II SA/Gd 256/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-09-15
Skład orzekający: Magdalena Dobek-Rak, Dariusz Kurkiewicz, Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Urzędu Morskiego, działający jako organ współdziałający w postępowaniu o zezwolenie na usunięcie drzew, posiada status strony w tym postępowaniu i czy może wnieść odwołanie od decyzji Starosty?Ratio decidendi
Dyrektor Urzędu Morskiego, działający jako organ współdziałający na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy o obszarach morskich, nie posiada statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na usunięcie drzew. Jego rola polega na uzgodnieniu decyzji, a nie na reprezentowaniu własnego interesu prawnego. W związku z tym, nie przysługuje mu prawo do wniesienia odwołania od decyzji Starosty, a postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Morskiego wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które stwierdziło niedopuszczalność jego odwołania od decyzji Starosty zezwalającej PKP PLK S.A. na usunięcie drzew wzdłuż linii kolejowej. SKO uznało, że Dyrektor Urzędu Morskiego, działając jako organ współdziałający na podstawie przepisów o obszarach morskich, nie jest stroną postępowania i nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania. Dyrektor Urzędu Morskiego argumentował, że sprawa dotyczy jego interesu prawnego jako administratora terenów, w tym lasów ochronnych, i że SKO nie rozpatrzyło wszystkich zarzutów odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Dyrektora Urzędu Morskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi Dyrektora Urzędu Morskiego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew oddala skargę.
Dyrektor Urzędu Morskiego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lutego 2021 r., którym stwierdzono niedopuszczalność jego odwołania od decyzji Starosty z dnia 18 grudnia 2020 r., nr [..], zezwalającej PKP Polskiej Linie Kolejowe S.A., Zakład Kolejowy, na usunięcie drzew rosnących wzdłuż linii kolejowej nr [..] relacji [..]
Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z 18 grudnia 2020 r. Starosta zezwolił PKP Polskiej Linie Kolejowe S.A. na usunięcie drzew rosnących wzdłuż linii kolejowej nr [..] w terminie do 29 lutego 2021 r.
Pismem z dnia 8 stycznia 2021 r. odwołanie od decyzji Starosty wniósł Dyrektor Urzędu Morskiego. Zarzucono w nim naruszenie:
1. art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej w zw. z art. 106 § 1 k.p.a.,
2. art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym w zw. z art. 8, art. 9, art. 15 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, § 3 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej,
3. art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r., nr SKO [..], stwierdziło niedopuszczalność odwołania Dyrektora Urzędu Morskiego od decyzji Starosty z dnia 18 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja Starosty została wydana na podstawie art. 56 ustawy o transporcie kolejowym, zgodnie z którym w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów. Decyzję wykonuje zarządca. Natomiast z przepisów art. 37 ust. 3 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej wynika m.in., że decyzje w sprawie zmian w zalesianiu i zadrzewianiu, dotyczące pasa technicznego i pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani, wymagają uzgodnienia z dyrektorem właściwego urzędu morskiego.
W świetle powyższych przepisów Kolegium stwierdziło, że dyrektor właściwego urzędu morskiego, w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 56 ustawy o transporcie kolejowym, jest organem współdziałającym (uzgadniającym), jeżeli usunięcie dotyczy drzew lub krzewów znajdujących się m.in. w pasie nadbrzeżnym (technicznym lub ochronnym) oraz w morskich portach i przystaniach.
Jak wskazano, stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Stroną w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie może być zatem podmiot zainteresowany danym rozstrzygnięciem jako administrujący. Warunkiem sine qua non legitymowania się statusem strony jest materialnoprawne, a nie ustrojowoprawne, motywowanie interesowania się daną sprawą administracyjną. Udział w takim postępowaniu podmiotu administrującego nie jest bowiem, bo nie może być, konsekwencją zaangażowania w daną indywidualną sprawę administracyjną jego interesu prawnego lub obowiązku, lecz może – co najwyżej - wynikać z posiadania kompetencji do udziału w takim postępowaniu po stronie tych, którzy mają ją rozpatrywać i załatwiać. Dla uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym konieczne jest uczestniczenie w danej sprawie w charakterze administrowanego, a więc podmiotu, o którego uprawnieniach lub obowiązkach prawnych, na mocy regulacji prawa materialnego, ma rozstrzygać decyzja administracyjna. W przedmiotowym postępowaniu Urząd Morski w takim charakterze nie występuje. Nie będącemu stroną tego postępowania Dyrektorowi Urzędu Morskiego nie przysługuje zatem prawo wniesienia odwołania od decyzji Starosty zezwalającej PKP PLK S.A. na usunięcie drzew rosnących wzdłuż linii kolejowej relacji [..].
Dyrektor Urzędu Morskiego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lutego 2021 r., zarzucił organowi:
1. naruszenie art. 134 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. w związku z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, w związku z art. 8, art. 9, art. 15 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, § 3 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej, poprzez uznanie braku interesu prawnego Dyrektora Urzędu Morskiego do złożenia odwołania i brania udziału w postępowaniu na prawach strony, w zakresie opisanym w pkt 2 i pkt 3 odwołania z dnia 8 stycznia 2021 r.;
2. nierozpatrzenie odwołania w jego istocie poprzez pominięcie zarzutu, że skarżący nie działał wyłącznie jako organ uprawniony do zajęcia stanowiska w sprawie, lecz jako podmiot, którego interesu prawnego sprawa dotyczy;
3. naruszenie art. 157 § 2 Kpa, 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewydanie z urzędu orzeczenia o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji mimo powzięcia informacji o rażącej wadzie prawnej decyzji Starosty z dnia 18 grudnia 2020 r.
Skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji bądź o uchylenie decyzji organu drugiej instancji, i/lub stwierdzenie nieważności decyzji Starosty.
Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich zarzutów odwołania, ograniczając się wyłącznie do zarzutu braku uzgodnienia, w trybie przewidzianym art. 106 § 1 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 3 ww. ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, z dyrektorem urzędu morskiego decyzji m. in. dotyczących zmian w zalesieniu i zadrzewianiu w obszarze pasa ochronnego. Skarżący podkreślił, że decyzja dotyczy zmian w stanie zadrzewienia oraz zalesienia w pasie ochronnym, wobec tego przed jej wydaniem Starosta zobowiązany był przeprowadzić procedurę uzgodnienia decyzji z Dyrektorem Urzędu Morskiego, czego bezpodstawnie zaniechał. Jednak w punktach 2 i 3 odwołania skarżący powołał się także na naruszenie przepisów materialnoprawnych, które to działanie naruszyło interes prawny skarżącego nie jako organu administracyjnego, uprawnionego do zajęcie stanowiska w sprawie, lecz jako administratora, w szerokim rozumieniu, terenów objętych regulacjami prawnymi wskazanymi w odwołaniu.
Skarżący zarzucił, że organ I instancji zastosował do rozstrzygnięcia wniosku przepisy regulujące zasady wycinki pojedynczych drzew, nie dotyczących lasów. Zdaniem skarżącego, organ do oceny zasadności wydania zgody na wycinkę drzew w tym stanie faktycznym, powinien zastosować przepisy regulujące gospodarkę drewnem wynikającą z przepisów o lasach, a nie pojedynczych drzew. W zaskarżonej decyzji ujęto drzewa rosnące na działkach leśnych Skarbu Państwa znajdujących się w użytkowaniu Dyrektora Urzędu Morskiego, objętych Planem Urządzenia Lasu dla Urzędu Morskiego na lata 2017-2026, na których Dyrektor Urzędu Morskiego prowadzi planową gospodarkę leśną. Wszystkie lasy użytkowane przez Dyrektora Urzędu Morskiego są lasami ochronnymi (glebochronnymi i wodochronnymi). Wobec tego zastosowanie przepisu art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, który dotyczy pojedynczych drzew lub krzewów, w stosunku do lasów jest błędem prawnym. Zgodnie bowiem z literalnym brzmieniem przepisu decyzja na tej podstawie prawnej może być wydana w stosunku do pojedynczych drzew, nie stanowiących lasów w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. To Dyrektor Urzędu Morskiego może usunąć drzewa zagrażające bezpieczeństwu w ramach zabiegów pielęgnacyjnych przewidzianych w planie urządzenia lasu na podstawie porozumienia z organem wnioskującym. Jedynym rozwiązaniem pozwalającym na dokonanie tego typu zabiegów, w tym wycinki drzew, jest posiadanie aktualnego, pełnego planu urządzenia lasu. Podstawą prawną wycięcia drzewa jest w lesie Skarbu Państwa plan urządzenia lasu. Takiego planu dającego uprawnienie do przedmiotowej wycinki w tej sprawie nie ma.
Podsumowując tę część zarzutów skarżący stwierdził, że organ administracyjny, w pewnych sytuacjach może występować jako strona postępowania administracyjnego, prowadzonego przez inny organ administracyjny. Dyrektor Urzędu Morskiego nie działał w niniejszej sprawie jako organ uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji czy postanowienia. Wobec tego nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające działanie jako strona, z uprawnieniami w zakresie udziału w postępowaniu i składania środków odwoławczych.
Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym każda z przyczyn usunięcia drzewa stanowi samodzielną podstawę w stosunku do konkretnego drzewa objętego decyzją o usunięciu. Organ rozstrzygający wniosek w uzasadnieniu decyzji powinien wskazać w stosunku do każdego drzewa objętego decyzją, jakie utrudnienia spośród wymienionych w art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, uzasadniają zezwolenie na wycinkę. Tymczasem decyzja organu I instancji nie zawiera, nawet zwięzłego, wskazania, która z podstaw usunięcia zachodzi w stosunku do każdego drzewa. Brak tego zapisu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowi rażące złamanie art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym w związku z art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a.
Skarżący zwrócił uwagę, że decyzja organu I instancji nie precyzuje kwestii związanej z pozyskanym materiałem drzewnym. Dyrektor Urzędu Morskiego jest odpowiedzialny za powierzone mienie, w tym także za drewno pozyskane w lasach znajdujących się w jego użytkowaniu. W związku z tym decyzja powinna zawierać rozstrzygnięcie w tym zakresie. W tym zakresie również Dyrektor Urzędu Morskiego posiada uprawnienia jako strona postępowania, i nie ma innych możliwości prawnych, aby swojego interesu prawnego bronić, poza złożeniem odwołania od wadliwej decyzji Starosty.
Reasumując skarżący uznał, że niezależnie od tego, czy przysługuje mu uprawnienie strony w postępowaniu, podniesione zarzuty Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było wziąć pod rozwagę z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. kontrolę zgodności z prawem decyzji administracyjnych i postanowień.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem postanowienie to jest zgodne z prawem.
W niniejszej sprawie kontroli poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lutego 2021 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania Dyrektora Urzędu Morskiego od decyzji Starosty zezwalającej na usunięcie drzew rosnących wzdłuż linii kolejowej nr [..] relacji [..].
Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a.
W świetle powyższych regulacji organ odwoławczy stwierdza, w drodze postanowienia, niedopuszczalność odwołania, jeżeli nie są spełnione przesłanki podmiotowe lub przedmiotowe wynikające z regulacji art. 127 § 1 k.p.a. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia albo wyłączenie zaskarżalności decyzji na mocy szczególnego przepisu prawa, a niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje te przypadki, w których odwołanie składa podmiot, który nie posiada legitymacji procesowej do jego wniesienia. Pomijając szczególne przypadki legitymacji, przesłanką dopuszczalności odwołania jest wniesienie go przez stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jeżeli czynności postępowania wstępnego sprawy ujawnią brak przesłanki podmiotowej odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie.
Dyrektor Urzędu Morskiego nie był stroną postępowania w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew, wydanego w trybie ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1043), zwanej dalej u.t.k., w którym wydano decyzję z dnia 18 grudnia 2020 r. zezwalającą na usunięcie drzew rosnących wzdłuż linii kolejowej nr [..] relacji [..].
Podstawą prawną tej decyzji uczyniono przepis art. 56 ust. 1 u.t.k., zgodnie z którym w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów. Decyzję wykonuje zarządca. Zgodnie bowiem z art. 53 ust. 1 u.t.k. usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego.
Przepis art. 56 u.t.k. reguluje kwestię usuwania drzew lub krzewów w sytuacjach szczególnych, w związku z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu kolejowym. Zawiera on normy prawne o charakterze szczególnym względem regulacji zawartych w ustawie o ochronie przyrody oraz w ustawie o lasach. W sytuacji, gdy żądanie strony dotyczy wydania przez starostę decyzji o usunięciu drzew lub krzewów z tego powodu, że utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, względnie znajdują się w nienormatywnej odległości od osi skrajnego toru kolejowego, zastosowanie znajduje art. 56 ust. 1 u.t.k. W takiej sytuacji rozstrzyganie o usuwaniu drzew i krzewów następuje w istocie w procesie stosowania prawa i ma wymiar indywidualny, decyzyjny dotyczący konkretnego podmiotu uprawnionego i konkretnych drzew lub krzewów. Przepis art. 56 ust. 1 u.t.k. stosuje się niezależnie od prowadzenia gospodarki leśnej na podstawie planów urządzenia lasu.
W niniejszej sprawie z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew ze względów bezpieczeństwa ruchu kolejowego wystąpiło do Starosty PKP Polskie Linie kolejowe S.A., Zakład Kolejowy.
Na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2135), zwanej dalej u.o.m., decyzje m.in. w sprawie zmian w zalesianiu i zadrzewianiu dotyczące pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani, wymagają uzgodnienia z dyrektorem właściwego urzędu morskiego. Oznacza to, że jeśli obszar objęty zmianami w zalesianiu i zadrzewianiu znajduje się w granicach pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani, to dyrektor właściwego urzędu morskiego winien współdziałać w wydaniu zezwolenia na usunięcie drzew, na zasadzie art. 106 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 3 u.o.m.
Współdziałanie, którego dotyczy art. 106 k.p.a., podejmowane jest przed załatwieniem sprawy przez wydanie decyzji. Organ współdziałający uczestniczy w czynnościach już prowadzonego postępowania administracyjnego (w sprawie zawisłej przed innym organem), uczestnicząc w załatwieniu sprawy, której ono dotyczy, przez wyrażenie stanowiska w zakresie swej właściwości - stosownie do przepisu prawa materialnego, przewidującego takie współdziałanie.
Wskazane regulacje wyznaczają pożądany stan zgodności z prawem, co nie oznacza, że w konkretnych okolicznościach faktycznych nie mogą wystąpić określone jego naruszenia. Odstępstwa od wyznaczonego normatywnie wzorca postępowania nie wpływają jednak na zmianę przypisanych organom kompetencji i ról procesowych. Organ, z którym podejmowane jest współdziałanie w wykonaniu ustawowego obowiązku, nie jest stroną tego postępowania, lecz jedynie bierze udział w procesie decyzyjnym, działając władczo i jednostronnie przez wydanie aktu administracyjnego indywidualnego w procesowej formie postanowienia. Skoro organ współdziałający nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie ma też żadnych uprawnień strony w tej sprawie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 498 i nast.).
Brak współdziałania w konkretnej sprawie, jako odstępstwo od wyznaczonego normatywnie sposobu procedowania, nie powoduje, że organ, któremu przypisano rolę procesową organu współdziałającego, może zostać uznany za stronę postępowania w rozumieniu materialnoprawnym. Konsekwencją uznania, że organ ustawowo powołany do współdziałania w określonej sprawie indywidualnej (głównej) nie może korzystać z uprawnień strony, jest to, że nie może on wnieść odwołania również od decyzji, która została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska organu współdziałającego, tak samo zresztą jak wnosić skargi do sądu administracyjnego, czy też żądać stwierdzenia nieważności decyzji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 12 grudnia 1994 r., II SA 1538/94, Wokanda 1995, nr 4, s. 40, i z dnia 6 października 2003 r., II SA 158/02, LEX nr 1694578; podobnie H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, LEX/el.). Podmiot ten może co najwyżej sygnalizować nieprawidłowości rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie głównej organowi sprawującemu nadzór nad organem wydającym decyzję lub zainteresować sprawą prokuratora, którego ustawowym zadaniem jest stanie na straży praworządności. Nie będąc natomiast stroną, nie może w świetle art. 127 § 1 k.p.a., wnieść odwołania, gdyż przepis ten przewiduje, że prawo do odwołania od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji służy wyłącznie stronie.
Z ujawnionych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że potrzeba współdziałania Dyrektora Urzędu Morskiego ze Starostą w rozpoznaniu wniosku PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Zakład Kolejowy, o zezwolenie na usunięcie drzew zaktualizowała się ze względu na usytuowane drzew w pasie ochronnym brzegu morskiego. Położenie wnioskowanych do usunięcia drzew nie były przedmiotem ustaleń organu I instancji, ale Dyrektor Urzędu Morskiego szczegółowo w odwołaniu, a następnie również w skardze przyznał, że drzewa objęte wnioskiem o usunięcie znajdują się w pasie ochronnym, powołując się przy tym na konkretne zarządzenia Dyrektor Urzędu Morskiego ustanawiające [..], praktycznie w całości, pasem ochronnym, do granic pasa technicznego.
Zadaniem właściwego dyrektora urzędu morskiego w tego rodzaju sprawach jest ocena dopuszczalności rozstrzygnięcia sprawy głównej – zezwolenia na usunięcie drzew, co do jej istoty w granicach swojej właściwości i kompetencji w zakresie związanym z użytkowaniem lasów będących własnością Skarbu Państwa położonych w pasie technicznym. Organ współdziałający, w trybie art. 106 k.p.a., przy podejmowaniu decyzji przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy głównej, nie staje się przez to stroną tego postępowania administracyjnego, bowiem sprawa administracyjna nie dotyczy jego praw i obowiązków. Powyższy pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku NSA z 12 stycznia 1994 r., II SA 1971/93 ("Wokanda" 1994, nr 6) przyjęto, że jeżeli organ gminy jest uczestnikiem procesu decyzyjnego jako organ, od stanowiska którego zależy treść decyzji (art. 106 k.p.a.), to nie przysługują mu w tej sprawie uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Innymi słowy, gdy organ uczestniczy w postępowaniu administracyjnym (głównym) na zasadach określonych w art. 106 k.p.a., to wykluczony jest jego jednoczesny udział jako strony w tym postępowaniu, zgodnie z przyjętą regułą, że w tym samym postępowaniu ten sam organ nie może występować zarazem jako strona postępowania i jako organ współdziałający, w trybie art. 106 k.p.a., gdyż te role procesowe wzajemnie się wykluczają (zob. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r., II GSK 246/08, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powierzenie organowi administracji publicznej kompetencji do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, czy też przyznanie organowi kompetencji do dokonywania uzgodnienia decyzji w trybie art. 106 § 1 k.p.a., wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ jego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego (zob. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., I OSK 521/05, z dnia 17 grudnia 2016 r., II OSK 1201/16, dostępne https://orzeczenia.nsa.hov.pl).
Również brak współdziałania przez uprawniony organ przy wydawaniu zezwolenia na usunięcie drzew w trybie art. 56 ust. 1 u.t.k. nie kreuje jego interesu prawnego w znaczeniu materialnym jako strony postępowania głównego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Uchybienie polegające na braku współdziałania organu stanowi naruszenie prawa mogące uzasadniać wznowienie postępowania w sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
Źródeł takiego interesu nie można również poszukiwać w ustawowych kompetencjach Dyrektora Urzędu Morskiego w sprawach użytkowania lasów będących własnością Skarbu Państwa położonych w pasie technicznym, wynikających z art. 42 ust. 2 pkt 11a u.o.m., albowiem przyznanie mu kompetencji organu współdziałającego na podstawie art. 37 ust. 3. u.o.m wyklucza możliwość występowania w postępowaniu w charakterze strony.
Z uwagi na powyższe Dyrektor Urzędu Morskiego nie mógł skutecznie wnieść odwołania od decyzji Starosty, bowiem nie posiadając statusu strony w tym postępowaniu nie mógł skutecznie doprowadzić do uruchomienia postępowania odwoławczego.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia z urzędu uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięć, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Stosownie bowiem do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło