II SA/Gd 11/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do w niesienia odwołania w sprawie zasiłku stałego postanawia: odmówić przyznania H. C. prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 16 maja 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF H. C. zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazując, iż sprawa ma złożony charakter wymagający wiedzy i doświadczenia w prowadzeniu postępowania sądowego. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na stałe, leczy się psychiatrycznie i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Skarżący wskazał, iż jest osobą samotną, utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 152 zł i zasiłku stałego w wysokości 324 zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek, zważono co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; w skrócie: P.p.s.a.), zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku o przyznanie pomocy prawnej okoliczności, jak również przedstawione wraz z wnioskiem dokumenty powinny, zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Złożony przez skarżącego wniosek jest kolejnym, drugim wnioskiem złożonym w sprawie. Należy jednak zauważyć, że w przypadku gdy strona składa kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to nie jest w istocie wnioskiem nowym, ale wnioskiem złożonym w trybie art. 165 P.p.s.a., tj. zmierzającym do weryfikacji poprzedniego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy. Jak bowiem wynika z treści art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Na gruncie powyższego przepisu należy wskazać, że przewiduje on możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie w przypadku zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Jednakże bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. post. SN z dnia 10 listopada 1970 r., II CZ 139/70, OSPiKA 1971, z. 10, poz. 178). W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy należy zauważyć, że po zakończonym postępowaniu z zakresu prawa pomocy, przyznanie prawa pomocy na podstawie ponownie złożonego wniosku będzie możliwe, jeżeli zmieniła się sytuacja majątkowa lub rodzinna strony i w nowym stanie faktycznym spełnione będą przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Należy pamiętać, że przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 P.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznanie prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FZ 106/08, niepubl.). Analizując sytuację materialną skarżącego należy uznać, że uległa ona poprawie, gdyż skarżący posiada przyznany zasiłek stały, którego wczesnej nie posiadał. Dalej otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny. Nie wskazał na żadne nowe okoliczności, które mogłyby uzasadniać odmienna ocenę jego sytuacji. Zaś ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). Skoro więc skarżąca nie wykazała, aby nastąpiła taka zmiana jej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.