II SA/Gd 180/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-06-11

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata)?
Ratio decidendi
Decyzja organu administracji publicznej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicatae, zasadnicze znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw, tj. tożsamość podmiotu, przedmiotu sprawy oraz stanu prawnego i faktycznego. W przypadku stwierdzenia takiej wady, sąd administracyjny stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. i S. S. domagali się zmiany decyzji o warunkach zabudowy z 2009 r. w zakresie sposobu odprowadzania ścieków. Po odmowie zmiany przez Burmistrza i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący ponownie wystąpili o zmianę decyzji. Burmistrz wydał decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy, którą SKO utrzymało w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustaw o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, wskazując na brak faktycznej możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 stycznia 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z dnia 20 listopada 2013 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej warunków zabudowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza z dnia 20 listopada 2013 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących M. S. i S. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 19 czerwca 2009 r. Burmistrz Miasta ustalił na wniosek M. i S. S. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zagrody rolnej składającej się z budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo – inwentarskiego położonej na działce nr [...] w M., gm. B.. W dniu 19 kwietnia 2013 r. M. i S. S. wystąpili do Burmistrza o zmianę decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. w taki sposób, aby w miejsce ustaleń "odprowadzanie ścieków: do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, zgodnie z warunkami technicznymi uzyskanymi od zarządcy sieci Wodociągów Miejskich w B." zostało zapisane: "odprowadzenie ścieków: do projektowanego szczelnego zbiornika na ścieki". W toku postępowania wnioskodawcy wyjaśnili, że ekonomicznie nieuzasadnione jest przyłączanie inwestycji do istniejącej sieci kanalizacji, gdyż wymaga to od nich budowy na własny koszt przepompowni ścieków oraz około przyłącza długości 200 mb., nie posiadają natomiast środków na poniesienie tych kosztów. Decyzją z 3 czerwca 2013 r. Burmistrz odmówił zmiany decyzji o warunkach zabudowy z 18 czerwca 2009 r. określającej sposób realizacji inwestycji na działce nr [...] w M.. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i S. S.. Decyzją z 24 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza o odmowie zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji na działce nr 11/1 w M.. Wnioskiem z 4 października 2013 r. M. i S. S. ponownie zwrócili się o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji o warunkach zabudowy z 19 czerwca 2009 r. w zakresie odprowadzenia ścieków sanitarnych. Wskazali, że w ramach budowy zagrody rolnej, składającej się z budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo inwentarskiego, planują odprowadzenie ścieków sanitarnych do przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym, a nie do sieci kanalizacji sanitarnej jak wskazują zapisy decyzji. Decyzją z 20 listopada 2013 r. Burmistrz wydał decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zagrody rolnej składającej się z budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo – inwentarskiego położonej na działce nr [...] w M., gm. B.. M. i S. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 9 stycznia 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli M. i S. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Burmistrza. Skarżący wskazali na naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 6 – 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a.. W uzasadnieniu podkreślili, że ich nieruchomość jest oddalona od krańcowego odcinka istniejącej sieci kanalizacyjnej o około 200 m. Powoduje to, że nie mają oni faktycznej możliwości podłączenia własnej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwanej w dalszej części również: "p.p.s.a."), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Skarga okazała się zasadna bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały dotknięte wadą powodującą ich nieważność. Poddana kontroli Sądu w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza zostały wydane wskutek wniosku M. i S. S. o zmianę decyzji Burmistrza z 19 czerwca 2009 r. ustalającej na wniosek M. i S. S. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zagrody rolnej składającej się z budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo – inwentarskiego położonej na działce nr [...] w M., gm. B.. Skarżący w dniu 19 kwietnia 2013 r. i 4 października 2013 r. wnieśli do organu I instancji wnioski o zmianę w przedmiotowej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. zapisu dotyczącego sposobu odprowadzania ścieków z planowanej inwestycji. W ocenie Sądu w sprawie zostały wydane dwukrotnie rozstrzygnięcia w tej samej sprawie, przy czym rozstrzygnięcia wydane wskutek wniosku z 19 kwietnia 2013 r. ostatecznie załatwiły sprawę. Decyzja organu administracji publicznej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, jest bowiem dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Zgodnie z cyt. przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicatae, zasadnicze znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. "Istotnym jest, że, aby zaistniała tożsamość sprawy, konieczne jest, aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego, jak i faktycznego" (por. wyrok NSA z dnia 9.06.2010 r., sygn. akt II OSK 931/09). Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Bezsporne jest, że oba postępowania toczyły się między tymi samymi stronami, oba wnioski dotyczyły zmiany w trybie art. 155 k.p.a. tego samego zapisu w decyzji oraz odnosiły się do tej samej decyzji ostatecznej z 19 czerwca 2009 r. i zostały wydane w tym samym stanie prawnym. Nie ma znaczenia, że drugi wniosek został dodatkowo uzasadniony poprzez wyliczenie kosztów planowanej nieruchomości skarżących istniejącej kanalizacji sanitarnej. Nie ulega wątpliwości, że wydając kolejny raz decyzję merytoryczną w przedmiotowej sprawie rozpoznano sprawę rozstrzygniętą już uprzednio inną decyzją, naruszając tym samym powagę rzeczy osądzonej i wyczerpując w ten sposób znamiona określone w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligowało to Sąd to stwierdzenia nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Na marginesie wskazać należy na nieprawidłowość treści rozstrzygnięcia decyzji Burmistrza z 20 listopada 2013 r.. Orzekając o odmowie ustalenia warunków zabudowy organ nie orzekł w przedmiocie wniosku skarżących, który dotyczył zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a.. Prawidłowo brzmiące rozstrzygnięcie powinno brzmieć "zmienia lub odmawia zmiany decyzji". Ponadto odnosząc się do warunku zgody wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a w to znajdująca się w aktach zgoda "na zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe na działce nr [...] należącej do M. i S. S." nie może być uznana za zgodę o której stanowi art. 155 k.p.a. Zgoda, o której stanowi przedmiotowy przepis powinna zostać udzielana na zmianę decyzji, a nie wykonanie konkretnych urządzeń.. Zatem prawidłowo udzielona zgoda przez strony powinna dotyczyć wyrażenia zgody na zmianę decyzji w punkcie dotyczącym odprowadzania ścieków. Na koniec wskazać trzeba, że z istoty kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika, iż stwierdzenie nieważności decyzji czyni zbędną potrzebę dokonania przez sąd merytorycznej oceny zarzutów zawartych we wniesionej przez stronę skardze (tak słusznie np. wyrok NSA z dnia 15.09.2011 r., II GSK 777/10, LEX nr 966211). W świetle przedstawionych wyżej wywodów zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia 20 listopada 2013 r. podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie po 200 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło