II SA/Gd 123/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-05-09
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Wanda Antończyk, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego upłynął 12-miesięczny termin od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, co zgodnie z art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyłącza możliwość uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji nie rozpoznał merytorycznie sprawy po stwierdzeniu podstaw do wznowienia postępowania. Upływ 12-miesięcznego terminu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o którym mowa w art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyłącza jedynie możliwość uchylenia decyzji, ale nie wyłącza obowiązku organu do merytorycznego rozpoznania sprawy i ewentualnego wydania decyzji w trybie art. 151 § 2 k.p.a. (stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa).Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającą decyzję Burmistrza Gminy Ż. o odmowie uchylenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji telefonii komórkowej. Wniosek o wznowienie postępowania złożyli mieszkańcy, którzy twierdzili, że zostali pominięci jako strony w pierwotnym postępowaniu. Po wznowieniu postępowania Burmistrz odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, powołując się na upływ 12-miesięcznego terminu. SKO uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędy proceduralne organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi Polskiej Telefonii Cyfrowej S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Spółka A wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [...], uchylającą decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 14 marca 2010 r. nr [...], wydaną w postępowaniu wznowieniowym, odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy Ż. z dnia 3 czerwca 2008 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej sieci E. (budowa wieży o wysokości 30 m i zainstalowanie na niej anten) na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości B., i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach sprawy:
Burmistrz Gminy Ż., decyzją z dnia 3 czerwca 2008 r. nr [...], ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej sieci E. (budowa wieży o wysokości 30 m i zainstalowanie na niej anten) na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości B..
W dniu 26 maja 2009 r. do Urzędu Gminy w Ż. wpłynął wniosek T. S. i T. K. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Burmistrza Gminy Ż. decyzji z dnia 3 czerwca 2008 r. nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioskujący wskazali, że jako właściciele działek odpowiednio nr [...] i nr [...], które przylegają do terenu, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, zostali pominięci jako strona tego postępowania.
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2009 r. nr [...] Burmistrz Gminy Ż. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 3 czerwca 2008 r., albowiem stwierdził, że: "wnioskodawcy uprawdopodobnili, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji nr [...] z dnia 03.06.2008 r." Organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 9 listopada 2008 r. nr [...] Urząd Gminy Ż. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiących współwłasność T. K., T. S., B. K., J. K. zapisanych w księdze wieczystej nr [...], oznaczonych nr działki [...] na działki nr: [...], [...], [...], [...], [...]. W dniu 10 grudnia 2008 r. na skutek postępowania spadkowego znoszącego współwłasność właścicielami działek nr [...] i [...] zostali T. S. i T. K.. Ponadto, T. S. i T. K., figurują w wykazie właścicieli nieruchomości i w wykazie zmian w rejestrze gruntów z obrębu geodezyjnego B., jako właściciele nieruchomości odpowiednio nr [...] i [...].
W wyniku wznowionego postępowania, decyzją z dnia 9 września 2009 r. nr [...], Burmistrz Gminy Ż. uchylił w całości ostateczną decyzję z dnia 3 czerwca 2008 r. i jednocześnie odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej sieci E. na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości B. Burmistrz uznał bowiem, że T. S., T. K. oraz M. P. i D. K. błędnie nie zostali uznani za strony przedmiotowego postępowania a inwestycja polegająca na budowie masztu telefonii komórkowej o wysokości 30 m w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych jednorodzinnych byłaby naruszeniem ładu przestrzennego i stanowiłaby dysonans pomiędzy wysokością planowanej inwestycji a inwestycjami, które zostały już zrealizowane w jej otoczeniu. Ponadto z powodu licznych protestów mieszkańców osiedla oraz braku aprobaty społecznej dla planowanej inwestycji jak również kontrowersji jakie ona wywołała, organ uznał, że inwestycja ta godziłaby w interes publiczny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 26 kwietnia 2010 r. nr [...], uchyliło decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 9 września 2009 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność dokonania ustaleń czy w dniu wydania decyzji z dnia 3 czerwca 2008 r. T. S. i T. K. byli właścicielami lub współwłaścicielami działek nr [...] i [...]. Organ wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadzi uzupełniające postępowanie wyjaśniające co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Jednak, niezależnie od ustaleń co do rozstrzygnięcia sprawy, organ I instancji, powinien mieć na uwadze treść art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dni jej doręczenia lub ogłoszenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz Gminy Ż., decyzją z dnia 14 marca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie na podstawie art. 53 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy Ż. z dnia 3 czerwca 2008 r. nr [...].
Organ ustalił, że wnioskujący jako strona, bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 3 czerwca 2008 r. Z będącego w posiadaniu organu wykazu właścicieli nieruchomości i wykazanych zmian w rejestrze gruntów z obrębu geodezyjnego B. wynika, że wnoszący figurują jako właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką nr [...]. Jednakże, z uwagi na treść art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest możliwe uchylenie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja ta wydana została bowiem w dniu 3 czerwca 2008 r. a następnie została ogłoszona w drodze obwieszczenia.
Od decyzji Burmistrza Gminy Ż. odwołanie wnieśli T. S. i T. K., domagając się uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy Ż. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 3 czerwca 2008 r. Odwołujący się podnieśli, że przebieg postępowania oraz analiza kluczowych dla sprawy dokumentów, jak również konsekwentne pomijanie mieszkańców jako strony w postępowaniach oraz nieskuteczne obwieszczania w okresie od 9.01.2007 r. do 4.06.2009 r. - dowodzą że działania organu administracji publicznej są celowe a celem tym jest wykluczenie mieszkańców z udziału w sprawie w okresie do 12 miesięcy od wydania decyzji w dniu 3 czerwca 2008 r. W ocenie odwołujących postępowanie przeprowadzone przed wydaniem decyzji z dnia 3 czerwca 2008 r. obarczone było wieloma wadami. Organ I instancji nieprawidłowo ustalił strony postępowania. Strony nie otrzymały zawiadomienia o wszczęciu postępowania na piśmie, a ponadto nie zostało ono ogłoszone i wywieszone w miejscowości N. Ś.. Z kolei decyzja z dnia 3 czerwca 2008 r., zdaniem odwołujących się, wydana została z naruszeniem: art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 10 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane; art. 51 ust. 1 lit. e), art. 62 ust. 1 pkt 1 i art. 66 ust. 15 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; art. 10, art. 7, art. 77 i art. 107 kpa; art. 74 i art. 68 Konstytucji RP. Ponadto, w ocenie odwołujących się, organy administracji publicznej nie uwzględniły wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 439/08 jak również rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 2 kwietnia 2009 r. nr A6-0089/2009 {P6 TA-PROV(2009)0216}. Podsumowując, odwołujący się podnieśli, że stacja bazowa telefonii komórkowej ma zostać zlokalizowana na terenie zamieszkałym przez kilkuset mieszkańców osiedla N. Ś., mającego wyłącznie charakter mieszkaniowy. Inwestycja zmieni funkcję i charakter osiedla, wpłynie negatywnie na środowisko, zdrowie fizyczne i psychiczne mieszkańców oraz pogorszy warunki i komfort życia. Nie znajdując aprobaty mieszkańców – spowoduje ponadto konflikt społeczny, nie ulega bowiem wątpliwości, że planowana inwestycja wpłynie i będzie w przyszłości wpływała na ludzi i nieruchomości oraz na zagospodarowanie działek znajdujących się w sąsiedztwie.
Odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy Ż. z dnia 14 marca 2011 r. wnieśli również M. P. i J. P., jednakże, postanowieniem z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez nich odwołania.
Po rozpoznaniu odwołania T. S. i T. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 151 § 2, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz na podstawie art. 53 ust. 8 i art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzją z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Organ wskazał, że uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło z przyczyn, które organ wziął pod uwagę z urzędu.
Kolegium wyjaśniło również, że z akt sprawy wynika, że T. K. i T. S. złożyli wnioski o wznowienie postępowania w ustawowym terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. Jednakże, po ustaleniu, że w sprawie zachodziły przesłanki wznowienia postępowania, organ I instancji powinien był przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania odnośnie stwierdzenia prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy decyzją z dnia 3 czerwca 2008 r. a dopiero po stwierdzeniu przez organ I instancji, iż decyzja ta była nieprawidłowa i należałoby ją uchylić, organ mógł odmówić jej uchylenia z powołaniem się na przepis art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolegium wskazało, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji rozważy i oceni, czy kwestionowana decyzja była prawidłowa a następnie, odpowiednio do poczynionych ustaleń, rozstrzygnie sprawę oraz przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji winien również ustosunkować się do zarzutów podniesionych w odwołaniu a dotyczących decyzji z dnia 3 czerwca 2008 r.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka A, podnosząc, że zaskarżona decyzja narusza jej interes prawny, poprzez stworzenie niepewności co do stanu prawnego wybudowanej już stacji bazowej. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem: art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie a także z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 138 § 2 i art. 146 § 2 k.p.a. Zdaniem skarżącej Kolegium nieprawidłowo zastosowało dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., z której wynika, że nie tylko dla skierowania sprawy do ponownego rozpoznania znaczenie ma fakt wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, ale również zakres spraw konieczny do wyjaśnienia. W ocenie skarżącej, decyzja organu I instancji była co do zasady prawidłowa – w chwili obecnej na skutek jej uchylenia nie może zapaść żadna inna decyzja jak odmowa uchylenia decyzji o lokalizacji celu publicznego. Skarżąca wskazała, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego jest prawidłowa – została wydana na podstawie przepisów prawa, została zrealizowana poprzez rzeczywiste wybudowanie stacji bazowej w przedmiotowej lokalizacji, która to funkcjonuje do dnia dzisiejszego i decyzja ta nie została skutecznie zaskarżona w normalnym trybie postępowania, ani też uchylona na skutek działań podejmowanych przez osoby mieszkające w najbliższej okolicy. Zgodnie zaś z treścią art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W niniejszej sprawie, kontroli Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2011 r., uchylająca decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 14 marca 2011 r. i przekazująca temu organowi sprawę z wniosku T. S. i T. K. do ponownego rozpoznania.
Kontrolowane decyzje wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym, wszczętym na wniosek T. S. i T. K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza Gminy Ż. z dnia 3 czerwca 2008 r., oparty na treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd administracyjny kontrolując zgodność z prawem decyzji kasacyjnej, która nie rozstrzyga merytorycznie sprawy administracyjnej, lecz przekazuje ją do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, winien dokonać oceny, czy w sprawie istniały przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a.:
1) ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedna z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b;
2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa, wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b kpa, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Zgodnie zaś z art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Art. 146 § 1 k.p.a. stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 10 lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Zaistnienie jednej z opisanych w art. 146 k.p.a. przesłanek nie wyłącza obowiązku organu wznowienia postępowania ani badania istoty sprawy, z tym jednak zastrzeżeniem, że nawet gdyby organ stwierdził naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, nie może jej uchylić lub zmienić z powodu upływu okresu przedawnienia lub z powodu tego, że w wyniku wznowionego postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca treścią decyzji dotychczasowej. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 951/10, Lex nr 753710).
Zgodnie z treścią art. 53 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Treść powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że uchylenie decyzji lokalizacyjnej staje się niedopuszczalne po upływie 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia.
Rozważyć zatem należy, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie winien podjąć organ w przypadku zaistnienia takiej sytuacji.
Analogiczny do normy art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepis art. 53 ust. 7 tej ustawy stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 12 miesięcy, a art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Przepis art. 158 § 2 k.p.a. stanowi, iż w sytuacji gdy nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 (upływu wskazanych w nim terminów), organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Fakt, iż dotyczący wznowienia postępowania art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wskazuje na konieczność stosowania, w razie upływu przewidzianego w nim terminu, normy art. 151 § 2 k.p.a., nie wyłącza stosowania tego przepisu w toku wznowionego postępowania. Art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi lex specialis w stosunku do art. 146 § 1 k.p.a. W związku z tym, przyjąć należy, iż poza szczególnym w stosunku do terminu 5 –letniego, terminem, którego upływ wyłącza możliwość uchylenia decyzji, w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, znajdują zastosowanie wszystkie jego pozostałe unormowania, w tym art. 151 § 2 k.p.a.
W toku postępowania wznowieniowego w sprawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w przypadku upływu terminu 12- miesięcznego od daty doręczenie lub ogłoszenia decyzji, organ traci wyłącznie kompetencję do uchylenia decyzji. Utrata tej kompetencji wywoła skutek dopiero w sytuacji, gdy organ dojdzie do przekonania, iż decyzja podlegałaby uchyleniu, gdyby nie zakaz wynikający z art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Tryb postępowania organu winien zatem obejmować ustalenie, czy w sprawie zachodzi podstawa wznowieniowa przewidziana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jeżeli tak –organ winien rozpoznać sprawę co do istoty.
Jeżeli po rozpoznaniu sprawy co do istoty, organ stwierdzi, że wydana poprzednio decyzja, mimo uchybienia proceduralnego polegającego na niezapewnieniu stronie możliwości udziału w postępowaniu, była w istocie właściwa i winien on obecnie wydać decyzję odpowiadającą decyzji dotychczasowej, powinien on zastosować normę art. 151 § 2 k.p.a.
Natomiast w sytuacji, gdy po rozpoznaniu sprawy co do istoty, organ stwierdzi, że wydana poprzednio decyzja była wadliwa, organ winien, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylić tę decyzję i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, o ile nie upłynął termin przewidziany w art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Upływ tego terminu wyklucza uchylenie decyzji i skutkuje wydaniem orzeczenia w trybie art. 151 § 2 k.p.a. o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa. Orzeczenie takie daje stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji, podstawę do dochodzenia odszkodowania na zasadach określonych w art. 4171 § 2 k.c.
Tak więc wystąpienie przesłanki negatywnej przedawnienia dopuszczalności uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania nie daje podstaw do uchylenia się przez organ od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 584). Ograniczenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania tylko do ustalenia podstaw wznowienia postępowania, z wyłączeniem rozpoznania sprawy administracyjnej, pomimo ustalenia istnienia podstaw wznowienia postępowania, stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 578). W wyroku z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2007/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż stwierdzenie upływu 12 -miesięcznego terminu, przewidzianego w art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie skutkuje niemożnością orzekania w sprawie - po wznowieniu postępowania - co do istoty. Upływ terminu jest jedną z negatywnych przesłanek ograniczających jedynie dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej (wyrok dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozważania organu odwoławczego w tym zakresie są prawidłowe.
W niniejszej sprawie organ I instancji stwierdził, że w sprawie wystąpiła podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem wnioskujący uprawdopodobnili, że jako strona bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 3 czerwca 2008 r., i wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 3 czerwca 2008 r. odpowiadającą normie art. 151 § pkt 1 k.p.a., zamiast decyzji w trybie art. 151 § 2 k.p.a. Przed wydaniem decyzji organ nie dokonywał żadnych ustaleń i ocen odnośnie merytorycznej prawidłowości kontrolowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji.
Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i orzeczenie o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie z normą art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie może sam dokonywać ustaleń w taki przypadku, lecz winien uchylić decyzję i przekazać sprawę do rozpoznania organowi I instancji.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2011 r., uchylająca decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 14 marca 2011 r. i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia i zawarte w niej wskazania co do ponownego rozpatrzenia sprawy są zatem, co do zasady, zgodne z prawem.
Niemniej wskazać należy, iż organ II instancji winien nadto wskazać organowi I instancji, iż ponownie rozpatrując sprawę winien przede wszystkim dokonać ustaleń i oceny w zakresie zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Organ nie poczynił żadnych ustaleń i oceny w tym zakresie. Ustalenie czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie jest obowiązkiem organu, a stwierdzenie, że nastąpiło uchybienie terminu skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 k.p.a. Podobnie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest ustaleń i rozważań odnośnie upływu terminu przewidzianego w art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ ustalił jedynie datę wydania decyzji oraz fakt jej obwieszenia. Ustalenie faktu obwieszenia decyzji nie zostało oparte na materiale dowodowym, organ nie ustalił też daty obwieszczenia, niezbędnej do oceny upływu 12- miesięcznego terminu. Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia także w tym zakresie wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczności te winny zostać uwzględnione w toku ponownego rozpoznania sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło