stało się wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej szklarni. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że w jego ocenie zasadne jest doprecyzowanie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji decyzji organu I instancji, gdyż ma znaczenie dla ewentualnego postępowania egzekucyjnego, jeśli strona zobowiązana nie wykona nałożonego obowiązku. W związku z tym, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., wydał decyzję, w której uchylił w całości zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. W sentencji zaskarżonej decyzji organ odwoławczy doprecyzował, że rozbiórka dotyczy budynku szklarni. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, co prowadzi do wniosku, że przedmiotowa szklarnia posiada wszystkie cechy, kwalifikujące ją jako budynek. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że niniejsza decyzja nie narusza art. 139 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy jedynie doprecyzował orzeczenie zawarte w decyzji organu I instancji, nie zwiększając zakresu obowiązków nałożonych na inwestorów na jej podstawie. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że chybione jest stanowisko odwołującej się, że niniejsza szklarnia stanowi obiekt małej architektury, niewymagający ani pozwolenia ani zgłoszenia. Jak wskazano powyżej, jest to budynek zgodnie z definicją art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Ponadto kwestia charakteru szklarni jako budynku została jednoznacznie przesądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 110/03 z 26 października 2005 r. Organ odwoławczy uznał także za nieuzasadnione zarzuty naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Odwołująca się bowiem miała na każdym jego etapie możliwość zapoznania się z dokumentami sprawy i ustosunkowania do treści z nich wynikających. Organ podkreślił też, że wbrew zarzutom odwołania, słuszny interes odwołującej się został uwzględniony w toku postepowania, gdyż miała ona możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej, z czego jednak nie skorzystała. W skardze na powyższą decyzję J.K. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 29 ust. 1 pkt 22 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 i pkt 1a ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest obiekt małej architektury, na którego wzniesienie nie było potrzebne ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie, 2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez brak wskazania terminu do ustosunkowana się do pisma organu z 4 września 2015 r., 3) art. 6 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, brak zebrania i rozpatrzenia w całości materiału dowodowego, co skutkowało błędnym wyjaśnieniem stanu faktycznego i dokonaniem błędnej oceny prawnej w sprawie, 4) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z 11 w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności poprzez niepodjęcie przez organ kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, 5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów uznanych za udowodnione, dowodów na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom organ odmówił wiary i mocy dowodowej. W uzasadnieniu skargi, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, skarżąca wskazała w pierwszej kolejności, że szklarnia posadowiona na działce nr [...] przy ul. [...], stanowiąca jej współwłasność, spełnia warunki, wynikające z definicji zawartej w art. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane i stanowi obiekt małej architektury. Jako taki obiekt, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy – Prawo budowlane, nie wymaga pozwolenia na budowę. Skarżąca zakwestionowała ustalenia organów dotyczące trwałego związania przedmiotowej szklarni z gruntem. W jej ocenie szklarnia nie ma fundamentów, a więc nie spełnia cech budynku określonych w art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Ponadto przedmiotowy obiekt nie stanowi szklarni, lecz konstrukcję szklano-ożebrowaną, będącą jedynie pomieszczeniem rekreacyjno-ogrodniczym, przydomowym, indywidualnym; nie posiada mediów, urządzeń grzewczych, ani palenisk ogniowych. Konstrukcja ta wykorzystywana jest do celów osobistych, a nie handlowo-rynkowych, uprawa jarzyn ma miejsce wyłącznie dla własnego użytku skarżącej. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania skarżąca podkreśliła natomiast, że organ naruszył jej prawa wynikające z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, uniemożliwiając wypowiedzenie się w kwestii pisma organu z 4 września 2015 r. Organ I instancji wydał decyzję bez uzyskania odpowiedzi, czy odwołująca się przedłoży oczekiwane dokumenty, czy też nie. Ponadto, zdaniem skarżącej, organ nie rozpatrzył w całości materiału dowodowego dotyczącego przedmiotowej szklarni, nie zebrał pełnej dokumentacji dotyczącej szklarni, a wskazującej na brak jej trwałego związania z gruntem, co oznacza naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.) oraz swobodnej oceny dowodów, prawidłowo przeprowadzonej w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ naruszył także art. 107 § 3 k.p.a., nie wskazując w uzasadnieniu decyzji, które fakty i na jakiej podstawie uznał za udowodnione, a którym odmówił mocy dowodowej i z jakich przyczyn. Zdaniem skarżącej, organom umknął również jej słuszny interes, wyrażający się w tym, że od 1995 r. w sposób nieprzerwany korzysta z obiektu, uprawia roślinność, dzieląc się efektami swojej pracy z rodziną i sąsiadami. Orzeczona rozbiórka wygeneruje koszty, których skarżąca nie będzie w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. W piśmie z 17 października 2016 r. (data stempla pocztowego) skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie zakwalifikowania przedmiotowego obiektu nie jako budynku, lecz jako oranżerii. Poinformowała, że podjęła kroki mające na celu sprostowanie powyższego błędu w nazewnictwie jej obiektu, zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – w piśmie z 19 maja 2016 r. - o "radykalną zmianę nazewnictwa" oraz legalizację obiektu szklanego. Ponadto, ze względu na wartość emocjonalną i artystyczną oraz historyczną obiektu, wystąpiła z wnioskiem z 17 października 2016 r. do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisanie przedmiotowego obiektu, jako dobra kultury, do rejestru zabytków nieruchomych województwa. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 7 grudnia 2015 r., w której organ ten, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty - nakazując J.K. i S.K. rozebrać budynek szklarni o wymiarach 7,30 m x 3,20 m i wysokości kalenicy – 2,45 m, usytuowany na działce nr [...]przy ul. [...], wybudowany w 1995 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 209 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ II instancji), zgodnie z którymi organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Orzeczenie o rozbiórce poprzedzone jest postanowieniem, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, który stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 art. 48 ustawy, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy dokumentów. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, wynikających z ww. postanowienia, stosuje się przepis ust. 1, tj. organ orzeka o rozbiórce. Bezsporne w niniejszych okolicznościach faktycznych jest, że przedmiotowy obiekt budowlany, tj. szklarnia o wymiarach 7,30 m x 3,20 m i wysokości kalenicy 2,45 m, usytuowana na działce nr [...]przy ul. [...], została wybudowana wiosną 1995 r. bez pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, nie ulega też wątpliwości, że zgodnie z brzmieniem art. 28 ustawy – Prawo budowlane obowiązującym w dacie wybudowania tego obiektu, wymagał on pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (brzmienie wynikające z Dz. U. nr 89, poz. 414) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Jednocześnie, odnosząc się do kwestii charakteru tego obiektu, wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi, jest to budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu pod pojęciem budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przedmiotowa szklarnia stanowi obiekt budowlany o konstrukcji stalowej, wypełnionej szkłem, posadowiony na fundamencie betonowym o szerokości 14-15 cm i o dachu dwuspadowym, a zatem spełnia przesłanki uznania za budynek, w świetle cytowanego wyżej art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Okoliczności te znajdują potwierdzenie także w przedłożonej przez skarżącą inwentaryzacji budowlanej z oceną techniczną, sporządzonej na jej zlecenie w lipcu 2006 r., bowiem wynika z niej, że przedmiotowy obiekt o konstrukcji stalowej posadowiony jest na betonowych fundamentach o szerokości 15 cm a głębokości około 50 cm i pokryty dachem. W tej sytuacji, twierdzenia skarżącej o braku fundamentów są gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w tym przedłożonym przez samą skarżącą. Należy przy tym podkreślić także, iż o charakterze powyższego obiektu budowlanego i uznaniu go za budynek przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 26 października 2005 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 110/03 dotyczącej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Z uwagi bowiem na fakt, że budynek ten wybudowany został w 1995 r., na gruncie obowiązujących wówczas przepisów istniała możliwość zalegalizowania go w następstwie uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Podstawą prawną tego trybu legalizacji był art. 49 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 11 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 89, poz. 414). Zgodnie z tym przepisem nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Zgodnie z ust. 2 art. 49, jeżeli właściciel obiektu budowalnego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio. Powyższe oznaczało, że na gruncie zacytowanego art. 49 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., postępowanie legalizacyjne było dwuetapowe – jego pierwszym etapem było postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, którego uzyskanie stanowiło negatywną przesłankę do orzeczenia rozbiórki i czyniło bezprzedmiotowym orzekanie na podstawie art. 48 ustawy – Prawo budowlane. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca ostatecznie nie uzyskała pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku szklarni, gdyż w decyzji z 1 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wydania J.K. i S.K. pozwolenia na użytkowanie ww. szklarni. Skarga na tę decyzję organu odwoławczego została odrzucona w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 17 grudnia 2008 r. o sygn. akt II SA/Gd 741/08. Jednocześnie, w toku toczącego się w latach 2002 – 2008 postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie analizowanego obiektu budowlanego, w następstwie złożenia skargi na decyzję Wojewody z 21 grudnia 2002 r. wydaną w tym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w ww. wyroku z 26 października 2005 r., w sprawie II SA/Gd 110/03 przesądził, że przedmiotowa szklarnia nie może być uznana za obiekt małej architektury, gdyż spełnia przesłanki uznania jej za budynek z art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane ze względu na swoją kubaturę, konstrukcję i związanie z gruntem. Orzeczenie to, a ściślej - wynikająca z niego ocena prawna odnośnie charakteru przedmiotowego obiektu, jest wiążąca dla sądu orzekającego w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skoro, jak wskazano powyżej, postępowanie legalizacyjne prowadzone w niniejszej sprawie jest dwuetapowe – podstawą materialnoprawną jego pierwszego etapu był ww. art. 49 ustawy – Prawo budowlane, natomiast jego drugi etap toczy się w oparciu o art. 48 ustawy – Prawo budowlane, to uznać należy, że wyrok sądu administracyjnego zapadły w następstwie skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 49 ustawy – Prawo budowlane jest wiążący także w drugim etapie trwającego postępowania legalizacyjnego, a więc w niniejszym postępowaniu, którego podstawą materialną jest art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Przepis art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe – ewentualne – postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275, wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., II FSK 2506/12, LEX nr 1598312). W ocenie sądu zatem, ocena prawna wyrażona w ww. wyroku sądu administracyjnego z 26 października 2005 r. w kwestii charakteru prawnego spornego obiektu budowlanego jest wiążąca także w niniejszym postępowaniu, a to sprawia, że z uwagi właśnie na treść art. 153 p.p.s.a. sąd orzekający w niniejszym składzie nie mógłby zaakceptować ustaleń przeciwnych, jak tego oczekuje skarżąca. Niezależnie od tego, nie budzi wątpliwości również sądu orzekającego w tej sprawie, iż przedmiotowa szklarnia spełnia definicję budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, co wynika jednoznacznie z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, a omówionego powyżej. W konsekwencji, zarzut niewłaściwej kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego, w świetle brzmienia art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 153 p.p.s.a., nie może podlegać uwzględnieniu. Inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej szklarni, zatem zasadnie organy administracji przystąpiły do drugiego etapu legalizacji, uregulowanego w art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Prawidłowo, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 tej ustawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestorów w postanowieniu z 4 czerwca 2012 r. obowiązek przedłożenia wyszczególnionych w nim dokumentów w terminie do 31 grudnia 2012 r. W wyznaczonym terminie inwestorzy nie dostarczyli wymaganych dokumentów. Jednocześnie, po zakończeniu wszczętego na wniosek inwestorów postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia organu I instancji z 4 czerwca 2012 r., zawierającego zobowiązanie do przedłożenia dokumentów, organ I instancji - w piśmie z 4 września 2015 r. (k. 69 akt organu I instancji), działając na podstawie art. 10 k.p.a., poinformował inwestorów, że obowiązek nałożony na nich postanowieniem z 4 czerwca 2012 r. jest nadal wymagalny i wezwał ich do bezzwłocznego wykonania obowiązku wynikającego z tego postanowienia pod rygorem orzeczenia rozbiórki. Pismo to doręczono pełnomocnikowi skarżącej (radcy prawnemu) w dniu 9 września 2015 roku, a S.K. w dniu 21 września 2015 r. Decyzję w przedmiocie rozbiórki organ wydał 12 października 2015 r. W ocenie sądu, w opisanych powyżej okolicznościach nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, w tym do ww. pisma z 4 września 2015 r. Pismo to nie zawierało żadnych nowych okoliczności, wymagających ustosunkowania się, a jedynie stanowiło wezwanie, będące w istocie przypomnieniem o konieczności realizacji obowiązków wynikających z postanowienia z 4 czerwca 2012 r. W piśmie tym ponadto, wbrew zarzutom skarżącej, zaznaczono, iż ma przedłożyć żądane postanowieniem z dnia 4 czerwca 2012 r. dokumenty bezzwłocznie. Zakreślanie dalszego terminu nie było konieczne, biorąc pod uwagę znaczny czas trwania procedury legalizacyjnej, który jednocześnie pozwalał przyjąć, że skarżąca i jej mąż są w pełni świadomi ciążących na nich obowiązków i konsekwencji, jakie zrodzi brak przedłożenia wymaganych dokumentów. W postanowieniu z 4 czerwca 2012 r. organ w sposób jasny określił zakres obowiązku, a więc wymienił, jakie dokumenty należy przedłożyć oraz wskazał termin, w jakim należy to uczynić. Wywołane przez inwestorów postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia wydłużyło jednocześnie termin realizacji obowiązku przedłożenia dokumentacji o ponad 2 lata. W tej sytuacji, chybione są twierdzenia skarżącej o naruszeniu jej uprawnień, wynikających z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Podobnie, za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów procesowych – art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, w tym dwukrotnie przeprowadziły oględziny, na podstawie których ustalono jaka jest konstrukcja przedmiotowego budynku. Wbrew twierdzeniom skarżącej, ustaleń tych nie podważa przedłożona przez nią do akt ekspertyza w postaci inwentaryzacji budowlanej z oceną techniczną, sporządzona na jej zlecenie w lipcu 2006 r. Jak to już bowiem podkreślano powyżej, także z tej ekspertyzy wynika, że szklarnia ma fundament w postaci ławy fundamentowej, betonowej o szerokości 15 cm i głębokości ok. 50 cm (vide zawarty w tej inwentaryzacji opis konstrukcji – inwentaryzacja k. 62 akt organu I instancji; a także k. 3 i 7 akt organu II instancji). Innych zaś dokumentów skarżąca nie przedłożyła do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy. Jednocześnie należy zauważyć, że przedłożone przez skarżącą sądowi dokumenty przy piśmie procesowym z 17 października 2016 r. (data stempla pocztowego) – wniosek o wpis przedmiotowego obiektu budowlanego do rejestru zabytków nieruchomych województwa z 17 października 2016 r., czy wniosek z 19 maja 2016 r., skierowany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o "radykalną zmianę nazewnictwa" i legalizację obiektu szklanego, jako powstałe po dacie wydania decyzji przez organ II instancji, nie mogą mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Należy także dodać, że doprecyzowanie nakazu rozbiórki dokonane w decyzji organu II instancji - wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i ponowne orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowej szklarni ze wskazaniem, iż nakaz ten dotyczy budynku szklarni, wbrew zarzutom podniesionym na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 roku, nie stanowi naruszenia tego przepisu. W konsekwencji uznać należy, że w prowadzonym przez organy administracji postępowaniu sąd nie dostrzegł żadnych uchybień natury procesowej, a przyjęcie argumentacji odnośnie do kwalifikacji szklarni jako budynku stanowiło uzasadnione i uprawnione w świetle obowiązujących przepisów prawa odzwierciedlenie merytorycznego rozpoznania sprawy. Ze wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia – art. 48 ust. 1 i 4 ustawy – Prawo budowlane wynika, że nakazana rozbiórka była efektem przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 tej ustawy, który określa między innymi warunki legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej, a z których inwestor samowolnie wykonujący roboty budowlane może, ale nie musi skorzystać. Orzeczona w niniejszych okolicznościach faktycznych rozbiórka jest skutkiem nieprzedłożenia przez skarżącą i jej męża dokumentów wymaganych przez organ do legalizacji. Nie przedkładając wymaganych dokumentów inwestorzy nie pozostawili organom nadzoru budowalnego innej możliwości niż orzeczenie rozbiórki. W ocenie sądu, zarówno postępowanie organów, jak i podjęte przez nie rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki jest zatem zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.