II SA/Gd 142/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-07-17
Skład orzekający: Diana Trzcińska, Katarzyna Krzysztofowicz, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część prywatnej działki pod tereny zieleni urządzonej i wód powierzchniowych z zakazem zabudowy, narusza prawo własności właściciela i przekracza władztwo planistyczne gminy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przeznaczenie części prywatnej działki pod tereny zieleni urządzonej i wód powierzchniowych z zakazem zabudowy, w ramach uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza prawa własności właściciela ani nie przekracza władztwa planistycznego gminy. Sąd stwierdził, że obszar wyłączony z zabudowy został pomniejszony w stosunku do poprzedniego planu, a nowe przeznaczenie uwzględnia istniejące uwarunkowania terenowe (staw) i służy racjonalnej gospodarce wodnej, chroniąc również sąsiednie nieruchomości przed zalaniem. Tereny te nie stały się terenami publicznymi, a właściciel nadal posiada do nich prawo własności.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działki nr [...], zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Kosakowo w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w zakresie przeznaczenia części ich działki pod tereny zieleni urządzonej (§ 11 pkt 1 i 2) oraz wód powierzchniowych (§ 12 pkt 1 i 2) z zakazem zabudowy. Zarzucili naruszenie prawa własności, przekroczenie władztwa planistycznego, niezgodność ze studium oraz brak określenia wymagań dotyczących przestrzeni publicznych. Organ obrony wskazał, że zmiana planistyczna uwzględnia istniejący staw i ma na celu racjonalną gospodarkę wodną oraz ochronę sąsiednich nieruchomości przed zalaniem, a także zmniejsza obszar wyłączony z zabudowy w porównaniu do poprzedniego planu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Specjalista Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. L. i F. L. na uchwałę Rady Gminy Kosakowo z dnia 2 czerwca 2022 r., nr LXXI/531/2022 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
J. L. i F. L. (dalej jako: skarżący) wnieśli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy Kosakowo z dnia 2 czerwca 2022 r., nr LXXI/53l/2022, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obrębu Mosty gmina Kosakowo, w rejonie ulicy Cisowej (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 6 lipca 2022 r., poz. 2596), dalej jako "uchwała, plan miejscowy", domagając się stwierdzenia nieważności tej uchwały w zakresie zapisów § 11 pkt 1 i 2 co do przeznaczenia części działki nr [...] pod tereny zieleni urządzonej z zakazem realizacji zabudowy oraz § 12 pkt 1 i 2 co do przeznaczenia części działki nr [...] pod tereny wód powierzchniowych z zakazem realizacji zabudowy.
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszanie:
art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130), dalej jako u.p.z.p., poprzez przekroczenie władztwa planistycznego polegające na pominięciu interesu indywidualnego kosztem nieuzasadnionego prymatu interesu publicznego w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że rada gminy może dowolnie kształtować sposób zagospodarowania terenu, którego nie jest właścicielem;
art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy na skutek nieproporcjonalnej ingerencji w sferę uprawnień właścicielskich - zmianę przeznaczenia części terenu działki nr [...] z terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na tereny zieleni urządzonej oraz wód powierzchniowych;
art. 15 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p., poprzez brak określenia w planie miejscowym wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych;
art. 20 ust. 1 u.p.z.p., poprzez uchwalenie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w skrócie m.p.z.p.) niezgodnych ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kosakowo.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący są właścicielami działki o numerze [...] położonej w M., gmina K. Przedmiotowa nieruchomość położona jest zgodnie z zaskarżonym planem na terenach 1 MN (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), 2MN (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), 7E (stacja trafo), 15 KDW (droga wewnętrzna), 10 ZP (zieleń publiczna) oraz 11 WS (wody powierzchniowe). Dla działki tej przed przyjęciem skarżonej uchwały obowiązywała uchwała Rady Gminy Kosakowo nr XLIII/29/06 z dnia 31 sierpnia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomości położonych na północ od kanału zrzutowego oczyszczalni ścieków. Zgodnie z uprzednią uchwałą działka skarżących znajdowała się głównie na terenach 08.MN oraz 09.MN przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a częściowo na terenach przeznaczonych na komunikację i lokalizację stacji transformatorowej. Wyjaśniono też, że działka skarżących - pomimo przeznaczenia jej w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, użytkowana jest rolniczo. Na przedmiotowej działce zlokalizowane jest zagłębienie w którym zbiera się woda. Skarżący, aby wykorzystać wodę opadową gromadzącą się w zagłębieniu do celów rolniczych, pogłębili je na własny koszt tworząc staw.
Zgodnie zaś ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kosakowo działka przeznaczona była na tereny o dominującej funkcji mieszkaniowej, zabudowa jednorodzinna. Działka znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów rolnych oraz w niedalekiej odległości od rezerwatu przyrody [...]. Studium obowiązujące w dniu uchwalenia planu miejscowego nie przewidywało na działce skarżących terenów zieleni urządzonej oraz wód powierzchniowych.
Z kolei skarżony plan przewiduje wydzielenie z działki skarżących terenu o powierzchni 0,2 ha (tereny zieleni urządzonej - 0,13 ha oraz tereny wód powierzchniowych 0,06 ha) z zakazem zabudowy oraz dopuszczeniem realizacji urządzeń infrastruktury technicznej o ile są one związane z funkcją rekreacyjną terenu (wyłącznie dla terenu zieleni urządzonej) lub odprowadzaniem wód opadowych lub roztopowych. Jednocześnie plan nie precyzuje jakie funkcje ma pełnić teren zieleni urządzonej oraz teren wód powierzchniowych, choć niewątpliwie dopuszcza na ich terenie lokalizowanie infrastruktury związanej z odprowadzaniem wód opadowych lub roztopowych. Zapisy odnoszące się do terenu zieleni urządzonej sugerują również, iż będzie on pełnił funkcje rekreacyjne - choć nie wskazano jakie.
W ocenie skarżących zaskarżona uchwała prowadzi do wywłaszczenia ich gruntów o powierzchni 2000 m2, w szczególności stworzonego przez nich i wykorzystywanego do celów rolniczych stawu. Przedmiotowa zmiana pozbawia skarżących możliwości prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej i wykorzystywania wód opadowych do prowadzonej działalności rolniczej, choć sama uchwała w § 6 pkt 5 lit. b wskazuje, iż odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych "pozostałych" (w tym z nawierzchni nieutwardzonych oraz dachów) w przypadku braku kanalizacji deszczowej należy zagospodarować w granicach własności działki - odprowadzenie do gruntu powierzchniowe lub przez rozsączenie albo poprzez rozwiązania chłonne lub zbiorniki magazynujące wodę do ponownego wykorzystania - wskazane jest gromadzenie wód opadowych lub roztopowych w celu późniejszego ich wykorzystania do m.in. prac porządkowych, pielęgnacyjnych, nawadniania terenu.
Skarżący dodali też, że zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) dalej "Prawo budowlane", nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 budowa stawów i zbiorników wodnych o powierzchni nieprzekraczającej 1000 m2 i głębokości nieprzekraczającej 3 m, położonych w całości na gruntach rolnych. Natomiast gruntem rolnym, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 82), są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne, pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa oraz pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Działka skarżących niewątpliwie spełnia przedmiotowe warunki, a zatem zarówno prowadzenie racjonalnej gospodarki wodami opadowymi, jak i obowiązujące przepisy pozwalały skarżącym na zlokalizowanie na niej stawu.
Dalej skarżący stwierdzili, że zaskarżona uchwała część nieruchomości skarżących przeznacza pod bliżej nieokreślony teren zieleni urządzonej, powodując całkowicie nieuzasadnione okolicznościami naruszenie prawa własności ich nieruchomości. Jednocześnie spowoduje to niewątpliwie szkodę w majątku skarżących, którzy stracą wybudowany przez siebie staw, służący do nawadniania terenu, a także chroniący pozostałą część działki rolnej od zalania, na rzecz bliżej nieokreślonego celu. Ponadto, choć zapisy uchwały wskazują, że tereny ZP oraz WS mają stanowić tereny rekreacyjne (publiczne), uchwala nie wskazuje, aby na terenie opracowania takie funkcjonowały. Zgodnie z definicją zawartą w u.p.z.p. poprzez "obszar zieleni publicznej" należy rozumieć m.in. ogólnodostępny teren o powierzchni nie mniejszej niż 0,05 ha pokryty roślinnością, wyposażony w infrastrukturę techniczną i rekreacyjną, w szczególności park, zieleniec, ogród jordanowski lub zabytkowy, z wyłączeniem zieleni towarzyszącej drogom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym. Takim obszarem niewątpliwie jest teren zieleni urządzonej o funkcji rekreacyjnej, natomiast uchwała nie określa wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych, pomimo objęcia opracowaniem terenów o takim charakterze.
Ponadto, zgodnie z art. 6 pkt 9c ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.), dalej u.g.n., celami publicznymi w rozumieniu tejże ustawy są m.in. "wydzielanie gruntów pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki, promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowa lub przebudowa". W orzecznictwie na tle tej regulacji uznaje się, że w ww. kategorii nie mieszczą się ani skwery, ani zieleńce, a określone w tej ustawie "cele publiczne" muszą być interpretowane ściśle. Natomiast zapisy planu nie precyzują czy część nieruchomości skarżących, na której zlokalizowano tereny 5.ZP i 6.ZP została przez gminę przeznaczona na park, skwer czy zieleniec.
Wreszcie skarżący zwrócili uwagę, że z art. 10 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. wynika, iż
w studium określa się w szczególności obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym. Nie ulega wątpliwości, iż na nieruchomości skarżących nie została zaplanowana żadna inwestycja publiczna, np. park czy inne miejsce służące publicznej rekreacji.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Kosakowo wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odniesiono się do uregulowań planistycznych dotyczących działki nr [...] zawartych w uprzednio obowiązującym planie miejscowym, jak i zaskarżonym planie stwierdzając, że wprowadzona dla tej działki zmiana planistyczna - polegała na wyodrębnieniu istniejącego już zbiornika wodnego (oznaczenie 11WS - tereny wód powierzchniowych z dopuszczeniem realizacji infrastruktury technicznej związanej z odprowadzaniem wód opadowych lub roztopowych) oraz terenu zieleni urządzonej (oznaczenie 10ZP, wokół zbiornika 11 WS - funkcje towarzyszące przyszłej zabudowie mieszkaniowej przewidzianej w planie miejscowym). Zmiana ta umotywowana była zamiarem wspierania funkcji mieszkaniowej terenów usytuowanych wokół obszarów 10 ZP i 11 WS. Zaznaczono, że teren działki nr [...] w M. znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów szczególnego zagrożenia powodzią od strony morza, na niskiej rządnej terenu na poziomie od 5 m n.p.m. do 9 m n.p.m. Ponadto, pozostaje on w otulinie rezerwatu przyrody [...] i w granicach [...] Parku Krajobrazowego. W związku z tym obszar działki [...] jest regularnie podtapiany. Teren ten (w szczególności 10ZP i 11WS) ma zatem naturalną skłonność do akumulacji wody. Sytuację tę pogorszyły jeszcze bardziej działania właściciela działki nr [...], który zasypał rowy melioracyjne, odwadniające ten teren w kierunku zachodnim do przepustu pod ulicą G., oraz zasypał dwa rowy na działce nr [...] w sąsiedztwie działek nr [...] i [...] w M., tworząc jednocześnie staw bez odpływu. Na potwierdzenie powyższych twierdzeń Rada przedstawiła stosowną dokumentację fotograficzną.
Jak wyjaśnił organ, taki stan rzeczy znacznie obniżył komfort korzystania z sąsiadujących działek, czego konsekwencją były liczne skargi sąsiadów na zalewanie ich nieruchomości. Utrzymywanie się takiego stanu wyraźnie godziło zatem w funkcję mieszkaniową, jaką obszar ten miał spełniać. Wyznaczenie odpowiedniej powierzchni terenów chłonnych było zatem konieczne dla zagwarantowania właściwych warunków korzystania zarówno z działki nr [...], jak i działek sąsiednich.
Ponadto organ zaznaczył, że zmiana dokonana zaskarżoną uchwałą w pełni respektuje prawo własności właściciela działki nr [...], ponieważ powierzchnia terenów wyłączonych z zabudowy na terenie działki nr [...] w M. uległa na jego mocy zmniejszeniu z 2444 m2 do 1900 m2. W związku z tym nie można mówić o pominięciu interesu indywidualnego w sytuacji, gdy w m.p.z.p. z 2022 roku zachowano dotychczasową funkcję mieszkaniową jednorodzinną na powierzchni około 3 ha działki nr [..]. Powierzchnia obszarów wyłączonych z zabudowy uległa w przedmiotowej sprawie zmniejszeniu, co oznacza, że sytuacja skarżących uległa poprawie, a ich interes został należycie zabezpieczony.
Organ zaznaczył też, że podczas sporządzania projektu m.p.z.p. z 2022 roku brano pod uwagę zarówno kierunki rozwoju zawarte w Studium, dotychczasowe przeznaczenie działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a także uwarunkowania wynikające z istniejącego stanu na gruncie. W nowym planie wyodrębniono istniejący zbiornik wodny i oznaczono go symbolem 11WS - tereny wód powierzchniowych z dopuszczeniem realizacji infrastruktury technicznej związanej z odprowadzaniem wód opadowych lub roztopowych wraz z zielenią urządzoną 10ZP wokół zbiornika, jako funkcje towarzyszące przyszłej zabudowie mieszkaniowej przewidzianej w planie miejscowym. W zaskarżonym planie uwzględniono więc uwarunkowania występujące na terenie działki nr [..].
Zdaniem Rady, zagwarantowanie w m.p.z.p. terenów dla wód powierzchniowych (11 WS) i zieleni urządzonej (10 ZP) pozwala zapewnić na regulowanym obszarze racjonalną gospodarkę wodną, chroniącą okoliczne działki przed zalewaniem. Zapewnienie odpowiedniej powierzchni terenów chłonnych jest konieczne dla ochrony ich interesów. Zezwolenie na zabudowanie terenów 11 WS i 10 ZP doprowadziłoby do sytuacji, w której zalegająca woda znajdowałaby ujście w niepożądanych z punktu widzenia planowania przestrzennego kierunkach. Ponadto art. 1 ust. 4 u.p.z.p. mówi o planowaniu nowej zabudowy na obszarach charakteryzujących się najlepszym dostępem do m.in. sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, w skład których wchodzi również kanalizacja deszczowa. Natomiast zaskarżonych obszarów m.p.z.p. z 2022 r. nie można zaliczyć do takiej kategorii, a utrzymanie planu w jego formie z 2006 r. naruszałoby wartości dotyczące gospodarowania wodami, co tym bardziej uzasadnia dokonaną zmianę.
Rada wyjaśniła nadto, że tereny wód powierzchniowych 11WS o pow. 600 m2 oraz zieleni urządzonej 10ZP o pow. 1300 m2 nie stanowią obszarów przestrzeni publicznych w rozumieniu art 2 pkt. 6 u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia planu. Tereny wód powierzchniowych z zielenią urządzoną nie spełniają kryteriów definicji ustawowej i z tego powodu w Studium nie zostały wskazane jako "obszar przestrzeni publicznej". Obszary 11WS i 10ZP zostały przeznaczone na cele niebudowlane ze względu na walory krajobrazowe i warunki gruntowo-wodne. Studium nie wyklucza takich rozwiązań. W Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kosakowo (uchwała nr XI/77/2019 z dnia 28 marca 2019 r.) wyznaczono na załączniku nr 1 przestrzenie publiczne i są to: tereny centrów handlowo-usługowych zlokalizowane w miejscowości P. i K. oraz tereny przystani morskich w R. i M.. Natomiast brak na rysunku Studium terenów takich jak drogi, zieleń urządzona, infrastruktura techniczna, nie wyklucza wyznaczenia w planie miejscowym terenów przeznaczonych na te cele. Zgodność planu ze studium nie oznacza bowiem bezrefleksyjnego powielania postanowień studium w projekcie planu. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione (przekopiowane) wprost (bezpośrednio) do postanowień planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu wyodrębnienie obszarów 10ZP i 11WS jest więc zgodne z treścią Studium, ponieważ tereny te (stanowiące tylko niewielką część działki nr [...]) pełnią funkcję towarzyszącą, służebną wobec dominującej funkcji mieszkaniowej poprzez umożliwienie pozostałej części działki nr [...] oraz okolicznym działkom normalnego funkcjonowania, niezakłóconego przez zalewanie wywołane zabudowaniem terenów 10ZP i 11WS.
Wreszcie Rada zwróciła uwagę, że ustawodawca przewidział rekompensaty za zmiany planów miejscowych, o czym stanowi art. 36 ust. 1 u.p.z.p.
Końcowo Rada zauważyła, że skarżący zarzucają naruszenie art. 1 ust. 3 u.p.z.p., który przewiduje m.in. ważenie zgłaszanych do planu uwag i wniosków, chociaż sami – mimo niezadowolenia z kształtu uchwały – nie zgłosili żadnego wniosku bądź uwagi do projektu planu.
W piśmie procesowym z dnia 25 czerwca 2024 r. skarżący zaprzeczyli, jakoby zasypali rowy melioracyjne, odwadniające na działce nr [...]. Skarżący wyjaśnili, że4 są właścicielami przedmiotowej działki od lat 80-tych ubiegłego wieku i od tego czasu nie istniał na jej terenie żaden rów melioracyjny. Skarżący widzieli na starych mapach rów biegnący od głównej drogi w kierunku R., jednakże taki rów nie istniał w czasie, kiedy zakupili oni nieruchomość i nic nie wiadomo im na temat rowu mającego łączyć się z wybudowanym przez nich stawem (oczkiem wodnym). Jedyne "rowy" przecinające ich działkę to tymczasowe zagłębienia, mające na celu odwodnienie nieruchomości i nie mające charakteru stałego, lecz doraźny, do rozprowadzenia zalegającej wody po działce. Nieprawdziwe są więc twierdzenia organu, jakoby skarżący zasypali rowy melioracyjne, odwadniające, tworząc w ten sposób staw bez odpływu. Wręcz przeciwnie, to działania organu doprowadziły do zaburzenia stosunków wodnych w rejonie ich działki. Przede wszystkim doszło do zniszczenia istniejącego drenażu przy budowie kanalizacji sanitarnej oraz sieci wodociągowej. Ponadto zabudowa terenów w okolicy działki nr [...] w M. wiązała się z nawiezieniem gruntu celem podniesienia poszczególnych działek budowlanych, co doprowadziło do podniesienia się poziomu wód gruntowych oraz spowodowało, że wody opadowe z dróg oraz działek zabudowanych nie mają ujścia.
Nieprawdziwe są też (wg skarżących) twierdzenia organu, że sąsiednie działki były zalewane przez wody z działki nr [...]. Skarżący spotkali się z właścicielami działek sąsiednich i z informacji przekazanych podczas tego spotkania wynikało, że żadna z tych osób nie obwinia skarżących o zakłócenie stosunków wodnych i zalewanie. Przeciwnie, to nieruchomość skarżących jest najbardziej narażona na zalewanie jej przez wody opadowe z dróg oraz zabudowanych nieruchomości, a gmina do tej pory nie przedstawiła żadnego rozwiązania na rzecz istniejącego stanu. Również stworzenie na przedmiotowej działce stawu w miejscu, w którym w skutek wcześniejszego zaburzenia stosunków wodnych zaczęły się gromadzić wody, miało poprawić zarówno sytuację na działce skarżących, przy okazji tworząc dla nich źródło wody wykorzystywanej do celów rolniczych (podlewanie upraw i hodowla zwierząt).
Zdaniem skarżących, nie sposób przyjąć, że wyznaczenie odpowiedniej powierzchni terenów chłonnych było konieczne dla zagwarantowania właściwych warunków korzystania zarówno z działek skarżących, jak i działek sąsiednich. Organ bowiem sam wskazuje, że staw na działce nie jest wystarczająco chłonny, aby pomieścić wody gromadzące się na działkach, a ponadto zapisy planu nie przewidują żadnych konkretnych rozwiązań dotyczących rozbudowy systemu odprowadzającego wody opadowe i roztopowe.
Również argumentacja, że zmiana dokonana planem z 2022 r. de facto jest bardziej korzystana dla skarżących - wobec usunięcia działek drogowych wyrysowanych w planie miejscowym z 2006 r., jest w ich ocenie absurdalna. Skarżący nie zamierzają aktualnie przeznaczać swojej działki pod zabudowę i nie zgadzają się na propozycje jej sprzedaży, tym samym, do czasu gdy nie nastąpi podział nieruchomości, działki drogowe nie zostaną wydzielone, a przedmiotowe zapisy planu z 2006 r. pozostawałyby bez wpływu na sposób zagospodarowania działki skarżących. Poza tym, gdyby skarżących chcieli przeznaczyć działkę na cele budowlane, niewątpliwie dla racjonalnego jej zagospodarowania niezbędne byłoby wydzielenie terenów dróg wewnętrznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.
Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddana została uchwała Rady Gminy Kosakowo z dnia 2 czerwca 2022 roku nr LXXI/53l/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obrębu Mosty gmina Kosakowo, w rejonie ulicy Cisowej (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 6 lipca 2022 r., poz. 2596), dalej jako "uchwała", "plan miejscowy". Kontrolę tę w niniejszym postępowaniu uruchomiła skarga złożona przez J. L. i F. L. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.), dalej jako "u.s.g.", w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W dalszej więc kolejności Sąd musiał zbadać, czy zostało wykazane przez wnoszących skargę naruszenie przysługującego im interesu prawnego lub uprawnienia. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. przyjęcie braku naruszonego interesu prawnego powoduje konieczność odrzucenia skargi.
Odnosząc się do tej kwestii Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie, że zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.s.g. zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną danego podmiotu gdy wywołuje dla niego negatywne następstwa prawne np. przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawniania lub interesu prawnego, który musi być konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 790/12, Baza Orzeczeń LEX nr 1212683, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r., sygn. SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84 i z 16 września 2008 r. sygn. SK 76/06, OTK-A 2008/7/121). Interes prawny skarżącego musi zostać zatem naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować zarówno w momencie podjęcia kwestionowanej uchwały, jak i w momencie jej zaskarżenia, a nie dopiero w przyszłości. Interes prawny musi być zatem aktualny. Nie może to być interes prawny przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny ale musi być rzeczywiście istniejący (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II SA/Łd 1438/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Musi to być również interes o charakterze osobistym tj. własny, zindywidualizowany i konkretny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2010 r., sygn. II SA 1410/01, Baza Orzeczeń LEX nr 53376).Należy też dodać, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.
Kwestionując zatem uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., skarżący winni byli dowieść, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na ich sferę prawnomaterialną, czyli np. pozbawia ich pewnych - prawem gwarantowanych - uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Tylko istnienie tak określonej legitymacji skargowej zezwala na rozpatrywanie merytorycznych zarzutów wniesionej skargi, uruchamiając kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Natomiast brak legitymacji skargowej prowadzić musi do odrzucenia skargi, bez badania zasadności zarzutów odnoszących się do skarżonego aktu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, iż zaskarżony plan miejscowy narusza interes prawny skarżących jako właścicieli działki nr [...], dla której części zaskarżony plan określa przeznaczenie: 10 ZP (zieleń urządzona) oraz 11 WS (wody powierzchniowe), co ogranicza prawo własności skarżących. Zakwestionowane zapisy ograniczają skarżącym swobodne korzystanie i zagospodarowanie części należącej do nich działki, gdyż przewidują dla terenów o wskazanym przeznaczeniu zakaz zabudowy, podczas gdy dotychczas obowiązujący plan miejscowy przewidywał na tym terenie zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Powyższe świadczy o dopuszczalności skargi, lecz nie przesądza kwestii jej zasadności, gdyż stwierdzone naruszenie interesu prawnego przysługującego stronie skarżącej musi być jeszcze związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Natomiast brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje naruszone, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.), dalej "u.p.z.p.", tzw. władztwa planistycznego.
Jak stanowi bowiem art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej przepisami u.p.z.p. procedury planistycznej. Stosownie bowiem do
art. 1 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd - uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Z tych względów kontrola sądowo-administracyjna dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego aktem prawa miejscowego, sprawowana jest na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. stanowiącego, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Tak więc rozstrzygnięcia sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wydawane w przypadku zajścia co najmniej jednej z podstaw nieważności wymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Przepis ten przewiduje, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi jedynie istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy, dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń a także standardów dokumentacji planistycznej. Z kolei tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na uchwaleniu planu (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., sygn. II OSK 1778/08, Baza Orzeczeń LEX nr 574411, teza 1).
W odniesieniu do planu miejscowego, jego zawartość (część tekstowa, graficzna) określają przepisy art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p., przedmiot określa art. 15 ust. 2 - 3, natomiast standardy dokumentacji określa wydawane na podstawie art. 16 ust. 2 u.p.z.p. rozporządzenie. W przypadku kontrolowanego aktu było to rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1587; dalej jako "rozporządzenie").
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w tak określony sposób, w zakresie zakwestionowanych ustaleń planu w odniesieniu do nieruchomości skarżących, Sąd nie stwierdził istotnych naruszeń trybu sporządzania planu skutkujących stwierdzeniem nieważności zaskarżonych zapisów. Nie dostrzegł także istotnych naruszeń zasad sporządzania planu miejscowego, które uzasadniałyby stwierdzenie jego nieważności, w szczególności uznał, że uchwalając go Rada Gminy nie przekroczyła przysługującego jej władztwa planistycznego.
Gmina, która dysponuje władztwem planistycznym, ma obowiązek ustawowy kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na swoim terenie, co obejmuje ustalanie lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (art. 9 ust. 1 i 2 u.p.z.p). Z kolei przepis art. 4 ust. 1 u.p.z.p. określa, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przy czym władztwo planistyczne gminy nie jest absolutne i podlega ograniczeniom wynikającym niekiedy wprost z przepisów u.p.z.p. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2001 r. w sprawie o sygn. K 27/00 (OTK 2001/2/29, Baza Orzeczeń LEX nr 46367), podjętym w poprzednim stanie prawnym wynikającym z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.), lecz rozważania dotyczące tej kwestii pozostają aktualne, wskazał, że organy gminy właściwe do sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i następnie do uchwalenia tego planu, muszą się kierować ogólnymi zasadami określonymi w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisami innych ustaw regulującymi określone sprawy szczegółowe z zakresu gospodarki przestrzennej oraz przepisami Konstytucji RP. Fakt nadania gminie władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu nie stoi jednocześnie w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych. Władztwo planistyczne nie może tym samym stanowić legitymacji do nieograniczonej swobody w działaniach planistycznych, bowiem organy gminy w tych czynnościach muszą uwzględniać obowiązujące przepisy prawa, co wynika z art. 7 Konstytucji RP.
Skarżący zarzucili, że aktualne zapisy planu w zakresie przeznaczenia części działki nr [...] pod tereny zieleni urządzonej i tereny wód powierzchniowych zostały dokonane z przekroczeniem ww. władztwa, gdyż w sposób nadmierny – w stosunku do uprzednio obowiązujących regulacji planistycznych – ograniczają prawo do zabudowy działki oraz korzystania z wód i prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej z wykorzystaniem stawu.
W tym zakresie po pierwsze wyjaśnić trzeba, że działka skarżących nr [...] ma powierzchnię około 3 hektarów, czyli 30.000 m2. W uprzednio obowiązującym planie miejscowym tereny tej działki wyłączone z zabudowy obejmowały powierzchnię
2.444 m2 - dotyczyło to terenów KDW (drogi wewnętrzne) i linii zabudowy. W aktualnym planie powierzchnia wyłączona z zabudowy obejmuje tylko 1.900 m2 i ogranicza się wyłącznie do terenów zieleni urządzonej i wód powierzchniowych. Wynika to zarówno z części tekstowej planu, jak i jego rysunku, na którym nie oznaczono terenów KDW, które znajdują się w planie z 2006 r. Wbrew więc twierdzeniom skarżących, obszar wyłączenia nie został powiększony w stosunku do uprzednio obowiązujących regulacji planistycznych, a pomniejszony. Dlatego też nie można uznać, jak chcą tego skarżący, że z tego powodu uchwalony plan w sposób nadmierny – w stosunku do uprzedniego planu – ograniczył ich uprawnienia właścicielskie, z przekroczeniem władztwa planistycznego.
Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący nie zamierzają dokonać podziału działki celem sprzedaży, ani wydzielać na jej terenie dróg wewnętrznych dla racjonalnego jej zagospodarowania, co uważają za argumentację wskazującą, że obecny plan - poprzez usunięcie z terenu działki przeznaczenia KDW, wcale nie jest korzystniejszy, gdyż zapisy planu z 2006 r. - przewidujące takie przeznaczenie, nie miały dla nich znaczenia ze względu na brak planów sprzedażowych i podziałowych. Aktualnie bowiem, wobec braku wyznaczenia na działce terenów przeznaczonych pod drogi wewnętrzne, których liczba oraz lokalizacja była wcześniej ustalona planistycznie, skarżący dysponują większą swobodą w potencjalnym podziale działki i wyznaczeniu takich dróg. Nie są oni bowiem ograniczeni co do przebiegu tych dróg, ani ich ilością, a więc rzeczywiście ewentualna powierzchnia wydzielonych na ich wniosek dróg wewnętrznych może być mniejsza niż zakładał plan z 2006 r. W tej właśnie swobodzie i możliwości mniejszego uszczuplenia powierzchni działki na teren dróg wewnętrznych należy upatrywać bardziej korzystnych skutków planu z 2022 r.
Należy też zauważyć, że przeznaczenie części powierzchni działki pod tereny zieleni urządzonej i pod wody powierzchniowe, nie stanowi wywłaszczenia tych terenów i odebrania skarżącym ich własności oraz uczynienie ich terenami publicznymi. Zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 6 lit. e planu miejscowego, w planie przewidziano tereny zieleni "urządzonej". Także zaskarżony zapis § 11 pkt 1 uchwały stanowi o zieleni "urządzonej". W żadnym miejscu plan nie posługuje się zwrotem "publiczny", który należy rozumieć jako teren ogólnodostępny, a więc wykluczający wyłączny do niego dostęp przez właściciela. W rozporządzeniu w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu w załączniku nr 1 wskazano podstawowe barwne oznaczenia graficzne i literowe dotyczące przeznaczenia terenów, które należy stosować na projekcie rysunku planu miejscowego. W pozycji 5.3 wskazano tereny zieleni "urządzonej" – parki, ogrody, zieleń towarzyszącą obiektom budowlanych, zieleńce, arbortea, alpinaria, grodziska, kurhany, zabytkowe fortyfikacje. Reasumując, należy stwierdzić, że tereny ZP i WS nie stanowią terenów publicznych, rozumianych jako obszar o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, poprawy jakości ich życia i sprzyjający nawiązywaniu kontaktów społecznych ze względu na jego położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, określony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (art. 2 pkt 6 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalania planu).
Jak wynika z akt planistycznych i wyjaśnień Rady, teren zieleni urządzonej (10 ZP) stanowić ma funkcję towarzyszącą przyszłej zabudowie mieszkaniowej - przewidzianej na działce skarżących, która w przewarzającej części została przeznaczona w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (vide k. 14 akt sądowych). Otacza on poza tym istniejący na działce skarżących staw (teren 11WS), tw3orząc z nim spójną całość. Wprawdzie skarżący deklarują, że aktualnie działka nie jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe i nie planują wykorzystywać jej na te cele, lecz skoro plan przewiduje dla niej przeznaczenie mieszkaniowe, to możliwe jest przeznaczenie części terenu działki na zieleń urządzoną, która zgodnie z pozycją 5.3. rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu oznacza m.in. zieleń towarzyszącą obiektom budowlanym. Co więcej, takie przeznaczenie, podobnie jak w przypadku stawu, wprost uwzględnia uwarunkowania zastane na działce – skarżący nie zaprzeczają bowiem, że zieleń istnieje na wskazanym obszarze.
Odnośnie zaś zapisów uchwały dotyczących terenu 11 WS (wody powierzchniowe) należy podkreślić, że przede wszystkim te zapisy planu wprost uwzględniają uwarunkowania zastane na działce skarżących – istniejący staw i sankcjonują ten sposób wykorzystywania części działki w planie. Ponadto, wbrew przekonaniu skarżących, również te zapisy planu nie świadczą o przeznaczeniu tej części działki na teren publiczny. Co za tym idzie, takie przeznaczenie nie świadczy też o wywłaszczeniu praw właścicielskich skarżących (co zarzucają w skardze). Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 214 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087), dalej jako "Prawo wodne", śródlądowe wody stojące, woda w rowie oraz woda w stawie, który nie jest napełniany w ramach usług wodnych, ale wyłącznie wodami opadowymi lub roztopowymi lub wodami gruntowymi, znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej, stanowią własność właściciela tej nieruchomości. W ocenie Sądu woda w stawie znajdującym się na terenie działki skarżących, oznaczonym w planie jako teren 11 WS, spełnia powyższe kryteria, zatem również ona stanowi własność właściciela działki, tak jak i ziemia pod nią. Staw taki stanowi przy tym urządzenie wodne (art. 16 pkt 65 lit. c Prawa wodnego), które jednak nadal jest własnością właściciela gruntu, na którym jest urządzone. Powyższe uregulowania prawa powszechnego, jak i uchwalone prawo miejscowe, nie stoją zatem na przeszkodzie do korzystania przez skarżących z wody w stawie znajdującym się na działce nr [...] i nie stoją na przeszkodzie wykorzystywaniu tych wód do prowadzonej przez skarżących działalności rolniczej.
Z powyższego wynika więc, że uprawnienia właścicielskie skarżących w żaden sposób nie zostały uszczuplone na skutek przeznaczenia terenu stawu pod wody powierzchniowe, jak również plan nie ograniczył dotychczasowego sposobu korzystania z tego stawu przez skarżących.
Sąd zauważa też, że sami skarżący wskazywali, że to m.in. racjonalna gospodarka wodami opadowymi spowodowała zlokalizowanie na ich nieruchomości stawu, a dla Rady stanowiła asumpt do planistycznego uregulowania przeznaczenia tego obszaru, uwzględniającego stan zastany nieruchomości, jak i konieczność wzięcia pod uwagę przy sporządzaniu planu wymagań ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami. W odniesieniu do spornej działki oznaczało to racjonalną gospodarkę wodą znajdującą się w stawie, który – zbierając część wód opadowych z terenów sąsiednich, pomaga chronić je przed zalaniami. Zapewnienie odpowiedniej powierzchni terenów chłonnych jest jednym z celów właściwej gospodarki wodami. Dlatego Sąd uwzględnił argumentację organu, który wskazywał na tę rolę stawu i ustanowionej wokół niego zieleni (10 ZP) w zapobieganiu podtopieniom terenów sąsiednich. Zezwolenie na zabudowanie tego obszaru, objęcie go również oznaczeniem 1MN lub innym bez zakazu zabudowy, doprowadziłoby do sytuacji, w której zalegająca woda znalazłaby ujście w innych kierunkach, w tym na działki sąsiednie. Uchwalając zaskarżony plan organ uchwałodawczy musiał zatem wyważyć zarówno interesy skarżących, jak i ochrony środowiska – gospodarowania wodami, oraz interesy innych właścicieli działek sąsiednich, co - zdaniem Sądu - udało mu się poprzez wprowadzenie omawianych regulacji planistycznych.
Co więcej, odczytywane łącznie ustalenia zapisów § 11 i 12 planu, przewidujące teren wód powierzchniowych z zakazem zabudowy i otaczający go teren zieleni urządzonej, również z zakazem zabudowy, stanowią także o zabezpieczeniu działki skarżących w zakresie gospodarki wodnej. W piśmie procesowym z dnia 25 czerwca 2024 r. skarżący wskazują, że brak jest w planie uregulowań zapewniających bezpieczeństwo ich działki przed nadmiernym gromadzeniem się wód na jej terenie i zalewaniem, tymczasem to właśnie usankcjonowanie zbiornika wodnego i otoczenie go terenem zieleni, a zatem terenem chłonnym biologicznie, zapewnia bezpieczeństwo pozostałego obszaru działki, w szczególności przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową i ogranicza możliwość zalania, podtopienia tego obszaru.
Nie mają też racji skarżący wskazując na sprzeczność zapisów § 11 i § 12 z ustaleniami Studium, które przewiduje dla działki dominująca funkcję mieszkaniową - zabudowa jednorodzinna i nie przewidywało na działce skarżących terenów zieleni urządzonej i wód powierzchniowych. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że dla przyjęcia zaskarżonych ustaleń planu nie było konieczne wskazanie w Studium na działce skarżących terenów zieleni urządzonej i wód powierzchniowych. Brak takiego wskazania nie wyklucza tych rozwiązań planistycznych, gdyż możliwe jest wyznaczenie w planie na terenach przeznaczonych w studium głównie pod mieszkalnictwo także terenów o funkcjach towarzyszących tej funkcji głównej, czyli np. przeznaczonych pod zbiorniki i inne urządzenia wodne, czy też po9d zieleń urządzoną. Przy czym jeszcze raz warto podkreślić, że ustanowione na działce nr [...] tereny zieleni urządzonej i wód powierzchniowych nie są terenami publicznymi, lecz nadal pozostają własnością prywatną. W Studium na obszarze objętym przedmiotowym planem przewidziano kierunek rozwoju, jako teren o dominującej funkcji mieszkaniowej oraz tereny łąk i upraw rolnych, natomiast w planie miejscowym, w ramach danego kierunku, uszczegółowiono funkcje towarzyszące funkcji podstawowej, w tym ustalono treny zieleni.
Wobec tego Sąd uznał zarzut braku zgodności zapisów § 11 i § 12 planu w zaskarżonym zakresie ze Studium za niezasadny.
W piśmie procesowym skarżący zarzucają też, że organ nie precyzuje, czy i w jaki sposób zamiera zrealizować na ich działce zbiornik retencyjny, odnośnie którego przywołuje zapisy Studium, zaś sam plan nie wskazuje na lokalizację takiego zbiornika na działce nr [...]. Odnosząc się do tego jeszcze raz podkreślić należy, że organ planistyczny nie przewidział na terenie działki skarżących terenu publicznego w postaci zbiornika wodnego, a tym bardziej nie przewidział publicznego zbiornika retencyjnego i wniosku tego nie zmienia fakt powołania się w odpowiedzi na skargę treści Studium, zgodnie z którym na rysunku Studium wskazano orientacyjnie lokalizację zbiorników retencyjnych, których lokalizację należy uszczegółowić w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowym planie, w żadnym miejscu, organ uchwałodawczy nie wskazał na przeznaczenie retencyjne stawu znajdującego się na spornej działce – takie oznaczenie nie znalazło się ani w części tekstowej, ani graficznej planu. Natomiast powołana treść Studium na znaczenie o tyle, że służy poparciu tezy Rady, iż teren wód powierzchniowych na działce nr [...] nie stanowi terenu publicznego, w szczególności nie stanowi o realizacji wyznaczenia w planie przewidzianych w Studium zbiorników retencyjnych.
Z tych względów też nie sposób za zasadne uznać zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p., poprzez brak określenia wymagań wynikających z kształtowania przestrzeni publicznych, gdyż zapisu § 11 i § 12 planu takich terenów nie statuują – zarówno teren 11WS, jak i 10 ZP, nadal pozostają terenami prywatnymi i realizują funkcje prywatne, nie odejmując tym samym skarżącym prawa własności.
Reasumując całość rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone skargą przepisy § 11 pkt 1 i 2 oraz § 12 pkt 1 i 2 planu miejscowego z dnia 2 czerwca 2022 r. dla części północnej obrębu M., gmina K., nie zawierają takich naruszeń, których stopień istotności uzasadniałby ich wyeliminowanie z obrotu prawnego i oceny tej nie zmieniły zarzuty podniesione w skardze oraz piśmie procesowym z dnia 25 czerwca 2024 r. Przede wszystkim Sąd nie dopatrzył się naruszeń w zakresie procedury uchwalania planu, jak też jego zasad, w szczególności zaś uchwalenie regulacji dotyczących przeznaczenia nieznacznej części działki skarżących pod zieleń urządzoną i pod tereny wód powierzchniowych z zakazem zabudowy nie nastąpiło z przekroczeniem władztwa planistycznego i zasady proporcjonalności. Organ uchwałodawczy nie dopuścił się więc naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 31 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP, ani naruszenia art. 1 ust. 3 u.p.z.p. Przyjęte ustalenia nie naruszają też wymogów art. 15 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p., gdyż przepis ten nie miał zastosowania do terenów 11WS i 10 ZP. Rada nie dopuściła się też naruszenia art. 20 ust. 1 u.p.z.p., gdyż zakwestionowane zapisy nie stoją w sprzeczności z ustaleniami Studium dla tego terenu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło