II SA/Gd 259/20
WyrokWSA w Gdańsku2020-12-15
Skład orzekający: Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, mimo że decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której obiekt został wzniesiony, została stwierdzona jako nieważna?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nawet w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, a decyzja o pozwoleniu na budowę została stwierdzona jako nieważna. Jest to dopuszczalne, gdy wadliwa decyzja o pozwoleniu na użytkowanie formalnie pozostała w obrocie prawnym z powodu upływu czasu uniemożliwiającego jej uchylenie. Celem postępowania jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym z przepisami technicznymi.Stan faktyczny
Skarżący J. M. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nakazała wykonanie określonych robót budowlanych. Sprawa dotyczyła budynku mieszkalno-usługowego, dla którego pozwolenie na budowę zostało później stwierdzone jako nieważne z powodu rażącego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania obiektu przy granicy działki. Pomimo istnienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie naprawcze, nakazując m.in. zamurowanie otworów okiennych i przeszklonej ściany w zachodniej elewacji budynku oraz rozbiórkę okapu naruszającego granicę działki. Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym prowadzenie postępowania mimo istnienia prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2020 r., nr [..], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2019 r., nr [..], i nakazano wykonanie określonych robót budowlanych.
Zaskarżona decyzja została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 10 lipca 1995 r. Prezydent Miasta udzielił J. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [..] w W. Zgodnie z zatwierdzoną tym pozwoleniem dokumentacją budowlaną inwestor uzyskał prawo do usytuowania obiektu ze ścianą z otworami okiennymi bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [..]. Po zrealizowaniu inwestycji zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym inwestor uzyskał od Starosty pozwolenie z dnia 15 lipca 1999 r. na użytkowanie obiektu.
Decyzją z dnia 17 czerwca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność pozwolenia na budowę z dnia 10 lipca 1995 r. uznając, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych określających wymagane odległości dla usytuowania budynków względem działek sąsiednich. Ponadto, decyzją z dnia 24 sierpnia 2007 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lipca 2007 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 15 lipca 1999 r. udzielającej J. M. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego. Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzją z dnia 8 września 2009 r., wydaną na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a. orzekł, że decyzja Starosty z dnia 15 lipca 1999 r., udzielająca J. M. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił uchylenia tej decyzji z powodu upływu pięciu lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 17 lutego 2011 r. - utrzymał w mocy ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 września 2009 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - prawomocnym wyrokiem z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 349/11, oddalił skargę I. P. i J. M. na tę decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu ww. decyzji z dnia 17 lutego 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na obowiązek przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania naprawczego w stosunku do przedmiotowego budynku w oparciu o przepisy art. 51 ustawy - Prawo budowlane.
Postępowanie wszczęte w sprawie przedmiotowego budynku prowadzone jest przez organy nadzoru budowlanego od 2013 r., a kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja jest piątym w kolejności rozstrzygnięciem podjętym w administracyjnym toku instancji.
Decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. M., właścicielowi budynku mieszkalno-usługowego, usytuowanego na działce nr [..], przy ulicy S. w W., zamurowanie otworów okiennych (piętnaście otworów okiennych oraz przeszklona ściana w poziomie pierwszego piętra doświetlająca pomieszczenia kawiarni), a także trzech otworów wentylacyjnych, zlokalizowanych w zachodniej ścianie budynku, usytuowanej przy granicy z działką nr [..], położoną przy ulicy S. w W.
Decyzją z dnia 5 września 2014 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Sądowa kontrola legalności powyższych decyzji doprowadziła do wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z dnia 18 marca 2015 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 715/14, oddalającego skargę J. M. Sąd Wojewódzki uznał, że w niniejszej sprawie pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku nie stanowi w rozpatrywanym przypadku przeszkody w prowadzeniu postępowania naprawczego określonego w art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Sąd przyjął, że z tego względu organy nadzoru budowlanego co do zasady słusznie wszczęły i prowadziły w odniesieniu przedmiotowego budynku postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Dopuszczalne jest bowiem prowadzenie postępowania naprawczego w tym trybie, mimo uprzedniego wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Ponadto, Sąd przyjął, że przedmiotowe postępowanie naprawcze musi objąć swoim zakresem cały budynek. Sąd zwrócił uwagę, że nie rozważono takich kwestii, jak zainstalowanie klimatyzatora w poziomie przeszklonej ściany, usytuowanie okapu dachu wyższej części budynku o 67 cm poza granicą działki nr [..], w przestrzeni działki nr [..], oraz nie ustalono podziemnych sieci uzbrojenia działki. Pominięto również kwestie, na które zwróciła uwagę uczestniczka postępowania I. P., tj. usytuowanie od strony działki nr [..] okapów i gzymsów, nawisu dachu, klimatyzatorów, a ponadto kwestie spływu wód opadowych oraz usytuowania licznika gazu i instalacji gazowej. W ocenie Sądu pominięcie tych wszystkich kwestii przez organ I instancji uzasadniało wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej określonej w art. 138 § 2 k.p.a., albowiem stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy – wskazany przez organ odwoławczy, ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r., II OSK 1634/15, oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego podzielając w całości zajęte przez ten Sąd stanowisko odnośnie dopuszczalności procedowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 27 października 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, nakazał inwestorowi J. M. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [..] w W. uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, zawierającego rozwiązania elementów wyposażenia budowlano – instalacyjnego zapewniającego użytkowanie obiektów budowlanych zgodnie z przeznaczeniem oraz – w razie potrzeby wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 grudnia 2015 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, że w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, nie ma podstaw do konfrontowania wykonanych robót budowlanych z projektem budowlanym, ale należy badać zgodność tych robót z przepisami prawa.
Decyzją z dnia 7 marca 2016 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. M. zamurowanie wszystkich otworów okiennych i wentylacyjnych w zachodniej ścianie budynku zlokalizowanej bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [..] przy ul. S. w W. oraz rozbiórkę okapu wraz z rynną i rurami spustowymi oraz klimatyzatora w elewacji zachodniej budynku.
Decyzją z dnia 9 maja 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na potrzebę pogłębienia wyjaśnień co do wykonanych robót budowlanych i doprecyzowania rozstrzygnięcia.
Ponowną decyzją z dnia 15 września 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. M. wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce okapu naruszającego granicę sąsiedniej działki nr [..] o długości 15,70 m i szerokości 0,70 m z rynną i rurami spustowymi w elewacji zachodniej budynku, w miejsce rozebranego okapu wykonaniu ogniomur na długości 15,70 m w ścianie usytuowanej w granicy z działką nr [..] i montażu rynny z rurą spustową odprowadzającą wody opadowe na teren własnej działki lub do miejskiej kanalizacji deszczowej, zamurowaniu 21 otworów okiennych, 2 otworów wentylacyjnych oraz przeszklonej witryny w poziomie I piętra w elewacji zachodniej budynku.
Decyzją z dnia 21 lipca 2017 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ uznał, że nie wyeliminowano wszystkich wskazanych w decyzji kasacyjnej z dnia 9 maja 2016 r. nieprawidłowości. Organ odwoławczy zaakceptował stanowisko organu I instancji, że wykonane otwory okienne w zachodniej ścianie budynku zlokalizowanej bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [..] naruszają przepisy w zakresie odległości określone w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie. Zwrócił uwagę na brak podstawy prawnej w § 12 rozporządzenia do orzekania o rozbiórce otworów wentylacyjnych, spośród których jeden wykonany został na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 22 lutego 2000 r. Organ wskazał również, że do robót budowlanych wykonanych po uzyskaniu przez inwestora decyzji Starosty z dnia 15 lipca 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku mają również zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i dlatego należy je włączyć do przedmiotowego postępowania. Jednocześnie zwrócono uwagę, że tylko roboty budowlane wykonane po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w wyniku których powstała dodatkowa część obiektu budowlanego, podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane dotyczącego samowolnej budowy obiektów budowlanych lub ich części. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób niewystarczający przeanalizował nakaz odprowadzenia wód opadowych na teren własnej nieruchomości lub do miejskiej kanalizacji deszczowej, a także nie rozpoznał wniosku J. M. z dnia 12 października 2015 r. o zawieszenie postępowania administracyjnego i wniosku z dnia 24 sierpnia 2016 r. o wyłączenie pracownika organu od prowadzenia przedmiotowej sprawy.
Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r., II SA/Gd 744/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił sprzeciw od decyzji kasacyjnej z dnia 21 czerwca 2017 r.
Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 15 maja 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. M. wykonanie robót budowlanych polegających na: rozbiórce okapu naruszającego granicę sąsiedniej działki [..] (pkt 1) oraz zamurowaniu 21 otworów okiennych oraz przeszklonej ściany (witryny) w poziomie I piętra (pkt 2) – terminie do dnia 30 września 2019 r. Organ stwierdził, że w zachodniej elewacji przedmiotowego budynku na działce nr [..] (usytuowanego bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [..]), zlokalizowany jest okap o długości 15,40 m i szerokości 0,70 m, który narusza granicę z sąsiednią działką nr [..] przekraczając ją o około 70 cm. Ponadto, wody opadowe z dachu budynku usytuowanego na działce nr [..] odprowadzane są na teren działki sąsiedniej nr [..], a połać dachu budynku na działce nr [..] wykonana jest ze spadkiem w stronę sąsiedniej działki nr [..]. Z tego powodu, dokonując rozbiórki okapu, właściciel winien rozwiązać sprawę odprowadzania wód opadowych, przy czym w pierwszej kolejności należy podjąć działania, mające na celu odprowadzanie wód opadowych do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej, a w przypadku braku takiej możliwości podjąć działania zmierzające do zagospodarowania wód opadowych na terenie działki właściciela budynku poprzez wykonanie zbiorników na wody opadowe. Dodatkowo, organ stwierdził, że w zachodniej elewacji budynku na działce nr [..] istnieje 21 otworów okiennych i przeszklona ściana w poziomie 1 piętra (witryna), co narusza § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Taka ściana z otworami usytuowana bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nie zapewnia ograniczenia rozprzestrzeniania się pożaru, co powoduje naruszenie m.in. § 226 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Stwierdzono, że roboty zrealizowane wewnątrz budynku nie wymagają interwencji nadzorczej, albowiem nie naruszają w sposób istotny przepisów techniczno – budowlanych. Organ uznał, że brak jest również podstaw prawnych do podjęcia działań w zakresie instalacji klimatyzacyjnej w budynku ze względu na zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia. Podobnie, montaż lekkiej płyty pomiędzy elewacją a słupem budynku jako niestanowiące rozbudowy budynku i nienaruszające jego konstrukcji uznano za niewymagający podjęcia działań przez organ nadzoru.
W wyniku rozpoznania odwołań od powyższej decyzji J. M. oraz I. P. decyzją z dnia 26 lutego 2020 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał J. M. wykonanie robót budowlanych polegających na: rozbiórce okapu w elewacji zachodniej budynku na działce nr [..] (pkt 1), wykonaniu w miejscu ww. okapu (po jego rozbiórce) ogniomuru w ścianie usytuowanej bezpośrednio z sąsiednią działką nr [..] oraz montażu rynny z rurą spustową odprowadzającą wody opadowe na teren własnej działki (pkt 2), zamurowaniu 21 otworów okiennych oraz przeszklonej ściany (witryny) w poziomie I piętra w elewacji zachodniej budynku - w terminie do dnia 30 września 2020 r.
Biorąc pod uwagę ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja była prawidłowa w zakresie wydanych nakazów, lecz w wyniku analizy akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego konieczne było jej uchylenie w całości i zmodyfikowanie rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta z dnia 10 lipca 1995 r. o pozwoleniu na budowę budynku na działce nr [..] oraz prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 marca 2015 r., II SA/Gd 715/14, przesądziły o konieczności rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego pomimo pozostawania w obrocie prawnym decyzji Starosty z dnia 15 lipca 199 r. o pozwoleniu na użytkowanie.
Organ podkreślił, że wykonanie nakazanych robót budowlanych ma służyć doprowadzeniu obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym rozporządzenia o warunkach technicznych. Organ odwoławczy dostrzegł, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu została pominięta kwestia wykonania ogniomuru w miejscu okapu po jego rozbiórce. Ponadto, w kontekście wód opadowych, w toku niniejszego postępowania odwoławczego, w świetle informacji przekazanych przez Urząd Miejski Wydział Inwestycji, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska oraz A., okazało się, że nie ma możliwości podłączenia przedmiotowej działki do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej oraz że obowiązujące przepisy prawa zabraniają m.in. wprowadzania wód opadowych i roztopowych do kanalizacji sanitarnej. Tym samym właściciel budynku (nieruchomości) powinien podjąć działania zmierzające do zagospodarowania wód opadowych na terenie własnej działki np. poprzez wykonanie zbiorników na wody opadowe. Stąd należało uzupełnić rozstrzygnięcia o nakaz dotyczący wykonania montażu rynny z rurą spustową odprowadzającą wody opadowe na teren własnej działki (w związku z nakazem wykonania ogniomuru po rozbiórce okapu).
W odniesieniu do zarzutu odwołania J. M. organ II instancji zauważył, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt. II SA/Gd 715/14, przesądził o konieczności rozpatrzenia sprawy przedmiotowego budynku w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane, mimo że w obiegu prawym pozostaje decyzja Starosty z dnia 15 lipca 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie. Odnosząc się do odwołania I. P. organ wyjaśnił, że instalacja gazowa została wykonana w budynku na podstawie odrębnego pozwolenia na budowę, a tym samym zarzuty odnośnie tej instalacji mogłyby stać się przedmiotem innego postępowania. Odnośnie wniosku odwołującej się, zgłoszonego na etapie postępowania odwoławczego, o wyłączenie P. Ł. organ wyjaśnił, że taki wniosek może potraktować jako informację co do okoliczności stanowiących podstawę do wyłączenia. Organ badając swoją właściwość stwierdza, że nie jest właściwy do rozpoznania, co powinno skutkować przekazaniem całej sprawy do załatwienia organowi wyższego stopnia, nie zaś tylko samego wniosku o wyłączenie organu od rozpoznania sprawy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. M. zarzucając naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
a/ art. 6 k.p.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy w obrocie prawnym jest prawomocna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie,
b/ art. 7 w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty odwołania, lecz arbitralne przyjęcie słuszności rozstrzygnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2019 r. i jedynie de facto uzupełnienie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o konieczność wykonania stosownych robót budowlanych w miejscu okapu w sytuacji, gdy prawidłowe byłoby uchylenie w całości decyzji organu I instancji,
c/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 art. 75 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności nie wyjaśnienia, w jaki sposób, zdaniem organu, "ściana z otworami na granicy działki nie zapewnia ograniczenia rozprzestrzenienia się pożaru", co zdaniem organu, uzasadnia nakazanie dokonania rozbiórki jak w decyzji, czy nie wskazania dokonania szczegółowych pomiarów rzekomego przekroczenia przez okap granicy działki,
d/ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy w postępowaniu odwoławczym oraz pominięcie wszelkich niezbędnych czynności potrzebnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a oparcie się jedynie na błędnych ustaleniach organu I instancji,
e/ art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na niewyjaśnienie, na jakiej podstawie prawnej organ nakazał wykonać roboty budowlane polegające na wykonaniu w miejscu ww. okapu (po jego rozbiórce) ogniomuru na długości 15,70 m w ścianie usytuowanej bezpośrednio z sąsiednią działką nr [..] oraz wykonać montaż rynny z rurą spustową odprowadzającą wody opadowe na terenie własnej działki oraz nie wyjaśnienie, na jakiej podstawie prawnej organ nakazał wykonać roboty budowlane polegające na zamurowaniu 21 otworów okiennych oraz przeszklonej ściany (witryny) w poziomie I piętra w elewacji zachodniej budynku,
f/ art. 8 k.p.a. polegające na braku pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej poprzez pominięcie zarówno przez organ I, jak i II instancji, że w obrocie prawnym nadal pozostaje prawomocna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie oraz faktu, że skarżący zrealizował inwestycję zgodnie z prawomocną na dzień realizacji inwestycji decyzją o pozwoleniu na budowę, a następnie uzyskał prawomocną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie,
g/ art. 7 k.p.a. polegające na wydaniu przez organ decyzji sprzecznej z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli,
h/ art. 16 k.p.a. polegające na nieprzestrzeganiu przez organ administracji zasady związania ostateczną decyzją administracyjną (w tym wypadku decyzją o pozwoleniu na użytkowanie).
Ponadto, zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
a/ art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegające na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy było brak podstaw do jego zastosowania,
b/ § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu poprzez przyjęcie, że usytuowanie okapu narusza ww. przepisy, podczas gdy ww. przepis w ogóle nie znajduje zastosowania do kwestii związanej z wybudowanym okapem,
c/ § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której brak było podstaw do jego zastosowania.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, istnieje w sprawie czasowa przeszkoda wszczęcia lub prowadzenia postępowania w przedmiocie ewentualnego nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu rzekomego doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nie ma zatem podstaw do prowadzenia postępowania w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny, bowiem stanowi to naruszenie art. 6 k.p.a. Skarżący zarzucił ponadto, że organ odwoławczy arbitralnie przyjął słuszność decyzji organu I instancji w większości powielając stanowisko zaprezentowane w treści decyzji powiatowego organu nadzoru i niewyczerpująco zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy i nie podejmując wszystkich kroków niezbędnych do dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Dodatkowo, zarzucono organowi II instancji, że nie wyjaśnił, na jakiej podstawie nakazał wykonać roboty budowlane polegające na wykonaniu w miejscu okapu (po jego rozbiórce) ogniomuru oraz wykonać montaż rynny z rurą spustową, a także zamurować 21 otworów okiennych oraz przeszklonej ściany (witryny).
W ocenie skarżącego, w sprawie nie zachodziły naruszenia wywołujące obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj. stan, w którym należało zastosować art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Według skarżącego rozbiórka części obiektu budowlanego jest rozwiązaniem ostatecznym i najbardziej dotkliwym dla inwestora, po które organy nadzoru budowlanego winny sięgać jedynie wyjątkowo. Tymczasem w niniejszej sprawie obiekt nadal ma pozwolenie na użytkowanie, więc nie ma mowy o stanie niezgodności z prawem. Gdyby organ uznał, że obiekt jest niezgodny z prawem, to musiałby najpierw uchylić pozwolenie na użytkowanie i ewentualnie na mocy art. 59a Prawa budowlanego dokonać obowiązkowej kontroli budowy, a nie wydać decyzję o nakazie rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia organów administracji publicznej z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, przy czym sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola legalności przeprowadzana w tak zakreślonych granicach kognicji doprowadziła do wniosku, że zaskarżona decyzja uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2019 r. i orzekająca merytorycznie o nałożeniu na skarżącego obowiązków mających na celu doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jest prawidłowa.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organami nadzoru budowlanego było prowadzone dlatego, że po wybudowaniu obiektu budowlanego stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie której ten obiekt budowlany został wybudowany. Taka sytuacja nie jest wprost uregulowana w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że w takim przypadku organ nadzoru budowlanego przeprowadza postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 i ust. 7 Prawa budowlanego, które ma na celu ocenę, czy mimo stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wybudowany obiekt budowlany jest zgodny z prawem, a jeżeli nie, to czy możliwe jest wykonanie robót budowlanych lub innych czynności, które doprowadziłyby do stanu zgodności z prawem, przy czym wskazuje się, że zastosowanie konkretnych środków, mających doprowadzić wybudowany obiekt do stanu zgodnego z prawem, zależy od okoliczności rozpatrywanej sprawy (tak NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2018 r., II OSK 2518/17 oraz powołane tam orzecznictwo, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, o prawidłowości procedowania w trybie naprawczym w sposób wiążący przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 18 marca 2015 r., II SA/Gd 715/14, a potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r., II OSK 1634/15, oddalając skargę kasacyjną. W okolicznościach niniejszej sprawy, wyznaczonych wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 10 lipca 1995 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku oraz funkcjonującą nadal w obrocie decyzją Starosty z dnia 15 lipca 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie, Sąd, rozpatrując zarzut J. M. prowadzenia postępowania naprawczego mimo obowiązującego pozwolenia na użytkowanie uznał, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku nie stanowi w rozpatrywanym przypadku przeszkody w prowadzeniu postępowania naprawczego określonego w art. 51 Prawa budowlanego. Sąd Wojewódzki stwierdził, że przeprowadzenie postępowania naprawczego będzie uzasadnione w przypadku mającym miejsce w niniejszej sprawie, to jest wówczas gdy wadliwa, tj. wydana z naruszeniem prawa decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jedynie formalnie pozostawiona została w obrocie prawnym, ponieważ brak było możliwości jej uchylenia w myśl art. 146 § 1 k.p.a. z uwagi na upływ czasu.
W tych okolicznościach, ze względu na dyspozycję art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo uwzględniły stanowisko Sądu i przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie w trybie i na zasadach określonych w art. 51 Prawa budowlanego. Ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania dotyczyły podstaw prawnych oraz sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i miały na celu wskazanie właściwego kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości procesowych i materialnoprawnych.
Wobec powyższego, zasadnicze zarzuty skargi dotyczące nieuprawnionego procedowania przez organy w trybie postępowania naprawczego nie mogły zostać uwzględnione i wywrzeć wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Celem postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a zatem z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym przede wszystkim przepisami Prawa budowlanego i techniczno-budowlanymi. Stosowanie środków w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2) obejmuje obowiązki inwestora usunięcia skutków budowlanych niewłaściwie wykonanych robót budowlanych oraz dokonania czynności zabezpieczających sąsiednie budynki przed negatywnym oddziaływaniem realizowanej budowy (por. wyrok NSA z 28.06.2019 r., II OSK 1697/18, LEX 2723924).
Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie kończy postępowania naprawczego i nie rozstrzyga jeszcze o losie wykonanych robót. Decyzja kończąca to postępowanie wydawana jest na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego (bądź w przypadku art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy na mocy art. 51 ust. 4 lub art. 51 ust. 5 ustawy). Zgodnie z art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Oznacza to, że w razie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia określonych działań naprawczych, skuteczność postępowania zależy w głównej mierze woli inwestora.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę do okoliczności, od których zależy wybór środków mających doprowadzić wybudowany obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, a więc także zakres przeprowadzanego postępowania naprawczego, należą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro bowiem powodem przeprowadzania postępowania naprawczego jest wadliwość pozwolenia na budowę, skutkująca jego nieważnością, to w tym postępowaniu naprawczym należy przede wszystkim ocenić to, jak ta wadliwość wpływa na możliwość uznania wybudowanego na podstawie tego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego za zgodny z prawem.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że przyczyną stwierdzenia w rozpoznawanej sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno - usługowego, którego dotyczy sprawa, było uznanie, że rażąco naruszono przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania pozwolenia na budowę (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, dotyczące sytuowania budynków w stosunku do granic sąsiednich działek budowlanych w zakresie, w jakim dopuszczały one usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy takiej działki.
W związku z tym, w ocenie Sądu, zasadniczym zadaniem organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie było ustalenie zgodności z prawem usytuowania budynku skarżącego na działce nr [..] w W. względem granic działek sąsiednich, w tym zwłaszcza granicy z działką nr [..], albowiem budynek wzniesiono bezpośrednio w granicy z tą działką. Skoro powodem stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dla budynku na działce nr [..] było jego usytuowanie bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki budowlanej, to postępowanie naprawcze powinno skoncentrować się na ocenie, czy wybudowany obiekt budowlany te przepisy narusza w sposób, który uniemożliwia jego pozostawienie w dotychczasowym kształcie.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że obowiązujący w chwili wydania zaskarżonej decyzji § 12 ust. 1 rozporządzenia stanowił, że jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.
Zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.
Powyższe oznacza, że możliwe jest sytuowanie budynku na działce budowlanej bezpośrednio przy jej granicy wyłącznie wówczas, gdy zwrócony on jest do granicy ścianą bez okien i drzwi oraz gdy taką możliwość przewiduje plan miejscowy. Również ze względów bezpieczeństwa pożarowego, w § 272 ust. 2 rozporządzenia przewidziano, że budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 (§ 272 ust. 3). Z tego wynika, że jedyną możliwością utrzymania dotychczasowego sposobu zabudowy i zagospodarowania działki nr [..] jest doprowadzenie do sytuacji, w której ściana zachodnia budynku skarżącego usytuowana przy granicy z działką nr [..] nie będzie miała okien i drzwi i będzie spełniała wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, o których mowa w § 232 rozporządzenia.
Organy podjęły rozstrzygnięcie co do zakresu niezbędnych robót budowlanych mających doprowadzić ścianę zachodnią budynku skarżącego, graniczącą z działką nr [..], do stanu zgodnego z prawem, w tym zwłaszcza przepisami techniczno – budowlanymi, pomijając w rozważaniach kwestię możliwości utrzymania takiego sposobu zabudowy działki nr [..] w świetle obowiązującej na tym terenie uchwały Nr VIk/XLVII/555/2014 Rady Miasta z dnia 26 września 2014 r. o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta w ciągu ul. S. od ul. W. do wysokości ul. B. (Dz.U.Woj. z 2014 r. poz. 3520).
Zgodność takiego zagospodarowania działki skarżącego jest jednak niekontrowersyjna w świetle postanowień obowiązującego w dacie działań naprawczych wskazanego planu miejscowego, który przewidywał w § 23 dla karty terenu nr C.2, którą objęta jest działka nr [..], w ust. 3 uznanie za zgodne z planem istniejącego przeznaczenia, w tym istniejącej zabudowy wraz ze sposobem zagospodarowania – jak na podkładzie mapowym rysunku planu. Ponadto, w ust. 12 planu zasadniczo dopuszczono zabudowę na granicy działek budowlanych. W tej sytuacji, brak przeanalizowania dopuszczalności istnienia zabudowy i zagospodarowania działki skarżącego zgodnie z planem nie doprowadził w efekcie do podjęcia przez organy wadliwych wniosków, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy w tym sensie, że byłby przeszkodą do przeprowadzenia procedury naprawczej. Skoro przepisy planistyczne przewidywały zaakceptowanie istniejącej na działce nr [..] zabudowy w granicy z działką nr [..] to organy nadzoru budowlanego były uprawnione do poczynienia w konsekwencji dalszych ustaleń, czy doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem wymaga podjęcia jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych.
W skardze nie zakwestionowano ustaleń faktycznych odnoszących się do umiejscowienia w ścianie usytuowanej w granicy z działką nr [..] 21 otworów okiennych oraz przeszklonej witryny w poziomie I piętra w elewacji zachodniej budynku. Potwierdza je zgromadzony materiał dowodowy, m.in. w postaci protokołów oględzin z dnia 9 października 2013 r. i z dnia 17 marca 2015 r. Utrzymaniu takiego stanu zabudowy sprzeciwiała się natomiast treść przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 rozporządzenia, który, jak wskazano wyżej, dopuszcza sytuowanie budynku przy granicy działki, ale wyłącznie ścianą bez okien i drzwi. W konsekwencji, nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek zamurowania wskazanych otworów okiennych oraz przeszklonej witryny służy przywróceniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym do wymogów przeciwpożarowych.
Prawidłowo również organy ustaliły, że okap dachu budynku skarżącego o długości 15,40 m i szerokości 0,70 m zlokalizowany w zachodniej ścianie budynku wykracza poza granicę działki inwestora ingerując w teren działki nr [..], co pozostaje w sprzeczności z treścią § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia, który stanowi, że odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni – z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Przy tym, zgodnie z § 12 ust. 7 rozporządzenia, w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 4, dopuszcza się zmniejszenie odległości okapu zwróconego w stronę granicy działki budowlanej do 1 m. Przepisy dotyczące warunków technicznych nie przewidują zatem możliwości zaakceptowania sytuacji, w której okap dachu budynku przekracza granicę działki, na której jest zlokalizowany, co ma miejsce w niniejszej sprawie i co wymagało przywrócenia stanu zgodności z prawem. Sąd nie podzielił zastrzeżeń skarżącego do ustaleń w zakresie rozmiarów przekroczenia okapem dachu granicy z działką nr [..], albowiem potwierdza je zgromadzony materiał dowodowy, w tym oględziny z których protokoły zalegają w aktach administracyjnych. Istotą nakazanych czynności dostosowawczych jest rozbiórka całego okapu wykraczającego poza granicę działki skarżącego. Tylko efekt takich robót budowlanych zapewni legalizację wadliwego stanu istniejącego.
Konsekwencją dostosowania okapu dachu od strony granicy z działką nr [..] do wymogów rozporządzenia była niewątpliwie potrzeba uregulowania sposobu gospodarowania wodami opadowymi, aby nie zagrażały one interesom właścicieli działek sąsiednich. Kwestię odprowadzania wód opadowych z działki budowlanej regulują przepisy 28 i 29 rozporządzenia, na które powołały się organy orzekające w sprawie. Zgodnie z § 28 ust. 1 rozporządzenia działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Prawidłowe zagospodarowanie wód odpadowych służy natomiast realizacji zasady wyrażonej w § 29 rozporządzenia, który stanowi, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Z tych przyczyn organ prawidłowo nakazał skarżącemu, po usunięciu okapu ingerującego w przestrzeń działki nr [..], zamontowanie rynny z rurą spustową odprowadzającą wody opadowe na teren własnej działki, celem prawidłowego zagospodarowania wód opadowych na własnym terenie nieutwardzonym, w sytuacji potwierdzonego braku możliwości podłączenia budynku do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej. Prawidłowość powyższych obowiązków potwierdza treść przepisu § 126 ust. 1 rozporządzenia stanowiącego, że dachy i tarasy, a także zagłębienia przy ścianach zewnętrznych budynku powinny mieć odprowadzenie wody opadowej do wyodrębnionej kanalizacji deszczowej lub kanalizacji ogólnospławnej, a w przypadku braku takiej możliwości - zgodnie z § 28 ust. 2. Analiza treści zaskarżonej decyzji nie potwierdziła zarzutów skargi odnośnie braku wskazania w uzasadnieniu podstawy prawnej obciążenia inwestora obowiązkiem montażu rynny i rury spustowej.
Kolejną konsekwencją rozbiórki okapu dachu od strony działki nr [..] była potrzeba przywrócenia warunków bezpieczeństwa pożarowego poprzez budowę ogniomuru, czyli niepalnej konstrukcji wystającej ponad ścianę budynku w sposób przewidziany w § 235 rozporządzenia, chroniącej przed rozprzestrzenianiem się ognia, pożaru na inne budynki.
Rozdział 3 Działu VI warunków technicznych, zatytułowany Strefy pożarowe i oddzielenia przeciwpożarowe, zawiera m.in. przepisy dotyczące elementów oddzielenia przeciwpożarowego. W przepisach tych m.in. uregulowano wymogi w zakresie odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego. Elementami oddzielenia przeciwpożarowego mogą być, jak wynika z § 232 ust. 1 rozporządzenia, ściany i stropy. Na podstawie § 226 ust. 1 rozporządzenia można stwierdzić, że stropy i ściany są elementami oddzielenia przeciwpożarowego, jeżeli wydzielają strefę pożarową. Natomiast, jak już wcześniej wskazano, z § 272 ust. 3 rozporządzenia wynika, że ściana budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki, od strony sąsiedniej działki, powinna być ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Warunki wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego określa § 235 rozporządzenia. Usytuowanie budynku musi być zgodne z przepisami technicznymi regulującymi bezpieczeństwo pożarowe. Określony w decyzji sposób realizacji powyższych wymogów nie narusza przepisów rozporządzenia, a brak wskazania podstawy prawnej nałożonego we wskazanym zakresie obowiązku jest nieprawidłowością uzasadnienia niemającą istotnego wpływu na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, ze względu na przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczące usytuowania ściany budynku w granicy z działką nr [..], przyjęty przez organ zakres przeprowadzanego postępowania naprawczego był prawidłowy, a wykonanie nałożonych na inwestora obowiązków doprowadzi do przywrócenia stanu zgodności z prawem, umożliwi dalsze funkcjonowanie obiektu na działce skarżącego i usunie przeszkody do tego, ażeby w zgodzie z prawem, na zasadzie równości, właściciel nieruchomości nr [..] mógł korzystać ze swojej własności.
Analizując treść podjętych w sprawie rozstrzygnięć oraz zgromadzony materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie po prawidłowym ustaleniu zakresu nieprawidłowości, należycie wywiązały się z obowiązku ustalenia, jakie roboty budowlane należy wykonać, żeby doprowadzić wykonany obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, w tym z przepisami o warunkach technicznych.
W ocenie Sądu, niedoskonałości uzasadnienia decyzji organu II instancji nie są tego rodzaju, ażeby wywrzeć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy bowiem, bazując na materiale dowodowym zgromadzonym w toku całego postępowania administracyjnego, na którym oparł się organ I instancji, uzupełnił zaskarżone rozstrzygnięcie o niezbędne roboty budowlane mające doprowadzić budynek do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów wniesionych w niniejszej sprawie odwołań, a treść stanowiska organu odwoławczego w tym zakresie odpowiada prawu, czyniąc zadość zasadzie przekonywania. Zasada przekonywania nie zostałaby zrealizowana, gdy organ pominął okoliczności i twierdzenia istotne dla sprawy czy wyjaśnienia strony, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Wobec tego nie potwierdziły się zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a.
Wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy procedując w niniejszej sprawie na podstawie kompletnego materiału dowodowego dokonał ustalenia faktów istotnych dla jej rozstrzygnięcia i ich oceny, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Sąd uznał stanowisko organu odwoławczego w istocie swej za prawidłowe i znajdujące odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarzuty skargi nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowi zaś, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nadto, w dniu 19 października 2020 r. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydał zarządzenia nr 49/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Dopuszczalność orzekania na posiedzeniu niejawnym ze względu na okoliczności związane z trwającym stanem epidemii COVID-19 potwierdza uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. II OSP 6/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło