II SA/Gd 123/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miasta z dnia 5 września 2014 r. nr [...] w sprawie: określenia zasad wnoszenia, cofania i zbywania przez Prezydenta Miasta udziałów i akcji Gminy Miasta w spółkach prawa handlowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 4 ust. 3 oraz § 5 ust. 2, 4 i 5, 2. określa, że zaskarżona uchwała w części opisanej w punkcie pierwszym wyroku nie może być wykonana. Wojewoda, działając na podstawie art. 85, art. 86 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 20012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 5 września 2014 r. w sprawie określenia zasad wnoszenia, cofania i zbywania przez Prezydenta Miasta udziałów i akcji Gminy Miasta w spółkach prawa handlowego w części dotyczącej przepisów § 4 ust. 3 i § 5 ust. 2, 4 i 5. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części i zarzucił: 1) naruszenie art. 7 i 94 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 115 w zw. § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908) poprzez wykroczenie we wskazanych paragrafach poza delegację ustawową zawartą w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g ustawy o samorządzie gminnym i działanie tym samym bez podstawy prawnej; 2) naruszenie art. 32 ust. 1 i 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2013 poz. 216 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa (Dz. U. z 2011 r. Nr 114, poz. 663) w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236) poprzez przyjęcie w § 4 ust. 3 uchwały postanowień sprzecznych z przepisami art. 32 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz § 8 rozporządzenia w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa; 3) naruszenie art. 199 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.), zwanej dalej jako: "K.s.h." poprzez ustalenie w § 5 ust. 2 uchwały, że umorzenie udziałów następuje w drodze zarządzenia, podczas gdy zgodnie z przytoczonym przepisem następuje ono w drodze nabycia udziałów przez spółkę za zgodą wspólnika i wymaga uchwały zgromadzenia wspólników; 4) naruszenie art. 199 § 2 i 359 § 2 K.s.h. poprzez ustanowienie w § 5 ust. 4 uchwały odmiennych niż wskazane w przytoczonych przepisach reguł ustalania wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi lub akcjonariuszowi za umorzone udziały lub akcje; 5) naruszenie art. 199 § 1 i 359 § 1 K.s.h. poprzez uzależnienie w § 5 ust. 5 uchwały przymusowego umorzenia udziałów lub akcji Gminy Miasta od uzyskania zgody Rady Miasta, w sytuacji gdy przytoczone przepisy wprost wskazują, że przymusowe umorzenie następuje bez zgody wspólnika lub akcjonariusza. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że w dniu 5 września 2014 r. Rada Miasta podjęła uchwałę w sprawie określenia zasad wnoszenia, cofania i zbywania przez Prezydenta Miasta udziałów i akcji Gminy Miasta w spółkach prawa handlowego (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2014 r., poz. 3169), zwana dalej jako: "uchwała", która doręczona została Wojewodzie 17 września 2014 r.. W dniu 16 października 2014 r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo Wiceprezydenta Miasta informujące o planowanej w grudniu 2014 r zmianie uchwały, jednocześnie wskazano, że uchwała nie będzie wykonywana do momentu jej zmiany. Wbrew złożonej deklaracji do momentu wniesienia skargi uchwała nie została zmieniona. W ocenie organu nadzoru uchwała Rady Miasta została podjęta w zakresie wymienionym w skardze z istotnym naruszeniem prawa, co powoduje konieczność stwierdzenia jej częściowej nieważności. Podkreślił Wojewoda, że akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, muszą być podejmowane na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego, nie opartego jedynie na domniemaniu, czy wykładni celowościowej, w granicach w tym upoważnieniu określonym. Rada Miasta, podejmując uchwałę zawierającą postanowienia objęte skargą, wykroczyła poza upoważnienie ustawowe. Po pierwsze przyjęła je z naruszeniem przepisu upoważniającego, jako że nie mieszczą się one pojęciu "zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji" (zob. art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.g ustawy o samorządzie gminnym). Jednocześnie zaskarżone zapisy uchwały pozostają w sprzeczności z poszczególnymi przepisami Kodeksu spółek handlowych oraz ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, co również stanowi o wykroczeniu poza delegację ustawową. Sprzeczność aktu prawa miejscowego z przepisami prawa powszechnie obowiązującego nie pozwala przyjąć, że rada gminy działa w ramach upoważnienia ustawowego. Poprzez wprowadzenie do uchwały zaskarżonych postanowień Rada Miasta naruszyła art. 7 i 94 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 115 w zw. § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908). W ocenie organu nadzoru do zbycia akcji i udziałów w spółkach tworzonych przez jednostki samorządu terytorialnego stosuje się przepisy działu IV ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, przy czym przewidziane w tej ustawie kompetencje ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa wykonuje wobec spółki prezydent miasta (por. art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce komunalnej). Tymczasem Rada Miasta wprowadziła w uchwale zapisy sprzeczne z art. 32 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji i art. 32 ust. 1b ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji w zw. z § 8 rozporządzenia w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa do zbywania akcji i udziałów w spółkach tworzonych przez gminy, wydanego na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 1b ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji (przepisy te znajdują się w dziale IV ustawy): "Przed zaoferowaniem do zbycia akcji Skarbu Państwa minister właściwy do spraw Skarbu Państwa: 1) dokonuje lub zleca dokonanie analizy mającej na celu oszacowanie wartości przedsiębiorstwa spółki, w tym ustalenie sytuacji prawnej majątku spółki w zakresie zgodnym z ust. la, 2) może dokonać lub zlecić dokonanie analiz w zakresie: a) ustalenia stanu i perspektyw rozwoju przedsiębiorstwa spółki, b) oceny realizacji obowiązków wynikających z wymogów ochrony środowiska, c) innym, każdorazowo określonym przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, jeżeli wymaga tego ochrona interesu Skarbu Państwa, 3) może zobowiązać spółkę, w której Skarb Państwa posiada większość głosów na walnym zgromadzeniu, do wprowadzenia w jej przedsiębiorstwie zmian wynikających z wymogów ochrony środowiska, a w szczególności wynikających z analizy, o której mowa w pkt 2 lit. b". (...) 1b. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa może odstąpić od dokonania analizy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, o ile zostały spełnione warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 2 pkt 4 (warunki te określa § 8 rozporządzenia w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa - )" Z kolei w § 4 ust. 3 uchwały przyjęto regulację o następującej treści: "Przed zaoferowaniem do zbycia całości lub części udziałów lub akcji Gminy Prezydent Miasta: 1) zleca dokonanie analizy mającej na celu oszacowanie wartości przedsiębiorstwa spółki oraz ustalenie sytuacji prawnej majątku spółki, 2) może odstąpić od ustalenia sytuacji prawnej majątku Spółki, jeżeli zbywane są udziały/akcje Spółki, w której Gmina posiada nie więcej niż 50% kapitału zakładowego 3) może zlecić dokonanie analiz w zakresie: a) ustalenia stanu i perspektyw rozwoju przedsiębiorstwa spółki, b) oceny realizacji obowiązków wynikających z wymogów ochrony środowiska, c) innym, każdorazowo określonym, jeżeli wymaga tego ochrona interesu Gminy Miasta " Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że postanowienia uchwały różnią się od regulacji zawartych w ustawie w sposób znaczący. Mianowicie w § 4 ust. 3 pkt 1 i 3 uchwały wykluczono przewidzianą w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy możliwość dokonania wskazanych w tych przepisach analiz samodzielnie przez prezydenta, pomijając w zapisach uchwały zwrot "dokonuje lub". Zmieniono również relację znaczeniową pojęć: "analiza mająca na celu oszacowanie wartości przedsiębiorstwa spółki" oraz "ustalenie sytuacji prawnej majątku spółki" poprzez zastąpienie w § 4 ust. 3 pkt 1 uchwały użytego w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy zwrotu: "w tym" (wskazującego na zawieranie się zbioru desygnatów jednego pojęcia w drugim) zwrotem: "oraz" (wskazującego na rozłączność znaczeniową pojęć). Nadto w uchwale pominięto całkowicie art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy. Z kolei w § 4 ust. 3 pkt 2 uchwały w sposób fragmentaryczny przytoczono treść § 8 rozporządzenia w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa, tj. pominięto jego ustęp 1. Podkreślił organ nadzoru, że skoro ustawodawca nakazuje stosowanie działu IV ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, a w konsekwencji również § 8 rozporządzenia w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa do zbywania akcji i udziałów w spółkach tworzonych przez gminy, to wprowadzenie w uchwale określającej zasady zbywania udziałów i akcji reguł odmiennych od zawartych w tych przepisach jest niedopuszczalne. Unormowanie danej materii inaczej niż to uczynił ustawodawca stanowi istotne naruszenie prawa, gdyż działanie to jest sprzeczne z przyjętą zasadą tworzenia aktów prawa miejscowego na podstawie i w granicach prawa. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 199 K.s.h. wskazał Wojewoda, że w myśl tego przepisu "§ 1. udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki, natomiast zgodnie z § 2. umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również uzasadnienie'". Z powyższego przepisu wynika, że Kodeks spółek handlowych w sposób kompleksowy reguluje zasady umarzania udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Żaden przepis tej regulacji, jak również innej ustawy, nie zawiera podstawy prawnej do umorzenia udziałów przez prezydenta miasta w drodze zarządzenia. Brak jest również delegacji ustawowej do przyznania prezydentowi miasta takiej kompetencji w drodze uchwały określającej zasady wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez wójta. Niemniej jednak takie właśnie uprawnienie Rada Miasta przyznała Prezydentowi Miasta w § 5 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym "z zastrzeżeniem ust. 3, decyzję o umorzeniu udziałów podejmuje Prezydent w formie zarządzenia". Wydanie zarządzenia przez prezydenta miasta nie może wywołać skutku w postaci umorzenia udziałów, jak też nie może stanowić dodatkowej, nieznanej ustawie, przesłanki umorzenia udziałów miasta w spółce. Każdy udziałowiec lub akcjonariusz podlega bowiem reżimowi Kodeksu spółek handlowych. Rolą zasad dotyczących zbywania udziałów jest jedynie ograniczenie organowi wykonawczemu swobody działania w tym obszarze i wyznaczenie mu ram, w których powinien działać. W żadnym wypadku nie może uzyskać w drodze wspomnianych zasad kompetencji i uprawnień w relacjach zewnętrznych. Zauważyć także należy, że analizowany zapis może wywoływać wątpliwości interpretacyjne odnośnie skutku, jaki wedle intencji prawodawcy gminnego zarządzenie o umorzeniu miałoby wywoływać. Można bowiem podjąć próbę wykładni odmiennej (od wcześniej opisanej), wedle której zarządzenie w sprawie umorzenia wydawane jest wyłącznie na "użytek wewnętrzny" gminy i nie wywołuje skutków wobec podmiotów zewnętrznych. Jednak także wówczas regulacja zawarta w § 5 ust. 2 nie mogłaby się ostać. Nie sposób bowiem przyjąć, że zasadą zbywania udziałów i akcji jest nałożony na prezydenta miasta obowiązek wydawania zarządzeń przed realizacją czynności, związanej ze zbywaniem (lub umarzaniem) akcji czy udziałów. Zasadę taką może stanowić przykładowo wskazanie sytuacji, w której prezydent nie powinien wyrazić zgody na dobrowolne umorzenie udziałów Gminy, nie zaś określenie sposobu, w jaki powinien uzewnętrznić swoją decyzję o umorzeniu. Określenie formy działania prezydenta nie stanowi domeny rady gminy, lecz jest to materia ustawowa. Odnośnie do naruszenia art. 199 i 359 K.s.h. podniósł Wojewoda, że zgodnie z tymi przepisami wysokość wynagrodzenia powinna być określona przez uchwałę zgromadzenia wspólników (spółka z o.o.) lub walnego zgromadzenia (spółka akcyjna) o umorzeniu udziałów lub akcji. Umorzenie przymusowe następuje przy tym za wynagrodzeniem, które nie może być niższe od wartości przypadających na akcję lub udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników lub akcjonariuszy. Skoro więc Kodeks spółek handlowych precyzyjnie określa sposób ustalania wynagrodzenia za umorzone udziały lub akcje, to wprowadzenie w § 5 ust. 4 uchwały zasady, że: "wynagrodzenie należne Miastu z tytułu umorzenia udziału/ów lub akcji ustalenie jest z uwzględnieniem ich wartości nominalnej jak również zważywszy na wycenę dokonaną przez podmiot posiadający wymagane uprawnienia do wyceny majątku" jest niedopuszczalne. Takie postanowienie oznacza przyznanie Gminie Miasta przywileju w postaci szczególnego sposobu obliczania należnego wynagrodzenia za umarzane udziały lub akcje, stojącego w sprzeczności z przepisami Kodeksu spółek handlowych. Rada Miasta wykorzystała tym samym przyznane jej przez prawo publiczne kompetencje prawodawcze w celu zabezpieczenia interesów Miasta w relacjach prywatno-prawnych. Tymczasem w drodze uchwały określającej zasady wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji niedopuszczalne jest regulowanie praw i obowiązków innych podmiotów (np. organów spółek prawa handlowego) w relacjach z gminą i tym samym gminy z innymi podmiotami. Takie działanie, bez upoważnienia ustawowego, stanowi istotne naruszenie prawa. W przekonaniu Wojewody paragraf 5 ust. 5 uchwały jest wadliwy z przyczyn podobnych do tych opisanych w odniesieniu do § 5 ust. 4 uchwały. W drodze przedmiotowego zapisu uchwały ograniczono prawo zgromadzenia wspólników bądź walnego zgromadzenia do przymusowego umorzenia udziałów lub akcji Gminy Miasta poprzez ustanowienie warunku uzyskania zgody Rady Miasta na takie umorzenie. Ustanowienie takiego warunku oznacza wprowadzenie dodatkowej przesłanki przymusowego umorzenia, nie znanej Kodeksowi spółek handlowych. Jednocześnie regulacja taka stoi w sprzeczności z samą istotą przymusowego umorzenia, wyrażającą się w tym, że przymusowe umorzenie odbywa się bez zgody wspólnika bądź akcjonariusza (zob. art. 199 i 359 K.s.h.). Z tych względów analizowany zapis należy uznać za istotnie naruszający prawo. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta uznała ją za uzasadnioną i wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na wszczęcie procedury zmierzającej do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych zapisów poprzez przygotowanie projektu uchwały Rady Miasta w sprawie zmiany uchwały nr z 5 września 2014 r. Przy piśmie z 9 marca 2015 r. została przedstawiona uchwała nr Rady Miasta z 2 marca 2015 r. dotycząca zmiany z dnia 5 września 2014 r. w sprawie określenia zasad wnoszenia, cofania i zbywania przez Prezydenta Miasta udziałów i akcji Gminy Miasta w spółkach prawa handlowego w części dotyczącej §4 ust. 3 i § 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwana dalej jako P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. kognicji sądu administracyjnego poddane zostały między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że nieważna jest sprzeczna z prawem uchwała organu gminy. Skarga jest uzasadniona, bowiem w zaskarżonej części uchwała Rady Miasta z dnia 5 września 2014 r. jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami. Materialnoprawną podstawę wydania tego aktu stanowił art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminny (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, z późn. zm.- zwanej nadal "u.s.g." lub "ustawa"), zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących: określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez wójta. Niewątpliwie procedura odnosząca się do wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji w spółkach prawa handlowego regulowana jest w ustawie z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.), dalej K.s.h.. Bezspornie także uchwała Rady Gminy odnosząca się do określenia zasad wnoszenia, cofania i zbywania akcji i udziałów przez wójta w spółkach prawa handlowego nie może być sprzeczna z regulacjami Kodeksu spółek handlowych. Należy przyznać rację skarżącemu, że § 4 ust. 3 zaskarżonej uchwały narusza art. 32 ust. 1 i 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2013 poz. 216 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa (Dz. U. z 2011 r. Nr 114, poz. 663) w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236) poprzez przyjęcie rozwiązań sprzecznych z przepisem art. 32 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz § 8 rozporządzenia w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa. Nie jest możliwe odstąpienie przez Prezydenta Miasta od reguł zbywania akcji i udziałów określonych wspomnianym art. 32 ust. 1 i 1b ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. Sprzeczne z prawem uregulowanie tej kwestii prowadzi do konieczności eliminacji tego przepisu zaskarżonej uchwały. Kolejny zaskarżony przez Wojewodę przepis to § 5 ust. 2 statuujący, że zarządzenie Prezydenta Miasta ma skutek umorzenia udziałów jest wprost sprzeczny z art. 199 K.s.h. wskazującym, w jaki sposób udziały mogą ulec umorzeniu. Nie jest możliwe, aby skutek taki wywołała decyzja Prezydenta skoro art. 199 K.s.h. w sposób kompleksowy reguluje sposoby umarzania udziałów w sposób odmienny od sposobu przewidzianego w § 5 ust. 2 zaskarżonej uchwały. Zaskarżony przepis powinien zatem zostać wyeliminowany z obrotu prawnego. Wojewoda wskazał w skardze także na wadliwość przepisu § 5 ust. 4 zaskarżonej uchwały, odnoszącego się do wynagrodzenia należnemu Miastu z tytułu umorzenia udziału/ów lub akcji w sposób odmienny od sposobu przyjętego w K.s.h.. Słusznie podkreślił Wojewoda, że jest niedopuszczalne, aby w relacjach prywatnoprawnych uchwała Rady Miasta ingerowała w przepisy powszechnie obowiązujące i normowała w odmienny sposób te relacje niż stanowi K.s.h.. Wadliwy jest także ostatni kwestionowany przepis § 5 ust. 5 zaskarżonej uchwały. .Ogranicza on prawo zgromadzenia wspólników bądź walnego zgromadzenia do przymusowego umorzenia udziałów lub akcji Gminy Miasta poprzez wprowadzenie warunku uzyskania zgody Rady Miasta na takie umorzenie. Jak już wyżej wskazano, sposób umorzenia i przymusowego umorzenia udziałów regulowany jest przepisami K.s.h. w sposób kompleksowy, zatem brak jest podstawy prawnej do wprowadzenia dodatkowego warunku, gdy umorzenie dotyczy udziałów lub akcji Miasta. Kodeks nie wprowadza przesłanki zgody wspólnika bądź akcjonariusza na przymusowe umorzenie jego udziałów, zatem niezgodny z prawem jest zapis uchwały Rady Miasta wprowadzający taki wymóg. Zaskarżony przepis § 5 ust. 5 zaskarżonej uchwały podlega zatem wyeliminowaniu z obrotu prawnego. W przekonaniu Sądu nie zasługuje na uwzględnienie wniosek Rady o umorzenie postepowania wskutek uwzględnienia skargi w całości i zmiany uchwały w kwestionowanej przez Wojewodę części. Zgodnie z uchwałą Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r. (W 5/94, OTK 1994, cz. II, poz. 44), zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwala może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. W uchwale zaś z 14 lutego 1994 r. (K 10/93, OTK 1994, cz. I, poz. 7) Trybunał stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Nieobowiązywanie aktu prawnego nie oznacza więc, że przestał on kształtować stosunki prawne, powstałe wcześniej, a istniejące nadal po dacie, w której przestał obowiązywać. Przepisy zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, w przypadku niestwierdzenia ich nieważności, mogą mieć w dalszym ciągu zastosowanie do okresu obowiązywania zaskarżonej uchwały, czyli od momentu jej wejścia w życie do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wobec powyższego w przypadku, gdy zaskarżona uchwała wywołała już skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. Niezgodność aktu prawa miejscowego z prawem powszechnie obowiązującym powoduje nieważność tego aktu już od daty jego uchwalenia, zatem od samego początku taki akt nie wywołuje żadnych skutków prawnych z niego wynikających. W razie ustalenia, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi na podstawie art. 147 P.p.s.a. będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały jest bowiem jedyną możliwością wyeliminowania skutków, jakie akt ten wywoływał w okresie od daty jego wejścia w życie do daty jego uchylenia. Wyrok taki wywiera bowiem skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały (ex tunc). Radzie gminy nie przysługuje kompetencja do stwierdzenia nieważności własnego aktu, więc możliwość skorzystania z instytucji autokontroli, określonej przepisem art. 54 § 3 P.p.s.a. jest tym samym wyłączona. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt. 1 sentencji. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w zakresie opisanym w pkt. 1.