II SA/Gd 1107/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-05-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Asesor WSA Wojciech Wycichowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedłużenie terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. wymaga przedłożenia oceny wodnoprawnej, jeśli pobór wód podziemnych przekracza 1 mln m3 rocznie, zgodnie z rozporządzeniem z 2019 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2001 r. nie wymaga przedłożenia oceny wodnoprawnej, nawet jeśli pobór wód przekracza 1 mln m3 rocznie. Przepis art. 545 ust. 7 Prawa wodnego z 2017 r. stanowi, że pozwolenia wydane na podstawie poprzedniej ustawy zachowują moc, a organy administracji mają obowiązek zbadać aktualność informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, a nie jego formę dostosowaną do nowych przepisów. Brak jest podstaw do odmowy przedłużenia pozwolenia z powodu braku oceny wodnoprawnej, jeśli nie stwierdzono nieaktualności informacji w operacie lub nieprawidłowości w korzystaniu z urządzeń wodnych.
Stan faktyczny
Spółka 'A.' złożyła wniosek o przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej. Organ pierwszej instancji odmówił przedłużenia, uznając, że operat wodnoprawny z 2013 r. nie spełnia wymogów Prawa wodnego z 2017 r. i rozporządzenia z 2019 r. z uwagi na brak oceny wodnoprawnej, mimo poboru powyżej 1 mln m3 rocznie. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak obowiązku przedłożenia oceny wodnoprawnej oraz naruszenie zasad k.p.a. poprzez brak uzupełnienia wniosku i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2025 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr G.RUZ.4219.19.2024.2.IG w przedmiocie przedłużenia terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr GG.ZUZ.4210.21.2024.MMS; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej A z siedzibą w S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z 15 stycznia 2024 r. "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka", "Wnioskodawczyni", "Skarżąca") wystąpiła do Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego (dalej: "PGW") Wody Polskie (dalej: "Dyrektor", "organ pierwszej instancji") o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej z ujęcia "B." w S. ujmowanej z utworów trzeciorzędowych (paleogeńskich) za pomocą istniejących studni głębinowych nr [...]-[...]. Decyzją z 19 kwietnia 2024 r. Dyrektor, na podstawie art. 396 ust. 1 pkt 8, art. 397 ust. 3 pkt 2, art. 399 ust. 1 oraz art. 414 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.) - dalej: "Prawo wodne z 2017 r.", "Prawo wodne", odmówił Spółce przedłużenia terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej z ujęcia "B." w S. ujmowanej z utworów trzeciorzędowych (paleogeńskich) za pomocą istniejących studni głębinowych nr [..]-[..], udzielonego decyzją Prezydenta Miasta S. (dalej: "Prezydent") z 28 kwietnia 2014 r., przeniesioną na Wnioskodawczynię decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku PGW Wody Polskie z 31 sierpnia 2021 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że do wniosku z 15 stycznia 2024 r. Spóła dołączyła m.in. kopię decyzji Prezydenta z 28 kwietnia 2014 r. udzielającej "S." S.A. pozwolenia wodnoprawnego, operat wodnoprawny wykonany w grudniu w 2013 r., stanowiący podstawę wydania przez Prezydenta decyzji z 28 kwietnia 2014 r. oraz kopię decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku PGW Wody Polskie z 31 sierpnia 2021 r. w sprawie przeniesienia pozwolenia wodnoprawnego na Spółkę.  Dyrektor przyznał, że wniosek złożono z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 414 ust. 2 Prawa wodnego, tj. 90 dni przed upływem okresu, na który pozwolenie było wydane, zaś do wniosku dołączono wymagane załączniki, tj. operat wodnoprawny, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Organ pierwszej instancji wskazał, że możliwe jest ustanowienie kolejnego okresu obowiązywania ww. decyzji, gdy sposób korzystania z wód nie narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 Prawa wodnego (ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych; ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym; ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy; ustaleń programu ochrony wód morskich; ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych; ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) i spełnia wymagania, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy (wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych). Dyrektor zwrócił uwagę, że pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Prezydenta z 28 kwietnia 2014 r. zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.) - dalej: "Prawo wodne z 2001 r.", która w art. 131 i art. 132 zawierała wymagania dotyczące załączników do wniosku oraz treści operatu wodnoprawnego. Wskazano, że obecnie obowiązujące Prawo wodne rozszerzyło wymagania dotyczące załączników do wniosku i zawartości operatu wodnoprawnego. W myśl art. 407 Prawa wodnego do wniosku dołącza się ocenę wodnoprawną, jeżeli jest wymagana. Organ pierwszej instancji podał, że zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie rodzajów inwestycji i działań, które wymagają uzyskania oceny wodnoprawnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1752) - dalej: "Rozporządzenie", uzyskania oceny wodnoprawnej wymagają inwestycje i działania w zakresie korzystania z usług wodnych - pobór wód podziemnych w ilości co najmniej 1 mln m3 na rok. Zgodnie zaś § 2 Rozporządzenia ocena wodnoprawna dla inwestycji i działań, o których mowa w § 1 ust. 2, jest wymagana do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego złożonego po dniu wejścia w życie tego rozporządzenia. Podsumowując organ pierwszej instancji podniósł, że na podstawie art. 414 ust. 6 Prawa wodnego odmówił przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta z 28 kwietnia 2014 r. z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 tej ustawy. W ocenie Dyrektora obowiązujące pozwolenie wodnoprawne narusza przepisy wynikające z Prawa wodnego (art. 396 ust. 1 pkt 8) oraz z przepisów odrębnych (Rozporządzenie). W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Spółkę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku PGW Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW", "organ odwoławczy") decyzją z 26 sierpnia 2024 r. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że przepisy Prawa wodnego (obowiązujące od 1 stycznia 2018 r.) zawierają instytucję ustalenia kolejnego okresu obowiązywania (przedłużenia) pozwolenia wodnoprawnego (art. 414 ust. 6), o co można wnosić po spełnieniu przesłanek formalnych wskazanych w art. 414 ust. 2 tej ustawy. Wymogiem formalnym przewidzianym w art. 414 ust. 2 Prawa wodnego jest zachowanie przez zakład terminu do złożenia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania, tj. 90 dni przed upływem okresu obowiązywania tego pozwolenia oraz dołączenie do niego dokumentów, o których mowa w art. 414 ust. 3. W przypadku, gdy spełnione są te przesłanki organ jest zobowiązany do wszczęcia postępowania i dokonania analizy merytorycznej sprawy. Dopiero w toku postępowania administracyjnego organ bada, czy informacje zawarte w dołączonym operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano pozwolenie wodnoprawne zachowały aktualność oraz czy nie występują okoliczności wskazane odpowiednio w art. 399 ust. 1 Prawa wodnego, tj. gdy sposób korzystania z wód nie narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 i spełnia wymagania, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 tej ustawy. Dyrektor RZGW wskazał, że organ pierwszej instancji odmówił udzielenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta z 28 kwietnia 2014 r. z uwagi na to, że Prawo wodne z 2017 r. rozszerzyło wymagania dotyczące załączników do wniosku i zawartości operatu wodnoprawnego. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 407 Prawa wodnego do wniosku dołącza się ocenę wodnoprawną, jeżeli jest wymagana. Zdaniem organu odwoławczego ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Wskazano, że ustawa wymaga, aby wnioskodawca złożył w odpowiednim terminie kompletny wniosek spełniający wszelkie wymogi formalne, a rolą organu jest zbadanie, czy informacje zawarte w przedłożonym operacie wodnoprawnym są aktualne i czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 Prawa wodnego. W ocenie Dyrektora RZGW Spółka składając wniosek o udzielenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego dopełniła wszelkich formalności. Podkreślono, że wykładnia art. 414 ust. 6 Prawa wodnego pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż jest w nim mowa o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, a nie o jego formie, niedostosowanej do wymogów wynikających z przepisów Prawa wodnego z 2017 r. Organ odwoławczy wskazał następnie, że zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia uzyskanie oceny wodnoprawnej wymagają inwestycje i działania w zakresie korzystania z usług wodnych na pobór wód podziemnych w ilości co najmniej 1 mln m3 na rok. Spółka wnioskuje o pobór wody podziemnej w ilości 1.825.000 m3/rok, co oznacza, że przedłożona dokumentacja nie obejmuje wymaganej przepisami oceny wodnoprawnej, zatem zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 399 ust. 1 Prawa wodnego wskazana w art. 414 ust. 6 tej ustawy. W związku z tym nie można udzielić kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na naruszenie art. 396 ust. 1 pkt 8 Prawa wodnego (pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych). W ocenie Dyrektora RZGW nie jest możliwe przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego z tak dużym poborem wody podziemnej bez oceny wodnoprawnej, gdyż pozytywne rozstrzygnięcie byłoby sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem, tj. § 1 ust. 2 Rozporządzenia. Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że nie neguje oświadczenia Wnioskodawczyni co do aktualności operatu wodnoprawnego, jednak nie tylko aktualność operatu decyduje o udzieleniu kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Podkreślono, że nie można dopuścić do naruszenia obowiązujących przepisów odrębnych i wynikających z Prawa wodnego. Skoro w obecnym stanie prawnym pobór wód w ilości co najmniej 1 mln m3/rok wymaga uzyskania oceny wodnoprawnej, na podstawie art. 414 ust. 6 Prawa wodnego, należało odmówić Spółce przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z 28 kwietnia 2014 r. W skardze na decyzję organu odwoławczego Spółka zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 414 ust. 2-4 i ust. 7 w zw. z art. 545 ust. 7 Prawa wodnego poprzez uznanie, że z uwagi na istotną zmianę w 2019 r. przepisów prawa materialnego dotyczącą wymaganych elementów dokumentacji wodnoprawnej w przypadku składania wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej powyżej 1 mln m3 operat wodnoprawny sporządzony w 2013 r. pod rządami poprzednio obowiązującego Prawa wodnego z 2001 r., tj. przed wejściem w życie Rozporządzenia, wobec braku innego dokumentu, tj. oceny wodnoprawnej, nie może być podstawą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania (przedłużenia terminu obowiązywania) pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie Prawa wodnego z 2001 r.; 2. art. 414 ust. 3 Prawa wodnego poprzez niezastosowanie się do jego treści, z której wynika, że do wniosku o ustalenie nowego okresu obowiązywania (przedłużenia terminu obowiązywania) pozwolenia wodnoprawnego dołącza się wyłącznie operat wodnoprawny, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność, bez obowiązku spełnienia jakichkolwiek innych wymagań, w tym bez obowiązku spełnienia wymagania wynikającego z art. 407 ust. 2 pkt 4 Prawa wodnego w związku z Rozporządzeniem polegającego na obowiązku złożenia oceny wodnoprawnej. Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 8 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", w zw. z 414 ust. 4 Prawa wodnego polegające na braku skierowania wezwania do Spółki wnioskującej o udzielenie nowego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wydanego w 2014 r. do uzupełnienia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 Prawa wodnego, poprzez złożenie oceny wodnoprawnej, w sytuacji uznania, że złożona dokumentacja w postaci operatu wodnoprawnego z grudnia 2013 r., w oparciu o który wydano pozwolenie wodnoprawne na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. jest niekompletna i pozbawienie w ten sposób Skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie uzupełnienia ewentualnych braków i wyjaśnienia wątpliwości organów co do braku aktualności informacji zawartych w złożonym operacie wodnoprawnym z 2013 r.; 2. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, w szczególności uznania za nieaktualne informacji zawartych w operacie wodnoprawnym z grudnia 2013 r. oraz braku wyjaśnienia przez organ, czy i w jaki sposób korzystanie z wód polegające na poborze wody podziemnej z ujęcia "B." w sposób niezmieniony od 28 kwietnia 2014 r. opisane w pozwoleniu wodnoprawnym z 28 kwietnia 2014 r. będą wywierać niekorzystny wpływ na ochronę środowiska, zdrowia ludzi albo inne wynikające z przepisów prawa wymagania i w konsekwencji przyjęcie, że opisany w pozwoleniu sposób korzystania z wód narusza wymagania ochrony zdrowia, ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków; 3. art. 138 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji braku podstaw do odmowy przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego; 4. art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i przyjęcie ustaleń organu pierwszej instancji bez zbadania prawidłowości oraz merytorycznej oceny decyzji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że stanowiska prawne wyrażone w decyzjach organów obu instancji nie znajdują oparcia w uregulowaniu art. 414 ust. 6 w zw. z art. 399 ust. 1 i art. 396 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 545 ust. 7 Prawa wodnego i prowadzą w sposób nieuzasadniony do rozszerzającej wykładni i zastosowania art. 407 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, która doprowadza w istocie do tego, że instytucja ustalenia nowego okresu "przedłużenia" czasu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed zmianą Prawa wodnego w 2017 r. (a nawet przed sierpniem 2019 r.) nie może być w ogóle stosowana, pomimo zachowania aktualności operatów wodnoprawnych składanych zgodnie z Prawem wodnym z 2001 r. oraz pomimo tego, że dokumentacja wodnoprawna w tamtym czasie była kompletna, poprawna i została pozytywnie oceniona dla udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w świetle wymagań prawnych obowiązujących w czasie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego przed zmianą Prawa wodnego w 2017 i 2019 r. Zdaniem Skarżącej stanowisko wyrażone w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji doprowadza w sposób nieuprawniony do obejścia utrwalonej linii orzeczniczej, że w przypadku ustalenia na podstawie art. 414 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r. nowego okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych wydanych w uprzednim stanie prawnym, tj. na podstawie Prawa wodnego z 2001 r., nie może być przesłanką odmowy ustalenia nowego terminu ich obowiązywania zmiana stanu prawnego, w wyniku której doszło do ukonstytuowania nowych (nieznanych do 2017 r.) wymagań formalnych stawianych dokumentacji wodnoprawnej, której tylko jednym z elementów jest operat wodnoprawny. Skarżąca podniosła, że gdyby podzielić rozumowanie organów to przedłużanie pozwoleń wodnoprawnych sprzed 2017 r. byłoby niemożliwe w sytuacji, gdy dokumentacja wodnoprawna na skutek zmiany przepisów prawa nie spełnia wymagań Prawa wodnego z 2017 r., gdy tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że taka sytuacja nie może być przesłanką odmowy ustalenia nowego terminu obowiązywania dla tych pozwoleń. Organy wskazują bowiem, że ubiegający się o ustalenie nowego okresu obowiązywania pozwolenia podmiot powinien posługiwać się oceną wodnoprawną zawierającym komplet informacji i danych wskazanych w treści przepisów Prawa wodnego w brzmieniu od listopada 2018 r. Tymczasem intertemporalne uregulowanie art. 545 ust. 7 Prawa wodnego stanowi jednoznacznie i wprost, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 573 (Prawa wodnego z 2001 r.) zachowują swoją moc. Ma zatem do nich zastosowanie uregulowanie art. 414 ust. 2 Prawa wodnego konstytuujące instytucję określenia nowego okresu ich obowiązywania. Przyjmując takie rozwiązanie ustawodawca miał w pełni świadomość i wiedzę, że pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 545 ust. 7 wydawane na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. były wydawane w czasie, gdy nie tylko nie było instytucji zgody wodnoprawnej, ale przede wszystkim inaczej sformułowane były prawne wymagania dla wniosków o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych oraz dokumentacji wodnoprawnej, która załączana była do wniosku o ich udzielenie i która była badana w tych postępowaniach. Odwołując się do judykatury strona skarżąca podniosła, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnej (m.in. korzystania z tych wód polegające na poborze wody podziemnej), a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie aktualnie powinien spełniać dokumentacja wodnoprawna. Zdaniem Spółki żaden przepis Prawa wodnego z 2017 r. nie uzależnia ustalenia kolejnego okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia od dostosowania formy dokumentacji wodnoprawnej, w tym operatu wodnoprawnego lub uzupełnianie jej o nie istniejący do 2019 r. dokument oceny wodnoprawnej, do aktualnych wymogów Prawa wodnego. W konsekwencji okoliczności, że w 2014 r. dokumentacja wodnoprawna ograniczona do przedstawionego przez Spółkę operatu wodnoprawnego z 2013 r. nie spełnia po 2019 r. wymogów formalnych określonych w art. 407 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r. poprzez brak oceny wodnoprawnej nie może być przeszkodą do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z 28 kwietnia 2014 r. Stanem wyjściowym dla oceny dopuszczalności "przedłużenia" pozwolenia są bowiem dane charakteryzujące korzystanie z wód zawarte w pozwoleniu i w operacie wydanych w 2014 r. Ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia nie zależy bowiem ani od jego uaktualnienia ani od ich uzupełnienia o dokumentację nie wymaganą do 2019 r., ale od oceny jej aktualności i zgodności z wymogami dokumentów z zakresu zarządzania zasobami wodnymi, które powinny albo być znane albo ustalone przez organ. Taki kształt ustawodawca nadał instytucji z art. 414 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r., której wyjątkowy charakter wyklucza stosowanie do niej wykładni rozszerzającej. Dyrektor RZGW w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 26 sierpnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 19 kwietnia 2024 r., którą organ pierwszej instancji odmówił "A." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przedłużenia terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej z ujęcia "B." w S. ujmowanej z utworów trzeciorzędowych (paleogeńskich) za pomocą istniejących studni głębinowych nr [...]-[...], udzielonego decyzją Prezydenta Miasta S. z 28 kwietnia 2014 r., przeniesioną na Spółkę decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 31 sierpnia 2021 r. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm.), która w art. 414 stanowi, że pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane (ust. 1 pkt 1). Pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń (ust. 2). Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność (ust. 3). W sprawie nie było sporne, że Skarżąca złożyła wniosek w terminie, o którym mowa w art. 414 ust. 2 Prawa wodnego. Nie było również kwestionowane przez organy, że do wniosku Spółka załączyła operat wodnoprawny z grudnia 2013 r., który był przedłożony na potrzeby decyzji Prezydenta z 28 kwietnia 2014 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, a także oświadczenie o aktualności danych zawartych w tym operacie wodnoprawnym podpisane przez prezesa zarządu Spółki. Dokumenty te, w świetle analizy treści art. 414 ust. 3 Prawa wodnego, pozwalają na stwierdzenie, że Skarżąca przedłożyła wymagane prawem dokumenty, czyniąc zadość obowiązkom nałożonym przez ustawodawcę. Sporną w sprawie była natomiast kwestia, czy na podstawie art. 414 ust. 2 Prawa wodnego można było przedłużyć obowiązywanie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.) - jak twierdzi strona skarżąca, czy też należało odmówić ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wobec nieprzedłożenia przez Spółkę dokumentu w postaci oceny wodnoprawnej (wymaganej przez § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie rodzajów inwestycji i działań, które wymagają uzyskania oceny wodnoprawnej) - tak jak rozstrzygnęły sprawę organy. W tak zarysowanym sporze rację należało przyznać stronie skarżącej, albowiem wymagania stawiane Wnioskodawczyni przez organy nie mają podstaw w obowiązujących przepisach. Przede wszystkim należy zauważyć, że z art. 545 ust. 7 Prawa wodnego wynika, iż pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 573 (tj. Prawa wodnego z 2001 r. - przypisek Sądu) zachowują moc. Ustawodawca nie nałożył na stronę, która legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym w poprzednim stanie prawnym żadnych dodatkowych obowiązków mających na celu dostosowanie tamtych decyzji do aktualnego reżimu prawnego. Stosownie zaś do przepisów Prawa wodnego z 2001 r. pozwolenia wodnoprawne mogły być wydawane nawet na okres 20 lat. W powyższym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że w świetle przedstawionych uregulowań prawnych, w tym art. 545 ust. 7 Prawa wodnego, wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy (tj. Prawa wodnego z 2001 r.). Nie budzi także wątpliwości Sądu, że treść oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez beneficjenta pozwolenia (zob. wyroki: WSA w Rzeszowie: z 8 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 331/20, z 28 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 332/20 i z 2 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 63/20 oraz WSA w Krakowie z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 473/19 i z 26 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1541/18, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak słusznie zauważa strona skarżąca - czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej (np. zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód), a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie aktualnie powinien spełniać operat wodnoprawny. Z żadnego z przepisów mających zastosowanie w sprawie o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 Prawa wodnego, nie wynika, że to strona składając wniosek musi wykazać okoliczności, których "stary operat" nie obejmował, a które są wymagane w odniesieniu do tego opracowania według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy. Gdyby wolą ustawodawcy było dostosowanie wcześniej wydawanych pozwoleń wodnoprawnych (zarówno tych, których okres ważności jeszcze nie upłynął, jak i tych, które podlegają przedłużeniu) do wymogów wynikających z nowych przepisów - Prawa wodnego z 2017 r., dałby temu wyraz w stosownej regulacji. Brak takiej regulacji czyni stanowisko organów w niniejszej sprawie nieuprawnionym i wskazuje na konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie, czy sposób korzystania z wód przez Wnioskodawczynię nie zostanie zmieniony. Podejmując decyzje o odmowie przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego orzekające w sprawie organy nie ustaliły żadnych okoliczności świadczących o nieaktualności operatu lub nieprawidłowości w zakresie korzystania z urządzeń wodnych, nie stwierdziły jednoznacznie braku aktualności jakichkolwiek informacji. Tymczasem przedłużenie dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 14 ust. 2 Prawa wodnego do postępowania przed organami, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), w tym art. 8 § 1 nakazujący prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej - dążyć do wyjaśnienia intencji strony i załatwienia wniosku w sposób odpowiadający przepisom prawa, jeśli istnieje taka prawna możliwość. Powyższy przepis został zdaniem Sądu został naruszony, podobnie jak wymienione w skardze art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, skutkujące uznaniem, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym sporządzonym w 2013 r. są nieaktualne, w sytuacji, w której organy nie ustaliły żadnych okoliczności świadczących o nieaktualności operatu lub nieprawidłowości w zakresie korzystania z urządzeń wodnych. Powyższe okoliczności powinny ponad wszelką wątpliwość ustalić orzekające w sprawie organy, które nie są związane oświadczeniem wnioskodawcy, są natomiast zobowiązane do przeprowadzenia wnikliwego postępowania administracyjnego, zgodnie z ogólnymi regułami określonymi przez k.p.a. To na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania, które da odpowiedź na to, czy pozwolenie może zostać przedłużone. Gdyby postępowanie wyjaśniające doprowadziło do ustalenia konkretnych zmian w sposobie odprowadzania wód, to wówczas organ miałby podstawy do wydania decyzji o odmowie przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia ze względu na nieaktualność informacji zawartych w poprzednim operacie. Nie jest możliwie podjęcie takiego rozstrzygnięcia bez uprzedniego poczynienia dogłębnych ustaleń, a takich niewątpliwie w sprawie zabrakło, co przesądza o naruszeniu przez organy art. 414 ust. 6 Prawa wodnego, wobec błędnego utożsamienia braku zachowania wymogów operatu wodnoprawnego wynikających z nowych przepisów z nieaktualnością informacji zawartych w tym operacie (zob. wyrok NSA z 19 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 3012/21). Zdaniem Sądu zestawienie przepisów art. 414 ust. 3-7 Prawa wodnego nie pozostawia wątpliwości, jakie obowiązki ustawodawca nałożył na wnioskodawcę, organ zaś jest zobligowany do przeprowadzenia pełnego postępowania, które da odpowiedź na to, czy pozwolenie wodnoprawne może zostać przedłużone. Na wnioskodawcy ciąży natomiast obowiązek złożenia w odpowiednim terminie wniosku bez braków formalnych i kompletnego w aspekcie wymogów opisanych w art. 414 ust. 2 Prawa wodnego. Owa "kompletność" musi być odnoszona wyłącznie do powyższego. Z woli ustawodawcy w aktualnym stanie prawnym to organ musi zbadać, czy dane, o których wyżej była mowa zawarte w operacie, w oparciu o który było wydane pozwolenie wodnoprawne są aktualne i czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 Prawa wodnego. Te obowiązki organu wynikają z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Jeszcze raz należy zaakcentować, że należy dokonać rozróżnienia między zmianą warunków świadczenia usługi wodnoprawnej, takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp., a zmianą przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. W art. 545 ust. 7 Prawa wodnego ustawodawca wprowadził ogólną zasadę dotycząca obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie Prawa wodnego z 2001 r., zgodnie z którą pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów tej poprzednio obowiązującej ustawy zachowują moc. Norma z art. 545 Prawa wodnego jest normą o charakterze intertemporalnym. Jej celem jest ochrona praw nabytych wynikających z pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. Ponadto, art. 414 ust. 6 Prawa wodnego stanowi o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, a nie o jego formie niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów (zob. wyrok NSA z 19 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 3258/11). Orzekające w sprawie organy nie stwierdziły braku aktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, zaś z nadesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że informacje te nie uległy zmianie. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od Dyrektora RZGW na rzecz strony skarżącej kwotę 300 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 P.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożyła strona skarżąca w piśmie procesowym z 8 listopada 2024 r. (k. 25 akt sądowych), a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło