II SA/Gd 1019/25

WyrokWSA w Gdańsku2026-03-18

Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Diana Trzcińska, Wojciech Wycichowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna z powodu braku uzgodnienia projektu planu z wojewódzkim konserwatorem zabytków oraz niezamieszczenia w załączniku zbioru danych przestrzennych?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając za zasadne zarzuty dotyczące istotnego naruszenia trybu sporządzania planu. Brak uzgodnienia projektu planu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, mimo zmiany przepisów, stanowi istotne naruszenie trybu. Podobnie, niezamieszczenie w załączniku zbioru danych przestrzennych w dacie podjęcia uchwały, mimo późniejszego usunięcia uchybienia, również stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu, skutkujące nieważnością uchwały.
Stan faktyczny
Wojewoda Pomorski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Kościerzyna w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów elektrowni słonecznych. Zarzucono naruszenie przepisów dotyczących obowiązku uzgodnienia projektu planu z konserwatorem zabytków oraz niezamieszczenie w załączniku zbioru danych przestrzennych. Rada Gminy Kościerzyna wniosła o oddalenie skargi, argumentując m.in. brakiem konieczności uzgodnienia z konserwatorem ze względu na brak zabytków na terenie oraz przyznając się do technicznych problemów z publikacją danych przestrzennych.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i zasądził od Rady Gminy Kościerzyna na rzecz skarżącego Wojewody kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (sprawozdawca) Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor sądowy WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy Kościerzyna z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr IX/143/25 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościerzyna dla działki nr 96/3 w obrębie geodezyjnym Wielki Klincz dla terenów elektrowni słonecznych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Rady Gminy Kościerzyna na rzecz skarżącego Wojewody kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wojewoda Pomorski (dalej jako: "Wojewoda", "skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, działając w oparciu o art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 - zwanej dalej: "u.s.g."), wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Nr IX/143/25 Rady Gminy Kościerzyna z dnia 28 sierpnia 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościerzyna dla działki Nr [...] w obrębie geodezyjnym W. dla terenów elektrowni słonecznych (dalej jako: "uchwała", "plan") w całości. Wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.; dalej jako: "u.p.z.p.") w związku z art. 20 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1292; dalej jako: "u.o.z.") poprzez brak uzgodnienia projektu planu z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (dalej jako: "PWKZ"). Dodatkowo podniósł także zarzut naruszenia art. 67a ust. 3 i 5 u.p.z.p. poprzez niezawarcie w załączniku do uchwały zbioru danych przestrzennych zawartych w planie. Uzasadniając skargę Wojewoda wskazał, że w dniu 5 września 2025 r. wpłynęła do niego uchwała Nr IX/143/25 Rady Gminy Kościerzyna z dnia 28 sierpnia 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościerzyna dla działki Nr [...] w obrębie geodezyjnym W. dla terenów elektrowni słonecznych wraz z dokumentacją prac planistycznych. Jako podstawę prawną podjęcia uchwały wskazano art. 20 ust. 1 w związku z art. 27 u.p.z.p. w związku z art. 67 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. poz. 1688 ze zm.; dalej jako: "ustawa zmieniająca") oraz art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 u.s.g. Po dokonaniu analizy przedłożonej uchwały Wojewoda uznał, że została ona podjęta z istotnym naruszeniem zasad oraz trybu sporządzania planu miejscowego, albowiem w sposób istotny naruszyła art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p. w związku z art. 20 u.o.z. poprzez brak uzgodnienia projektu planu z PWKZ oraz art. 67a ust. 3 i 5 u.p.z.p. poprzez niezawarcie w załączniku do uchwały zbioru danych przestrzennych wskazanych w planie. Przedstawiając stanowisko odnośnie do pierwszego zarzutu Wojewoda wyjaśnił, że pismem z dnia 27 marca 2025 r. Wójt Gminy Kościerzyna (dalej jako: "Wójt") zawiadomił Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o podjęciu przez Radę Gminy Kościerzyna (dalej jako: "Rada") uchwały Nr 11/82/25 z dnia 25 lutego 2025 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościerzyna dla działki nr [...] w obrębie geodezyjnym W. dla terenów elektrowni słonecznych, informując w piśmie o możliwości składania wniosków do planu. Pismo zostało doręczone do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku w dniu 31 marca 2025 r. Następnie, pismem z dnia 24 czerwca 2025 r. Wójt wystąpił o uzgodnienia i zaopiniowanie projektu planu przez wymagane organy. Zgodnie z dostarczoną do Wojewody dokumentacją planistyczną, pismo z wnioskiem o uzgodnienie projektu planu nie zostało wysłane do PWKZ, albowiem nie figuruje on w rozdzielniku pisma; brak również stosownego potwierdzenia otrzymania pisma przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku oraz informacji o uzgodnieniu projektu planu przez Konserwatora w wykazie uzgodnień. W ocenie Wojewody w niniejszej sprawie nie wypełniono obowiązku spoczywającego na organie wykonawczym Gminy Kościerzyna, a wynikającym wprost z treści art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p. W procedurze uzgadniania projektu planu miejscowego PWKZ został pominięty w oparciu o jednostronną decyzję podjętą przez organ wykonawczy gminy. Stwierdzenie w § 2 pkt 1 uchwały, że "na terenie objętym planem nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków, obiekty objęte wojewódzką ewidencją zabytków, ani obiekty objęte gminną ewidencją zabytków, a obszar planu nie znajduje się w sąsiedztwie powyższych obiektów", nie jest - zdaniem skarżącego - wystarczającą przesłanką do pominięcia uzgodnienia projektu planu z PKWZ. Obowiązkiem Wójta było wystąpienie o uzgodnienie projektu planu miejscowego z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Pozostawienie oceny właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków subiektywnej ocenie organów gminy stoi, zdaniem Wojewody, również w sprzeczności z art. 19 i 20 u.o.z. oraz stanowi znaczące pole do nadużyć. W dalszej kolejności, przedstawiając swoje stanowisko odnośnie do drugiego ze stawianych zarzutów, Wojewoda podniósł, że w § 1 ust. 5 pkt 4 uchwały Rada wskazała, że integralną częścią uchwały jest m.in. zbiór danych przestrzennych zawartych w planie, stanowiący załącznik nr 4 do uchwały. Z kolei w załączniku nr 4 do uchwały organ stanowiący postanowił, że "dane przestrzenne, o których mowa w art. 67a ust. 3 i 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) ujawnione zostaną po kliknięciu w ikonę." Skarżący zauważył, że przywołany przez Radę załącznik jest nieaktywny, nie zawiera żadnego nośnika danych przestrzennych. Nie ma również możliwości otworzenia żadnego zbioru danych przestrzennych za pośrednictwem załącznik nr do uchwały. W ocenie Wojewody organ stanowiący miał obowiązek sporządzić dane przestrzenne dla przedmiotowego planu w formie załącznika do uchwały. Naruszenie tego obowiązku prowadzi do istotnego naruszenia art. 67a ust. 3 i 5 u.p.z.p. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Kościerzyna wniosła o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko odnośnie do pierwszego z podniesionych przez Wojewodę zarzutów Rada, przywołując treść przepisu art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósmy u.p.z.p. w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy zmieniającej i w brzmieniu nadanym jej ustawą zmieniającą wskazała, że zaskarżony plan został zainicjowany uchwałą nr II/82/25 Rady Gminy Kościerzyna z dnia 25 lutego 2025 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościerzyna dla działki nr [...] w obrębie geodezyjnym W. dla terenu elektrowni słonecznych, a zatem uchwała inicjująca została podjęta po dniu 24 września 2023 r. Tym samym należy przyjąć, że właściwy wojewódzki konserwator zabytków uzgadnia miejscowe plany wyłącznie w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Skoro do dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy "właściwy wojewódzki konserwator zabytków uzgadniał miejscowe plany w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu", co w rzeczywistości oznaczało wymóg uzgodnienia każdego projektu planu, to w związku ze zmianą brzmienia art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósmy u.p.z.p. obowiązującą od dnia 24 września 2025 r. należy, zdaniem organu, jednoznacznie stwierdzić, że ustawodawca wskazał nowy zakres uzgodnienia projektów miejscowych planów, który ogranicza konserwatora wyłącznie do ochrony obiektów zabytkowych i opieki nad zabytkami, o ile takie znajdują się na danym obszarze. W ocenie Rady art. 20 powyższej ustawy u.o.z. nie wolno czytać w oderwaniu od art. 19 ust. 1 powyższej ustawy, jak również w oderwaniu od art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p. Obie te ustawy należy czytać łącznie, a nie rozdzielnie. Zasada racjonalności ustawodawcy nie pozwala przyjąć, aby celem stanowienia przepisu, w tym wypadku nowego brzmienia art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósmy u.p.z.p. było jego niestosowanie, bądź stosowanie w brzmieniu poprzednio obowiązującym. Taka interpretacja, zdaniem Rady, byłaby jaskrawym przykładem wykładni contra legem. Na obszarze planu i w jego bezpośrednim sąsiedztwie objętym kwestionowanym planem nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków ani obiekty objęte gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków, a tym samym nie występują przesłanki do uzgodnienia planu z PWKZ w trybie art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósmy u.p.z.p. Obszar planu nie znajduje się w sąsiedztwie obiektów zabytkowych, bądź podlegających ochronie nad zabytkami. Zgodnie z § 1 ust. 3 uchwały, przedmiotem planu jest przeznaczenie obszaru objętego planem pod teren elektrowni słonecznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i komunikacyjną. Teren obejmujący część działki nr [...] oznaczony został symbolem 1PEF - teren elektrowni słonecznej. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 pkt 1 uchwały, dla terenu o symbolu 1 REF ustala się: teren elektrowni słonecznej, realizacja towarzyszącej infrastruktury technicznej i komunikacyjnej. Jak wynika z § 2 uchwalonego planu miejscowego, na terenie objętym planem nie występują: 1) obiekty wpisane do rejestru zabytków, obiekty objęte wojewódzką ewidencją zabytków ani obiekty objęte gminną ewidencją zabytków. Obszar planu nie znajduje się w sąsiedztwie powyższych obiektów; 2) formy dóbr kultury współczesnej; 3) formy ochrony przyrody; 4) obszary przestrzeni publicznych, wyznaczone w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna; 5) tereny górnicze, tereny szczególnego zagrożenia powodzią, obszary osuwania się mas ziemnych. W tym miejscu Rada podniosła, że PWKZ, jako jedyny polski organ, nie ujawnił publicznie chronionych przez siebie obszarów ani obiektów w Systemie Informacji Publicznej, naruszając tym samym "Dyrektywę 2007/2/WE ustanawiającą infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE)". Niemniej jednak, dzięki opracowywanym dokumentom planistycznym Gmina Kościerzyna posiada wykaz obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych gminną ewidencją zabytków, jednak do dziś pozostają niejawne obiekty ujęte w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków, w szczególności obiekty archeologiczne. W ocenie Rady z powyższych względów obowiązek uzgodnienia projektu planu z konserwatorem zabytków powstałby wyłącznie wtedy, gdyby plan zawierał ustalenia dotyczące ochrony zabytków, lub na obszarze objętym planem występowały obiekty lub obszary podlegające ochronie konserwatorskiejlub materia planu mieściła się w kompetencjach rzeczowych tego organu. Skoro jednak na terenie objętym planem oraz w jego sąsiedztwie nie występują żadne obiekty lub obszary wymagające ochrony konserwatorskiej, a plan nie zawiera żadnych ustaleń dotyczących ochrony zabytków, to - w ocenie Rady - materia planu obiektywnie nie mieści się w kompetencjach PWKZ, a tym samym Rada nie miała obowiązku wysyłać do uzgodnień projektu planu. Ustosunkowując się do drugiego z podniesionych zarzutów Rada przyznała, że faktycznie doszło do uchybienia w zakresie publikacji załącznika nr 4 w zakładce https://koscierzyna.bip.gov.pl/uchwalv-z-2025-roku/nr-ix-140-25.html. Z przyczyn technicznych nie został on również prawidłowo opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego oraz na stronie BIP w sposób umożliwiający dostęp do danych przestrzennych. Aktualnie zbiór danych przestrzennych został sporządzony przez organ wykonawczy gminy zgodnie z wymogami art. 67a ust. 3 u.p.z.p. Załącznik nr 4 został formalnie przypisany do uchwały jako jej integralna część (§ 1 ust. 5 pkt 4), https://koscierzyna.bip.qov.pl/uchwalv-z-2025-roku/nr-ix-140-25.html. Rada wyjaśniła, że powyższe uchybienie nie wynika z zaniedbania organu stanowiącego, lecz z przyczyn technicznych związanych z publikacją. Uchybienie to zostało wyeliminowane. Mając jednak na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych oraz literalne brzmienie art. 67a ust. 3 i 5 u.p.z.p. i faktyczne uchybienie w publikacji załącznika nr 4, pozostawia rozstrzygnięcie w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie zaś z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1465; dalej jako: "u.s.g.") uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych i nieistotnych naruszeń prawa. Mimo to wypracowane w omawianym zakresie poglądy nauki i judykatury pozwoliły ustalić pewien katalog istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Do tych "kwalifikowanych" naruszeń zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia określonego rodzaju uchwały, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Akceptując prezentowane dotychczas w tym przedmiocie poglądy (np. wyrok NSA z 24 marca 1992 r. II SA/Wr 96/92, OSP z. 7-8 z 1993 r. poz. 148), Sąd rozpoznając niniejszą sprawę przeprowadził swoją ocenę w ramach tak określonych przesłanek istotnego naruszenia prawa. Dodatkowo należy odnieść się do regulacji szczególnej art. 28 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którą nieważność aktu powoduje istotne naruszanie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Zasady sporządzania planu dotyczą kwestii merytorycznych: zawartości aktu, treści jego ustaleń, standardów dokumentacji planistycznej. Tryb sporządzania planu miejscowego oznacza natomiast kolejność podejmowanych przez organ czynności w toku procedury planistycznej. Przy interpretacji przesłanki istotności naruszenia trybu, w doktrynie zauważa się, że dla jej ustalenia decydujące znaczenie będzie miał wpływ naruszenia na treść planu. Przez istotne naruszenie trybu należy rozumieć takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w których przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego. Ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga zatem odrębnych rozważań w każdym indywidualnym przypadku. Rozważania te powinny uwzględniać cel powyższej regulacji, którym jest zagwarantowanie praw podmiotów, jakie mogą zostać naruszone w wyniku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Szczegółowy przebieg postępowania zmierzający do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określony został w art. 17 u.p.z.p. Kontrola sądowa w niniejszej sprawie została zainicjowana skargą Wojewody Pomorskiego, który w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. stanowiącego, że po upływie terminu 30 dni od dnia doręczenia wojewodzie uchwały lub zarządzenia, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W przedmiotowej skardze Wojewoda zarzucił, że Rada Gminy Kościerzyna podejmując uchwałę z 25 sierpnia 2025 r. Nr IX/143/25 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościerzyna dla działki nr [...] w obrębie geodezyjnym W. dla terenów elektrowni słonecznych, naruszyła art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p. w zw. z art. 20 u.o.z., poprzez brak uzgodnienia projektu planu z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, a także naruszyła art. 67a ust. 3 i 5 u.p.z.p. poprzez nie zawarcie w załączniki do uchwały zbioru danych przestrzennych zawartych w planie. Zdaniem Sądu zarzuty te są zasadne. Odnosząc się do pierwszego z nich należy wskazać, że tryb postępowania w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy został uregulowany w art. 17 u.p.z.p. Jednym z etapów uchwalania planu jest uzgodnienie projektu z właściwymi organami, wśród których wymieniony został wojewódzki konserwator zabytków, o czym stanowi art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme. Przy czym treść tego przepisu z dniem 24 września 2023 r. uległa zmianie. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 17 lit. d ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, dotychczasowa treść art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p., wskazująca na obowiązek uzgodnienia projektu planu miejscowego z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków "w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu", otrzymał brzmienie "w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami". Zaskarżona do Sądu uchwała została podjęta w dniu 25 sierpnia 2025 r., a uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu podjęto w dniu 26 marca 2025 r., a więc po dniu 23 września 2023 r. Wobec tego, na mocy art. 67 ust. 3 pkt 1-3 ustawy zmieniającej, zastosowanie w sprawie ma przepis art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Niemniej, w ocenie Sądu, powyższa zmiana przepisu nie miała wpływu na obowiązek dokonania uzgodnienia projektu planu miejscowego z PWKZ. W pierwszej kolejności stwierdzić bowiem należy, że przepis art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p. wprowadza obowiązek dokonania uzgodnień projektu planu miejscowego ze wskazanymi organami. Obowiązek ten jest niezależny od woli organu wykonawczego przeprowadzającego procedurę planistyczną i wynika wprost z ustawy. Nie może więc on samodzielnie dokonać wyboru, do których organów wymienionych we wskazanym przepisie wystąpi o uzgodnienie. Kwestia czy materia podejmowana w planie podlega kompetencjom danego organu należy do oceny tego organu, co wyraża on poprzez postanowienie w sprawie uzgodnienia. Trzeba przy tym zauważyć, że z art. 24 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. Oznacza to, że na postanowienie uzgadniające przysługuje zażalenie. W związku z powyższym uznać należy, że Wójt zobowiązany był do wystąpienia o uzgodnienie projektu planu miejscowego dla działki nr [...], obręb geodezyjny W., do PWKZ, niezależnie od tego, że według własnej analizy stwierdził, iż na terenie objętym planem nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków ani obiekty objęte gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków, jak też obszar objęty planem nie znajduje się w pobliżu wskazanych obiektów, ani nie występują formy dóbr kultury współczesnej. Jak już wskazano, obowiązek uzgodnienia wynika z samej ustawy i organ prowadzący procedurę planistyczną nie ma podstaw do samodzielnego wyłączania uprawnień uzgodnieniowych poszczególnych organów. To, czy materia planu mieści się w kompetencjach rzeczowych tych organów należy do ich oceny. Organ uzgadniający może więc uznać, że projekt planu nie wymaga jego uzgodnienia lub uznać, że poruszane w planie kwestie podlegają jego kompetencjom i w tym zakresie plan uzgodnić, bądź wskazać warunki, od których uzależnione będzie pozytywne uzgodnienie. W sytuacji natomiast, gdy organ planistyczny stoi na stanowisku, że organ błędnie stwierdził swoją kompetencję do uzgodnienia i chce uniknąć związania wskazanymi warunkami, musi zaskarżyć wydane postanowienie. W przedmiotowej sprawie Rada próbowała wykazać, że ze względu na zmianę treści art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme u.p.z.p., jeżeli na terenie planu nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków ani obiekty objęte gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków, jak też obszar objęty planem nie znajduje się w pobliżu ww. obiektów, a konserwator ma dokonywać uzgodnienia "w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami", w takim wypadku brak jest podstaw do występowania w procedurze planistycznej o uzgodnienie z tym organem. Jak już wskazano powyżej, to konserwator zabytków decyduje o tym, czy rzeczywiście na terenie planu nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków ani obiekty objęte gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków, jak też obszar objęty planem nie znajduje się w pobliżu ww. obiektów. Jedynie na marginesie należy zatem zauważyć, że zwrot "w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami" jest pojęciem szerokim i obejmuje także kwestie ochrony krajobrazu kulturowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.z., ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome, będące w szczególności krajobrazami kulturowymi. Zatem krajobraz kulturowy stanowi element ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, który podlega uzgodnieniu z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w procedurze planistycznej. Ratio legis instytucji "uzgodnienia" w procedurze planistycznej polega na przesądzającym (relewantnym) wpływie pozytywnego stanowiska organu uzgadniającego, na kształt normatywny postanowień planu. Ustawodawca, nakazując organowi wykonawczemu gminy uzgodnienie projektu planu ze wskazanymi organami, w tym z właściwym konserwatorem zabytków, określił konsekwencje prawne takiego uzgodnienia. Organ uzgadniający może skutecznie zablokować uchwalenie projektowanego aktu w kształcie planowanym przez organ sporządzający. Odmowa uzgodnienia projektu planu przez uprawniony organ oznacza niemożność uchwalenia planu miejscowego w planowanym kształcie. Zaś w przypadku uchwalenia przez radę gminy planu miejscowego, mimo odmowy uzgodnienia przez uprawniony organ, zgodnie z dyspozycją art. 28 u.p.z.p., skutkuje to, co do zasady, nieważnością uchwały rady w całości lub w części (zob. wyrok NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2024/12; por. Z. Niewiadomski [red.], Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2011, s. 229). Uzgadnianie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest jednym z etapów procedury planistycznej, prowadzącej do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - aktu prawa miejscowego. Zajęcie stanowiska przez inny organ przy sporządzaniu projektu studium lub projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter aktu nadzoru nad działalnością gminy przewidzianego przepisami szczególnymi (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 118/17). Uznać zatem należy, że organy sprawujące władztwo planistyczne niewątpliwie związane są treścią uzgodnień poczynionych przez właściwe podmioty, które to uzgodnienie następuje w formie postanowienia zaskarżalnego zażaleniem i ewentualnie skargą do sądu administracyjnego. Jeśli wójt (burmistrz, prezydent miasta) został zobligowany do uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z podmiotami wymienionymi w art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p., to ostateczne stanowisko uzyskane w tej postaci należy uznać za bezwzględnie wiążące (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 910/11). Jedynie w sytuacji, gdy podmioty uzgadniające w postanowieniu o odmowie uzgodnienia podmioty nie określą warunków na jakich to uzgodnienie może nastąpić, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może uznać za uzgodniony projekt planu miejscowego (art. 24 ust. 2 u.p.z.p.). Z dokumentacji związanej z uchwaleniem zaskarżonej uchwały wynika, że pismem z dnia 27 marca 2025 r. Wójt zawiadomił wyszczególnione w rozdzielniku do pisma instytucje i organy, w tym Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, o podjęciu przez Radę Gminy Kościerzyna uchwały Nr 11/82/25 z dnia 25 lutego 2025 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościerzyna dla działki nr [...] w obrębie geodezyjnym W. dla terenów elektrowni słonecznych, informując jednocześnie o możliwości składania wniosków do planu. Jednakże projektu planu miejscowego, mimo obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 6 tiret ósme u.p.z.p., nie został już przez organ planistyczny przedstawiony PWKZ. Ponownie należy podkreślić, że Wójt nie miał samodzielnych uprawnień do uznania, że skoro na obszarze planu brak jest obiektów wpisane do rejestru zabytków, ani obiekty objęte gminną lub wojewódzką ewidencją zabytków, a obszar planu nie znajduje się w pobliżu wskazanych obiektów, to nie było obowiązku dokonywania uzgodnień. Wójt jest bowiem zobowiązany ustawą do przeprowadzenia procedury uzgodnieniowej ze wskazanymi enumeratywnie organami. Tym samym brak takiego uzgodnienia stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego. W tej sytuacji uchwalenie przez radę gminy planu miejscowego, mimo braku uzgodnienia przez uprawniony organ, co do zasady skutkuje nieważnością uchwały rady w całości - art. 28 u.p.z.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2024/12). Z tych względów Sąd w składzie rozpoznającym skargę uznał, że zarzuty dotyczące istotnego naruszenia trybu sporządzania planu ze względu na brak uzgodnienia projektu planu z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków są uzasadnione. Za uzasadniony Sąd uznał też zarzut dotyczący naruszenia art. 67a ust. 3 i 5 u.p.z.p. poprzez nie zawarcie w załączniku do uchwały zbioru danych przestrzennych zawartych w planie. Wbrew treści § 1 ust. 5 pkt 4 uchwały, nie zawierała ona w dacie podjęcia - w załączniku nr 4 zbioru danych przestrzennych zawartych w planie. Obowiązek w tym zakresie wynika z art. 67a u.p.z.p., który stanowi, że organy właściwe do sporządzania projektów aktów planowania przestrzennego tworzą oraz prowadzą, w tym aktualizują i udostępniają, zbiory danych przestrzennych w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz.U. z 2021 r., poz. 214). Zgodnie z art. 67a ust. 5 u.p.z.p. dane przestrzenne tworzone dla aktów planowania przestrzennego stanowią załącznik do uchwały przyjmującej akt planowania przestrzennego lub wydanego zarządzenia zastępczego wojewody w sprawie uchwalenia aktu planowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie organ planistyczny przyznał w odpowiedzi na skargę, że doszło do uchybienia w zakresie publikacji załącznika nr 4 zarówno w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego, jak i na stronie BIP Urzędu. Uchybienie to wynikało z przyczyn technicznych związanych z publikacją, przy czym zostało później wyeliminowane. Jak już uprzednio wskazano, kontrola zgodności z prawem aktu prawa miejscowego jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, odnosi się do stanu faktycznego i prawnego na dzień podjęcia uchwały, a na ten moment zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem art. 67a ust. 5 u.p.z.p., przy czym rozważania na temat istotności tego uchybienia w świetle jego następczego usunięcia są bezprzedmiotowe z uwagi na nieuzgodnienie projektu planu z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, skutkujące koniecznością stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Podkreślić należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa powszechnie obowiązującego na danym terenie (aktem prawa miejscowego) i musi spełniać wysokie wymagania stawiane tej kategorii aktów normatywnych oraz odpowiadać standardom legalności (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1200/23). Uchwała w przedmiocie uchwaleniu planu miejscowego powinna zawierać część tekstową, część graficzną, wymagane załączniki, w tym dane przestrzenne w postaci dokumentu elektronicznego GML obejmującego cyfrową reprezentację części graficznej planu miejscowego z nadaną georeferencją. Nieprawidłowe sporządzenie integralnej części uchwały, jakim jest wymagany prawem załącznik - dane przestrzenne (w formie dokumentu elektronicznego GML), stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. W przedmiotowej uchwale organ gminy nie wykonał ciążącego na nim obowiązku we wskazanym zakresie. Załącznik Nr 4 do uchwały, stanowiący jej integralną część, nie został bowiem prawidłowo opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego jak również na stronie BIP Urzędu w sposób umożliwiający dostęp do danych przestrzennych. Tym samym uznać należy, że oceniana uchwała, nie posiadając wymaganego przepisami prawa prawidłowego załącznika, jest sprzeczna z prawem. Okoliczności tej nie konwaliduje późniejsza publikacja przedmiotowego załącznika. Mając na uwadze rodzaj dostrzeżonych i omówionych wyżej uchybień oraz ich kwalifikację jako istotne naruszenie trybu sporządzania planu (brak uzgodnienia projektu planu z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz nie zawarcie w załączniku do uchwały zbioru danych przestrzennych zawartych w planie) Sąd uwzględnił wniosek Wojewody o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, o czym na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 wskazanej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) zasądzając od Rady Gminy Kościerzyna na rzecz Wojewody zwrot kwoty 480 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a., bowiem z takim wnioskiem wystąpił skarżący, a organ w zakreślonym terminie żądaniu temu się nie sprzeciwił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło