II SA/Gd 207/17

Dnia 3 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2017 roku, nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji w sprawie warunków zabudowy postanawia odmówić skarżącemu M. M. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2017 roku, nr [..], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 października 2015 r., nr [..] o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji tego organu z dnia 23 sierpnia 2012 r., nr [.] o ustaleniu na wniosek A. M. warunków zabudowy dla lokalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wolnostojącym garażem dwustanowiskowym w ramach zabudowy zagrodowej, na terenie działki nr [..], obr. [..], położonej w G. przy ul. Ł. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 6 kwietnia 2017 r., wydanym na podstawie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193), zobowiązano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie oraz wskazano rygor odrzucenia skargi. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z tej samej daty, wydanym na podstawie art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie 5 egzemplarzy odpisów skargi lub jej uwierzytelnionej fotokopii wraz z załącznikami. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie oraz wskazano rygor odrzucenia skargi. Odpisy zarządzeń zostały doręczone skarżącemu z dniu 25 kwietnia 2017 r. (k. 42 akt), zatem termin na ich wykonanie upływał w dniu 2 maja 2017 r. W dniu 4 maja 2017 r. skarżący złożył w Sądzie 5 egzemplarzy odpisów skargi wraz z załącznikami oraz urzędowy formularz PPF z wnioskiem o zwolnienie strony od kosztów sądowych. Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do dokonania powyższych czynności. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 2 maja 2017 r. biuro podawcze WSA w Gdańsku było nieczynne, o czym został poinformowany przez pracownika ochrony Sądu. Sąd wznowił pracę w dniu 4 maja 2017 r. W konsekwencji ostatnim dniem, w którym mógł wywiązać się z obowiązków nałożonych w wezwaniu Sądu, był dzień 4 maja 2017 r. Rozpatrując niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści cytowanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Oceniając wniosek skarżącego według powyższych kryteriów Sąd uznał, że został on złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., a także, że skarżący dokonał jednocześnie uchybionej czynności, tj. złożył wymagane odpisy skargi i – zamiast uiszczać wpis sądowy - wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przedstawione w nim argumenty, jak i okoliczności sprawy, nie wskazują by skarżący nie mógł dokonać ww. czynności w terminie. W szczególności, w ocenie Sądu, okoliczności te nie wskazują, aby uchybienie terminu do ich wykonania nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych czy szczególnych, których nie można było uniknąć przy zachowaniu należytej staranności. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, które są niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, Baza Orzeczeń LEX nr 1465314; z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LEX nr 741901; z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Ponadto, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Jak wynika z akt sprawy odpisy zarządzeń, wzywających stronę do usunięcia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zostały skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2017 r. Zakreślony w nich termin 7 dni upływał zatem w dniu 2 maja 2017 r., który to dzień był dniem roboczym. Zgodnie jednak z § 1 zarządzenia nr 3/2017 Prezesa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2017 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od pracy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w roku 2017 - dzień 2 maja 2017 r. został wyznaczony dniem wolnym od pracy. Treść powyższego zarządzenia jest dostępna na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dostępne pod adresem http://www.bip.gdansk.wsa.gov.pl/). Z kolei dzień 3 maja 2017 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy, zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 90). Z tego też względu Sąd, w tym biuro podawcze, podjął czynności w dniu 4 maja 2017 r., o czym skarżący - jak oświadczył - został poinformowany przez pracownika ochrony Sądu w dniu 2 maja 2017 r. Okoliczność, że ostatni dzień terminu na wykonanie wezwań Sądu przypadał na dzień wolny od pracy, ustanowiony w drodze wewnętrznego zarządzenia Prezesa Sądu, choć niewątpliwie stanowi okoliczność niezależną od strony i utrudniającą jej wywiązanie się z nałożonych nań obowiązków, nie jest jednak przeszkodą niemożliwą do przezwyciężenia. Nie powoduje także, że ostatni dzień terminu na wykonanie zarządzeń został przesunięty na dzień, w którym Sąd wznowił swoją działalność, tj. 4 maja 2017 r. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują wprawdzie, że za ostatni dzień terminu należy uznać następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, jednakże tylko wtedy gdy ostatni dzień terminu – liczony od dnia doręczenia wezwania Sądu - przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy (vide art. 83 § 2 p.p.s.a.). Z taką sytuacją, jak wyjaśniono, nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zatem ostatnim dniem terminu na wykonanie zarządzeń z dnia 6 kwietnia 2017 r. pozostawał dzień 2 maja 2017 r. Jednocześnie wskazać należy, że przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie nakładają na strony obowiązku dokonywania czynności w tym postępowaniu osobiście. Oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym, jest bowiem równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). O powyższym strona została pouczona podczas doręczania jej odpisów zarządzeń z dnia 6 kwietnia 2017 r. wzywających do usunięcia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego (k. 15 akt). W konsekwencji skarżący, nie mogąc dokonać czynności procesowych bezpośrednio w siedzibie Sądu, mógł w dniu 2 maja 2017 r. nadać przesyłkę zawierającą niezbędne dokumenty, tj. odpisy skargi i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, którego złożenie w terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi przerwałoby bieg tego terminu, za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej, zachowując tym samym termin do dokonania tych czynności. Reasumując Sąd uznał, że wniosek strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowym warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest bowiem uprawdopodobnienie braku winy osoby, która miała dokonać czynności procesowej w terminie. Uprawdopodobnienie nie wymaga wprawdzie wykazania pewności istnienia pewnych faktów, niemniej rolą wnioskującego jest przekonujące wykazanie okoliczności, które świadczą o braku winy. W badanej sprawie skarżący powołuje, jako okoliczność mającą wykazać jego brak winy, fakt, że w ostatnim dniu terminu biuro podawcze Sądu było nieczynne. Jakkolwiek fakt ten był niezależny od strony, to – jak już wskazywano powyżej, nie stanowi jednak przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia i nie świadczy o braku winy skarżącego, który - jako podmiot należycie dbający o swoje interesy oraz pouczony o takiej możliwości, winien podjąć czynności zmierzające do zabezpieczenia zachowania terminu poprzez przesłanie wymaganych dokumentów za pośrednictwem poczty. Dokonanie tej czynności w dniu 2 maja 2017 r. było zatem możliwe. Ponadto skarżący, kierując się doświadczeniem życiowym, powinien liczyć się z tym, że w okresie 1 - 3 maja 2017 r. Sąd może być nieczynny, szczególnie, że informacja o wyznaczeniu dnia 2 maja 2017 r. dniem wolnym od pracy znajdowała się na stronie BIP Sądu. Skarżący mógł więc tę informację bez szczególnego wysiłku uzyskać. Brak powyższych działań strony oznacza, że strona nie dołożyła wymaganej staranności w dbałości o własne interesy, a z kolei dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę do odmowy przywrócenia jej uchybionego terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.