II SA/Gd 1328/24
WyrokWSA w Gdańsku2026-01-14
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Katarzyna Krzysztofowicz, Justyna Dudek - Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie sprawującej opiekę nad ojcem, który pozostaje w związku małżeńskim, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli jego małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd jest związany uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22, która potwierdza tę interpretację.Stan faktyczny
M. G. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad ojcem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona (matka skarżącej) nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz uchwałę NSA I OPS 2/22. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Gdańsku, domagając się kontynuacji świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor sądowy WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 13 listopada 2024 r. nr SKO.421.432.2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Czerska o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 16 września 2024 r. M. G. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem J. G., który legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 27 sierpnia 2024 r., iż jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 sierpnia 2027 r. Ponadto złożyła oświadczenie z którego wynika, że jej ojciec nie ubiega się o świadczenie wspierające.
W dniu 25 września 2024 r. przeprowadzono rodzinny wywiad środowiskowy.
Decyzją nr DŚR.5231.ŚP.001695.10.2024 z 7 października 2024 r. wydaną z upoważnienia Burmistrza Czerska odmówiono Wnioskodawczyni przyznania ww. świadczenia.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Ww. ustawa o świadczeniu wspierającym wprowadziła jednocześnie przepisy mające na celu pełną ochronę praw nabytych osób, które nabyły bądź nabędą na starych, obowiązujących przed wejściem w życie tej ustawy, tj. do 31 grudnia 2023 r., przepisach m.in. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te mogą w dalszym ciągu pobierać wymienione świadczenia zgodnie z dotychczasowymi przepisami. Prawo do pobierania tych świadczeń na zasadach dotychczasowych zostało uregulowane w przepisach przejściowych (art. 63 ust 1-5) ustawy o świadczeniu wspierającym. W świetle przepisów przejściowych, osoby, które przed dniem lub po dniu wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym nabyły lub nabędą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. i za okres co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. będą uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, zachowają prawo do tych świadczeń na zasadzie ochrony praw nabytych na obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. dotychczasowych zasadach przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych - jednak nie dłużej niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane.
Z analizy dokumentów wynika, że ostatnią decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku nr SKO.421.928.2022 z 9 grudnia 2022 r. Wnioskodawczyni była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 października 2022 r. do 31 sierpnia 2024 r. Stosownie do treści art. 63 ust. 1 ustawy oświadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Biorąc powyższe organ rozpatrując sprawę uznał, że należy stosować stan prawny, który obowiązywał do 31 grudnia 2023 r.
Następnie organ przypomniał, że po przeanalizowaniu materiałów dowodowych dołączonych do wniosku wystąpił o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy ustalił, że ojciec Wnioskodawczyni jest osobą poruszającą się na wózku inwalidzkim, ma amputowane obie kończyny dolne. Wnioskodawczyni przyjeżdża do ojca ok. godz. 9 rano. Pomaga ojcu ubrać się, wykonuje poranną toaletę, ścieli łóżko, pomaga usiąść na wózku inwalidzkim. Ponadto przygotowuje ojcu śniadanie oraz leki. Wykonuje czynności higieniczno-pielęgnacyjne nad ojcem oraz czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Wnioskodawczyni nie jest w stanie podjąć żadnej pracy oraz pracy dorywczej czy zdalnej z uwagi na zaangażowanie w opiekę nad ojcem. Ojciec Wnioskodawczyni mieszka wraz z żoną L. G., która nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jednak ze względu na swój stan zdrowia nie ma możliwości zapewnienia wystarczającej opieki mężowi. Choruje na nadciśnienie, cukrzycę, ma problemy z nerką oraz kręgosłupem, w związku z tym nie może dźwigać. Ojciec Wnioskodawczyni potwierdził, że córka sprawuje nad nim opiekę.
W dalszej kolejności organ przywołał treść art. 17 ust. 1, 1a i 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej jako u.ś.r.), że Wnioskodawczyni – jako córka – mieści się w katalogu osób w linii prostej, na których ciąży obowiązek opieki nad ojcem. Jednakże Wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem na podstawie informacji pozyskanych przez organ wynika, że data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji ojca Wnioskodawczyni to 1 marca 2018 r., a zatem jego niepełnosprawność nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r. sygn. akt K38/13 uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, jednakże w ustnym uzasadnieniu wyroku i komunikacie zamieszczonym po rozprawie na stronie internetowej Trybunału, zawarto informację, że wyrok ten nie oznacza usunięcia tego kryterium z ustawy, nie stanowi też przesłanki do uchylenia już wydanych wcześniej decyzji ani też nie kreuje nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa. Ponadto Trybunał wskazał, że wykonanie wyroku wymaga podjęcie odpowiednich działań ustawodawczych przywracających równe traktowanie opiekunów osób niepełnosprawnych. Dodał, że pomimo nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, przepisy w zakresie ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie uległy zmianie.
Po rozpatrzeniu odwołania Wnioskodawczyni decyzją nr SKO.421.432.2024 z 13 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał, że w sprawie nie było wątpliwe, iż osoba niepełnosprawna wymaga nadal stałej pomocy i opieki, zwłaszcza z powodu ograniczeń w samoobsłudze. Niepełnosprawny nie jest w stanie sam funkcjonować, jest po amputacji nóg, porusza się tylko przy pomocy wózka inwalidzkiego. Wszelką pomoc zapewnia mu w ciągu doby córka, która nie podejmuje pracy. Niepełnosprawny mieszka wraz z żoną, która ze względu na swój stan zdrowia nie ma możliwości zapewnić mu wystarczającej opieki. Córka większość dnia spędza opiekując się ojcem. Z ustaleń faktycznych Ośrodka wynika, że żona niepełnosprawnego nie posiada ustalonego znacznego stopnia niepełnosprawności. Z ustaleń organu wynika, że Wnioskodawczyni nie pobiera innych świadczeń wykluczających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Do 31 sierpnia 2024 r. była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z ww. opieką. Z uwagi na stan zdrowia ojciec Wnioskodawczyni ma ograniczoną zdolność do samodzielnego funkcjonowania, ma istotne problemy w codziennym funkcjonowaniu, wymaga pomocy w związku z podstawowymi czynnościami dnia codziennego. Osoba niepełnosprawna niewątpliwie nie jest w stanie funkcjonować bez pomocy odwołującej się strony.
Następnie Kolegium przywołało treść art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1a u.ś.r. i przypomniało, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Co prawda na tle tego przepisu powstały rozbieżności w orzecznictwie, jednakże ostatecznie kwestia ta została rozstrzygnięta uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22. W uchwale tej skład orzekający stwierdził, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy). W uzasadnieniu przywołanej uchwały stwierdzono, że w kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni spójna z modelem przyjętym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej. Spójność taka nie jest bowiem konieczna - jak wynika z uchwały NSA - mając na względzie brak odesłania do stosowania przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w szerszym zakresie, a przedmiot regulacji obu aktów prawnych jest różny. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma wedle uchwały charakter autonomiczny i brak jest zatem podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy powinien być interpretowany z uwzględnieniem art. 132 K.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym.
Zgodnie z art. 269 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego ma moc wiążącą. Wobec tego, odstępując od dotychczasowej linii orzeczniczej, mając na uwadze ostateczną linię orzeczniczą sądów administracyjnych w podobnych sprawach, Kolegium nie mogło orzec o przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego wobec braku ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności żony osoby wymagającej opieki.
W skardze na powyższą decyzję Wnioskodawczyni wskazała, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności dla jej ojca jest wydawane co dwa lata. Skarżąca nie zgadza się z argumentami, które nie przedłużają wcześniejszych decyzji o przyznaniu świadczenia. Zdaniem Skarżącej, wobec takiego stanu sprawy podane przyczyny odmowy przyznania świadczenia nie są istotne, ponieważ nie powinno traktować się przyznania świadczenia co dwa lata jako nowe zdarzenie. Dlatego też Skarżąca wniosła o przyznanie kontynuacji świadczenia od września 2024 r., gdyż pierwsze świadczenie otrzymała w sierpniu 2020 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie wskazując, że niezależnie od zapatrywania organu na podstawy do przyznania spornego świadczenia, z racji wiążącego charakteru uchwały NSA należało wydać decyzję odmowną.
Postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1328/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie z uwagi na sformułowane w sprawach o sygn. I OPS 1/25 oraz I OPS 2/24 wnioski o podjęcie uchwały wyjaśniającej, które będą dotyczyć wprost kwestii, która jest kluczowa dla oceny prawidłowości decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawy.
Postanowieniem z 14 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podjął zawieszone postępowanie z uwagi na wydanie w dniu 6 października 2025 r. przez skład 7 sędziów NSA uchwał o sygn. I OPS 1/25 i I OPS 2/24.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 13 listopada 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Czerska z 7 października 2024 r. o odmowie przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym ojcem.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej jako u.ś.r.) – w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2023 r. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 [ustawa o świadczeniach rodzinnych – przyp. Sądu] w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem bezsporne jest, iż skarżąca do 31 sierpnia 2024 r. miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w ówczesnym brzmieniu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r. (w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r.) świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Jednakże na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443) przepis ten – w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności – został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Reasumując, okoliczność, że niepełnosprawność ojca skarżącej powstała powyżej 18 czy 25 roku jej życia nie może stanowić przeszkody do rozstrzygania w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż ojciec skarżącej legitymuje się orzeczeniem z 27 sierpnia 2024 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto również bezsporne jest to, że skarżąca – jako córka osoby niepełnosprawnej – jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.). Bezsporne jest również to, że w kontrolowanej sprawie istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym ojcem.
Jednakże należy zauważyć, iż stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jego małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
To właśnie ta okoliczność wyklucza prawo skarżącej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem.
Zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku przywołało w tej kwestii stanowisko prezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22, iż warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).
Dodatkowo wskazać należy, iż Naczelny Sad Administracyjny uchwałą z dnia 6 października 2025 r. sygn. akt I OSK 2/24 pozostawił bez rozpoznania zagadnienie prawne "Czy podstawę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, przez osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej u.ś.r.), stanowi wyłącznie legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czy też dopuszczalne jest przyznanie, osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, w sytuacji, gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale zachodzą w stosunku do niego przesłanki uzasadniające przyznanie mu dodatku pielęgnacyjnego lub zasiłku pielęgnacyjnego, wskazujące, iż z przyczyn obiektywnych nie może sprawować realnie i efektywnie opieki nad osobą wymagającą wsparcia?".
Nadto uchwałą z dnia uchwałą z dnia 6 października 2025 r. sygn. akt I OSK 1/25 Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił bez rozpoznania zagadnienie prawne "Czy podstawę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, przez osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615, zm. poz. 1265 - dalej u.ś.r.) stanowi wyłącznie legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czy też dopuszczalne jest przyznanie, osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w sytuacji, gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale z przyczyn obiektywnych nie może sprawować realnie i efektywnie opieki nad osobą wymagającą wsparcia, zwłaszcza gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki ukończył 75 lat (art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.ś.r.)?".
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany stanowiskiem zawartym w przywołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22 na podstawie art. 269 p.p.s.a.
Z tej przyczyny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło