II SA/Gd 192/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Asystent Sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi C. G. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2011 r. o sygn. akt II SA/Gd 255/11 ze skargi C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji dotyczącej użytkowania wieczystego 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 255/11, 2. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2010 r., nr [...], 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej C. G. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga C. G. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2011 r. o sygn. akt II SA/Gd 255/11 została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 19 lutego 2008 r. skarżąca wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r. nr [...], mocą której utrzymano w mocy decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 31 stycznia 1963 r. nr [...] oraz uchylono decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 5 lutego 1968 r. nr [...] o oddaniu L. C. w użytkowanie wieczyste na 99 lat parceli położonej w G. przy ul. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 22 lipca 2010 r., oraz wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 21 grudnia 2010 r., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r., wskazując, że nie można domagać się skutecznie wszczęcia i prowadzenia tego postępowania, gdyż w obrocie prawnym pozostaje decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 31 października 1969 r., którą odmówiono już stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 27 czerwca 1969 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 255/11, oddalił skargę C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 grudnia 2010 r. wyjaśniając, że jeżeli już raz na żądanie uprawnionego podmiotu wszczęto postępowanie w trybie nadzwyczajnym i odmówiono stwierdzenia nieważności, co stało się w niniejszej sprawie na mocy decyzji z dnia 31 października 1969 r. wydanej przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej, to nie można ponownie domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby skarżący powoływał się na inne przyczyny nieważności. Organ prowadząc bowiem już raz postępowanie o stwierdzenie nieważności badał istnienie wszystkich wad określonych wówczas w art. 137 kpa, a obecnie w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 kpa. Skoro decyzją odmówił stwierdzenia nieważności oznacza, że takich wad nie stwierdził. Niedopuszczalne jest zatem ponowne badanie istnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1 – 7 kpa. We wniesionej w dniu 1 kwietnia 2015 r. skardze o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca wskazała, że decyzją z dnia 11 grudnia 2014 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 31 października 1969 r. Decyzja z dnia 11 grudnia 2014 r. stała się ostateczna w dniu 5 stycznia 2015 r. Zdaniem skarżącej wyeliminowanie w trybie nieważnościowym ze skutkiem ex tunc tzn. od chwili jej wydania decyzji z dnia 31 października 1969 r. należy kwalifikować jako nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania wyroku lecz nieznaną Sądowi, który wydał wyrok tj. podstawę wznowieniową, o której mowa w art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 273 § 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przepisu tego wynika, że podstawą wznowienia może być późniejsze (po wyroku) wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które miałyby wpływ na wynik sprawy, a które nie były znane stronom i sądowi w poprzednim postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2010 r. II OZ 250/10 stwierdził, że przesłanka, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. dotyczy takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w poprzednim postępowaniu, tj. przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, co oznacza istnienie związku przyczynowego między tymi okolicznościami lub środkami, a treścią prawomocnego orzeczenia, strona nie mogła z nich skorzystać, bo były jej nieznane, a przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zatem środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w tym przepisie. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić co do zasady, jednak w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze jej specyficzny charakter, bowiem przesłanka, na której skarżąca oparła żądanie wznowienia postępowania sądowego dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2011 r. II SA/Gd 255/11 jedyną okolicznością przesadzającą o oddaleniu skargi na decyzję organu o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r. i jedyną okolicznością wskazującą na prawidłowość kontrolowanej decyzji było istnienie w obrocie prawnym decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 31 października 1969 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z 27 czerwca 1969 r. Stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej, na co powołuje się skarżąca, jako na czynnik przesądzający o spełnieniu się przesłanek z art. 273 § 2 p.p.s.a., wywołuje skutek ex tunc. Decyzja z dnia 31 października 1969 r. jako nieważna od początku, nie mogła zatem wywoływać żadnego skutku prawnego, tj. uniemożliwiać wszczęcia postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 27 czerwca 1969 r. Nie mogła zatem być przeszkodą do uruchomienia postępowania nadzwyczajnego. Skutek stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 31 października 1969 r. ex tunc powoduje, że spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki przewidziane art. 273 § 2 p.p.s.a., na które wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej postanowieniu z dnia 9 czerwca 2010 r. II OZ 250/10. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FSK 1469/06 stwierdził, że fakt, iż nieważność orzeczenia, determinującego wynik pierwotnej sprawy, została stwierdzona po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia objętego żądaniem wznowienia postępowania sądowego nie przekreśla rozpatrywania takiego zdarzenia w kategorii podstaw wznowieniowych, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Jak podniesiono wyżej, decyzja z dnia 31 października 1969 r. była nieważna od początku, jednak w postępowaniu prowadzonym z wniosku skarżącej z dnia 19 lutego 2008 r. ani organy, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wady tej nie dostrzegły, choć uznały istnienie tej decyzji za przeszkodę do merytorycznego rozpoznawania wniosku. Tym bardziej na okoliczność nieważności tej decyzji nie mogła powołać się skarżąca. Skoro właściwy organ nieważność tę stwierdził, a chociaż miało to miejsce już po uprawomocnieniu się wyroku to ten fakt nie może stanowić przeszkody do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 31 października 1969 r. (mocą decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 grudnia 2014 r.) jest okolicznością faktyczną, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy a z której strona nie mogła skorzystać w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2011 r. To, że na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie wpływ miało dotknięte wadą nieważności inne orzeczenie, która to okoliczność ujawniła się dopiero po uprawomocnieniu się wyroku objętego przedmiotowym żądaniem, pozwala rozpatrywać takie zdarzenie w kategorii podstaw wznowieniowych, określonych przepisem art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. wyżej powołane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 1469/06 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r. o sygn.. akt I OSK 2068/11, a także co do wpływu stwierdzenia nieważności jednej decyzji w odniesieniu do drugiej wydanej w oparciu o nieważną – uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. w sprawie I OPS 2/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżąca zachowała termin o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Trzymiesięczny termin "dowiedzenia się o podstawie wznowienia" powinien być liczony nie od momentu doręczenia stronie decyzji stwierdzającej nieważność ale dopiero od dowiedzenia się przez stronę o jej ostateczności. Dopiero bowiem z tą chwilą można mówić o podstawie wznowienia, którą faktycznie jest dopiero skutek jaki wywołuje decyzja stwierdzająca nieważność innej. Skoro, jak wynika z ustaleń Sądu decyzja na która powołała się skarżąca stała się ostateczna z dniem 5 stycznia 2015, to skarga o wznowienie z dnia 1 kwietnia 2015 r. została wniesiona z dochowaniem terminu. Z powyższych względów na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. Sąd uchylił swoje wcześniejsze orzeczenie i ponownie rozpoznał skargę. Rozważając podstawę prawną dla wyeliminowania decyzji Kolegium Sąd miał na względzie specyficzne okoliczności rozpoznawanej sprawy. W istocie bowiem Kolegium trudno postawić zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego czy przepisów postępowania. Stwierdzona nieważność decyzji wywołująca skutek ex tunc powoduje, że jedynym uchybieniem organu i Sądu we wcześniejszym postępowaniu było nie dostrzeżenie kwalifikowanej wadliwości materialnoprawnej tj. nieważności decyzji z dnia 31 października 1969 r. stanowiącej przeszkodę w zainicjowaniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r., co pozwala zakwalifikować to naruszenie w kategoriach art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.