III FZ 2/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 grudnia 2021 r., sygnatura akt I SA/Go 249/21 którym odrzucono skargę B. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 2 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. Sygnatura akt III FZ 2/22 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. I SA/Go 249/21, Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. D. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 2 kwietnia 2021 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 czerwca 2021 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków fiskalnych skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 2 kwietnia 2021 r. w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SPP/Go 64/12 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, z uwagi na nieprzedłożenie wymaganych wezwaniem dokumentów i informacji przedstawiających rzeczywistą sytuację materialną skarżącego. W wyniku wniesionego przez stronę sprzeciwu, postanowieniem z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt I SPP/Go 64/21 Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2021 r. Wobec prawomocnie zakończonego postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwaniem z dnia 22 października 2021 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 czerwca 2021 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 30 października 2021 r. Pismem z dnia 5 listopada 2021 r. skarżący zwrócił się do Sądu z kolejnym wnioskiem o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi przynajmniej w 4/5 części wskazując na zmianę sytuacji materialnej. Jak wynika z dokumentacji księgowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim dotyczącej opłat sądowych do dnia 1 grudnia 2021 r. skarżący nie uiścił należnego wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywanym na wstępie postanowieniem odrzucił skargę skarżącego, ponieważ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaktualizował się skutek procesowy, o którym mowa w art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego doręczone zostało skarżącemu w dniu 30 października 2021 r. przy czym w wezwaniu tym wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnego wpisu w terminie będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Wobec doręczenia wezwania w dniu 30 października 2021 r. siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał w dniu 6 listopada 2021 r. Z zapisów w rejestrze sądowym wynika, że do 1 grudnia 2021 r. wpisu nie uiszczono. Zdaniem Sądu, kolejny wniosek skarżącego z dnia 5 listopada 2021 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych nie zawiesił biegu terminu do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 11 czerwca 2021 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W świetle powyższego, skarżący był zobowiązany do dotrzymania terminu i uiszczenia należnej kwoty. Na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 58 § 3 w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. wobec dowolnego odrzucenia jego skargi wskutek bezpodstawnego przyjęcia, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie miał wpływu na bieg terminu do wykonania wezwania do uiszczeniu wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., Sąd nie podejmuje żadnej czynności w stosunku do pisma, od którego strona nie uiściła należnej opłaty. Zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a., konsekwencją nieuiszczenia należnego wpisu od skargi jest odrzucenie tego środka zaskarżenia. Skoro skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i obowiązku tego nie dopełnił, będąc jednocześnie poinformowany, jakie skutki wynikają z niedopełnienia tego obowiązku, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim obowiązany był skargę tę odrzucić. Okoliczność, że skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy, oznacza, że ciąży na nim obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, a uchybienie temu obowiązkowi prowadzi do odrzucenia tej skargi. Z tego obowiązku nie zwalniało skarżącego złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że powtórne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Tym samym kolejne żądanie przyznania prawa pomocy (zgłoszone w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu) nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13; publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Znajduje on bowiem uzasadnienie w tym, że prawomocne orzeczenie ma moc wiążącą, a poza tym pozostaje w zgodzie z zasadą szybkości postępowania. Ponieważ skarżący nie wykonał wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę skarżącego z uwagi na jej nieopłacenie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.