II SA/Gd 152/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-06-07
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz, Stanisław Nowakowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy dotyczącej zezwolenia na usunięcie drzew, w szczególności w zakresie godzin zacienienia działki, wieku drzew oraz ich lokalizacji, a także czy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i rozważyły wszystkie dostępne środki prawne?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Ustalenia dotyczące godzin zacienienia działki, wieku drzew oraz ich lokalizacji budziły wątpliwości, a opinia biegłego nie została w pełni zweryfikowana. Ponadto, organy nie rozważyły możliwości uzależnienia zezwolenia od przeniesienia drzew lub zastąpienia ich innymi, co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Skarżący A. K. wystąpił o zezwolenie na wycięcie siedmiu drzew iglastych, argumentując, że powodują one zacienienie jego nieruchomości. Burmistrz Miasta odmówił wydania zezwolenia, a następnie po uchyleniu tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponownie odmówił, wskazując na dobry stan drzew, ich lokalizację przy parku krajobrazowym oraz ograniczone zacienienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Burmistrza w mocy, uznając wniosek za niezasadny. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących ochrony przyrody oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Protokolant Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 6 stycznia 2005 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew z terenu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 4 czerwca 2004 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A. K. pismem z dnia 4 sierpnia 2003 roku zwrócił się do Burmistrza Miasta o wyrażenie zgody na wycięcie siedmiu drzew iglastych, rosnących przy południowej granicy jego działki, położonej w R. przy ul. [...].
W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż drzewa, rosnące na terenie należącej do niego działki (2 szt.) oraz na terenie gminy - działka nr [...](5 szt.), powodują zacienienie jego nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym. Podał także, iż cześć rekreacyjna jego działki zacieniona jest również przez dwukondygnacyjne, podpiwniczone budynki szeregowe, wybudowane na sąsiedniej działce. W tej sytuacji czas nasłonecznienia działki po stronie południowo - zachodniej i domu został bardzo ograniczony. Wnioskodawca stwierdził nadto, iż wszystkie drzewa, których dotyczy wniosek, nie stanowią części lasu i są w złej kondycji. Zaproponował także, iż w miejsce wyciętych drzew posadzi niskie krzewy iglaste.
Decyzją z dnia 29 sierpnia 2003 roku, nr [...], Burmistrz Miasta odmówił wydania zgody na wycinkę ww. drzew.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 marca 2004 roku, nr [...], wydaną w postępowaniu odwoławczym, uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż organ I instancji nie umożliwił wnioskodawcy udziału w całym postępowaniu, nie powiadomił go o przeprowadzeniu wizji w terenie, nie ustalił wieku przedmiotowych drzew i nie ustalił czy drzewa faktycznie zacieniają działkę.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz Miasta decyzją z dnia 4 czerwca 2004 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 47 e ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 roku, nr 99, poz. 1079 ze zm.), nie zezwolił A. K. na wycinkę:
▪ 2 sztuk sosny o obwodach pni wynoszących: 1- 118cm i 2 - 68cm mierzonych na wysokości 130cm, z działki położonej przy ul. [...], oznaczonych numerami 1 i 2 na mapce stanowiącej załącznik do decyzji,
▪ 5 sztuk sosny o obwodach pni: 1 - 90cm, 2 - 92cm, 3 - 92cm, 4 - 80cm,
5 - 107cm, 90cm, z działki gminnej przy ul. [...] w R. (ozn. geod. 387/11 obr. 19), oznaczonych numerami 3, 4, 5, 6, 7 na mapce stanowiącej załącznik do decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż według opinii biegłej, drzewa są w dobrym stanie zdrowotnym, rosną na skraju najdalej wysuniętej, zwartej otuliny miasta i T. Parku Krajobrazowego, a ich obwody wskazują, iż osiągnęły wiek około 50 - 60 lat, a wiec na ich wycinkę wnioskodawca musi uzyskać zgodę organu.
Organ wskazał także, iż zacienienie części należącej do wnioskodawcy działki, na które ten się powołuje, spowodowane jest przez usytuowany na sąsiedniej działce budynek zrealizowany w zabudowie szeregowej, natomiast drzewa zacieniają rekreacyjną strefę działki wnioskodawcy przez niewielką część dnia - w okresie wiosny i jesieni od godz. 14.00 do 15.00, a w okresie lata od 16.00 do 17.00.
Organ stwierdził nadto, iż w umowie dzierżawy dotyczącej działki nr [...], zawartej we wrześniu 2003 roku pomiędzy Gminą a wnioskodawcą (obowiązującej do 21 września 2004 roku), § 3 pkt 2 zabrania dzierżawcy wycinania drzewostanu, jeżeli nie zajdzie taka potrzeba. W ocenie organu potrzeba taka może wynikać np. z zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
W odwołanie od powyższej decyzji A. K. wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem. Skarżący zarzucił zaskarżanej decyzji naruszenie zasad postępowania poprzez błędną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także naruszenie prawa materialnego - poprzez błędne zastosowanie art. 47 e ust 2 ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody.
W uzasadnieniu stwierdził, iż przepisy ustawy o ochronie przyrody dotyczące zgody właściwego organu na wycięcie drzew mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organ administracji musi samodzielnie określić, czy wskazane przez wnioskodawcę argumenty uzasadniają wycinkę drzew. Zdaniem skarżącego organ winien uwzględnić jego argumenty związane m.in. z wybudowaniem sąsiedniego domu od strony zachodniej jego posesji, który w sposób radykalny wpłynął na zacienienie jego posesji, zmianę stosunków wodno - gruntowych spowodowanych tą budową, a także fakt istotnego zacienienia posesji skarżącego. W ocenie odwołującego się jedynym skutecznym sposobem przywrócenia prawidłowego nasłonecznienia działki skarżącego jest wycinka drzew, trudno bowiem przyjąć aby wyjściem z sytuacji była rozbiórka sąsiedniego domu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 6 stycznia 2005 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art.47 e ust. 1 i 2 i art. 47 a ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż analizując treść opinii dendrologicznej doszło do wniosku, że wniosek odwołującego się o udzielenie mu zezwolenia na wycięcie wskazanych przezeń drzew jest niezasadny. Zacienienie części nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy spowodowane jest bowiem nie przez rosnące w sąsiedztwie drzewa ale głównie przez posadowiony na sąsiedniej działce budynek mieszkalny. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku strony tym bardziej, że drzewa są w dobrej kondycji zdrowotnej i stanowią część leśnej otuliny miasta i T. Parku Krajobrazowego, który pozostaje pod szczególną ochroną na podstawie Rozporządzenia Wojewody Gdańskiego z dnia 8 listopada 1994 roku, zmienionego Rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego z dnia 3 września 1998 roku.
Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wskazało, iż uznaniowy charakter decyzji w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew nie może oznaczać, że każde żądanie strony powinno być spełnione, bo wówczas nie byłoby uznania administracyjnego, ale obowiązek. Uznanie w takiej sprawie polegać winno na rozpoznaniu argumentów przemawiających za udzieleniem zezwolenia na wycięcie drzew jak i przeciwko takiemu zezwoleniu i w niniejszej sprawie argumenty przeciwko udzieleniu zezwolenia są bardziej ważkie od argumentów przestawionych przez wnioskodawcę. Za nietrafny argument Kolegium uznało powoływanie się skarżącego na niewłaściwe usytuowanie budynku na sąsiedniej działce, powodujące zacienienie działki wnioskodawcy i żądanie w związku z tym wydania przedmiotowego zezwolenia. W ocenie Kolegium rekompensatą za takie usytuowanie budynku nie może być wycięcie drzew, które nie powodują istotnego zacienienia.
W skardze na powyższą decyzję A. K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza:
▪ słuszny interes skarżącego;
▪ przepisy prawa materialnego - art. 47e ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,
▪ przepisy prawa procesowego – art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nie wyczerpujące zebranie i wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego; art. 81 k.p.a. - poprzez nie danie możność skarżącemu wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów; art. 7 k.p.a. - poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, iż przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie wzięto pod uwagę pełnej dyspozycji przepisu art. 47 e ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody, z którego wynika, iż organ może uzależnić udzielenie zezwolenia od przeniesienia drzew lub krzewów we wskazane przez siebie miejsce albo zastąpienia drzew lub krzewów przewidzianych do usunięcia innymi drzewami lub krzewami.
Skarżący wskazał także, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie wziął pod uwagę, że skarżący na swojej posesji dokonuje regularnych nasadzeń drzew i krzewów, zwiększając przy tym zasoby przyrody. Nie jest więc osobą, która nie kierując się przepisami ustawy o ochronie przyrody, nie bierze pod uwagę celów jakie ustawa ta wyznacza.
W ocenie skarżącego nic nie stoi na przeszkodzie aby organ - wydając zgodę na wycięcie drzew nakazał mu nasadzenie nowych drzew w miejscu, w którym nie będą one zacieniały części rekreacyjnej jego posesji i czyniły korzystanie z niej w okresie wiosenno - letnim praktycznie niemożliwym. W takiej sytuacji zostałby pogodzony słuszny interes skarżącego z zachowaniem liczebnie nie zmienionego drzewostanu. Z uzasadnień decyzji obu organów wynika jednak, iż organy takiej możliwości nawet nie rozważyły.
Nadto skarżący zarzucił, iż organy ustaliły stan faktyczny wadliwie, w szczególności nie dokonały wnikliwych ustaleń co do godzin, w czasie których wiosną, latem i jesienią drzewa powodują zacienienie, przyjmując w uzasadnieniach decyzji w sposób dowolny, iż nie jest ono istotne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 stycznia 2005 roku oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta z dnia 4 czerwca 2004 roku zostały wydane na podstawie art. 47 e ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 roku, nr 99, poz. 1079 ze zm.).
Organy zasadnie zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ww. ustawy, ponieważ zgodnie z treścią art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (tzn. przed dniem 1 maja 2004 roku), a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z treścią art. 47 e ust. 2 ustawy o ochronie przyrody z 1991 roku usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić za zezwoleniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wydanym na wniosek władającego nieruchomością, z tym że organ może uzależnić udzielenie zezwolenia od przeniesienia drzew lub krzewów we wskazane przez siebie miejsce albo zastąpienia drzew lub krzewów przewidzianych do usunięcia innymi drzewami lub krzewami. Zezwolenie nie jest wymagane gdy wycinka ma dotyczyć (art. 47 ust. 4 cyt. ustawy):
1) drzew i krzewów owocowych, z wyłączeniem nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków,
2) drzew i krzewów sadzonych na plantacjach,
3) drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat,
4) drzew i krzewów stanowiących przeszkody lotnicze.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji (utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją) zostały oparte na ustaleniach organów, zgodnie z którymi drzewa, których dotyczy wniosek skarżącego, są w dobrym stanie zdrowotnym, rosną na skraju najdalej wysuniętej zwartej otuliny miasta i T. Parku Krajobrazowego, a ich obwody wskazują, iż osiągnęły wiek około 50 - 60 lat, a wiec na ich wycinkę wnioskodawca musi uzyskać zgodę organu.
Organy uznały także za udowodnione, iż zacienienie części należącej do wnioskodawcy działki, na które ten się powołuje, spowodowane jest przez usytuowany na sąsiedniej działce budynek zrealizowany w zabudowie szeregowej, natomiast drzewa zacieniają rekreacyjną strefę działki wnioskodawcy przez niewielką część dnia - wiosną i jesienią od godz. 14.00 do 15.00, a latem od 16.00 do 17.00.
W ocenie Sądu powyższe ustalenia organów budzą uzasadnione wątpliwości, zwłaszcza co do przyjętego czasu zacienienia działki skarżącego.
Jak wynika bowiem z treści protokołu oględzin z dnia 21 kwietnia 2004 roku skarżący oświadczył podczas tych oględzin, iż "zacienienie garażu i części tarasu wiosną następuje od godziny 14.00 – 15.00, a latem od 16.00 – 17.00". Zdaniem Sądu z tego oświadczenia wynika, iż zacienienie zaczyna się w godzinach wskazanych przez skarżącego i trwa do wieczora.
W opinii dendrologa stwierdzono, iż "taras w części zwanej reprezentacyjną jest w pełni nasłoneczniony przez cały rok, a w części zwanej przez właścicieli rekreacyjną od strony południowo – zachodniej jest zacieniony przez krótką część dnia: w okresie wiosny i jesieni w godzinach od 14.00 - 15.00, a w okresie lata od 16.00 do 17.00".
Natomiast w uzasadnieniach decyzji obu organów znalazło się stwierdzenie, iż "działka w części reprezentacyjnej jest nasłoneczniana przez cały rok, a część rekreacyjna zacieniona jest przez drzewa przez krótką część dnia - wiosną i jesienią od godz. 14.00 do 15.00, a latem od 16.00 do 17.00."
W ocenie Sądu powyższe ustalenia organów nie wynikają z treści wskazanych powyżej dowodów, które były jedynymi dowodami przeprowadzonymi w niniejszej sprawie. Co za tym idzie zasadny jest zarzut skargi, zgodnie z którym organy przyjęły dowolnie godziny zacienienia działki skarżącego i nie poczyniły w tym zakresie należytych ustaleń.
Sąd miał przy tym na uwadze, iż osoba sporządzająca opinię w niniejszej sprawie, dotyczącą również zacienienia działki skarżącego, była specjalistą w dziedzinie dendrologii tj. nauki o drzewach i krzewach. Organy nie wyjaśniły dlaczego posłużyły się biegłym z tej dziadziny również dla ustalenia w jakich godzinach działka skarżącego jest zacieniana, a sporządzający opinię dendrolog w żaden sposób nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, iż działka skarżącego jest zacieniana w godzinach wskazanych w opinii.
Sąd zauważył nadto, iż treść opinii, podobnie jak oświadczenia skarżącego, także różni się od ustaleń organów wskazanych w uzasadnieniach decyzji. Organy przyjęły bowiem, iż część rekreacyjna działki zacieniona jest przez drzewa przez krótką część dnia - wiosną i jesienią od godz. 14.00 do 15.00, a latem od 16.00 do 17.00, natomiast z opinii nie wynika w sposób jednoznaczny czy biegła przyjęła, że działka w okresie wiosny i jesieni jest zacieniana w godzinach od 14.00 - 15.00 do wieczora, czy też w godzinach od 14.00 do 15.00.
Opinia sporządzona w niniejszej sprawie w ocenie Sądu budzi szereg zastrzeżeń. Brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów pozwalających zbadać czy biegła prawidłowo wskazała w niej obwody pni drzew. Dowodem tym nie może być protokół z dnia 12 sierpnia 2003 roku bowiem został on sporządzony bez wiedzy i udziału strony skarżącej. W aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że za wiedzą skarżącego biegła dokonała pomiarów obwodów drzew. Jest to o tyle istotne, iż wiek drzew ustala się na podstawie pierśnic (czyli średnic drzewa na wysokości 1,3m), a z kolei z treści art. 47 e ust. 4 ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody wynika, iż zezwolenie na wycinkę drzew nie jest wymagane gdy wiek drzew nie przekracza 5 lat. Trudno również uznać, iż obwody drzew były okolicznością niesporną w niniejszej sprawie bowiem na załączonym do wniosku skarżącego szkicu dane dotyczące obwodów drzew są zmieniane, poprawiane i w związku z tym nie sposób stwierdzić jakie obwody wg skarżącego miały przedmiotowe drzewa. Nadto w piśmie z dnia 12 maja 2004 roku skarżący zakwestionował wiek drzew ustalony przez biegłą.
Również zapis w opinii dotyczący tego, iż przedmiotowe drzewa rosną na skraju leśnej otuliny miasta i T. Parku Krajobrazowego, mimo, iż zakwestionowany przez skarżącego w ww. piśmie, nie został przez organy w żaden sposób zweryfikowany. Organ II instancji - pomimo braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających tę tezę, powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na tę okoliczność stwierdzając, iż drzewa stanowią część otuliny miasta i T. Parku Krajobrazowego, a więc pozostają pod szczególną ochroną.
Organ II instancji nadto nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do treści umowy dzierżawy łączącej skarżącego z Gminą, nie sposób więc stwierdzić czy organ badał jaki tytuł prawny przysługuje skarżącemu do działki gminnej nr [...] i czy Gminę ze skarżącym łączy nadal umowa dzierżawy ww. działki.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (tak Barbara Adamiak w: "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" B. Adamiak, J. Borkowski, CH Beck, Warszawa 2004 rok, str. 67).
Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z treści przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2000 roku, sygn. akt V SA 1816/00, LEX nr 77645, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2000 roku, sygn. akt V S.A. 948/00, LEX nr 50114). Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dowodów.
Mając na uwadze ww. przepisy organy rozpatrujące niniejszą sprawę winny podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w szczególności winny ustalić w sposób nie budzący wątpliwości w jakich godzinach drzewa ocieniają nieruchomość skarżącego, ich wiek oraz to czy drzewa stanowią część lasu, otuliny miasta lub Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. W tym celu winny dokonać weryfikacji opinii sporządzonej w niniejszej sprawie, mając na uwadze treść protokołu z wizji oraz pisma skarżącego z dnia 12 maja 2004 roku. Winny także - jeżeli było to konieczne
- z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu powyższych okoliczności.
Opinia dendrologiczna sporządzona w niniejszej sprawie, jak każdy inny dowód, podlega ocenie organów rozstrzygających sprawę i powinna być przez nie szczegółowo przeanalizowana. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, to bowiem organ administracji ostatecznie rozstrzyga sprawę. Zadaniem biegłego jest bowiem dostarczenie organowi orzekającemu wiadomości specjalnych (art. 84 § 1 k.p.a.) w celu ułatwienia należytej oceny zebranego w sprawie materiału, nie zaś rozstrzyganie sprawy za organ administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 1998 roku, IV SA 1656/96, Baza Orzeczeń LEX nr 43813).
Z tych względów Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za dowolne i przekraczające zasadę swobodnej oceny dowodów ustalenia faktyczne organów znajdujące wprawdzie pewne potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który jednakże nie został w pełni rozpatrzony. Sąd miał przy tym na uwadze, kierując się treścią 80 k.p.a., iż zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. W niniejszej sprawie wynikający z ww. przepisu obowiązek wnikliwego zbadania całokształtu materiału zgromadzonego w danej sprawie niewątpliwie nie został przez organy wypełniony.
Sąd miał przy tym także na uwadze, iż w uzasadnieniach obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji brak jest rozważań dotyczących możliwości udzielenia skarżącemu zezwolenia na usunięcie drzew uzależnionego od przeniesienia drzew lub krzewów we wskazane przez organ miejsce albo zastąpienia drzew lub krzewów przewidzianych do usunięcia innymi drzewami lub krzewami.
Jak słusznie wskazuje skarżący decyzja wydawana na podstawie art. 47 e ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody ma charakter uznaniowy, jednakże ustawodawca, pozostawiając uznaniu organów administracyjnych ocenę zaistnienia bądź nie, okoliczności uzasadniających udzielenie władającemu nieruchomością zezwolenia na usunięcie drzew, nie zwolnił ich od poprzedzenia wydanych decyzji wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i okoliczności występujących w sprawie, przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Zgodnie z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji i winna z niego wynikać ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach wydana decyzja uznaniowa mieści się w granicach uznania administracyjnego, pozostając poza zasięgiem zarzutu dowolności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2000 roku, sygn. akt I SA/Gd 668/98, Baza Orzeczeń LEX nr 47109 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2001 roku, sygn. akt I SA/Wr 239/99 oraz z dnia 3 września 1999 roku,
sygn. akt I SA/Lu 478/98, nie publ.).
Sąd miał także na uwadze, iż rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę lub jakie prawo zostało jej tą decyzją przyznawane. Obowiązek lub prawo powinny być wyrażone precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 1999 roku, IV SA 1418/97, LEX nr 47875). W ocenie Sądu również tego warunku nie spełnia utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją rozstrzygnięcie organu I instancji bowiem w sentencji decyzji z dnia 4 czerwca 2004 roku organ odsyła do załącznika – mapki, na której brak jest oznaczenia drzewa nr 7, wskazanego w decyzji. Trudno zresztą ocenić czy właśnie ta mapka, która wszyta jest do akt administracyjnych za decyzją organu I instancji stanowi załącznik, na który powołuje się organ w sentencji decyzji, bowiem brak jest na niej stosownej adnotacji opatrzonej podpisem i pieczęcią, wskazującej, iż jest to integralna część decyzji.
Jak wskazał słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 1999 roku (sygn. IV SA 1757/98, Baza Orzeczeń LEX nr 47867) załącznik graficzny do decyzji stanowi jej integralną część - musi więc odpowiadać takim samym wymogom jak decyzja. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. załącznik do decyzji powinien zatem zawierać stosowną adnotację opatrzoną podpisem i pieczęcią oraz wskazującą datę i numer decyzji, której stanowić ma integralną część.
Na marginesie powyższych rozważań Sąd stwierdził, iż zarzut skargi, zgodnie z którym prowadząc niniejsze postępowanie organy naruszyły zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, nie jest zasadny. Jak wynika bowiem z akt sprawy organ I instancji - przed wydaniem decyzji - przesłał skarżącemu kopię opinii dendrologicznej, umożliwiając skarżącemu wypowiedzenie się co do jej treści. Skarżący był również obecny podczas wizji przeprowadzonej w niniejszej sprawie w dniu 21 kwietnia 2004 roku, a innych dowodów w sprawie nie przeprowadzono.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż organy rozstrzygające niniejszą sprawę naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tych też przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta R.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku
z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji winien przede wszystkim ustalić czy wnioskodawca jest podmiotem władającym nieruchomościami, na których znajdują się drzewa stanowiące przedmiot niniejszego postępowania, a w szczególności zbadać czy ma on tytuł prawny do działki nr 387/11, a następnie rozstrzygnąć niniejszą sprawę - mając na uwadze przepisy art. 7 i 77 k.p.a., wskazania Sądu zawarte w treści przedmiotowego uzasadnienia oraz treść art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło