II SA/Gd 1193/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 24 września 2024 r. nr WOP.7721.12.2024.TA w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z 12 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1193/24, wydanym na posiedzeniu jawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 24 września 2024 r. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. W dniu 29 maja 2025 r. Skarżąca wniosła o doręczenie odpisu ww. wyroku wraz z pisemnym uzasadnieniem wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając wniosek prezes zarządu Spółki wskazała, że nie złożyła w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku wniosku o sporządzenie uzasadnienia, ponieważ nie wiedziała, że wyrok został wydany. Prezes zarządu Spółki podała, że mimo iż była powiadomiona o terminie posiedzenia nie uczestniczyła w nim, a wyrok nie został jej doręczony. Wskazała również, że przez okres półtora miesiąca była chora i przebywała na leczeniu i również na zwolnieniu lekarskim. Skarżąca podała, że o fakcie wydania ww. wyroku dowiedziała się w dniu 29 maja 2025 r. telefonicznie (dzwoniąc do sądu), gdyż oczekiwała na wyrok pisemny z sądu. Zaznaczono, że brak wiedzy o wydaniu wyroku oraz jego niedoręczenie uniemożliwiły Spółce podjęcie stosownych kroków prawnych w ustawowym terminie. Końcowo podkreślono, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek doręczyć stronie odpis wyroku oddalającego skargę, nawet jeśli strona była zawiadomiona o posiedzeniu i się na nim nie stawiła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne związane z uchybieniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie budzą wątpliwości. Sporna jest natomiast ocena, czy na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu spoczywa wina za niedokonanie tej czynności w wymaganym terminie. Sąd przyjął przy tym, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 29 maja 2025 r., w tym bowiem dniu prezes zarządu Spółki dowiedziała się o wydaniu wyroku w niniejszej sprawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA"): z 11 sierpnia 2022 r. sygn. akt II GZ 291/22, z 11 maja 2022 r. sygn. akt I OZ 156/22, czy z 22 kwietnia 2022 r. sygn. akt III FZ 2/22, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że przewidziana w art. 86 P.p.s.a. instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątku w stosunku do wynikającej z art. 85 tej ustawy reguły, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z podstawowymi regułami wykładni i stosowania prawa, przepisy formułujące wyjątki lub odstępstwa od generalnej reguły stosowane muszą być z dużą dozą ostrożności i zakazana jest ich wykładnia rozszerzająca (tak: L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010 r. s. 193). Tym samym, aby przywrócić termin stronie postępowania konieczne jest ustalenie, że spełnia ona wszystkie warunki opisane w hipotezie normy wyrażonej w art. 86 § 1 P.p.s.a., a oceny tej dokonywać należy w sposób rygorystyczny. Brak jest bowiem podstaw do jakiegokolwiek łagodzenia ustawowych przesłanek przywrócenia terminu. W przedmiotowej sprawie jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Spółka wskazała na fakt niedoręczenia jej odpisu wyroku, który został ogłoszony na rozprawie w dniu 12 marca 2025 r. Skarżąca przyznała, że o terminie rozprawy została zawiadomiona, lecz nie uczestniczyła w niej. Wskazano również, że przez półtora miesiąca prezes zarządu Spółki była chora, przebywała na leczeniu i również na zwolnieniu lekarskim. Oceniając powyższą argumentację należy stwierdzić, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W pierwszej kolejności należy wskazać, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie (art. 90 § 1 P.p.s.a). O posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia (art. 91 § 2 P.p.s.a.). Nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. W razie nieobecności strony lub jej pełnomocnika na rozprawie, przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy (art. 107 i art. 108 P.p.s.a.). Z poszczególnych przepisów art. 139 P.p.s.a. wynika z kolei, że ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym. Nieobecność stron nie wstrzymuje ogłoszenia (§ 2). Odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu (§ 4). Wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, podlega niezwłocznie publicznemu udostępnieniu w sekretariacie sądu, przez okres czternastu dni (§ 5). Wreszcie należy wskazać na art. 141 P.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (§ 1). W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku (§ 2). O treści ww. regulacji Skarżąca została poinformowana w skierowanym do niej zawiadomieniu z 17 stycznia 2025 r. o rozprawie wyznaczonej na dzień 12 marca 2025 r. (k. 95-96 akt sądowych), doręczonym jej w dniu 5 lutego 2025 r. (k. 125 akt sądowych). Skarżąca miała zatem świadomość, że uczestnictwo w rozprawie jest nieobowiązkowe, jednakże nieobecność na rozprawie, na której skarga może zostać oddalona (jak w sprawie niniejszej) będzie pociągać za sobą m.in. taką konsekwencję, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę zostanie sporządzone wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.). Błędne jest zatem zaprezentowane we wniosku o przywrócenie terminu stanowisko, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek doręczyć stronie odpis wyroku oddalającego skargę, nawet jeśli strona była zawiadomiona o posiedzeniu i się na nim nie stawiła. Stanowisko to sprzeczne jest bowiem z przytoczonymi wyżej regulacjami P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wskazywanej przez prezes zarządu Spółki choroby, która miała trwać półtora miesiąca, należy wskazać, że w judykaturze dominuje pogląd, iż zły stan zdrowia nie przesądza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (zob. postanowienie NSA z 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OZ 204/22). Akcentuje się również, że nie każda choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, ale wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji (zob. postanowienie NSA z 27 września 2013 r. sygn. akt I OZ 809/13). Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi uwiarygodnić, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności może być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie albo karta leczenia szpitalnego. A zatem, okoliczności dotyczące stanu zdrowia (choroba, zwolnienie lekarskie, hospitalizacja) nie zawsze są przeszkodami do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego powołanie się przed sądem na tego rodzaju okoliczność wymaga wykazania, że była to taka dolegliwość i miała ona miejsce w takim okresie, że uniemożliwiła ona terminowe działanie. W tym celu konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu tej dolegliwości, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. W niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały w żaden sposób wykazane. Jak już wyżej wskazano, nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności należało uznać, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., tj. Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.