II SA/Gd 242/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-09-09
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Górska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może ograniczyć kontrolę decyzji pierwszoinstancyjnej jedynie do części zaskarżonej w odwołaniu, gdy rozstrzygnięcie o bonifikacie od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie stanowi samodzielnego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może ograniczyć kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej wyłącznie do części zaskarżonej w odwołaniu, jeśli ta część nie stanowi samodzielnego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie o bonifikacie od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest elementem akcesoryjnym sprawy głównej i nie może funkcjonować oddzielnie. Ponadto, kompetencje do udzielenia bonifikaty przysługują staroście, także w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa będących w zasobie Agencji Nieruchomości Rolnych, a warunki bonifikaty określa zarządzenie wojewody.Stan faktyczny
Na wniosek J. i M. K. Starosta wydał decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości Skarbu Państwa z udzieleniem 90% bonifikaty. Agencja Nieruchomości Rolnych złożyła odwołanie, kwestionując kompetencje wojewody i starosty do udzielenia bonifikaty wobec nieruchomości będącej w jej zasobie. Wojewoda utrzymał decyzję starosty w mocy. Agencja zaskarżyła decyzję wojewody do WSA w Gdańsku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 9 lutego 2015 r. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. na decyzję Wojewody z dnia 9 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Na wniosek J. i M. K. Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia 8 września 2014 r., na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 6, ust. 7 pkt 1, ust. 13 i ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83), zwanej dalej ustawą o przekształceniu, orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, we wspólności ustawowej małżeńskiej w prawo własności nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,0815 ha stanowiącej własność Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych, położonej w obrębie ewidencyjnym C. w gminie C., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], z udzieleniem 90 % bonifikaty od należnej opłaty z tytułu tego przekształcenia. Opłatę za przekształcenie w kwocie 351,20 zł ustalił organ na podstawie wartości nieruchomości określonej dla celów aktualizacji opłaty rocznej, wynikającej z operatu szacunkowego sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, przy zastosowaniu bonifikaty w wysokości 90%, uznając, że spełnione zostały warunki określone w § 2 pkt 1, § 3 i § 4 zarządzenia Wojewody nr 20/13 z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie określenia warunków udzielania bonifikat od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i wysokości stawki procentowej tych bonifikat (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 28 stycznia 2013 r., poz. 611).
Odwołanie od tej decyzji złożyła Agencja Nieruchomości Rolnych, domagając się jej zmiany w części orzekającej o udzieleniu bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie art. 4 ust. 7 pkt. 1 ustawy o przekształceniu oraz § 2 pkt 1, § 3 i § 4 zarządzenia Wojewody nr 20/13 z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie określenia warunków udzielania bonifikat od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i wysokości stawki procentowej tych bonifikat.
Według odwołującej agencji zarządzenie Wojewody będące podstawą udzielenia bonifikaty nie obejmuje nieruchomości znajdujących się w zarządzie Agencji Nieruchomości Rolnych, dotyczy ono bowiem jedynie nieruchomości zarządzanych przez starostów i prezydentów miast na prawach powiatu. W odwołaniu przywołano przepisy odnoszące się do działania Agencji Nieruchomości Rolnych, w szczególności art. 1, art. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2012 r., poz. 1187, ze zm.) oraz przepisy art. 4 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651). Odwołująca wywodzi z ich treści, że skoro prawa właścicielskie w stosunku do przekształconej nieruchomości wykonuje Agencja Nieruchomości Rolnych, wojewoda nie posiada kompetencji do udzielania bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ agencja ta jest organem wykonującym prawa właścicielskie, winna mieć możliwość decydowania o sposobie zarządzania gruntami, którymi gospodaruje w imieniu Skarbu Państwa.
Wojewoda decyzją z dnia 9 lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie będącym przedmiotem odwołania (pkt 4).
Organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Następnie wyjaśnił, że Agencja Nieruchomości Rolnych wniosła odwołanie od decyzji Starosty w zakresie, w jakim orzekł o udzieleniu bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyrok z dnia 21 maja 2007 r., I OSK 556/06, organ stwierdził, że w przypadku gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części, to organ II instancji nie może wykroczyć poza tak wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego. W konsekwencji organ nie może poddać kontroli niezaskarżonej części decyzji organu I instancji. Wobec zatem faktu, że Agencja Nieruchomości Rolnych w odwołaniu wskazała jego zakres, Wojewoda nie miał podstaw, aby badać decyzję Starosty w pozostałej części.
Analizując zatem wyłącznie uprawnienia do zastosowania bonifikaty w wysokości 90% liczonej od opłaty z tytułu przekształcenia, przywołał organ odwoławczy treść art. 4 ust. 7 ustawy o przekształceniu, zgodnie z którym organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia wojewody. Na podstawie tego przepisu, w związku z art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, Wojewoda wydał zarządzenie nr 20/13 z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie określenia warunków udzielania bonifikat od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i wysokości stawki procentowej tych bonifikat.
W ocenie Wojewody kompetencje starosty do udzielania bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości będących w zasobie Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa wynikają z art. 3 ustawy o przekształceniu, na podstawie którego decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wydaje starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, w tym również nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne osoby prawne, zatem także do nieruchomości Skarbu Państwa będących w zasobie Agencji Nieruchomości Rolnych. Wojewoda dla poparcia swego stanowiska powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 84/14.
Tym samym art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy dotyczy wszystkich nieruchomości Skarbu Państwa, za których przekształcenie pobierana jest opłata. Stwierdził przy tym, że kwestia bonifikaty nie stanowi w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddzielnego przedmiotu, stanowi jedynie akcesoryjny element sprawy głównej. Potwierdza to konstrukcja tego przepisu, który odsyła do art. 4 ust. 1 tej ustawy, stanowiąc jednoznacznej, że organ właściwy do wydania decyzji o przekształceniu, może udzielić bonifikaty od każdej opłaty, o jakiej mowa art. 4 ust. 1.
W ocenie organu zarządzenie Wojewody nr 20/13 z dnia 24 stycznia 2013 r. miało zastosowanie w sprawie, gdyż budynek posadowiony na działce nr [...] położonej w obrębie C., wykorzystywany jest wyłącznie na cele mieszkaniowe. W konsekwencji zaś organ odwoławczy stwierdził, że Starosta, działając w oparciu o ustawowe kompetencje, zasadnie udzielił bonifikaty.
Skargę na decyzję Wojewody z dnia 18 grudnia 2014 r. złożyła Agencja Nieruchomości Rolnych, zaskarżając ją w części orzekającej o prawie Wojewody do ustalania bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w zaskarżonej części. Skarżąca zarzuciła nieprawidłową wykładnię art. 4 ust. 7 pkt. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz § 2 pkt 1, § 3 i § 4 pkt 2 zarządzenia Wojewody nr 20/13 z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie określenia warunków udzielania bonifikat od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i wysokości stawki procentowej tych bonifikat. W uzasadnienie skargi powtórzono argumentację przywołaną uprzednio w odwołaniu. W ocenie skarżącej zarządzenie Wojewody nr 20/13 ma zastosowanie wyłącznie do nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonuje starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu. Przedmiotowa nieruchomość nie spełnia tego warunku, ponieważ prawa właścicielskie w stosunku do niej wykonuje Agencja Nieruchomości Rolnych. Wojewoda nie posiada zatem kompetencji do udzielenia bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując, że zarówno wskazany wyżej art. 4 ust. 7 ustawy o przekształceniu, jak i § 2 zarządzenia Wojewody, dotyczą wszystkich nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa, bez względu na to jaki podmiot wykonuje nadzór właścicielski w stosunku do tych nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności polega na kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Działając też na podstawie art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwaga ta jest istotna w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotem zaskarżenia jest udzielona przez starostę bonifikata z tytułu przekształcenia nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, jednakże sprawą administracyjną podlegającą kontroli sądu jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z udzieleniem bonifikaty, zgodnie z treścią wniosku wszczynającego tę sprawę.
Kwestia ma z kolei istotne znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, który uznał, że odwołanie zostało wniesione jedynie w części udzielonej przez starostę bonifikaty z tytułu przekształcenia nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, a więc tylko punktu 4 decyzji organu I instancji. I tylko w takim zakresie orzekał w niniejszej sprawie organ odwoławczy. Organ odwoławczy wskazał przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do możliwości wniesienia odwołania jedynie od części decyzji organu I instancji.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że organ odwoławczy działa na zasadzie skargowości, zaś z odwołania musi wynikać jedynie niezadowolenie strony z podjętego przez organ I Instancji rozstrzygnięcia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, że dopuszczalne jest złożenie odwołania od decyzji organu I instancji jedynie w części, pod warunkiem jednak, że pozostałe zawarte w takiej decyzji rozstrzygnięcia mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym.
Zatem w przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części – mającej charakter wyodrębnionego rozstrzygnięcia, mogącego samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym – to organ II instancji nie może wykroczyć poza tak wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego.
Wniesienie natomiast odwołania z wnioskiem o zmianę w jakiejś części, która nie stanowi rozstrzygnięcia samodzielnego i niezależnego od pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji organu I instancji, nie uruchamia postępowania odwoławczego ograniczonego wyłącznie do kontroli prawidłowości tej części decyzji, lecz nakłada na organ odwoławczy obowiązek ponownego całościowego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy wyznaczonej treścią decyzji organu pierwszej instancji.
I tak właśnie sytuacja miła miejsce w niniejszej sprawie.
Przede wszystkim Agencja Nieruchomości Rolnych wniosła odwołanie od całej decyzji organu I instancji, domagając się jedynie jej zmiany w części orzekającej o udzieleniu bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie w przedmiocie bonifikaty z tytułu przekształcenia nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa nie stanowi samodzielnego i nienależnego rozstrzygnięcia i z całą pewnością nie mogłoby ono funkcjonować oddzielnie w obrocie prawnym.
Wynika to w sposób oczywisty z przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przekształcenie następuje bowiem za opłatą, co do której może być udzielona bonifikata. Nie można zatem wyodrębnić rozstrzygnięcia dotyczącego tylko udzielenia opłaty. Potwierdza to również treść decyzji organu I instancji. W punkcie 4 tej decyzji organ bowiem orzekł o udzieleniu wnioskodawcom 90 % bonifikaty od należnej opłaty z tytułu tego przekształcenia. W konsekwencji zaś w punkcie 5 decyzji ustalono opłatę za przekształcenie w kwocie 351,20 zł. Wbrew zatem stwierdzeniu organu odwoławczego rozstrzygnięcie o bonifikacie nie ogranicza się jedynie do punktu 4 decyzji.
Wniesienie przez skarżącą odwołania, zawierającego wniosek o uchylenie decyzji organu I instancji w części orzekającej o udzieleniu bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie uruchomiło więc postępowania odwoławczego ograniczonego wyłącznie do kontroli prawidłowości tej części decyzji, lecz nałożyło na Wojewodę obowiązek ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w całości sprawy wyznaczonej treścią decyzji organu pierwszej instancji. Rozpatrując sprawę jedynie w zakresie punktu 4 i pomijając rozpatrzenie sprawy w pozostałym zakresie, organ odwoławczy naruszył art. 15 Kpa.
Odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że ponieważ przedmiotowa nieruchomość wchodziła w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oznacza to, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Skarb Państwa powierzył Agencji Nieruchomości Rolnych wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do tego mienia. Z przepisu art. 5 ust. 2 tej ostatniej ustawy wynika, że Agencja Nieruchomości Rolnych obejmując we władanie powierzone składniki mienia Skarbu Państwa wykonuje we własnym imieniu prawa i obowiązki z nim związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne. Oznacza to, że "dotychczasowym właścicielem" takiej nieruchomości, w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu jest Skarb Państwa. Prawo do opłaty z tytułu przekształcenia mieści się w pojęciu uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa, a te zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wykonuje Agencja Nieruchomości Rolnych (zob. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 544/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 99/08 – dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem to na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych należy uiścić opłatę z tytułu przekształcenia. Skutkiem tego przysługuje jej też status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 286/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca Agencja Nieruchomości Rolnych zarzuciła nieprawidłową wykładnię przepisu art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o przekształceniu oraz § 2 pkt 1, § 3 i § 4 przywołanego zarządzenia Wojewody nr 20/13.
Istota problemu i spór w tym zakresie sprowadzają się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji, gdy decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dotyczy nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, lecz pozostającej w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa, do opłaty z tytułu przekształcenia znajduje zastosowanie art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o przekształceniu.
Według przepisu art. 4 ust. 7 pkt 1 wskazanej ustawy organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1 (tj. opłaty, którą osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi z tytułu tego przekształcenia), w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, na podstawie zarządzenia wojewody.
Z art. 4 ust. 11a ustawy o przekształceniu wynika, że w zarządzeniu wojewody, o którym mowa w ust. 7, określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych.
Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o przekształceniu, starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wydaje decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, w tym również nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne. Z przywołanego przepisu wynika po pierwsze, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu ma zastosowanie do wszystkich nieruchomości Skarbu Państwa, a zatem w równym stopniu do nieruchomości Skarbu Państwa, którymi gospodarują starostowie, jak i do nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne, w tym skarżąca Agencja Nieruchomości Rolnych; po drugie zaś, organem właściwym do orzekania o przekształceniu jest zawsze starosta (prezydent miasta na prawach powiatu). Kompetencja w zakresie orzekania o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości Skarbu Państwa w prawo własności, co zresztą wprost wynika z cytowanego przepisu, zawsze przysługuje staroście, mimo że na podstawie przepisów szczególnych, regulujących gospodarowanie różnymi kategoriami nieruchomości Skarbu Państwa nieruchomościami takimi gospodarują też inne organy, np. Agencja Nieruchomości Rolnych. Jednakże w takiej sytuacji nie zachodzi tożsamość organu administracji państwowej i organu gospodarującego nieruchomością.
Zdaniem Sądu oznacza to, że również art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o przekształceniu dotyczy wszystkich nieruchomości Skarbu Państwa, za których przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności pobierana jest opłata. Kwestia udzielenia bonifikaty nie stanowi zaś w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddzielnego przedmiotu, stanowi jedynie akcesoryjny element sprawy głównej. Potwierdza to konstrukcja tego przepisu, który odsyła do art. 4 ust. 1 stanowiąc jednoznacznie, że organ właściwy do wydania decyzji o przekształceniu (a więc właściwy do wydania decyzji dotyczącej każdej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, w tym również nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne), może udzielić bonifikaty od każdej opłaty o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu, czyli od każdej opłaty, jaką osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi z tytułu tego przekształcenia. Przepis art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o przekształceniu daje zatem staroście kompetencję do orzekania o każdej bonifikacie, a nadto wraz z przepisem art. 4 ust. 11a tej ustawy przesądza o tym, że warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych w stosunku do wszystkich nieruchomości Skarbu Państwa, za których przekształcenie pobierana jest opłata, określone muszą zostać w zarządzeniu wojewody.
Żadnych wyjątków w tym zakresie ustawa o przekształceniu nie wprowadza, jak również żadnych norm szczególnych nie zawierają przywołane w odwołaniu i skardze przepisy regulujące zasady jej funkcjonowania. Argumenty skargi odnośnie zmniejszenia dochodów Agencji Nieruchomości Rolnych i braku wpływu na wysokość bonifikaty nie mogą przesądzać o przyznaniu jej kompetencji do ustalenia takiej bonifikaty. Wyłączne kompetencje organów na tle przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przyznaje ustawa o przekształceniu, która też nie zawiera żadnych wyjątków odnośnie bonifikat od opłaty za przekształcenie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Jedynym wymogiem nałożonym przez ustawodawcę jest ustalenie warunków bonifikaty w odniesieniu do takich nieruchomości przez wojewodę (w drodze zarządzenia).
Takie też stanowisko jak w niniejszej sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyrokach z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 801/13 oraz z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 84/14 (dostępne w CBOSA), a Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela.
Z przedstawionych względów Sąd ocenia jako prawidłowe stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii.
Z uwagi jednakże na naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpatrywana przez organ odwoławczy, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając zatem na uwadze zasadę dwuinstancyjności, organ odwoławczy ponownie rozpatrzy sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną odwołaniem decyzją organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło