II SA/Gd 124/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012r.na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze jej skargi i P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2012r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 16 marca 2012 r. K. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że dysponuje emeryturą w wysokości 714 zł i jest to jej jedyne źródło utrzymania. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi częściową odpłatność za energię elektryczną, ogrzewanie (w jednym domu zamieszkuje z rodziną syna), oprócz tego musi zakupić leki i żywność. Wskazała, że posiada dom wielopokoleniowy o pow. 130 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 15000 m2. Przedstawiając rachunki wskazano: rachunek za energię elektryczną na kwotę 1497 zł za okres 6 miesięcy, co daje 249 zł miesięcznie, podatek od nieruchomości 349 zł rocznie, miesięcznie 29 zł; gaz 727 zł za miesiąc, woda i odprowadzanie ścieków 118 zł miesięcznie. Łącznie miesięcznie opłaty wynoszą 1123 zł. Wskazując, w jakiej wysokości wnioskodawczyni ponosi opłaty podała: energia 90 zł, podatek 14 zł, gaz 363 zł, woda 59 zł, wywóz śmieci 9 zł. Łącznie miesięcznie opłaty wynoszą 535 zł. Załączone zostały decyzje o przyznaniu na rok 2011 płatności w związku z posiadaniem gruntów rolnych o pow. 1,31 ha w łącznej kwocie 1605,77 zł. Wnioskodawczyni załączyła także wyciągi z posiadanego rachunku bankowego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że analiza treści złożonego wniosku a także nadesłanych na wezwanie nim dokumentów nie pozwoliła przyjąć, że skarżąca znajduje się w sytuacji wykluczającej możliwość poniesienia kosztów postępowania sądowego – a zwłaszcza wpisu od skargi. Łączny dochód jej jednoosobowego gospodarstwa domowego kształtuje się wedle jej oświadczenia na poziomie 714 zł miesięcznie. Natomiast po analizie przedłożonych dokumentów referendarz ustalił, że dochód K. K. jest wyższy, a poza emeryturą uzyskuje ona dochody z tytułu posiadania gruntów rolnych. Między innym z analizy rachunku bankowego wynika, że wnioskodawczyni dokonuje zakupu paliwa na stacjach benzynowych, a posiadania żadnego pojazdu nie ujawniła, dodatkowo płaci za zajęcia komputerowe na uniwersytecie trzeciego wieku. Nie wydaje się możliwe, aby z kwoty 714 zł miesięcznie po opłaceniu opłat w wysokości 535 zł miesięcznie, gdy zostanie kwota 179 zł udało się wnioskodawczyni zakupić leki, zakupić paliwo i jeszcze wyżywić przez cały miesiąc. Sugeruje to, że wnioskodawczyni posiada dodatkowe dochody, albo też nie ponosi tak wysokich opłat mieszkaniowych jak wskazuje. W każdym razie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł K. K.a zobowiązana jest solidarnie z P. K., co oznacza, że współwłaściciele mogą się "złożyć" na kwotę wpisu, jak również jeden może uiścić całość, a wówczas drugi będzie zwolniony. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że bezspornie nie posiada środków na opłatę kosztów sądowych, tym samym niemożliwe było orzeczenia zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.