II SA/Gd 250/07
WyrokWSA w Gdańsku2009-09-02
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która lokalizuje elektrownie wiatrowe na terenie objętym ochroną konserwatorską i przyrodniczą, jest zgodna z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która lokalizuje elektrownie wiatrowe na terenie objętym ochroną konserwatorską i przyrodniczą, jest niezgodna z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, jeśli studium przewiduje ochronę tych terenów i lokalizację elektrowni wiatrowych w innej części gminy. Taka niezgodność, a także istotne naruszenie trybu sporządzania planu (np. zmiana załącznika graficznego po wyłożeniu do publicznego wglądu), skutkują stwierdzeniem nieważności uchwały.Stan faktyczny
Rada Gminy Słupsk podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w okolicach miejscowości Krzemienica, Swołowo, Bruskowo Wielkie. Wojewoda oraz inni mieszkańcy zaskarżyli uchwałę, zarzucając jej niezgodność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, naruszenie zasad ochrony środowiska i krajobrazu, a także naruszenia proceduralne. Skarżący wskazywali na lokalizację elektrowni wiatrowych na terenach cennych przyrodniczo i kulturowo, co było sprzeczne z ustaleniami studium.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, określił, że uchwała nie może być wykonana, oddalił skargę Z. E. i zasądził od Rady Gminy Słupsk na rzecz pozostałych skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi Wojewody, J. W., M. C., P. Z. i Z. E. na uchwałę Rady Gminy Słupsk z dnia 24 października 2006 r. nr XXXV/359/2006 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. określa, że uchwała nie może być wykonana, 3. oddala skargę Z. E., 4. zasądza od Rady Gminy Słupsk na rzecz skarżących J. W., M. C. i P. Z. kwoty po 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 24 października 2006r. Rada Gminy Słupsk podjęła uchwałę nr [....] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenów położonych w okolicy miejscowości Krzemienica, Swołowo, Bruskowo Wielkie w gminie Słupsk.
Skargę na powyższą uchwałę złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wojewoda, który wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały zarzucając naruszenie art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w toku szczegółowej analizy przedłożonej uchwały stwierdzono, że nie uczyniono zadość wiążącym ustaleniom studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Słupsk przyjętego uchwałą Rady Gminy Słupsk Nr XIXl188/2004 z dnia 30 grudnia 2004 roku w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Słupsk.
Zdaniem skarżącego, interpretacja zapisów studium, wykroczyła znacznie poza ramy określone w tym opracowaniu. Świadczy o tym dość luźne i wybiórcze analizowanie poszczególnych postanowień przez projektanta planu, co potwierdza znajdująca się w dokumentacji planistycznej opinia urbanistyczna z dn. 08.06.2005 r.
Skarżący zarzucił, że rozwiązania przyjęte w planie nie pozwalają na uznanie planu za zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Słupsk przyjętym uchwałą z dnia 30 grudnia 2004r. W punkcie 3.1 kierunków zagospodarowania przestrzennego ustanawia się, iż strefy N, w tym więc strefa N1, są niezurbanizowane, powinny cechować się niewielkimi zmianami w typach i charakterze osadnictwa; zrozumiałe i dopuszczalne jest zmniejszenie się znaczenia funkcji rolniczej w istniejących na tym terenie osiedlach, ale niedopuszczalna jest całkowita degradacja tej funkcji; przekształcenia wsi w strefie N pójdą raczej w kierunku wsi o typie rekreacyjnym, z dominującą funkcją agroturystyczną, rekreacyjną weekendową lub turystyczno - specjalistyczną, ewentualnie letniskową. Lokalizacja tak licznych siłowni wiatrowych (ok. 35), ingerujących w środowisko w sposób określony w opracowaniu pt. "Wpływ elektrowni wiatrowych na zdrowie człowieka" (EC BREC Instytut Energii Odnawialnej - Warszawa sierpień 2006) w sposób znaczący dominujących w stosunku do otoczenia i degradujących walory krajobrazowe, niweluje przytoczone powyżej kierunki przekształceń. Z zasad kształtowania przestrzeni publicznych wynika natomiast, iż należy unikać elementów zagospodarowania degradujący otwarty krajobraz; budynki i większe urządzenia powinny być izolowane, przynajmniej do głównych miejsc ekspozycji, jak drogi, grupami zadrzewień.
Potwierdzeniem obranego kierunku zagospodarowania terenu, na którym został uchwalony plan są zapisy punktu 4.3 części kierunki zagospodarowania przestrzennego studium, zatytułowanego turystyka i wypoczynek. Usytuowanie w tym obszarze ok. trzydziestu pięciu siłowni wiatrowych (elementów wybitnie obcych i wyeksponowanych w krajobrazie) o wysokości w pułapie wzbicia skrzydła ok. 140 m. bezsprzecznie oddziaływujących na przyrodę ożywioną i nieożywioną stanowi dominantę terenu - niemożliwą do niwelacji zgodnie z postanowieniami studium poprzez wyizolowanie tych obiektów w krajobrazie.
Także w zakresie kierunków ochrony i wykorzystania zasobów środowiska (pkt 5.1.2, 5.3 cz. kierunki zagospodarowania przestrzennego studium) wskazuje się na konieczność: "ograniczenia zainwestowania uciążliwego dla środowiska przyrodniczego, rozważenie alternatywnych lokalizacji; wykluczanie, ograniczanie zabudowy i takiego zainwestowania, które mogłoby przerwać ciągłość wyznaczonych ciągów ekologicznych; zachowania terenów atrakcyjnych pod względem krajobrazowym, poznawczym i edukacyjnym; unikania lokalizacji obiektów budowlanych na terenach o dużym nachyleniu (a o takich terenach mowa) ochrony panoram widokowych roztaczających się z punktów widokowych oraz pasm drogowych (wg załącznika graficznego zagospodarowanie turystyczne - str. 17a - w planowanym obszarze występują aż trzy punkty widokowe)". Bezpośrednio zaś w odniesieniu do energetyki wiatrowej stwierdza się (pkt 5.5 studium, str. 30) " w związku z planami dotyczącymi energetyki wiatrowej, należy uwzględniać i minimalizować wpływ siłowni wiatrowych na zdrowie ludzi, krajobraz i środowisko przyrodnicze, poprzez odpowiednie ich oddalenie od terenów zabudowy (granice badanego planu miejscowości są na przedpolu miejscowości), ścian lasów (plan graniczy z linią lasu na północy gminy, niekiedy ją narusza. wchodzi w obszar lasu przecinając go na trzy części), miejsc ważnych dla ptaków (dotyczy tras przelotów i ostoi ptaków); ograniczenia dla lokalizacji siłowni powinny dotyczyć terenów o szczególnych walorach krajobrazu naturalnego i kulturowego; biorąc powyższe pod uwagę, do lokalizacji ferm wiatrowych typuje się wschodnią część gminy, poza obszarami zabudowanymi oraz wyróżnionymi w strukturze ekologicznej".
Dopełnieniem tych stwierdzeń są załączniki graficzne: ochrona przyrody (od Bydlina poprzez Strzelinko, Strzelino do Bierkowa przeprowadzono granicę obszaru, położonego na zachód od linii, jako rejonu o wysokich walorach krajobrazowych - zachodni kompleks leśny - zaznaczony jako szczególnie cenny przyrodniczo, a bezpośrednio narażony na oddziaływanie ewentualnej fermy wiatrowej, podobnie jak Dolina Moszczeniczki - teren objęty ochroną uchwałą rady gminy Słupsk w 2002 roku); sieci elektroenergetyczne (jako rejon dopuszczalnych lokalizacji elektrowni wiatrowych wskazuje się Strefy N2 i N4 oraz U2).
W zakresie kierunków ochrony środowiska kulturowego (por. pkt 6.2 cz. kierunki zagospodarowania przestrzennego studium) wskazano na obowiązek zachowania pradziejowych i wczesnośredniowiecznych mikroregionów osadniczych archeologicznego środowiska kulturowego, w tym o własnej formie krajobrazowej; zachowanie w zachodniej i północno zachodniej części gminy (w strefie N1) zabytkowych układów ruralistycznych wsi [...] z wyjątkowo dużym w skali Pomorza procentem zabytkowej zabudowy, harmonijnym układem przestrzennym i w zasadzie nienaruszoną przestrzenią kulturową.. W studium przewidziano utworzenie w miejscowości Swołowo i Krzemienica parków kulturowych. Także w tym przypadku uchwalony plan wkracza w przedstawione w załączniku graficznym (ochrona dóbr kultury) obszary objęte szczególną dbałością o projektowaną przestrzeń.
W oparciu o najatrakcyjniejsze elementy środowiska przyrodniczego i kulturowego wyznaczono szlaki turystyczne, trasy rowerowe, a także jednostki osadnicze, w których można tworzyć miejsca obsługi turystów (w tym m. in. Swołowo, Bruskowo Wielkie).
Jako wytyczne dla ochrony powierzchni ziemi i ww. walorów krajobrazowych ustanowiono reżim harmonijnego wkomponowania w otoczenie nowej zabudowy, chronienia, a w razie potrzeby wyłączania z zabudowy i zalesień obszarów szczególnie istotnych dla zachowania panoram. Dokonywanie niezbędnych uzupełnień inwestycji i rozwijanie zagospodarowania w bezpośrednim otoczeniu i sąsiedztwie obiektów chronionych winno się odbywać z zastosowaniem form stanowiących kontynuację lub nawiązanie do tych form (por. pkt 6.2 studium).
W ocenie Wojewody porównanie treści badanej przez organ nadzoru uchwały z zapisami studium pozwala na stwierdzenie braku zgodności z obowiązującym studium. Z przyjętego w powszechnym rozumieniu znaczenia pojęcia zgodności. danego aktu z innym wynika, że jest to stopień związania znacznie silniejszy niż .spójność czy też niesprzeczność (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne - Komentarz .CH Beck. 3 wydanie, str. 189). Brak zgodności z ustaleniami studium, która to zgodność winna towarzyszyć całej procedurze sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ostatecznie winna być stwierdzona bezpośrednio przed uchwaleniem planu należy uznać za naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego skutkujące nieważnością uchwały rady gminy, zgodnie z art. 28 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy.
Ponadto skarżący wskazał na zaszłe w trakcie opracowywania planu naruszenie proceduralne polegające na niedopełnieniu obowiązku wynikającego art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), tj. zaniechaniu powiadomienia w sposób zwyczajowo przyjęty sołtysów Bruskowa Małego, Wielichowa i Gałęzinowa o fakcie podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia przedmiotowego planu. Mogło to spowodować wykluczenie ludności tych sołectw z możliwości udziału w procesie planistycznym. Uchybienie to potwierdzają zgłaszane do organu nadzoru protesty ludności.
Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały wskazując przy tym, że nie orzekł o nieważności uchwał w terminie określonym wart. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, z uwagi na fakt, iż ocena uchwały wymagała zapoznania się z dokumentami liczącymi 600 stron, opracowaniami dotyczącymi energetyki wiatrowej, w tym jej wpływu na środowisko ożywione i nieożywione oraz wyjaśnieniami osób biorących udział w procedurze planistycznej, w tym z projektantem i przedstawicielami protestujących stowarzyszeń, co pozwoliło na wypracowanie ostatecznego stanowiska organu nadzoru, nadto Rada Gminy - mimo wezwania organu nadzoru z dnia 18 stycznia 2007r. -nie uchyliła zaskarżanej uchwały we własnym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie nie zgadzając się z zarzutami skargi. Wskazała, że zaskarżona uchwała została podjęta po ustaleniu zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Słupsk. Nadto z jej treści wynika, że przedmiotem planu jest zmiana dotychczasowego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu w zakresie niezbędnym do umożliwienia realizacji na przedmiotowym obszarze parku wiatrowego. Produkcja energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, w tym wykorzystanie siły wiatru, jest działaniem zgodnym z polityką ekologiczną Gminy Słupsk. Obecność elektrowni wiatrowych na terenach wiejskich w pełni umożliwia równoległe wykorzystanie terenu pod uprawy rolne lub pastwiska. Założenia te były również brane przy interpretacji zapisów studium.
Z żadnego zapisu studium nie wynika zakaz umiejscowienia elektrowni wiatrowych na terenach wskazanych w planie. W szczególności zapis w pkt 5.5 studium typujący wschodnią część gminy do lokalizacji ferm wiatrowych jest tylko sugestią, która nie wyklucza innych lokalizacji. Plan natomiast nie określa lokalizacji konkretnych wież na konkretnej działce gruntu. Wskazując obszar lokalizacji (oznaczony na rysunku plany symbolem Ewi/R) wprowadza zasadę, że lokalizacja musi być zgodna z obwiązującymi przepisami szczególnymi, w tym warunkami określonymi w uchwale, co należy udokumentować na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę.
Rada przyznała, że nie da się w pełni uniknąć wpływu na krajobraz dużych konstrukcji, takich jak elektrownie wiatrowe. Istnieją jednakże metody, które pozwalają taki wpływ ograniczyć i uczynić te konstrukcje bardziej akceptowalnymi dla mieszkańców. Ocena wpływu na krajobraz jest subiektywna i są osoby, które odbierają obiekty elektrowni wiatrowych jako atrakcyjne i wzbogacające krajobraz. Teren objęty planem stanowi fragment regionu określonego jako Pobrzeże Słupskie. Interpretując zapisy studium należy uwzględnić opracowanie zespołu ekspertów Polskiej Agencji Turystyki SA, z którego wynika, że ukształtowanie tego terenu jest równinne i faliste, przeważa rolnicze użytkowanie, co sprawia, że krajobraz jest monotonny o małych walorach widokowych. Jest to region o małych walorach środowiska przyrodniczego i małej wartości krajobrazu w skali Województwa Pomorskiego, z czego wynika mała wartość przyrodniczo turystyczna. W uchwale zawarto jednakże przepis nakazujący przy lokalizacji elektrowni wiatrowych uwzględnienie wpływu na krajobraz kulturowy, w tym w szczególności na ochronę widokową eksponowanych w krajobrazie panoram historycznych miejscowości, co należy udokumentować prze uzyskaniem pozwolenia na budowę. Wprowadzono również specjalną strefę ochrony przedpola wsi Swołowo w celu spełnienia wymagań dotyczących szczególnej ochrony krajobrazowej.
Nadto Rada stwierdziła, że spełniła wymagania dotyczące informowania o podjęciu prac planistycznych. W szczególności zaś podano w sposób zwyczajowo przyjęty informację o przystąpieniu do sporządzania planu poprzez umieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy. Mieszkańcy Bruskowa Małego i Wielichowa uczestniczyli w procesie planistycznym poprzez udział w publicznej dyskusji oraz składając wnioski i uwagi do planu.
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2009r. dopuszczono do udziału w sprawie ze skargi Wojewody w charakterze uczestników postępowania A.S. i T. S.
Skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 24 października 2006r. wnieśli również J. W., P. Z., Z. E. oraz M. C. domagając się stwierdzenia nieważności uchwały z powodu niezgodności treści uchwały z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Słupsk z dnia 30 grudnia 2004r.
Skarżący podnieśli, że z punktu 2.2 studium wynika, że teren objęty planem oznaczony jako strefa N1 (zachodnia część gminy) stanowi zespół przyrodniczo-krajobrazowy, który należy szczególnie chronić w planie miejscowym. Dotyczy to miejscowości: Krzemienica, Swołowo, Bruskowo Małe, Wierzbięcin, Bruskowo Wielkie oraz Wielichowo. Natomiast elektrownie wiatrowe studium lokalizuje w części wschodniej gminy. Nadto zaskarżona uchwała nie zawiera skutków finansowych obciążających gminę w zakresie odszkodowań należnych za utracone wartości nieruchomości. Skarżący nie zostali należycie poinformowani o miejscu lokalizacji siłowni wiatrowych. Mimo obietnic, że na terenie wsi Wielichowo nie będzie żadnych wiatraków, jeden wiatrak zlokalizowany został na gruncie rolnika z Wielichowa, zaś kilka w odległości około 500 m od domów mieszkańców wsi. Tym samym w ocenie skarżących przedmiotowa uchwała narusza prawo.
W odpowiedzi na tą skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że żaden z zapisów studium nie wyklucza strefy N1 z możliwości lokalizacji elektrowni wiatrowych. Podkreśliła, że opracowany plan zagospodarowania przestrzennego nie przesądza lokalizacji poszczególnych wież na konkretnie wskazanych działkach, a jedynie w sposób ogólny wyznacza obszar lokalizacji przyjmując zasadę, że lokalizacja musi być zgodna z obowiązującymi przepisami szczególnymi, w tym określonymi w uchwale, co należy udokumentować na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę. Nadto stwierdziła, że mieszkańcy Wielichowa mieli możliwość uczestniczenia w procedurze uchwalania planu poprzez składanie uwag i wniosków.
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2009r. sprawa ze skargi J. W., P. Z., Z. E. oraz M. C. prowadzona pod sygn. akt II SA/Gd 251/07 została połączona w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi Wojewody sygn. akt II SA/Gd 250/07.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 156, poz. 1270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.
Skarga J. W., P. Z., Z. E. oraz M. C. złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Zaskarżona uchwała Rady Gminy z dnia 24 października 2006 r. dotyczy uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będącego aktem prawa miejscowego, a zatem stanowi akt z zakresu administracji publicznej.
Podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego podważenia uchwały organu gminy w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego są zatem: uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.
W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust. 3 art. 101).
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie nie było jednolitego stanowiska odnośnie terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 2 kwietnia 2007r. w sprawie II OPS 2/07 uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. NR 142, poz. 11591 ze zm.). Skarga na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że w normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania zaczyna biec termin 30 dni na wniesienie skargi, obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi. ( ONSAiWSA 2007r. nr 3, poz.60).
Stosownie do art. 53 § 2 w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą, skarżący zawarli w skierowanym do Rady Gminy piśmie z dnia 22 stycznia 2007 r..
Rada Gminy nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie. W dniu 8 lutego 2007. zostało wprawdzie sporządzone pismo stwierdzające, że Rada nie znajduje podstaw do uwzględnienia żądania uchylenia przedmiotowej uchwały, jednakże nie zostało ono doręczone skarżącym.
Skarga została wniesiona do Sądu w dniu 8 marca 2007 r., a więc przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania.
Stwierdzić zatem należy, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. art. 53 § 2 ustawy.
Druga przesłanka konieczna dla skutecznego wniesienia skargi oznacza, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie "jego interes prawny lub uprawnienie".
Kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba zatem dowieść, że zaskarżona uchwała - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny.
Wskazać nadto należy, że w dniu 16 września 2008r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt SK 76/07 orzekł, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodny z Konstytucją. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przyjęta powszechnie przez sądy interpretacja, że prawo do zaskarżania uchwał lub zarządzeń organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego – gwarantuje prawo do sądu wynikające z Konstytucji.
Skarżący M. C. wskazał, że jest właścicielem działki nr [...] w obrębie Bruskowo Wielkie przyległej do wsi Wielichowo, która podlega ustaleniom miejscowego planu wprowadzonym zaskarżoną uchwałą. Nieruchomość ta znajduje się w strefie ochronnej elektrowni wiatrowych i z uwagi na ich lokalizację nie może być przeznaczona pod żadną zabudowę.
Skarżący J. W. wyjaśnił, iż jest również właścicielem gruntów rolnych położonych we wsi Wielichowo w szczególności zabudowanej działki nr [...] objętej opracowaniem planu, wyłączonej z możliwości jakiejkolwiek zabudowy. Na terenie tym urządził gospodarstwo agroturystyczne. Z uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że w obrębie wsi Wielichowo powstanie 12 siłowni wiatrowych o wysokości 160m.
Skarżący P. Z. jest właścicielem nieruchomości objętej planem, położonej częściowo na terenie oznaczonym R, na którym obowiązuje całkowity zakaz zabudowy, a częściowo na terenie oznaczonym EWi/R, tj. przeznaczonym pod lokalizację elektrowni wiatrowych.
Niewątpliwie skarżący, jako właściciele nieruchomości objętych opracowaniem przedmiotowego planu, mają legitymację do wniesienia skargi na uchwałę tworząca tenże plan. Ustalenia w planie dotyczące lokalizacji elektrowni wiatrowych na nieruchomości skarżącego P. Z., jak również ustalenia wyłączające możliwość jakiejkolwiek zabudowy w odniesieniu do skarżących P. Z., J. W. i M. C. w ocenie Sądu naruszają ich interes prawny wynikający z przysługującego im prawa własności, co daje im legitymację do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), określają granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Skarżący Z. E. wskazał natomiast, że był właścicielem objętych ustaleniami zaskarżonej uchwały działek o nr ew. [...] i [...], na których plan wprowadza zakaz zabudowy. W dniu 6.02.2008r. przekazał te działki córce, która zamierza przeznaczyć je pod zabudowę zagrodową. Uchwała narusza zatem interes prawny jego córki.
Skarżący nie wykazał w jaki sposób zaskarżona uchwała wpłynęła na jego własną, indywidualną sytuację prawną i czy kwestionowane zapisy doprowadziły do ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych uprawnień albo nałożenia na niego pewnych obowiązków. Uchwała więc nie wywarła żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącego. Jest również bezspornym w sprawie, że w chwili obecnej skarżący nie jest właścicielem nieruchomości objętej zakresem obowiązywania uchwały.
Wobec tego, iż skarżący Z. E. nie wykazał skutecznie, w jaki sposób zaskarżoną uchwałą został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie, należało uznać, że nie ma on legitymacji procesowej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały.
Z powyższych względów Sąd, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę Z. E.
Skarga Wojewody jako organu nadzoru została natomiast wniesiona w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Stosownie do jego treści organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego po upływie terminu 30 dni, w którym to organ ten jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Taka też sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
W ustawie o samorządzie gminnym brak jest kryteriów określających zakres kontroli zaskarżonej w tym trybie uchwały rady gminy. Z tego względu należy odwołać się do cytowanego wyżej art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Przepis ten, z racji umieszczenia w ustawie Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tj. ustawie regulującej ustrój i właściwość sądów administracyjnych, posiada bowiem charakter ogólnego unormowania. W myśl powołanego przepisu, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, czyli kontroluje akty administracyjne z punktu widzenia ich legalności - zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Obowiązujące w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przewidują, że ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonuje się w ramach określonej procedury unormowanej w tej ustawie. Z art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika, że naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zatem zachowanie wymogów tej procedury podlegać będzie kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały.
W § 1 ust.1 zaskarżonej uchwały stwierdzono zgodność planu z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Słupsk" określonymi w uchwale Rady Gminy Słupsk nr XIX/199/2004 z dnia 30 grudnia 2004r. w sprawie uchwalenia studium.
Stosownie do art. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Studium zawiera część tekstową i graficzną. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że zapisy planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium lub też tego zagospodarowania wykluczyć (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 11 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 817/06, LEX nr 437513). Zgodność planu ze studium nie może być rozumiana ogólnie i nie może oznaczać wyłącznie spójności rozwiązań ze studium. Plan winien być nie tylko spójny ale i zgodny z ustaleniami studium ( wyrok NSA z 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 359/07, LEX nr 341275).
Rada gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny projektu planu miejscowego. Stopień związania planów ustaleniami studium zależy zatem w dużym stopniu od brzmienia ustaleń studium. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest stopień związania planowania miejscowego przez ustalenia studium, który może być, w zależności od szczegółowości ustaleń studium – silniejszy lub słabszy (tak Z. Niewiadomski, (w:) ZagospPrzestrzU Komentarz, art. 20, Nb 1, Warszawa 2004).
Zdaniem Sądu plan miejscowy uchwalony zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałą nie spełnia tak rozumianego wymogu zgodności z ustaleniami studium.
Wskazać przy tym należy, że w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Słupsk uchwalonym przez Radę Gminy zostały określone zasady interpretacji ustaleń studium. I tak w pkt 1.3 załącznika nr 2 do uchwały z dnia 30 grudnia 2004r. "Strategia rozwoju, polityka przestrzenna" stwierdzono, że ponieważ istotą postanowień studium jest wyrażenie polityki przestrzennej gminy, powinny być one odczytywane i stosowane, jako podlegające dość szerokiej interpretacji. Należy przyjąć, że za zgodny z niniejszym studium można uznać plan, który uwzględnia idee zawarte w poszczególnych rozdziałach części I. kierunki zagospodarowania przestrzennego oraz zasady określone w części II. zasady polityki przestrzennej. Jako orientacyjne należy traktować oznaczenia i ustalenia graficzne na rysunku studium. Ewentualne zmiany interpretacyjne dotyczące zasad i elementów zagospodarowania, rozważane w związku z działaniem planistycznym, mogą być dopuszczone tylko w przypadku objęcia tym działaniem wszystkich istotnych skutków przestrzennych zmian, zwłaszcza gdy dotyczą rozwiązań systemowych. Za zgodne ze studium można uznać lokalizacje i przeznaczenia dla wszelkich drobnych zamierzeń, jeżeli nie są sprzeczne z określanymi w studium ideami i zasadami.
Z tomu studium zatytułowanego "Diagnoza i uwarunkowania rozwoju" wynika, że największe znaczenie z miejscowości turystycznych położonych na terenie Gminy Słupsk ma Swołowo, główna miejscowość "Krainy w kratę" cennego kulturowo obszaru budownictwa szachulcowego. Atrakcyjną regionalną miejscowością jest Krzemienica, która jest piękna wsią z dużą ilością wartościowych zagród w ewidencji WZK. Bliskie wzniesienia pagórów moreny czołowej i zróżnicowana rzeźba terenu stanowią dodatkową atrakcje turystyczną. Z kolei Bruskowo Wielkie jest atrakcyjne ze względu na interesującą zabudowę, ze sporą ilością wartościowych zagród w ewidencji WZK oraz interesującą krajobrazowo, ze względu na rozległe panoramy z wnętrza wsi.
W części studium "Kierunki rozwoju struktury przestrzennej" stwierdzono, że ze względu na odrębne cechy różnych części obszaru, potrzebę ochrony walorów przyrodniczych i określenia zasad rozwoju przestrzennego dla poszczególnych funkcji, stosownie do atrakcyjności i predyspozycji terenów do inwestowania, obszar gminy dzieli się na dwie podstawowe typy stref gospodarowania przestrzenią: strefy urbanizowane - strefy U i strefy niezurbanizowane - strefy N.
Strefa N1 obejmuje zachodnią część obszaru gminy, jednorodny kompleks tradycyjnego krajobrazu wiejskiego z małymi skupionymi wsiami, w części objętych ochroną dziedzictwa kulturowego oraz z zespołem przyrodniczo-krajobrazowym. Zachowanie charakteru tego obszaru, stanowiącego wyjątkową wartość dla atrakcyjności, szczególnie turystycznej gminy, może być zagwarantowane tylko z zastosowaniem odpowiedniego reżimu gospodarowania przestrzenią, ustalanego w prawie miejscowym (pkt 2.1,2.2). Przekształcenia wsi w strefie N pójdą raczej w kierunku wsi o typie rekreacyjnym, z dominującą funkcją agroturystyczną, rekreacyjną weekendową lub turystyczno-specjalistyczną, ewentualnie letniskową (pkt 3.1). W studium przewidziano wzmocnienie ochrony krajobrazu kulturowego przez utworzenie strefy N1 oraz utworzenie w Swołowie i Krzemieniecy parków kulturowych (pkt. 6.2).
Z ustaleń dla jednostek przestrzennych zawartych w części studium "Zasady polityki przestrzennej" dla poszczególnych miejscowości objętych opracowaniem planu wynika, że dla położonych w strefie N1 Krzemienicy, Swołowa i Bruskowa Wielkiego funkcjami podstawowymi są: rolna, mieszkaniowa, turystyczna. W odniesieniu do Krzemienicy i Swołowa zalecana jest ochrona układu ruralistycznego wsi i zabytków architektury i budownictwa (w ewid. WKZ), nadto kwalifikują się one do utworzenia parku kulturowego. Bruskowo Wielkie i Swołowo - ochrona obszaru Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego "Dolina Moszczeniczki", a nadto Bruskowo Wielkie -ochrona części układu archeologiczno-konserwatorskiej (w ewid. WKZ), zabytków architektury i budownictwa( w rej. i ewid. WKZ).
W studium stwierdzono, że na terenie gminy są korzystne warunki dla rozwoju energetyki wiatrowej. W związku z planami dotyczącymi energetyki wiatrowej należy uwzględniać i minimalizować wpływ siłowni wiatrowych na zdrowie ludzi, krajobraz i środowisko przyrodnicze poprzez odpowiednie ich oddalenie od terenów zabudowy, ścian lasów, miejsc ważnych dla ptaków (dotyczy tras przelotów i ostoi ptaków). Ograniczenia dla lokalizacji siłowni powinny dotyczyć terenów o szczególnych walorach krajobrazu naturalnego i kulturowego. Biorąc powyższe pod uwagę, do lokalizacji ferm wiatrowych typuje się wschodnią część gminy, poza obszarami zabudowanymi oraz wyróżnionymi w strukturze ekologicznej (str. 30 studium tom Strategia rozwoju, polityka przestrzenna).
W studium wskazano, że we wschodniej części obszaru gminy, w strefie U2, N2 i N4 proponuje się na znacznych powierzchniach lokalizację elektrowni wiatrowych. Oprócz terenów oznaczonych na rysunku studium, jako "obszary oferty terenowej dla elektrowni wiatrowych", możliwe są także inne lokalizacje w wyżej wymienionych strefach, jeżeli spełniają odpowiednie warunki, szczególnie niekolizyjności z innymi funkcjami i ograniczeniami ochronnymi (str.50 studium tom Strategia rozwoju, polityka przestrzenna).
W ustaleniach dla jednostek przestrzennych zawartych w części studium "Zasady polityki przestrzennej" dla poszczególnych miejscowości objętych opracowaniem planu wskazano konkretne miejscowości znajdujące się na terenie oferowanym dla lokalizacji elektrowni wiatrowych.
Również w części graficznej studium wyrysowane są obszary oferty lokalizacyjnej dla elektrowni wiatrowych, które znajdują się w strefach U2, N2 i N4.
Z analizy części tekstowej, a mianowicie idei zawartych w poszczególnych rozdziałach części I. kierunki zagospodarowania przestrzennego oraz zasady określone w części II. zasady polityki przestrzennej, jak również spójnej z nimi części graficznej studium wynika, że przewidziano w nim lokalizację elektrowni wiatrowych w jednostkach U2, N2 i N4., które znajdują się we wschodniej części gminy. Ustalenia studium w tym zakresie są szczegółowe i precyzyjne.
Bezsporne jest, że zaskarżona uchwała Rady Gminy z dnia 24 października 2006 r. dotyczy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenów położonych w okolicy miejscowości Krzemienica, Swołowo, Bruskowo Wielkie, tj. według Studium obejmuje zachodnią część obszaru gminy oznaczoną jako strefa N1.
Jak stwierdziła Rada Gminy w odpowiedzi na skargę przedmiotem tego planu jest zmiana dotychczasowego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu w zakresie niezbędnym do umożliwienia realizacji na przedmiotowym obszarze parku wiatrowego.
Potwierdza to treść przedmiotowej uchwały, której tematem przewodnim są elektrownie wiatrowe. I tak w ustaleniach dla całego obszaru przewiduje się wyznaczenie wokół elektrowni wiatrowych terenów strefy technicznej w odległości 55 m od osi wieży poszczególnych elektrowni wiatrowych, w granicach których obowiązuje zakaz zabudowy nie związanej z budową i eksploatacja elektrowni wiatrowych, w tym również zabudowy związanej z produkcja rolniczą.
Z ustaleń szczegółowych wynika, że dla oznaczonych na rysunku planu symbolem EWi/R ustala się przeznaczenie – tereny rolne przeznaczone pod lokalizację elektrowni wiatrowych, przyjmując jako podstawowe użytkowanie rolnicze, z dopuszczeniem lokalizacji sieci infrastruktury oraz dróg dojazdowych związanych z eksploatacją elektrowni wiatrowych z jednoczesnym zakazem lokalizacji budynków mieszkalnych, w tym również w zabudowie zagrodowej związanej z produkcją rolniczą. W okolicy miejscowości Krzemienica, Swołowo, Bruskowo Wielkie na terenach rolnych, oznaczonych tym symbolem ustala się w planie lokalizację elektrowni wiatrowych w maksymalnej ilości do 50 obiektów. Plan ustala szczegółowe warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przeznaczonego pod lokalizacje elektrowni wiatrowej. W szczególności nakazuje zachowanie odległości elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie mniejszej niż 500 m. Plan dopuszcza wydzielenie działek związanych z elektrowniami wiatrowymi, stwierdzając w § 5 ust.3 pkt 4, że proponowane linie podziału wewnętrznego terenu przedstawia rysunek planu.
W planie wyznaczono również tereny rolne oznaczone symbolem R, dla których przyjmuje się utrzymanie dotychczasowego rolniczego sposobu użytkowania, z dopuszczeniem lokalizacji sieci infrastruktury oraz dróg dojazdowych związanych z eksploatacją elektrowni wiatrowych z możliwością wykorzystania terenu pod budowę tymczasowych placów i dróg montażowych, związanych z realizacją elektrowni wiatrowych Jednocześnie plan wprowadza zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych, w tym również w zabudowie zagrodowej związanej z produkcja rolniczą, a nadto zakaz zabudowy niezwiązanej z gospodarka rolną.
Nadto w granicach terenów oznaczonych symbolem MR ujęto tereny istniejącej zabudowy zagrodowej, przyjmując jako przeznaczenie podstawowe utrzymanie dotychczasowego sposobu użytkowania, dopuszczając w granicach terenu remont, przebudowę, rozbudowę oraz budowę nowych obiektów budowlanych i urządzeń zgodnych z ustalonym przeznaczeniem.
Oprócz tego wydzielono tereny leśne oznaczone symbolem ZL oraz tereny wód powierzchniowych śródlądowych znaczone symbolem WS.
Zdaniem Sądu z zapisów studium wynika jednoznacznie, że teren oznaczony symbolem N1, stanowiący wyodrębniony, charakterystyczny obszar w obrębie strefy polityki przestrzennej gminy Słupsk z całą pewnością nie był przewidziany pod zabudowę elektrowni wiatrowych. Wprowadzenie takiego przeznaczenia terenu w przedmiotowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest więc zgodne ze studium. Dopuszczenie w planie, na obszarach podlegających ochronie z uwagi na walory kulturowe i środowiskowe, w obrębie wskazanego terenu N1, zabudowy innego rodzaju niż obiekty służące podstawowym funkcjom zapisanym w studium prowadzi do niezgodności z ustanowioną w studium zasadą niekolizyjności elektrowni wiatrowych z innymi funkcjami i ograniczeniami ochronnymi. Niezgodność taką należy uznać za istotną, jako że prowadzi do wykluczenia możliwości kierunku zagospodarowania przewidzianego w studium tj. utrzymania istniejącego typu zabudowy i zagospodarowania terenu z rozwinięciem usług turystycznych na szczególnie atrakcyjnym dla takiej funkcji terenie. Wskazać przy tym należy, że w niniejszym planie nie pojawia się nigdzie funkcją agroturystyczna, rekreacyjna weekendowa ani też turystyczno-specjalistyczna, ewentualnie letniskowa, o których to jest mowa w studium.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że przy uchwalaniu przedmiotowej uchwały doszło do naruszenia art. 20 ust. 1 i art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niezgodność uchwalonego planu z poprzedzającym go w procedurze planistycznej studium narusza zasady sporządzania planu miejscowego w sposób określony w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co powoduje nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
W ocenie Sądu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały doszło również do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu.
Tryb sporządzania planu miejscowego oznacza kolejność podejmowanych przez organ czynności w toku procedury planistycznej.
Art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno:
1) ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia;
2) zawiadamia, na piśmie, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu;
3) rozpatruje wnioski, o których mowa w pkt 1, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;
4) sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
5) sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, z uwzględnieniem art. 36;
6) uzyskuje opinie o projekcie planu:
a) gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej,
b) wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym;
7) uzgadnia projekt planu z:
a) wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych,
b) właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków,
c) organami właściwymi do uzgadniania projektu planu na podstawie przepisów odrębnych,
d) właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę,
e) właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa,
f) dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani,
g) właściwym organem nadzoru górniczego w zakresie zagospodarowania terenów górniczych,
h) właściwym organem administracji geologicznej w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych,
i) ministrem właściwym do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej;
8) uzyskuje zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;
9) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień;
10) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami;
11) wyznacza w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 10, termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu;
12) rozpatruje uwagi, o których mowa w pkt 11, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;
13) wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia;
14) przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, o których mowa w pkt 11.
W niniejszej sprawie zdaniem Sądu nieprawidłowości dotyczą załącznika graficznego do uchwalonego planu miejscowego.
Skarżący zarzucali w skardze oraz na rozprawie, że do publicznego wglądu wyłożony był projekt planu, w którego części graficznej wskazano konkretne lokalizacje poszczególnych elektrowni wiatrowych. W związku z tym skarżący podnosili zarzuty dotyczące nieprawidłowej odległości od zabudowań mieszkalnych. W odpowiedziach na skargi Rada Gminy twierdziła, że plan nie określa lokalizacji konkretnych wież na konkretnej działce gruntu, natomiast wskazuje obszar lokalizacji (oznaczony na rysunku plany symbolem EWi/R) wprowadzając zasadę, że lokalizacja musi być zgodna z obwiązującymi przepisami szczególnymi, w tym warunkami określonymi w uchwale, co należy udokumentować na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę.
W wykonaniu zarządzenia Sądu Rada Gminy przedłożyła czytelną kopię załącznika graficznego do przedmiotowego planu, poświadczoną za zgodność w dniu 30 kwietnia 2009r. (k.136 akt). Na mapie tej zostały wskazane proponowane konkretne lokalizacje wież elektrowni wiatrowych oraz proponowany przebieg dróg dojazdowych do tychże elektrowni, nadto wyrysowano strefy ochrony akustycznej dla zabudowy mieszkaniowej.
Na rozprawie w dniu 23 lipca 2009r. skarżący M. C. złożył projekt uchwały, przesłany do sołtysa wsi Swołowo (k.139-147), zawierający jako załącznik taką samą mapę, który to projekt został poświadczony za zgodność w dniu 16 października 2006r.
Następnie Rada przedłożyła kolejną mapę stanowiąca graficzny załącznik do uchwały ( k.155 akt) wyjaśniając, że poprzednio omyłkowo przesłano wersje roboczą projektu złącznika graficznego do planu, nie będącą wersją ostateczną. Omyłka została spowodowana faktem, że wobec zaskarżenia uchwały, urzędnicy nie posługiwali się oryginalnym załącznikiem, traktując go jako nie obowiązujący do czasu rozstrzygnięcia wniesionych skarg.
Z kolei na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009r. pełnomocnik Rady Gminy złożył egzemplarz mapy, który był udostępniony przy wyłożeniu planu (k. 164 akt).
Pełnomocnik Rady Gminy wyjaśnił na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009r., że podczas prac planistycznych posługiwano się roboczym projektem planu, takim jak poświadczony za zgodność dnia 30 kwietnia 2009r. Ta mapa była też przesyłana do uzgodnień. Pełnomocnik organu oświadczył, że zamiana mapy nastąpiła na pewno przed wyłożeniem projektu planu do publicznego wglądu. Na tej mapie były zaznaczone konkretne lokalizacje elektrowni wiatrowych. Skarżący M. C. wskazywał, że na krótko przed podjęciem uchwały została zmieniona mapa stanowiąca rysunek planu, usunięto z niej lokalizacje wiatraków, a w uchwale zmieniono tylko i wyłącznie odległość. Inny rysunek planu był wyłożony do publicznego wglądu, a inny rysunek stanowi załącznik do uchwały.
W ocenie Sądu istotnie inny załącznik graficzny był przedmiotem całej procedury planistycznej aż do wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, a inna mapa stanowi załącznik graficzny do zaskarżonej uchwały. Bezsporne jest, że mapa w wersji potwierdzonej za zgodność w dniu 30 kwietna 2009r. (k. 136 akt) stanowiła przedmiot wszystkich uzgodnień. Z faktu, że taką mapą jako załącznikiem graficznym do projektu planu posługiwano się w dniu 16 października 2006r., a więc na kilka dni przed podjęciem przedmiotowej uchwały, wynika w ocenie Sądu, że również w takiej wersji ten załącznik był wyłożony do publicznego wglądu, co miało miejsce w dniach od 9 do 30 września 2006r. To zaś z kolei wyjaśnia pochodzenie zarzutów skarżących dotyczących lokalizacji konkretnych wież elektrowni wiatrowych.
Wskazać przy tym należy, że w części tekstowej uchwalonego planu w § 5 ust.3 pkt 4 zostało stwierdzone, że plan dopuszcza wydzielenie działek związanych z elektrowniami wiatrowymi, a proponowane linie podziału wewnętrznego terenu przedstawia rysunek planu. Takie linie znajdują się jedynie na mapie potwierdzonej za zgodność w dniu 30 kwietnia 2009r. (k.136 akt).
Z powyższego wynika, że mapa dołączona do zaskarżonej uchwały nie była przedmiotem prac planistycznych.
W ocenie Sądu, dokonywanie jakichkolwiek zmian w części opisowej lub graficznej uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego w stosunku do jego projektu wyłożonego do publicznego wglądu, poza przypadkami wskazanymi w art.17 pkt 13 i art.19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu w rozumieniu art. 28 cyt. ustawy. Zmiana treści lub rysunku projektu planu (zakres i rodzaj tych zmian) pozostaje bowiem w takim wypadku poza wiedzą zainteresowanej społeczności lokalnej i poza jej kontrolą. Sama ustawa, nakazując wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu, sankcjonuje obowiązek organów gminy do zapoznania, jeszcze w toku procedury planistycznej społeczności lokalnej z projektem planu zagospodarowania przestrzennego, który po uchwaleniu przez radę gminy stanie się aktem prawa miejscowego, zawierającym przepisy powszechnie obowiązujące.
Sąd oddalił na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009r. wniosek Rady Gminy o dopuszczenie dowodu z opracowania "Wizualna ocena wpływu turbin wiatrowych na krajobraz chronionych obszarów w Gminie Słupsk". Opracowanie to zostało bowiem sporządzone dopiero w 2009r., stąd też nie mogło być przedmiotem prac planistycznych dotyczących podjęcia zaskarżonej uchwały z dnia 24 października 2006r. Wskazać nadto należy, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest rozstrzygnięcie, czy możliwe jest lokalizowanie wież elektrowni wiatrowych w ogóle, lecz kontrola uchwały, która przewiduje taką lokalizację na terenie objętym opracowaniem planu, pod względem zgodności z prawem.
Mając na uwadze wskazany wyżej charakter uchybień zaskarżonej uchwały, w tym całkowitą niezgodność treści planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Słupsk, jak również istotne naruszenie trybu sporządzania planu Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd określił, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło