II SA/Gd 1237/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-03-27

Skład orzekający: Jolanta Górska, Diana Trzcińska, Jakub Chojnacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje zatrudnienia, jeśli zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie jest na tyle absorbujący czasowo, aby uniemożliwić podjęcie zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, gdy niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia wynika z konieczności sprawowania stałej lub długoterminowej opieki nad osobą niepełnosprawną, która w takim stopniu uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej, że istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między tymi okolicznościami. W przypadku, gdy zakres czynności opiekuńczych nie jest na tyle absorbujący czasowo, aby wykluczyć możliwość podjęcia zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze, świadczenie to nie przysługuje.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Prezydent Miasta Wejherowa odmówił przyznania świadczenia, uznając, że zakres czynności opiekuńczych był niewielki i nie uniemożliwiał podjęcia zatrudnienia, a niepełnosprawność ojca istniała od 51. roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji co do ograniczonego zakresu opieki i braku związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 października 2024 r., nr SKO Gd/3469/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzja zapadała w następującym stanie sprawy: Prezydent Miasta Wejherowa decyzją z 6 czerwca 2024 r. odmówił Pani A. K. (dalej: Skarżąca) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nad niepełnosprawnym ojcem. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził m.in., że z akt sprawy wynika, że Skarżąca ma 46 lat, ostatnie zatrudnienie zakończyła w 2013 r. z uwagi na zajście w ciążę, później już zatrudnienia nie podejmowała. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z partnerem zatrudnionym w H. oraz synem, który obecnie ma już 11 lat. W zaistniałej sytuacji trudno zgodzić się z tym, że obecnie niepodejmowanie zatrudnienia wynikało z konieczności zapewnienia niepełnosprawnemu w stopniu znacznym ojcu wymaganej stałej opieki. Nie może być mowy o niepodejmowaniu zatrudnienia z powodu wystąpienia konieczności zapewnienia stałej opieki osobie niepełnosprawnej w stopniu znacznym w sytuacji, gdy opiekun tej osoby nie podejmuje zatrudnienia od wielu lat. Zdaniem Prezydenta Miasta, zakres czynności opiekuńczych dotyczących podopiecznego był niewielki i praktycznie sprowadzał się do smarowania kremami 2 razy w tygodniu po 2-3 minuty i ćwiczeń fizycznych 3 razy w tygodniu po maksymalnie 10 minut. Sprzątanie mieszkania, przygotowanie obiadu i zakupy, to czynności, które można zaplanować i robić co kilka dni, pomijając to, że takie prace nie stanowią o opiece nad niepełnosprawną osobą oraz pomagała również przy nich małżonka niepełnosprawnego. Pani A. K. wykonywałaby wszystkie wskazane przez siebie czynności nawet, gdyby podopieczny nie byłby osobą niepełnosprawną. Czynności, które wnioskodawczym deklaruje, jako wykonywane z racji opieki nad ojcem winna była wykonywać niezależnie od niepełnosprawności ojca. Wynikają one bowiem z moralnego obowiązku wspierania rodziców i osób starszych. Taka, w związku z tym opieka nie była opieką, która uzasadniałaby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Miała ona bowiem w niniejszym przypadku stanowić dla wnioskodawczyni potencjalne źródło nieopodatkowanego dochodu. W ocenie organu pierwszej instancji brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz opieki nad ojcem również ze względu na to, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki istnieje od 51-go r. życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: SKO, Kolegium, organ drugiej instancji) decyzją z 8 października 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium podniosło m.in., że organ pierwszej instancji ustalił, że ostatnie zatrudnienie Skarżącej miało miejsce w roku 2013 a rezygnacja z pracy zawodowej wynikała z przyczyn osobistych i rodzinnych wnioskodawczyni (ciąża) a nie z powodów związanych z koniecznością zapewnienia niepełnosprawnemu w stopniu znacznym ojcu wymaganej opieki. Poza tym z ostatnich zaktualizowanych ustaleń organu wynika, że zakres czynności wykonywanych przez odwołującą w tracie opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie jest na tyle obszerny i absorbujący czasowo by bezkrytycznie można było odrzucić możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasowym. Smarowanie kremami dwa razy w tygodniu przez 2-3 min., przewracanie ojca na inny bok 1-2 razy w tygodniu, ćwiczenia fizyczne i przygotowanie oraz podanie posiłków 3 razy w tygodniu, 2 razy w tygodniu masaże, wyjścia na spacery czy organizowanie i uczestniczenie w wizytach lekarskich nie należą do czynności, których wykonanie wymaga takiej ilości czasu by przy należytej organizacji tej opieki Skarżąca nie mogłaby podjąć zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasowym. Ponadto stan zdrowia i stopień samodzielności osoby wymagającej opieki nie wymaga zapewnienia całodobowej opieki opiekuna w związku z czym brak jest związku pomiędzy faktem niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Wyliczając czynności jakie wnioskodawczyni podejmuje w trakcie opieki nad ojcem, w piśmie z 8 lutego 2024 r. strona odmiennie niż wcześniej podała, że ojciec nie wymaga pomocy w czynnościach związanych z zachowaniem higieny osobistej, prowadzeniem do toalety, przygotowaniu ubrań czy pomocy przy kontroli stanu zdrowia związanej z pomiarem ciśnienia czy cukru, czy przy podawaniu leków. Poza tym z ustaleń aktualizacji wywiadu wynika, że to małżonka osoby wymagającej opieki mimo, iż sama legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności pomaga Panu A. przy kąpieli, ubiorze, przygotowaniu posiłków czy częściowych porządkach domowych. Dodatkowo w związku z rozbieżnymi i niepełnymi informacjami jakie strona podała w trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego organ pierwszej instancji zmierzając do ustalenia czy w sprawie zostały zachowane przesłanki do wnioskowanego przez stronę świadczenia pielęgnacyjnego, w tym czy została zachowana przesłanka związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością zapewnienia stałej opieki osobie niepełnosprawnej w stopniu znacznym, dwukrotnie zwracał się do profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego interesy wnioskodawczyni o przekazanie informacji i dokumentów związanych z faktyczną datą, od której strona sprawuje opiekę nad ojcem oraz dokumentów związanych z aktywnością zawodową. Z akt sprawy nie wynika by pełnomocnik Skarżącej poza informacją o zgonie osoby wymagającej opieki, udzielił odpowiedzi na powyższe. W zaistniałej sytuacji zdaniem SKO, organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją, niepodejmowaniem pracy zawodowej a koniecznością zapewnienia niepełnosprawnemu w stopniu znacznym ojcu stałej opieki. Wnioskodawczym jest osobą bierną zawodowo od wielu lat a pełnomocnik występujący w jej imieniu nie przedstawił żądnych dokumentów ani informacji pozwalających na uznanie, że pomiędzy rezygnacją czy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a koniecznością zapewnienia niepełnosprawnemu ojcu wymaganej opieki istniał bezpośredni związek przyczynowo skutkowy. We wniesionej do Sądu skardze Skarżąca domagała się uchylenia decyzji SKO z 8 października 2024 r. oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Decyzji SKO zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) – dalej jako "u.ś.r." świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei w myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. winien być interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18. roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji, przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Z tego powodu argument dotyczący faktu powstania niepełnosprawności podopiecznego od 51. roku życia nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Po drugie, w orzecznictwie przyjmuje się, że rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Wykładnia omawianego pojęcia musi się więc odbywać przez pryzmat celu jakiemu służą świadczenia opiekuńcze, którym jest zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom opiekę tę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki. Z punktu widzenia celu, nie jest istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia, czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą. Taka wykładnia znajduje pełne umocowanie w wartościach przyjętych w preambule Konstytucji RP, gwarantującej godność człowieka pozbawionego zdolności do samodzielnej egzystencji, w konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i konstytucyjnej zasadzie równości wobec prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 maja 2020 r., III SA/Gd 408/20). Przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia powinna być zatem odczytywana jako niepozostawanie w zatrudnieniu wynikające z konieczności sprawowania opieki, której mowa w art. 17 ust.1 u.ś.r. Istotny jest bowiem fakt obiektywnej niemożności podjęcia zatrudnienia, nawet w ograniczonym wymiarze, z powodu sparowania opieki [...]. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., I OSK 1124/18). Ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 maja 2020 r., III SA/Gd 410/20). W tej sprawie oznacza to, że sam fakt zakończenia przez Skarżącą zatrudnienia w 2013 r. nie mógł stanowić samodzielnej podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do kontroli prawidłowości dokonania przez SKO oceny związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki na nieżyjącym już ojcem, a niemożnością podjęcia z tego powodu przez Skarżącą zatrudnienia. Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd, że chociaż u.ś.r. nie zawiera definicji sprawowania opieki, to jednak z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być "stała" lub "długoterminowa". Te określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., l OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. System świadczeń rodzinnych został bowiem tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Jednak wówczas wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo skutkowy. Ustawodawca wymaga zatem, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, pozostawały w bezpośrednim i ścisłym związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że w sprawie nie zachodził związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Zdaniem Sądu ocena ta nie narusza wynikającego z art. 80 k.p.a. obowiązku organu administracji oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 23 ust. 4aa u.ś.r., jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości. W przedmiotowej sprawie taki wywiad przeprowadzono, a z jego treści wynika m. in., że Skarżąca wykonuje następujące czynności podczas opieki nad ojcem: smarowanie kremem pleców, nogi, ręce 2 razy w tyg. po 2-3 min., przewracanie w łóżku przy pogorszeniu stanu zdrowia- skurcze 1- 2 razy w tyg. 30 sek. (w/w przewraca ojca razem z mamą), ćwiczenia fizyczne 3 razy w tyg. po 5-10 min. przyrządzanie i podawanie posiłków, kiedy małżonka chorego wyjeżdża (obowiązki, wizyty u lekarzy). Wnioskodawczyni wtedy podaje i przyrządza obiad – 1 godz., śniadania i kolacje w tych dniach podaje żona chorego, odkurzanie 2 razy w tyg. 10-15 min., mycie okien 1 raz w mies. 15-20 min., sprzątanie łazienki 3 razy w tyg. do 1 godz., sprzątanie kuchni 2 razy w tyg. 1 godz., wizyty lekarskie kardiolog 1 raz na mies. w W. 3 godz., ortopeda w W. 2 razy w mies. po 2 godz., pulmonolog 1 raz na 6 mies. do 3 godz., lekarz rodzinny do 6 razy w mies. po 1 godz., robienie zakupów co 2 dzień po 2 godz., odbiór leków z apteki co najmniej 2 razy w mies. po 30 min., załatwianie spraw urzędowych z ojcem do 3 razy w miesiącu do 3 godz., wyjście na spacery - asekuracja córki 4 razy w tyg. po 2-3 godz. (przy dobrej pogodzie), masaże - oklepywanie 3 razy w tyg. 20 min., pomoc przy poruszaniu-asekuracja na spacerze, przy wchodzeniu i schodzeniu ze schodów. Podopieczny samodzielnie: porusza się po mieszkaniu przy pomocy kul inwalidzkich, spożywa posiłki, przyjmuje i bierze leki (czasem nadzoruje go córka), przygotowuje ubrania i sam się ubiera poza ubieraniem skarpetek (pomaga ubrać żona), korzysta z toalety, dba o higienę osobistą (żona myje plecy). Żona chorego przygotowuje posiłki, częściowo sprząta, pierze, podaje posiłki. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wykonuje cięższe prace fizyczne w domu rodziców. Rodzeństwo Pani A. K. pracuje zawodowo jednak czasami siostry pomagają na tyle ile mogą np. zawożą do lekarza. Prawie cały czas w domu jest Pani T. K. poza wyjściami 3 razy w tygodniu. Wnioskodawczym podaje, że ojciec może być sam w domu 5-6 godzin. Chory potwierdza, że może być sam w domu, żeby tylko miał przygotowane jedzenie. Pani A. K. jest u ojca w różnych godzinach np. od poniedziałku do piątku 7:30-16:00 lub 17:00, sobotę co drugą od 13:00-18:00, każdą niedzielę od 13:00-17:00. Wnioskodawczyni oświadcza, że nie podejmuje zatrudnienia, bo zależy jej na opiece nad rodzicami, "bo jeśli nie ja to kto pomoże". Wymieniona podaje, że niemożliwe jest podjęcie pracy zarobkowej nawet na część etatu, ponieważ konieczne jest towarzyszenie ojcu w wizytach lekarskich o różnych porach. Wnioskodawczyni jest w stałym kontakcie telefonicznym z rodzicami. W razie potrzeby jest w stanie przyjechać w ciągu całej doby. W ocenie Sądu organu obu instancji dokonały prawidłowej oceny dowodu w postaci wywiadu środowiskowego, prowadzącej do wniosku, że zakres czynności wykonywanych przez Skarżącą w tracie opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie jest na tyle obszerny i absorbujący czasowo by bezkrytycznie można było odrzucić możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasowym. Smarowanie kremami dwa razy w tygodniu przez 2-3 min., przewracanie ojca na inny bok 1-2 razy w tygodniu, ćwiczenia fizyczne i przygotowanie oraz podanie posiłków 3 razy w tygodniu, 2 razy w tygodniu masaże, wyjścia na spacery czy organizowanie i uczestniczenie w wizytach lekarskich nie należą do czynności, których wykonanie wymaga takiej ilości czasu by przy należytej organizacji tej opieki Skarżąca nie mogłaby podjąć zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasowym. Ponadto stan zdrowia i stopień samodzielności osoby wymagającej opieki nie wymaga zapewnienia całodobowej opieki opiekuna, w związku z czym brak jest związku pomiędzy faktem niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Trafnie też zauważyło SKO, że wyliczając czynności jakie Skarżąca podejmuje w trakcie opieki nad ojcem w piśmie z 8 lutego 2024 r., strona odmiennie niż wcześniej podała, że ojciec nie wymaga pomocy w czynnościach związanych z zachowaniem higieny osobistej, prowadzeniem do toalety, przygotowaniu ubrań czy pomocy przy kontroli stanu zdrowia związanej z pomiarem ciśnienia czy cukru, czy przy podawaniu leków. Poza tym z ustaleń wywiadu wynika, że to małżonka osoby wymagającej opieki, mimo iż sama legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności pomaga podopiecznemu przy kąpieli, ubiorze, przygotowaniu posiłków czy częściowych porządkach domowych. Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania organy administracji nie kwestionowały stanu zdrowia podopiecznego oraz tego, że wymaga on opieki. Zakwestionowały jedynie, to że zakres sprawowanej opieki uniemożliwiał Skarżącej podjęcie zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu. Zauważyć należy, że Skarżąca nie zaoferowała organom administracji dowodów podważających ustalenia pracownika socjalnego przedstawione w wywiadzie środowiskowym dotyczące zakresu sprawowanej opieki. Przeciwnie – ustalenia te zostały potwierdzone przez Skarżącą podpisem na formularzu wywiadu. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że SKO dokonało prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy i normy z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazując, że zakres wymaganej i sprawowanej opieki nad ojcem nie uniemożliwiał Skarżącej podjęcia chociażby częściowego zatrudnienie. Nie można przy tej ocenie pominąć argumentu, że w opiece na niepełnosprawnym pomagała także matka Skarżącej oraz okazjonalnie rodzeństwo. W takim stanie sprawy nie sposób uznać, aby bierność zawodowa Skarżącej spowodowana była koniecznością opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z ze zm.) skargę oddalił. Sprawę rozpoznano w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Przywołane w uzasadnieniu orzecznictwo opublikowano w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło