II SA/Gd 203/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na uchwałę Rady Gminy Stary Targ z dnia 27 czerwca 2013 r. nr XXVII/222/2013 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej M. C. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. M. C. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Nr XXVII/222/2013 Rady Gminy Stary Targ (dalej: "Organ") z dnia 27 czerwca 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu gminy Stary Targ w rejonie obrębów Bukowo, Waplewo, Tropy Sztumskie pod nazwą "Wiatraki - Trankwice" (dalej: "Uchwała XXVII/222/2013"). W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z uwagi na niewyczerpanie ustawowo wymaganego trybu poprzedzającego wniesienie skargi, tj. brak uprzedniego wezwania rady gminy do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.) - dalej: "u.s.g.", a na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku - o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 16 marca 2026 r. wezwano Skarżącą do wskazania, czy przed wniesieniem skargi zwracała się do Organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie procesowym z 19 marca 2026 r. reprezentujący Skarżącą pełnomocnik wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) - dalej: "ustawa nowelizująca", z dniem 1 czerwca 2017 r. został uchylony w części § 1 oraz w całości § 3 art. 101 u.s.g., w jakiej zobowiązywał skarżącego do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Na marginesie zauważono, że Skarżąca wielokrotnie zwracała się do organów gminy o podjęcie działań, aby wyeliminować niezgodne z prawem i stanem faktycznym skutki planu zagospodarowania przestrzennego (pismo z 22 maja 2025 r., wniosek z 15 grudnia 2025 r.). Zdaniem strony skarżącej z pism tych jasno wynika, że Skarżąca domagała się uchylenia zapisów niezgodnych z prawem i stanem faktycznym. Odwołując się do judykatury wskazano, że o charakterze pisma decyduje jego treść, nie tytuł, a o tym, jaki środek zaskarżenia jest odpowiednim w danej sprawie decyduje ustawa, a sama nazwa pisma nie ma znaczenia, nawet w przypadku sporządzenia go przez profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Należy również zwrócić uwagę, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), która wprowadziła zmiany m.in. do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: "P.p.s.a.", oraz do u.s.g. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (tj. P.p.s.a. - przypisek Sądu), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (tj. u.s.g. - przypisek Sądu), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Z przytoczonej powyżej regulacji wynika, że dla ustalenia, jakie brzmienie przepisów art. 52 i art. 53 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. należy stosować w danej sprawie, rozstrzygająca jest nie data wniesienia skargi, lecz data wydania zaskarżonego aktu. Zaskarżona w niniejszej sprawie Uchwała XXVII/222/2013 została podjęta przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej (w dniu 27 czerwca 2013 r.), a zatem zastosowanie w sprawie znajdą przepisy art. 52 i art. 53 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 52 P.p.s.a., w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4). W myśl natomiast art. 53 § 2 P.p.s.a., w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z cytowanymi wyżej przepisami korespondowało brzmienie art. 101 ust. 1 u.s.g., który przed nowelizacją stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarga na Uchwałę XXVII/222/2013 nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co wynika z zawartego w odpowiedzi na skargę oświadczenia reprezentującego Organ Wójta Gminy Stary Targ. Należy przy tym zaznaczyć, że za spełnienie wymogu wezwania organu administracji publicznej do usunięcia naruszenia prawa nie można uznać prowadzenia korespondencji z tym organem, która jedynie pośrednio dotyczy określonego problemu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (sprzed nowelizacji), jest rodzajem sformalizowanej prośby (remonstracji) o uchylenie lub zmianę jakiegoś aktu administracyjnego, wnoszonej do organu w związku z zagrożeniem zwrócenia się o ochronę sądową (zob. postanowienie WSA w Warszawie z 13 września 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1820/17). Załączone do skargi pisma dotyczą zaś wniosków Skarżącej o zmianę przeznaczenia w planie miejscowym działki nr [...] (pismo z 22 maja 2025 r.), bądź ujęcia w planie ogólnym gminy Stary Targ prawidłowego przeznaczenia tej działki (pismo z 15 grudnia 2025 r.). A zatem, wobec brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 52 P.p.s.a. sprzed nowelizacji, należy stwierdzić, że Skarżąca nie spełniła przesłanki warunkującej skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi bez uprzedniego wyczerpania przysługującego środka zaskarżenia, tj. wymaganego przez ustawę wezwania do usunięcia naruszenia, jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.