II SA/Gd 231/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-07-05

Skład orzekający: Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, na której znajdują się odpady przywiezione przez osoby trzecie, są posiadaczami tych odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, jeśli wskazali orgonom administracji potencjalnych sprawców ich przywozu?
Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości, na której znajdują się odpady przywiezione przez osoby trzecie, mogą obalić domniemanie bycia posiadaczem odpadów, jeśli wskażą orgonom administracji podmioty, które faktycznie władały tymi odpadami. Organy administracji mają obowiązek podjąć wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalić, czy wskazane podmioty są posiadaczami odpadów i powinny być zobowiązane do ich usunięcia, zamiast przenosić cały ciężar dowodowy na właścicieli nieruchomości.
Stan faktyczny
Właściciele działek zostali zobowiązani decyzją Prezydenta Miasta, a następnie utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do usunięcia odpadów (ziemi, gruzu) z ich nieruchomości. Właściciele wskazali, że odpady zostały przywiezione przez osoby trzecie i podali nazwy firm, które mogły być za to odpowiedzialne. Organy administracji oparły swoje decyzje na domniemaniu prawnym, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów, nie ustalając jednocześnie, czy wskazane przez właścicieli podmioty faktycznie są posiadaczami odpadów. Właściciele wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. R., K. R., Z. B. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 2 września 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących M. R., K. R., Z. B. i T. K. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 2 września 2016 r. Prezydent Miasta nakazał posiadaczom odpadów M. R. zam. w G. ul. P., Z.B. zam. w S. ul. O., K.R. zam. w W. ul. A., T. K. zam. w S. przy ul. R. - usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania - z terenu działek nr [..] i [..] obręb [..], położonych w G. przy ul. P., z zachowaniem ustalonych w decyzji zasad. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że wszczęcie tego postępowania nastąpiło stosownie do art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2014r. o odpadach (Dz. U. z 2013r. poz. 21 ze zm.) w dniu 29 października 2014r., a poprzedzone zostało zgłoszeniem pisemnym w dniu 20 sierpnia 2014r. do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego dotyczącym nawożenia dużych ilości mas ziemi, gruzu i innych odpadów na działkach. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 18 września 2014r. przez pracowników organu i Straż Miejską, potwierdzono nawiezienie dużych ilości odpadów, a teren działki był nieogrodzony. W dalszej części uzasadnienia tej decyzji, w szczegółowym opisie prowadzonego postępowania przytoczył także fakty dotyczące przeprowadzonej z udziałem stron wizji lokalnej w dniu 15 października 2015r. gdy na przedmiotowych działkach dokonano oględzin. Oględziny powtórzone zostały w dniu 27 lipca 2016r. Z obu tych czynności wykonano stosowną dokumentację fotograficzną oraz protokoły z oględzin. Powyższe dowody potwierdziły okoliczność zgromadzenia na działkach nr [..] i [..] przy ul. P. w G. wskazanych w zestawieniu w zaskarżonej decyzji odpadów. W odwołaniu od tej decyzji M.R. działając we własnym imieniu i na mocy pełnomocnictwa w imieniu pozostałych współwłaścicieli działek nr [..] i [..] przy ul. P. w G. tj. Z. B., K.R. i T. K., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła przedmiotowej decyzji, że wydanie jej nastąpiło wobec osób które nie są właścicielami odpadów, czym naruszony został art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez ustalenie błędnego stanu faktycznego, co spowodowało wydanie nakazu usunięcia hałd ziemi i gruzu wobec właścicieli działek, choć organ pierwszej instancji posiada wiedzę kto jest właścicielem odpadów. Skarżąca stwierdziła, że jako właściciele działek nie popełnili wykroczenia (art. 1 § 1 k.w), a wydana decyzja nakłada na nich zobowiązanie pociągające ogromne wydatki finansowe. Według skarżącej, od 1998r. są właścicielami powyższych działek które uzyskali za mienie zabużańskie pozostawione poza granicami Polski. Teren ten jest zdewastowany i stanowi teren po byłej budowie A. w postaci fundamentów żelbetonowych basenu nieogrodzonego, wypełnionego wodą deszczową, stanowi zagrożenie. Właściciele działek ponieśli koszty oznaczenia granic działek i opinii rzeczoznawcy, a miasto G. nie uznając opinii rzeczoznawcy odmówiło przekwalifikowanie gruntu przez co właściciele płacili przez 5 lat podatek po 5.000 zł rocznie. Dopiero uwzględnienie odwołania od decyzji Miasta do Urzędu Wojewódzkiego spowodowało wydanie nakazu zmiany kwalifikacji gruntu wskutek czego płacą obecnie 95 zł podatku rocznie, ale zawyżonego podatku przez 5 lat nikt im nie zwrócił. Firma Pana G. z ulicy P. w latach 2003-2004 nielegalnie kopała żwir do posypywania ulicy w ramach umowy z Urzędem Miasta, przez co powstały wykopy 10-12 m w głąb gruntu. Mimo zgłoszeń tych spraw do Policji, Straży Miejskiej była zawsze odpowiedź - tereny prywatne, a sprawę skierowaną do sądu wygrali obecni właściciele, choć dziury pozostały. Następnie skarżąca stwierdziła, że zgodziła się aby Firma B. R. M. przywoziła ziemię celem zasypania wykopów i basenu, jednak ta okazała się niesolidna, przekroczyła umowny termin. Według wiedzy skarżącej i zeznań świadków ziemię z budowy połączenia z obwodnicą wywoziła też Firma C. której właścicielem jest W. N. W 2015r. skarżąca po telefonicznych sygnałach od sąsiadów także stwierdziła, że na działce jest hałda gruzu, w wśród niej dokumenty D., gdzie były wykonywane prace remontowe przez E. Po rozmowie z kierownikiem budowy, skarżąca dowiedziała się, że zatrudnia on do wywozu śmieci firmy podwykonawcze, ale nie wie kto i gdzie śmieci wywozi. Skarżąca dalej podaje, iż swoją wiedzę o danych tych firm, przekazała do Wydziału Środowiska UM, a ten powiadomił nadzór budowlany, a gdy nie szukali ani sprawców tych czynów powiadomiła prokuraturę która też odmówiła wszczęcia śledztwa, akta przesłano do Policji, bo jest to wykroczenie, a nie przestępstwo, a Policja po 6 miesiącach zawiadomiła, że w zawiadomieniu pokrzywdzonego nie wniesiono wniosku o ukaranie sprawców, a czynności wyjaśniające nie dotyczyły podstaw do skierowania wniosku o ukaranie sprawców z powodu przedawnienia. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia i obciążenie sprawców jako właścicieli odpadów. Decyzją z 10 lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przywołał art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2013r. poz. 21 ze zm.), który w ust. 1 stanowi, że posiadacz odpadów obowiązany jest do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zaś ust. 2 tego przepisu stanowi, że w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcia odpadów z miejsca nie przeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami. Natomiast w art. 26 ust. 6 ustawy stanowi, że w decyzji o której mowa w ust. 2 określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów, 2) rodzaj odpadów, 3) sposób usunięcia odpadów. Według definicji ustawowej zawartej w art. 3 pkt 19 ustawy, przez posiadacza odpadów — rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę prawną, osobę fizyczną oraz jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej będących w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Natomiast art. 3 pkt 6 stwierdza, że przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Tym samym zasadna jest konstatacja, że na przedmiotowych działkach, nie można w żadnym wypadku składować żadnych odpadów, choćby to nie były odpady niebezpieczne, ale urobek z prowadzonych robót drogowych. Zatem, a gdy odpady zostały przewiezione i zlokalizowane na działkach nr [..] i [..] obręb [..] w G. przy ul. P., to według art. 26 ust. 1 ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do ich usunięcia z tej działki jako miejsca nie przeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W tej sprawie nie ustalono, kto był posiadaczem odpadów nawiezionych przez osoby trzecie na w/w działki. Zatem organ pierwszej instancji przyjął, iż posiadaczem tych odpadów, zgodnie z art. 3 pkt 19 ustawy, jest właściciel gruntu na którym zlokalizowano odpady. Według art. 3 pkt 19 ustawy posiadaczem odpadów jest osoba czy podmiot będący w posiadaniu odpadów ale domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów. W związku z tym ustawowym domniemaniem prawnym posiadacza odpadów jako władającego ziemią należy uznać właściciela gruntu na której są zgromadzone odpady. Zatem Skarżący jako jej właściciele w/w działek, są także posiadaczami zgromadzonych na niej odpadów. Domniemanie to, jest wzruszalne i może nie obowiązywać tylko wtedy, gdyby Skarżący je obalił np. w postępowaniu sądowym w którym ustaliby sprawców wywozu tych odpadów na ich działki. Wskazane w odwołaniu próby ustalenia sprawców przez skarżącą okazały się o tyle bezskuteczne, że sprawców tego czynu mimo, że było ich kilku, nie ustalono. Skoro, właściciel ma prawo do sądowej ochrony swej własności przed naruszeniem jego prawa, to ograniczenie prawa własności do ochrony prawnokarnej, było niewystarczające. Z treści odwołania wynika, że właściciele w/w działek nie wykazali konsekwentnego działania dot. zakończenia sprawy zgodnie z art. 3 pkt 19 ustawy zmierzające do ukarania sprawców przywozu odpadów na ich działki. Należało rozważyć wszczęcie stosownych postępowań cywilnych. Nie mając takich rozstrzygnięć, każdy ze sprawców przywozu odpadów na grunt skarżącej i pozostałych współwłaścicieli nie może być uznany za posiadacza odpadów na w/w działkach. Wskazując na te przepisy, Kolegium nie uznało w świetle zebranego materiału dowodowego jako zasadnych zarzutów pełnomocnika skarżących zarówno co do naruszeń przepisów postępowania jak i pozostałych naruszeń przepisów materialno-prawnych. Skargę na powyższą decyzje wnieśli M. R., K. R., Z. B. i T. K. zarzucając jej: 1. naruszenie art. 7, 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. skutkujące rażącymi błędami w ustaleniach stanu faktycznego mającymi istotny wpływ na całokształt postępowania poprzez dowolność w ocenie materiału dowodowego i uznanie, iż w niniejszej sprawie nie ustalono kto był posiadaczem odpadów nawiezionych przez osoby trzecie na działki nr [..] i [..] obręb [..] w G. przy ul. P., 2. naruszenie art. 3 pkt 19 w związku z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2014 r. o odpadach ( Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) - poprzez zastosowanie domniemania prawnego skutkujące ustaleniem, iż skarżący jako władający w/w działkami są posiadaczami znajdujących się tam odpadów a w konsekwencji wydaniem decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nie przeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że sami dokonali ustalenia i podali organom nazwy podmiotów, które dokonywały nieuprawnionego wywozu ziemi na grunt będący ich własnością. Były to takie podmioty, jak B. ; C. oraz D. Pomimo podania organom rozpoznającym odwołania w niniejszej sprawie wszelkich danych niezbędnych do ustalenia podmiotów nielegalnie wywożących ziemię i gruz na działki skarżących, organy nie podjęły jakichkolwiek działań związanych z wyjaśnieniem w/w okoliczności. W tym miejscu należy podkreślić, iż działka skarżących o numerze [..] graniczy z działką [..] należącą do Skarbu Państwa, na której również znajdują się hałdy gruzu. Przywołali skarżący w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 września 2016 roku sygn. akt II SA/Kr 748/16, w którym wskazano, że domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 2012 r. o odpadach może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Oraz podobne stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2016 roku sygn. akt II SA/Gl 127/16, że domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Tym samym domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób -wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie są właścicielami odpadów znajdujące się na należącym do nich gruncie. Właściciele zostali wskazani zarówno w zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z dnia 2 września 2015 r., postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa z dnia 11 września 2015 r., zawiadomienie pokrzywdzonego z dnia 3 czerwca 2016 r. o niewniesieniu wniosku o ukaranie do sądu z powodu przedawnienia orzekania, jak również na każdym etapie postępowania przed Organami administracji w niniejszej sprawie. Stąd też zarzut orzekających organów w zakresie niepodjęcia stosownych działań uznają skarżący za chybiony. Skarżący są osobami wiekowymi – K. R. 93 lata, Z. B. - 88 lat, T. K.62 lata, M. R. 80 lat i podejmują wszelkie działania celem obrony swych praw, jednakże zarówno organy ścigania jak i administracji notorycznie odmawiają wszczęcia stosownych postępowań, tudzież przyjęcia do wiadomości, że sprawcy wysypywania odpadów na nieruchomość skarżących są znani i na nich należy nałożyć obowiązek ich usunięcia. Zaniechanie przez organy administracji wyjaśnienia okoliczności związanych z podmiotami wskazanymi przez skarżących jako wytwórców odpadów powoduje, iż zaskarżona decyzja nie może się ostać i zasadnym jawi się wniosek o uchylenie obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwany dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolą legalności objęto decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 2 września 2016 r. wydaną na podstawie art. 26 ust. 1, 2 i 6 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1987) – dalej jako "ustawa o odpadach". Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Natomiast w ust. 2 zobowiązuje wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w przypadku zaniechania wykonania obowiązku usunięcia odpadów, do nakazania posiadaczowi odpadów ich usunięcia. Zatem, co do zasady, obciążający posiadacza odpadów z mocy prawa obowiązek ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do składowania wykonywany jest niezwłocznie i bez wezwania. Jeśli obowiązek nie zostaje spełniony, nakaz, w formie decyzji administracyjnej, wydaje organ administracji właściwy według ustępu 2, bądź w określonych w ustępie 3 przypadkach regionalny dyrektor ochrony środowiska. Decyzja ta odpowiadać musi warunkom określonym w art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako "K.p.a.") oraz zawierać niezbędne elementy określone w art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach, takie jak: termin, rodzaj odpadów, sposób ich usunięcia, przy czym wyliczenie w przepisie tym zawarte ma charakter otwarty. Prawidłowa wykładnia art. 26 ustawy o odpadach, wymaga zdefiniowania pojęcia "posiadacza odpadów". Przepisy powołanej ustawy ustalają definicję legalną tego pojęcia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach "posiadaczem odpadów" jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Zauważyć jednak należy, że ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi". Pojęcie to definiuje natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( t.j.. Dz. U. z 2016 r. poz. 672 ze zm.). Stosownie do art. 3 pkt 44 tej ostatniej ustawy pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi" rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający. Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia chociażby wykładnia systemowa (vide: uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o odpadach, dostępne na stronie internetowej: www.sejm.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Jednakże zauważyć należy, iż zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych jak i doktryna prezentują jednolite stanowisko, że domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów (por.: W. Radecki, Ustawa o odpadach Komentarz, Warszawa 2008, s. 327, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 889/10, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007r., sygn. akt II OSK 1721/06, z dnia 26 września 2013r. sygn. akt II OSK 330/12, (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż Skarżący są właścicielami działek nr [..] i [..] obręb [..] położonych w G. przy ul. P. Bezspornym jest również fakt, iż na nieruchomościach tych znajdują się odpady a nie jest to miejsce przeznaczone do ich składowania lub magazynowania. Niewątpliwie zatem odpady te winny być z nieruchomości Skarżących usunięte. Jednakże w ocenie sądu organy orzekające w sprawie nie ustaliły prawidłowo czy Skarżący są posiadaczami przedmiotowych odpadów (zgodnie z domniemaniem określonym w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach), a zatem czy to oni winni być zobowiązani do ich usunięcia. W tym zakresie organy naruszyły art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. Należy mieć bowiem na uwadze, iż w toku postępowania administracyjnego Skarżąca M. R. wskazywała, iż odpady o których wyżej mowa zostały przywiezione przez firmy; "B., "C. należąca do W. N. Nadto Skarżąca M. R. na podstawie analizy części przywiezionych odpadów dokonała samodzielnych ustaleń, iż pochodzą one z D. gdzie prace remontowe wykonywało E. Tym samym M. R. wskazała wyraźnie podmioty, które mogły władać odpadami pozostawionymi na nieruchomościach Skarżących. Okoliczność, czy podmioty te winny być uznane za posiadaczy odpadów, którzy są zobowiązani do ich usunięcia stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach winna być przedmiotem ustaleń organów orzekających w sprawie. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Zasada ta jest realizowana przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez art. 77 § 1, nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80, nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Z art. 7 K.p.a. wynika, że organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale że powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy. Niezasadnie zatem organy przeniosły na Skarżących cały ciężar dowodowy związany z obaleniem domniemania określonego w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Nadto w ocenie sądu nie powinno ujść uwadze organów, iż Skarżący są osobami w podeszłym wieku i z tego względu w szczególny sposób winny realizować zasady postępowania administracyjnego określone w art. 8 i 9 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Ponownie rozpoznając sprawę organy, związane dyspozycją art. 153 p.p.s.a., uwzględnią ocenę prawną oraz wytyczne sformułowane w niniejszym uzasadnieniu. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz skarżących zwrot uiszczonego w sprawie wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Na podstawie natomiast art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804) sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej M.R., K. R., Z. B. i T. K. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło