II SA/Gd 2136/01

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE Dnia 10 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: WSA Jolanta Górska (spr.) NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. Ł. na postanowienie Wojewody z dnia 6 czerwca 2001r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej S. Ł. 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S. Ł. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2001r. Nr [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił "A" S.A. z siedzibą przy ul. [...] w G. pozwolenia na budowę stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej GSM nr [...] [...] JP2 na dachu Kościoła Parafialnego św. Kazimierza, przy ul. [...] w G.-Z. Decyzja została wydana na podstawie art. 28, art. 32, art. 33 ust. 1 . art. 34 ust. 4 i art. 36, art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89 poz. 4141 z późno zm.) W uzasadnieniu wskazano, iż wydając pozwolenie na budowę stacji bazowej oparto się na ocenie oddziaływania na środowisko, załączonej do wniosku. Z opracowania tego wynika, że obszar, w którym poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego będzie wyższy od poziomu dopuszczalnego wystąpi w wolnej przestrzeni, w miejscach niedostępnych dla ludzi. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: W. J., W. H., 23 mieszkańców budynku przy ul. [...], wśród których znajdował się również skarżący S. Ł., B. L., M. L. i J. L., K. G., K. P., I. K. Odwołujący się wskazali na szkodliwość promieniowania emitowanego przez taki nadajnik dla zdrowia ludzi oraz wyrazili swoje oburzenie planowaną lokalizacją przedmiotowej stacji bazowej na dachu Kościoła, wskazując na pogorszenie wyglądu estetycznego budynku i zakaz sytuowania stacji na budynkach kultu religijnego. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2001r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 134 Kpa stwierdził niedopuszczalność odwołań. W uzasadnieniu wskazano, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawcom nie przysługuje prawo strony w rozumieniu art. 28 Kpa. z uwagi na brak ich interesu lub obowiązku prawnego wobec zamierzonej inwestycji. Wnioskodawcy są lokatorami (najemcami mieszkań) budynków położonych na działkach sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, zaś właścicielem nieruchomości, w skład których wchodzą w/w budynki, pozostaje Gmina Miasta G., zaś ich użytkownikiem wieczystym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "B", która również jako reprezentant swoich członków była stroną postępowania zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, i której przysługiwało prawo wniesienia odwołania od tejże decyzji. Spółdzielnia z tego prawa skorzystała i jej odwołania toczy się równolegle postępowanie w sprawie. Uznając. że w/w odwołania pochodzą od osób. które nie posiadają w sprawie przymiotu strony Wyjaśniono, iż przedmiotem spółdzielczego prawa do lokalu jest wyłącznie lokal mieszkalny. a nie wyodrębniona część budynku wraz z przynależnymi udziałami w częściach wspólnych całego budynku i działki, na której jest posadowiony. Działką i częściami budynku przeznaczonymi do wspólnego użytku administruje jego właściciel - spółdzielnia mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. Pogląd, iż stroną postępowania administracyjnego o udzielenie pozwolenia na budowę dot. budynku pozostającego własnością spółdzielni lub na gruncie sąsiednim, przylegającym do działki stanowiącej własność spółdzielni i zabudowanej budynkiem jest ta spółdzielnia, a nie poszczególni jej członkowie i to niezależnie od charakteru prawa do lokalu mieszkalnego, jaki im przysługuje, prezentowany jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W świetle w/w okoliczności organ II instancji stwierdza, iż skoro skarżącym nie będącym stronami i nie uczestniczącym w postępowaniu organu I instancji nie przysługuje prawo wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji, nie ma przesłanek uprawniających do merytorycznego rozpatrywania wniesionych odwołań, gdyż brak dowodów, iżby skarżący wobec przedmiotowej inwestycji posiadali interes prawny lub obowiązek. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżący wskazał, iż z uwagi na szczególny charakter zamierzonej inwestycji, a zwłaszcza ze względu na usytuowanie anten emitujących szkodliwe promieniowanie mikrofalowe, obawia się o negatywny wpływ na zdrowie własne oraz zamieszkałej z nim rodziny. Skarżący swój status strony wywodzi z konstytucyjnego prawa do szeroko pojętej ochrony zdrowia. Skarżący mieszka w mieszkaniu położonym na X piętrze. w odległości około 45 m w linii prostej od projektowanych anten emitujących szkodliwe promieniowanie mikrofalowe. Lokalizacja inwestycji jest przewidziana na wprost okien mieszkania skarżącego, więc rodzina skarżącego będzie poddawana ciągłemu napromieniowaniu. Inwestor nie przedstawił mieszkańcom budynku żadnej ekspertyzy na temat wpływu promieniowania na organizm człowieka i kwestia ta nie została wyjaśniona w postępowaniu prowadzonym w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu przed organem w I instancji, gdyż nie był informowany o tym postępowaniu i swoje uczestnictwo w sprawie zgłosił z chwilą powzięcia o niej wiadomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 1'. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak przymiotu strony odwołującego się. Wątpliwość prawną odnośnie powyższej kwestii rozstrzygnął skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podejmując w dniu 5 lipca 1999 r. uchwałę, w której wskazał, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (sygn. akt OPS 16/98). W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że nie ulega wątpliwości, że legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 k.p.a. Odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków winno podlegać ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, również w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się. Jeżeli subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, iż decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji w ten sposób, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Podzielając powyższy pogląd wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu uchwały, Sąd uznał, że rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z uwagi na to, że w jego ocenie odwołujący się nie jest stroną postępowania, naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 134 k.p.a. nie może bowiem stanowić podstawy do rozstrzygnięcia, iż odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżone orzeczenie pod względem zgodności z prawem, a stosownie do art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany granicami skargi. Dlatego też stwierdzając powyższe naruszenie przepisów prawa procesowego należało zaskarżone postanowienie uchylić. Organ administracji winien zatem rozpatrzyć odwołanie skarżącego i dokonać oceny, czy przysługuje mu przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Wskazać przy tym należy', że w dotychczasowym orzecznictwie NSA został wielokrotnie już wyrażony pogląd, że spółdzielnia mieszkaniowa z istoty swej reprezentuje interesy mieszkańców, skutkiem czego członkowi spółdzielni nie przysługują prawa strony (wyrok NSA z dnia 17 lutego 1998r. sygn. akt II SA/Gd 1343/97, wyrok NSA z dnia 28 października 2003r. II SA/Łd 1681/00, wyrok NSA z dnia 03 lipca 2001r. IV SA 1610/99, LEX nr 53445). Orzecznictwo dopuszcza jednakże wyjątek od tego stanowiska. I tak, jeżeli członek spółdzielni wykaże, że w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego został naruszony jego własny zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny, to może wystąpić jako strona w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy winien dokonać oceny odwołania S. Ł. również pod tym kątem, gdyż skarżący wskazuje, w czym upatruje swój interes prawny. Organ odwoławczy rozstrzygnie zatem czy określony przez skarżącego interes można uznać za interes dający status strony w rozumieniu art. 28 Kpa w niniejszej sprawie. Na marginesie wskazać należy, że S. Ł. nie występował w imieniu innych osób - mieszkańców budynku przy ul. [...] w G.-Z., nie był bowiem ich pełnomocnikiem, a jedynie w odwołaniu podpisanym przez 23 mieszkańców, wśród których znajduje się skarżący, wskazano jako adres do korespondencji dla doręczeń adres skarżącego. Tym samym odwołania pozostałych mieszkańców budynku przy ul. [...] nie zostały w ogóle rozpatrzone. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego. czy i w jakim zakresie zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku. gdy zaskarżony akt nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżone postanowienie nie podlegało wykonaniu, orzekanie o możliwości jego wykonania było bezprzedmiotowe.