II SA/Gd 1893/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-03-25

Skład orzekający: Marek Gorski, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Retyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole, w tym odwołanie bez wypowiedzenia w trybie "szczególnie uzasadnionych przypadków", stanowi podstawę do stwierdzenia naruszenia prawa przez rozstrzygnięcie nadzorcze organu sprawującego nadzór?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odwołanie dyrektora szkoły bez wypowiedzenia w trybie "szczególnie uzasadnionych przypadków" wymagało ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, które nie mogło być odkładane w czasie. Ponieważ organ podjął uchwałę o odwołaniu po upływie roku od popełnienia przewinienia, istniała inna możliwość odwołania niż tryb natychmiastowy. Bezzasadne zwolnienia nauczycieli, sugestie dotyczące lokalizacji Gimnazjum czy zmiany organizacyjne sali gimnastycznej nie stanowiły dostatecznych przesłanek do natychmiastowego pozbawienia dyrektora stanowiska.
Stan faktyczny
Miasto i Gmina [...] zaskarżyło rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 4 maja 2001r., które stwierdziło naruszenie uchwały Zarządu Miasta i Gminy z dnia 15 marca 2001r. w sprawie odwołania bez wypowiedzenia dyrektora Szkoły. Wojewoda uznał, że uchwała rażąco narusza przepis art.38 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, ponieważ nie zachodziły "szczególnie uzasadnione przypadki" do odwołania dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Skarżąca gmina argumentowała, że działania dyrektora doprowadziły do utraty zaufania i naraziły gminę na koszty, a Wojewoda nie uzasadnił wyczerpująco naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Marek Gorski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Miasta i Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia 4 maja 2001r., nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora oddala skargę 3 II SA/Gd 1893/01 U z a s a d n i e n i e Rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda [...] stwierdził naruszenie uchwały nr [...] Zarządu Miasta i Gminy [...] z dnia 15 marca 2001r. w sprawie odwołania bez wypowiedzenia dyrektora Szkoły w [...]. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 13, poz.74 z 1996r. z późn. zm.). W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazywał, że przedmiotowa uchwała rażąco narusza przepis art.38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 67, poz.329 z 1996r. z późn. zm.). Przepis ten pozwala na odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Powinny zatem zachodzić szczególnie ważkie okoliczności, które nie pozwalają na pozostawienie nauczyciela na stanowisku dyrektora szkoły do końca roku szkolnego. Nie mogą one być mniej istotne niż te, które ustawodawca wskazał jako przyczyny natychmiastowego pozbawienia takiego stanowiska, jak na przykład ustalenie przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny negatywnej oceny pracy dyrektora (art. 38 pkt 1b ustawy o systemie oświaty). Rozpatrując czy wystąpiły szczególne przypadki Zarząd Miasta i Gminy [...] powinien posiłkować się przesłankami określonymi w art.52 Kodeksu pracy. Działania A. S. - dyrektora szkoły stanowiące podstawę do sformułowania zarzutów zawartych w uzasadnieniu do przedmiotowej uchwały nie poprzedzały bezpośrednio podjęcia uchwały o odwołaniu jej ze stanowiska dyrektora szkoły, a były odległe w czasie jak np. podjęcie decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy z trzema nauczycielkami powodujący zwiększenie wydatków budżetowych, które miało miejsce w maju 2000r., nadto na zwolnienie jednej z nauczycielek wyraził zgodę Przewodniczący Miasta i Gminy [...]. Zarzut samodzielnego przeznaczenia sali zastępczej do zajęć w.f. na sale lekcyjne nie znajduje uzasadnienia bowiem po interwencji organu prowadzącego zostały przywrócone poprzednie rozwiązania organizacyjne. Lokalizacja Gimnazjum w Szkole Podstawowej w [...] należy do właściwości Rady Miasta i Gminy, która nie jest związana opinią wyrażoną przez Dyrektora Szkoły. Rozstrzygnięcie to zaskarżyło Miasto i Gmina [...]. Wnosząc o jego uchylenie skarżący wskazuje na to, iż działania Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...] doprowadziły do utraty zaufania jako do osoby zarządzającej szkołą, która w myśl art.39 ust.1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty ponosi odpowiedzialność za prawidłowe wykorzystanie środków finansowych. Zwolnienie nauczycielek z naruszeniem art.20 ust.1 Karty Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz.19 z późn. zm.) naraziło Miasto i Gminę na poważne koszty związane z wypłaceniem odpraw trzem zwolnionym nauczycielom. Zarząd Miasta i Gminy wyraził istotnie zgodę na zwolnienie jednej z tych nauczycielek pod warunkiem, że decyzja ta będzie podjęta zgodnie z prawem. Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] nie uzasadnił w sposób wyczerpujący rażącego naruszenia prawa przez kontrolowaną uchwałę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kwestie związane z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole bez wypowiedzenia reguluje art.38 pkt 1 ustawy o systemie oświaty - publ. jak wyżej. Przepis art.38 pkt 2 tej ustawy stanowi, iż w przypadkach szczególnie uzasadnionych można odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego. Oznacza to, iż odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierownika bez wypowiedzenia może nastąpić tylko wyjątkowo. Z treści art.39 ustawy wynikają czynności jakie należy wykonać przed odwołaniem dyrektora. Przewinienia dające podstawę do odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia winny mieć charakter ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, a wyciągnięcie konsekwencji za takie przewinienie nie może być odkładane w czasie (analogicznie jak w przypadku art.52 K.p.). Z akt sprawy wynika, iż organ podjął uchwałę o odwołaniu dyrektora ze stanowiska bez wypowiedzenia dopiero po upływie roku od popełnienia przewinienia. W tej sytuacji istniała inna możliwość odwołania dyrektora szkoły ze stanowiska niż odwołanie bez wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym. Zgodzić się należy z Wojewodą [...], iż ani bezzasadne zwolnienie nauczycieli przez dyrektora, ani sugerowanie możliwości lokalizacji Gimnazjum w Szkole Podstawowej w [...], ani zmiany organizacyjne dotyczące wykorzystania sali zastępczej do zajęć wychowania fizycznego nie stanowiły dostatecznych przesłanek do natychmiastowego pozbawienia dyrektora szkoły stanowiska. W pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" stanowiącym podstawę odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1991r. o systemie oświaty nie mieści się każde naruszenie prawa. Zaniedbanie w zakresie gospodarki finansowej szkoły polegające na uchybieniu w zakresie rachunków nie stanowią "szczególnie uzasadnionych powodów" odwołaniu osoby z funkcji dyrektora szkoły w trybie art.38 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (patrz wyrok z 14 marca 1997r. w sprawie II SA/Wr 972/96 - OSS 1997/2/53). Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz.1270) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło