II SA/Gd 263/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012r. na rozprawie sprawy ze skargi Towarzystwa A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Towarzystwa A. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy decyzją z dnia 16 grudnia 2010 r. nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "B03 - Odbudowa ostróg na rzece W." w km 915-916 obejmującego ostrogi nr: [...], obręb B., gmina L., powiat m., województwo p. Decyzja wydana została na podstawie: art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 82 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 z poźn. zm.) oraz na podstawie § 3 ust. 1 pkt 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397). Jak wynika z akt sprawy, w dniu 17 marca 2009 r. wpłynął wniosek Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km 915 – 916. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że celem realizacji zadania "Odbudowa ostróg na rzece W.", którego element stanowi niniejsze przedsięwzięcie, jest zapobieganie powstawaniu powodzi zatorowych o zasięgu regionalnym poprzez zapewnienie swobodnego odpływu wód, spływu lodu oraz zapewnienie odpowiednich głębokości dla pracy lodołamaczy w korycie W., a także zabezpieczenie wałów przed podmyciem przez nurt rzeki w miejscach gdzie stopa wałów znajduje się blisko brzegu rzeki. Ostrogi objęte planowanym przedsięwzięciem pełnią funkcję urządzeń przeciwpowodziowych wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z tego względu ich realizacja wymagała przeprowadzenia postępowania administracyjnego uregulowanego ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Po otrzymaniu postanowienia z dnia 27 maja 2009 r. nr [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 kwietnia 2009 r. nr [...] o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz o zakresie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, Wójt Gminy, postanowieniem z dnia 23 czerwca 2009 r. nr [...] stwierdził dla przedmiotowego przedsięwzięcia obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i nałożył obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. W postanowieniu wskazano, że zakres raportu powinien być zgodny z art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i powinien uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 "Dolina Dolnej W." [...] i "Dolna W." [...] w zakresie m.in.: występowania siedlisk przyrodniczych, gatunków i ich siedlisk, chronionych w granicach ww. obszarów Natura 2000 w miejscu realizacji inwestycji oraz w zasięgu jej oddziaływania wraz z ich rozmieszczeniem przestrzennym; oceny wpływu inwestycji na gatunki ryb i minogów chronionych w obszarze Natura 2000 z uwzględnieniem okresów tarła; oceny wpływu inwestycji na etapie realizacji i eksploatacji na siedliska przyrodnicze i siedliska gatunków, dla których ochrony wyznaczono wymienione obszary Natura 2000; określenia skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia w kontekście realizacji projektu "Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Ż. – Etap I" zwłaszcza w zakresie tworzenia piaszczystych łach, będących istotnym miejscem lęgowym i odpoczynku dla ptaków chronionych w ramach ostoi "Dolina Dolnej W.", jak również siedlisk przyrodniczych stanowiących przedmiot ochrony w granicach obszaru "Dolna W.". O wydaniu przez postanowienia z dnia 23 czerwca 2009 r. poinformowano pisemnie strony postępowania, ponadto umieszczono obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i w BIP Urzędu Gminy, jak również w publicznie dostępnym wykazie danych (EKOPORTAL) pod numerem karty [...]. W dniu 25 czerwca 2010 r. inwestor przedłożył w Urzędzie Gminy w L. "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia obejmującego m.in. zadanie BO3 – Odbudowa ostróg na rzece W.". Raport ten opracowany został w maju 2010 r. przez zespół pracowników Biura Projektowo – Doradczego "A" dla całego przedsięwzięcia obejmującego odbudowę wałów i odbudowę łącznie 30 ostróg na rzece W. Wójt Gminy, obwieszczeniem z dnia 25 czerwca 2010 r., podał do publicznej wiadomości informację o przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia oraz wyznaczył termin 21 dni na składanie uwag i wniosków. Obwieszczenie zostało umieszczono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, na tablicy ogłoszeń w sołectwie B. oraz w BIP Urzędu Gminy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 13 lipca 2010 r. nr [...] uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia określone w raporcie. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska po złożeniu przez inwestora wyjaśnień do raportu, postanowieniem z dnia 29 października 2010 r. nr [...], uzgodnił i określił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Wójt Gminy obwieszczeniem z dnia 15 września 2010 r., podał do publicznej wiadomości informację o przedłożeniu przez inwestora wyjaśnienia i uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia oraz wyznaczył termin 21 dni na składanie uwag i wniosków. Obwieszczenie to zostało doręczone stronom postępowania oraz zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i w BIP Urzędu Gminy. W toku postępowania Wójt Gminy dopuścił do udziału w postępowaniu na prawach strony organizacje społeczne, które zgłosiły chęć udziału: Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (postanowienie z dnia 3 sierpnia 2010 r. nr [...]), Stowarzyszenie Miłośników N. D. G. Klub N. (postanowienie z dnia 3 września 2010 r. nr [...]) i Stowarzyszenie Ż. (postanowienie z dnia 6 września 2010 r. nr [...]). Pismem z dnia 26 listopada 2010 r. Wójt Gminy poinformował strony o zgromadzonym materiale dowodowym i możliwości zapoznania się z nim oraz wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W przywołanej na wstępie decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji inwestycji, wskazując m.in., że w ramach realizacji przedsięwzięcia przewiduje się wykonanie na każdej ostrodze następujących prac: wykonanie podbudowy z materacy faszynowych taflowych grubości ok. 1,0 m; wykonanie faszynady z nachyleniem ok. od wody górnej 1:1,5 i dolnej 1:2, na głowicy 1:5; wykonanie palisady z pali drewnianych 1=1,5 m, średnicy 10-12 cm, na wysokości wody średniej obliczonej dla danego przekroju regulacyjnego; obłożenie koszami gabionowymi o ok. wys. 0,3 m, szef. 3,0 m i dług. 3,0 m skarp i korony budowli; wykonanie narzutu podwodnego z kamienia naturalnego ok. śr. 20-50 cm; wykonanie wrzynki; obłożenie koszami gabionowymi skarpy na długości ok. 30 m na podbudowie z ścieli faszynowej. Organ wskazał, że powierzchnia zajmowana przez budowle wynosi ok.: dla ostrogi nr [...] - 1180 m2; [...] -900 m2; [...]-1180 m2; [...]-1140 m2; [...] – 1200 m2 ; [...]-1140 m2; [...]-1300 m2; [...] - 1340 m2, wliczając w to korpus budowli, głowicę oraz wrzynkę wraz z skrzydełkami. Organ zaznaczył również, że przedmiotowe przedsięwzięcie wchodzi w skład Projektu "Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Ż. – Etap I – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G.", który został zakwalifikowany przez Ministra Rozwoju Regionalnego jako indywidualny projekt kluczowy i został umieszczony na liście projektów indywidualnych dla Programu Operacyjnego "Infrastruktura i Środowisko 2007 – 2013", Priorytet III "Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska" działanie 3.1 "Retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego". W decyzji określone zostały warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji przedsięwzięcia, w których zalecono, aby: plac budowy i jego zaplecze organizować z uwzględnieniem zasad minimalizacji zajęcia terenu i przekształcenia jego powierzchni oraz zlokalizować poza: obszarami Natura 2000 lub obszarami na których występują gatunki i siedliska przyrodnicze wymienione w załączniku I i II dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz pozostałymi obszarami chronionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; lokalizację zaplecza robót poprzedzić wizją ornitologiczną w terenie pod kątem występowania stanowisk i terytoriów lęgowych ptaków chronionych; przy odbudowie ostróg wykorzystać materiały naturalne, takie jak: drewno, faszyna kamień, w postaci np.: materacy faszynowych, narzutu kamiennego, palisady drewnianej; prace wykonywać od strony wody przy użyciu sprzętu pływającego - z uwagi na możliwe zlokalizowanie na brzegu fragmenty siedlisk przyrodniczych; prace związane z odbudową ostróg prowadzić w sposób, który nie zakłóci migracji oraz rozrodu płazów, przypadający na okres od 15 marca do 30 czerwca; ze względu na ochronę lęgów ptaków (chronionych w Polsce, w tym na obszarach Natura 2000) prace budowlane powinny być rozpoczęte przed 1 kwietnia, tj. przed ich okresem lęgowym trwającym od 1 kwietnia do 30 sierpnia, co pozwoli uniknąć ewentualnego zniszczenia lub porzucenia lęgów. W przypadku braku takiej możliwości z powodów niezależnych od wykonawcy ewentualne przystąpienie do prac budowlanych w trakcie sezonu lęgowego powinno być poprzedzone rozpoznaniem ornitologicznym w rejonie ostróg planowanych do odbudowy w gminie L. i ewentualne uzyskanie odrębnej zgody w trybie art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; prace związane z odbudową przedmiotowej ostrogi prowadzić w sposób, który nie zakłóci tarła ryb oraz swobody ich migracji, nie spowoduje niszczenia złożonej ikry i wylęgu. W okresie, na który przypada tarło cennych gatunków ryb, tj. od początku kwietnia do połowy czerwca na ww. ostrodze ograniczyć prace mogące powodować zamulenie; przed rozpoczęciem prac należy zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2001 r. o ochronie przyrody uzyskać zezwolenia na płoszenie oraz niszczenie gatunków oraz siedlisk gatunków objętych ochroną ścisłą i częściową. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie zastępuje zezwolenia w trybie art. 56 ustawy o ochronie przyrody; w przypadku wystąpienia kolizji projektowej inwestycji z zielenią oraz braku możliwości jej wyeliminowania, wycinkę drzew oraz usunięcia krzewów dokonać należy poza okresem lęgowym ptaków, tj. poza okresem od 1 marca do 31 sierpnia; zaplecze pracownicze wyposażyć należy w sanitariaty i zapewnić ich wywożenie przez uprawnione podmioty; zapewnić należy właściwą organizację robót, z zapewnieniem ich płynności oraz zastosowaniem odpowiednich zabezpieczeń przed potencjalnymi zanieczyszczeniami wód powierzchniowych i gruntu, w tym zaplecze robót wyposażyć w środki do neutralizacji ewentualnych wycieków; w trakcie prowadzenia prac hydrotechnicznych przewidzieć środki zapewniające bezpieczeństwo ruchu wodnego; w trakcie prac budowlanych przestrzegać należy przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz procedur wynikających z odrębnych przepisów, w tym oznakować teren robót i zabezpieczyć przed dostępem osób niepowołanych; prace hydrotechniczne i budowlano-montażowe należy prowadzić w sposób ograniczający uciążliwości dla terenów sąsiednich i minimalizując obszar oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym oddziaływania na zdrowie ludzi; stosować należy sprawny technicznie sprzęt mechaniczny zgodnie z certyfikatem dopuszczenia go do użytkowania. Nie dopuścić do wycieku substancji ropopochodnych, a w przypadku zdarzeń awaryjnych zabezpieczyć należy miejsce przed rozprzestrzenieniem zanieczyszczeń oraz zapewnić szybkie i sprawne ich usuwanie z powierzchni ziemi i powierzchni akwenu; materiały budowlane, środki impregnujące elementy drewniane i konserwacyjne dobierać należy tak, aby spełniały warunki wytrzymałościowe budowli, a jednocześnie posiadały wymagane prawem certyfikaty; wykonanie zabezpieczenia antykorozyjnego elementów stalowych oraz impregnację elementów drewnianych i inne prace konserwacyjne prowadzić należy poza terenem robót budowlano-montażowych, najlepiej w przystosowanych do tego pomieszczeniach; zapewnić należy właściwe gospodarowanie odpadami wytwarzanymi w czasie budowy, w tym minimalizować ich ilość, gromadzić je selektywnie w wydzielonych i przystosowanych miejscach, w warunkach zabezpieczających przed przedostaniem się do środowiska substancji szkodliwych oraz zapewnić ich sprawny odbiór lub ponowne wykorzystanie; należy niezwłocznie usuwać wszelkie zanieczyszczenia z powierzchni wody, a po zakończeniu prac całkowicie oczyścić dno rzeki z zanieczyszczeń związanych z budową; prace hydrotechniczne, budowlano-montażowe powodujące hałas, prowadzić należy wyłącznie w porze dziennej w godzinach od 6:00 do 22:00; usunąć należy wszelkie ewentualne szkody wynikające z realizacji przedsięwzięcia, a po zakończeniu prac teren przywrócić do poprzedniego stanu. W decyzji określone zostały wymagania dotyczące ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10 i 14. W wymaganiach tych wskazano, że projekt budowlany winien zakładać rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne minimalizujące oddziaływanie na środowisko w szczególności w fazie budowy, w celu minimalizacji negatywnego wpływu związanego z realizacją przedsięwzięcia nie należy dokonywać odbudowy wszystkich zaplanowanych do odtworzenia, w ramach zadania "B03 – Odbudowa ostróg na W.", ostróg w tym samym czasie, należy przewidzieć zastosowanie technologii i materiałów budowlanych posiadających wymagane prawem atesty i stosowne certyfikaty. Organ wskazał jednocześnie, że nie określa w decyzji warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji, wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych oraz wymogów w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko. W zakresie zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawarto warunek zapewnienia właściwej organizacji prac w czasie realizacji przedsięwzięcia. Organ pierwszej instancji wskazał, że ostrogi objęte planowanym przedsięwzięciem pełnią funkcję urządzenia przeciwpowodziowego, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Zgodnie z tym przepisem, w związku z art. 173 ust. 1 i 2 ustawy, przedsięwzięcie kwalifikowane jako urządzenia przeciwpowodziowe z wyłączeniem ich konserwacji i przebudowy posiada status przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Skoro planowane przedsięwzięcie polega na odbudowie istniejących ostróg, wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ pierwszej instancji powołał się w tej kwestii na "Wytyczne w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych" Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 5 maja 2009 r., które w punkcie 159 wskazują, że: "W związku z tymczasowym brakiem nowego rozporządzenia OOŚ w pełni transponującego Aneks II dyrektywy OOŚ zaleca się przeprowadzenie procedury screeningu w przypadku planowanych przedsięwzięć, które nie znajdują się w krajowym rozporządzeniu OOŚ lub nie zostały wystarczająco doprecyzowane. Do przedsięwzięć takich należą w szczególności: regulacje rzek i przebudowa urządzeń przeciwpowodziowych". W ocenie organu przedstawiony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu na środowisko odpowiada treści art. 66 ustawy z dnia 3 sierpnia 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organ przedstawił wpływ inwestycji na środowisko w fazie realizacji przedsięwzięcia. Odnośnie wpływu hałasu stwierdził, że ogólne oddziaływanie na środowisko, które wystąpi w fazie realizacji przedsięwzięcia można scharakteryzować jako chwilowe, nie ciągłe o niewielkim natężeniu ograniczone do realizacji w porze dziennej dla zminimalizowania wpływu hałasu na otoczenie pochodzącego z pracy maszyn budowlanych (m.in.: koparki, środki transportowe i inne). Odnośnie wpływu emisji do powietrza wskazał, że wzrost emisji spalin maszyn budowlanych nie przekroczy dopuszczalnych norm ze względu na charakter inwestycji i ciągłe przemieszczanie się frontu robót, a tym samym rozproszenie zanieczyszczeń z emisji spalin materiałów pędnych maszyn budowlanych. Odnośnie wpływu na wody powierzchniowe wyjaśniono, że planowane przedsięwzięcie może potencjalnie oddziaływać na jakość wód powierzchniowych na etapie budowy. Dotyczy to jedynie możliwości przedostania się substancji ropopochodnych z urządzeń pracujących przy odbudowie. Na etapie funkcjonowania nie przewiduje się oddziaływania na jakość wód. Lokalnej modyfikacji mogą ulec procesy hydro - litodynamiczne, jednak ich skala będzie niewielka. Na etapie budowy nie wystąpi oddziaływanie na wody podziemne, natomiast wzmocnienie osłony przeciwpowodziowej Ż. przyczyni się do ochrony użytkowego poziomu wodonośnego. W zakresie wpływu na powierzchnię ziemi wskazał, że planowane przedsięwzięcie nie będzie na etapie budowy oddziaływało w sposób znaczący na powierzchnię ziemi. Nie będą wznoszone nowe konstrukcje, nie będzie trwałego przekształcania powierzchni ziemi. Planowane przedsięwzięcie na etapie funkcjonowania będzie oddziaływać na powierzchnię ziemi, ale jest to działanie celowe. Zadanie polegające na budowie ostróg ma m.in. na celu oddalenie nurtu rzeki od brzegu i przeciwdziałanie erozji brzegowej i powstawaniu osuwisk i wyrw w korpusie wału. Organ pierwszej instancji wyjaśnił nadto, że w fazie eksploatacji nie będzie oddziaływania inwestycji na środowisko. Ponadto stwierdza się w decyzji, że inwestycja zlokalizowana jest na Obszarze Chronionego Krajobrazu Ż. G. oraz w granicach zgłoszonych do sieci ekologicznej NATURA 2000. Dla terenu objętego planowanym przedsięwzięciem nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać transgranicznie na poszczególne elementy przyrodnicze. Organ pierwszej instancji uznając za przekonujące ustalenia raportu wskazał, że wynikają z niego następujące okoliczności: - planowane przedsięwzięcie jest jednym z zadań I etapu Programu "Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Ż. do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2015)". Program ten po przeprowadzeniu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, z szeroko zakrojonymi konsultacjami społecznymi, został zatwierdzony przez Ministra Środowiska w maju 2010 r. Zarówno w Prognozie dla Programu jak i podczas konsultacji społecznych nie stwierdzono znaczących negatywnych oddziaływań na środowisko; - Ż. W. stanowią ważny obszar problemowy gospodarki wodnej charakteryzujący się koncentracją walorów społecznych, gospodarczych, przestrzennych i przyrodniczych o najwyższym w skali kraju poziomie zagrożenia różnymi rodzajami powodzi. Znaczna część Ż. to teren depresyjny i przydepresyjny, co oznacza, że w wyniku powodzi ulega on zatopieniu; - realizacja planowanego przedsięwzięcia jest kluczowa dla biernej (wały) i czynnej (ostrogi, poprawiające drożność dla pracy lodołamaczy i odprowadzenia kry) ochrony przeciwpowodziowej Żuław; - planowane zadania są konieczne do realizacji ze względu na możliwość wystąpienia powodzi zagrażającej dziesiątkom tysięcy osób, skutkującej szkodami w środowisku o charakterze katastrofy ekologicznej oraz ogromnymi stratami materialnymi, gospodarczymi i społeczno - kulturowymi; - planowane przedsięwzięcie polega na odbudowie istniejących obiektów, wybrane ostrogi są prawie całkowicie zniszczone, co w konsekwencji powoduje przemieszczenie nurtu bliżej brzegu, która może zagrozić stabilności wałów przeciwpowodziowych, ostrogi będą odbudowywane w sposób przyjazny środowisku, wykorzystując naturalne materiały: faszynę, kamień i drewno; - planowane zadania, ze względu na swój charakter, nie będą w sposób istotny oddziaływać na środowisko na etapie funkcjonowania, dotyczy to również obszarów Natura 2000 [...] Dolina Dolnej W., w obrębie którego zlokalizowane są wszystkie analizowane zadania oraz [...] Dolna W., w obrębie którego zlokalizowane jest 12 ostróg a także drożności korytarza ekologicznego doliny W. Nie są również zagrożone siedliska i gatunki priorytetowe. Planowane zadania, na etapie budowy, mogą powodować oddziaływania o umiarkowanej skali oddziaływań. W wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej obejmującej ornitofaunę w okresie lęgowym, wędrówek wiosennych i jesiennych oraz zimy a także rośliny i siedliska chronione zlokalizowane w międzywalu oraz w sąsiedztwie wałów, stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000 i na przyrodę również w okresie budowy, pod warunkiem zastosowania działań minimalizujących. Wskazano również, że decyzja nie zastępuje zezwolenia w trybie art. 56 ustawy o ochronie przyrody, co uzasadnia nałożenie obowiązku jego uzyskania w przypadku stwierdzenia wystąpienia gatunków objętych ochroną ścisłą lub częściową. Organ odniósł się do uwag wniesionych w trakcie postępowania przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków i wyjaśnił, że sugerowany wariant zastąpienia odbudowy ostróg systemem opasek brzegowych lub skrócenia istniejących nie spełnia podstawowego celu, jakim jest ochrona przeciwpowodziowa Ż. Wariant taki nie spełniałby podstawowego celu, jakim jest ochrona przeciwpowodziowa. Ostroga jest budowlą w korycie rzeki, mającą na celu odsunięcie nurtu od brzegu i przesunięcie go w kierunku środka rzeki, celem ochrony brzegu przed niszczącym działaniem nurtu (erozja brzegów i stopy wału przeciwpowodziowego) i ustabilizowanie nurtu w sposób pozwalający na jego koncentrację, której efektem jest osiągnięcie odpowiednich głębokości w korycie rzeki pozwalających na prowadzenie akcji lodołamania, która jest podstawową formą zimowej ochrony przeciwpowodziowej Ż. Odnośnie uzupełnienia raportu o rozpoznanie stanu zasobów przyrody ożywionej organ wyjaśnił, że planowana odbudowa ostróg będzie wykonywana zgodnie z wieloletnią praktyką od strony wody z wykorzystaniem kamienia, faszyny i drewna. Badania przyrodnicze skoncentrowano na tych elementach środowiska, na które przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać, w tym na najcenniejsze gatunki i siedliska występujące na badanym obszarze. Wykonano inwentaryzację ornitologiczną, aby uzyskać informację o rozmieszczeniu chronionych gatunków ptaków w różnych cyklach życiowych i uzyskać dane do tzw. właściwej oceny wpływu przedsięwzięcia na przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000. Podobnie postąpiono w przypadku obszaru siedliskowego i wykonano pełną inwentaryzację siedlisk i gatunków umożliwiającą ocenę wpływu na przedmiot ochrony tego obszaru. Dla potrzeb raportu wykonano inwentaryzację siedlisk dla odcinka Wisły objętego specjalnym obszarem ochrony siedlisk [...] Dolna W. Wykonano także rozpoznanie ichtiologiczne w tym siedlisk cennych dla ryb. Ponadto na wezwane RDOŚ uzupełniono raport o informacje o gatunkach herpetofauny, bezkręgowcach i ssakach. Nie stwierdzono znaczącego zagrożenia dla chronionych gatunków fauny i flory występujących na analizowanym odcinku Wisły. Niniejsze planowane przedsięwzięcie jak i całe zadanie "Odbudowa ostróg na rzece W.", zawarte jest w Programie "Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Ż. do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2015)" (zwany "Programem Ż. - 2030"), dla którego wykonana została prognoza oddziaływania na środowisko. W wyniku oceny strategicznej stwierdzono, że planowane działania nie będą powodowały skumulowanych negatywnych oddziaływań. Program ten został zatwierdzony przez Ministra Środowiska. Organ wskazał również, że planowana odbudowa ostróg nie będzie wpływała na ograniczenie wysp wiślanych stanowiących siedlisko rybitw, dlatego nie ma podstaw do wdrażania działań kompensacyjnych. Na bazie wykonanej inwentaryzacji wprowadzono ograniczenia dla etapu budowy, które minimalizują wpływ na ptaki lęgowe lub całkowicie je eliminują. Działania łagodzące dla ornitofauny omówiono w ROŚ w rozdziale 9, strony 156-158. Ewentualna wycinka drzew następować będzie w okresie od 1 września do końca lutego. W ramach działań łagodzących ewentualny negatywny wpływ budowy wprowadzono liczne ograniczenia czasowe realizacji wybranych odcinków ostróg. Dla tych odcinków zalecono jednorazową kontrolę ornitologa w celu stwierdzenia czy w okresie przed rozpoczęciem budowy potwierdzone zostanie wykorzystanie tego terenu w celu odbycia lęgów. Nie zachodzi potrzeba 5-letniego monitoringu skutków odbudowy ostrogi, ponieważ planowane przedsięwzięcie jak i całe zadanie powodować będzie niewielką czasową integrację w środowisko poprzez czasowe zajęcie terenu. Zarówno technologia budowy, jej punktowy zasięg oraz odwracalny charakter oddziaływań nie mogą spowodować znaczącego negatywnego wpływu na przyrodę, który uzasadniałby konieczność wykonania analizy porealizacyjnej. Od decyzji Wójta Gminy z dnia 16 grudnia 2010 r. odwołanie wniosło Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków w M., domagając się jej uchylenia i orzeczenia o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Stowarzyszenie zaskarżyło również postanowienie uzgadniające Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 29 października 2010 r. nr [...], domagając się jego uchylenia. Zarzucono organowi pierwszej instancji naruszenie: art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 82 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a, b i c ustawy o udostępnianiu informacji; art. 62 ust. 1 pkt 1 lit c i e oraz art. 62 ust. 2 tej ustawy, jak również art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wszystkich ważnych w postępowaniu okoliczności. Ponadto zaskarżono postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 29 października 2010 r., które według odwołującego wydane zostało z określeniem mało precyzyjnych środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, bez dokonania analizy określonej w art. 77 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji, a także na podstawie raportu wykonanego bez spełnienia wszystkich wymogów określonych w art. 66 ustawy. Odwołujący się wskazał, że w decyzji odstąpiono od określenia warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, czyli dla co najmniej kilkudziesięcioletniego okresu funkcjonowania odbudowanych ostróg. W decyzji oraz jej uzasadnieniu brakuje stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia powtórnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym na obszary Natura 2000. Brak jest też informacji, w jakim stopniu zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie wykorzystane ustalenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Z decyzji nie wynika również, czy w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia nie występują chronione prawem zabytki oraz czy i w jakim zakresie prognozuje się wpływ tego przedsięwzięcia na te budowle zabytkowe. Nie jest także zgodne ze stanem faktycznym twierdzenie, że w uzupełnionym raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko znalazł się opis występowania gatunków bezkręgowców objętych ochroną prawną czy też umieszczonych w załączniku II do unijnej Dyrektywy Siedliskowej. Nie został omówiony zgłoszony przez OTOP wniosek, aby dokonane rozpoznanie przyrodnicze zostało uzupełnione o poznanie wybranych gatunków grzybów, ze szczególnym uwzględnieniem przedstawicieli tych organizmów, objętych w naszym kraju ochroną gatunkową. Ponadto nie dokonano analizy dostępności budulca, a także wszystkich oddziaływań skumulowanych, które będą występować przy realizacji przedsięwzięcia. Postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zarzucono niezgodność raportu z wymogami określonymi w art. 66 powołanej ustawy, jak również z zaleceniem "Prognozy oddziaływania na środowisko Programu Ż. - 2030", w ramach którego przewidziano przedmiotowe przedsięwzięcie. Wskazano, że w postanowieniu nie dość precyzyjnie sformułowano warunki realizacji przedsięwzięcia, w kwestii sposobu realizacji robót budowlanych przy odbudowie ostrogi w okresie od 15 marca do 30 czerwca. W odwołaniu wskazano także na treść art. 56 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody podając, że warunek uzyskania decyzji o zgody na odstępstwo od zakazów obowiązujących w ochronie gatunkowej dziko występujących zwierząt, został określony w sposób problematyczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia 27 lutego 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego wydana została na podstawie art. 66, art. 67, art. 71, art. 72, art. 74, art. 82, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227, ze zm.) Kolegium ustaliło, że niniejsza sprawa dotyczy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. "B03 - Odbudowa ostróg na rzece W." w km 915-916 obejmującego ostrogi nr [...]. Stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397), w niniejszej sprawie zastosowanie ma rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 61 tego rozporządzenia przedmiotowe przedsięwzięcie ma status przedsięwzięcia mogącego wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Kolegium ustaliło, że raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony został dla odbudowy 30 ostróg oraz pięciu odcinków wałów przeciwpowodziowych o łącznej długości 36,65 km. Realizacja całego planowanego przedsięwzięcia na terenie 8 gmin na podstawie jednej decyzji środowiskowej zdecydowanie wydłużyłaby czas jej wydania, a także na jej podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Równocześnie zastosowany podział na poszczególne ostrogi powinien pozwolić organom współuczestniczącym w wydaniu decyzji środowiskowej (w szczególności Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska) na bardziej szczegółowe, detaliczne zapoznanie się ze skutkami ich realizacji. Podział taki przyspieszy czas realizacji ostróg - ważnego elementu zabezpieczenia przeciwpowodziowego Ż., gdyż w przypadku przedłużania się procedury wydania decyzji środowiskowej i tym samym pozwolenia na budowę dla jednego zadania nie blokuje możliwość realizacji innych 30 odbudowywanych ostróg, których realizacja może być prowadzona samodzielnie (niezależnie) bez powiązania technologicznego czy technicznego z pozostałymi. Takie, między innymi, były uwarunkowania określone w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku w art. 66 ust. 1 pkt 8 nakazuje opisanie przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujące, między innymi oddziaływania skumulowane, wynikające z istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska i emisji. Opis oddziaływań skumulowanych został przedstawiony w rozdziałach 7 i 8 raportu o oddziaływaniach na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Kolegium wskazało, że sprawy dotycząca części ostróg i wałów powodziowych objętych tym samym przedsięwzięciem były już przedmiotem rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Rozpatrując niniejszą sprawę Kolegium wzięło pod rozwagę orzeczenia, które zapadły w tych sprawach (vide: wyrok z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 517/11; wyrok z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 655/11). Ze stanowiska Sądu przedstawionego we wskazanych wyrokach wynika, że odbudowa wszystkich ostróg (których aktualny stan przedstawiają fotografie stanowiące załączniki do raportu) ma być realizowana przez wnioskodawcę w identyczny sposób, a ingerencja w środowisko związana z ich odbudową jest niemal taka sama. Zdaniem Sądu raport opracowany łącznie dla większej ilości zadań niż objęte przedmiotowym postępowaniem dokładnie wskazuje, jakie siedliska przyrodnicze objęte załącznikiem I Dyrektywy Siedliskowej sąsiadują z poszczególnymi ostrogami. Rodzaj inwestycji i podobieństwo środowiska, w którym będzie ono realizowane uprawniał zatem inwestora do opracowania jednego raportu obejmującego całość przedsięwzięcia związanego z odbudową wałów i odbudową 30 ostróg. Sąd stwierdził również, iż zarówno raport, jak i wyjaśnienia inwestora zawarte w piśmie z 13 września 2010 r. wskazują, że całość prac ma być wykonywana wyłącznie od strony wody. Kolegium wskazało, że taki też warunek zawarty został w decyzji organu pierwszej instancji (pkt B lit. d ). W świetle treści raportu wraz z uzupełnieniem oraz wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji wynika, że całość prac powinna być realizowana wyłącznie w nurcie rzeki, co powoduje, że nie mogą one w jakikolwiek sposób (poza okresem rozrodu) oddziaływać na środowisko gadów i płazów. Kolegium wskazało, że art. 88 ust. 1, 2 i 3 ustawy o udostępnianiu jednoznacznie określa, w jakich przypadkach wymagany będzie obowiązek ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z powołanym przepisem ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 przeprowadza się także: 1 na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji; 2 jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia przedkłada wraz z wnioskiem o przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przepisy art. 69 i art. 70 stosuje się odpowiednio. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, organ właściwy do wydania decyzji stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, określając jednocześnie zakres raportu. Organ odwoławczy stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy ustosunkował się do zgłoszonych uwag wniesionych przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy, a ponieważ na przedmiotowym terenie brak jest obowiązującego planu miejscowego, w sprawie nie ma zastosowania art. 80 ust. 2 ustawy. Organ odwoławczy ustalił także, iż szczegółowe informacje o obowiązujących planach miejscowych lub ich braku zawarte zostały w raporcie o oddziaływaniu na środowisko w tabeli 7 na stronach 16 i 17, który udostępniony został do publicznego wglądu w ramach procedury wydania decyzji środowiskowej. Kolegium ustaliło, że w przedmiotowym raporcie o oddziaływaniu na środowisko w rozdziale 9 omówiono szczegółowo działania minimalizujące potencjalny negatywny wpływ na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w tym przede wszystkim na ptaki i ryby, Fakt, że niewskazano działań minimalizujących oddziaływania na płazy i gady, a także nie uzupełniono rozpoznania przyrodniczego o poznanie wybranych gatunków grzybów, ze szczególnym uwzględnieniem objętych w kraju ochroną gatunkową nie dyskwalifikuje tego raportu. W raporcie oraz w piśmie z dnia 5 października 2010 r. stwierdzono, że w miejscach realizacji planowanych inwestycji nie występują gatunki chronione i "specjalnej troski". Materiały te były przygotowywane przez specjalistów, którzy opracowywali raport oraz brali udział w przeprowadzanych inwentaryzacjach. Kolegium ustaliło, że w raporcie przewidziano przemieszczenie objętych ochroną gadów i płazów, w przypadku stwierdzenia bezpośrednio przed przystąpieniem do prac budowlanych miejsc ich występowania. Na działania takie oraz na ewentualne zniszczenie siedlisk gatunków zwierząt objętych ochroną należy uzyskać odrębne zezwolenie (w trybie art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody). W takim przypadku przemieszczenia dokonać należy w początkowym terminie przystępowania poszczególnych gatunków do rozrodu, zanim dojdzie do złożenia jaj. W postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnieniu warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia (w pkt 1 g) oraz w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację wydanej przez Wójta Gminy zawarto zapis, że "przed rozpoczęciem prac należy zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2001 r. o ochronie przyrody (Dz. U z 2009, nr 151, poz. 1220) uzyskać zezwolenie na płoszenie oraz niszczenie gatunków oraz siedlisk gatunków objętych ochroną ścisłą częściową. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie zastępuje zezwolenia w trybie art. 56 ustawy o ochronie przyrody". Niemniej, w trakcie postępowania o uzyskanie decyzji środowiskowej nie stwierdzono występowania gatunków chronionych i "specjalnej troski" w miejscach realizacji planowanych inwestycji. Kolegium uznało, iż złożone wyjaśnienia oraz zgromadzone w sprawie dowody - w tym w szczególności raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami, stanowią wystarczający materiał do określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia "B03 - Odbudowa ostróg na rzece W." w km 915-916 obejmującego ostrogi nr [...]. Wskazywane przez odwołującego się, w oparciu o Program kompleksowego zabezpieczenia przeciwpowodziowego Ż., rozwiązania alternatywne dotyczą wałów przeciwpowodziowych, a nie realizacji przedmiotowych ostróg. Lokalizacja wszystkich ostróg na Wiśle badana była wielokrotnie, a ich dotychczasowe funkcjonowanie potwierdza ich skuteczność jako działań przeciwpowodziowych, stąd przyjęto zasadę ich odbudowy, a nie budowy nowych, w innych miejscach. Takie wariantowanie w pełni wypełnia wymóg określony w przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Odnośnie zarzutów dotyczących postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 października 2010 r., Kolegium wskazało, że nie podziela zarzutu naruszenia przepisu art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 ustawy, gdyż w jego ocenie postanowienie uzgadniające winno zawierać stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, jedynie w sytuacji, gdy organ po przeanalizowaniu okoliczności wymienionych w art. 77 ust. 5 pkt 1-3 ustawy uzna za zasadne nałożenie takiego obowiązku. W ocenie Kolegium, postanowienie zawiera niezbędne uwarunkowania uwzględniające ustalenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego zakres nie narusza art. 66 ustawy, zatem zarzut dotyczący braku precyzyjnego określenia środowiskowych uwarunkowań jest nieuzasadniony. W zaskarżonej decyzji uwzględniono w całości ustalenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska określone tym postanowieniem. Kolegium ustaliło, że w zaskarżonej decyzji nieodniesiono się do kwestii obiektów i obszarów objętych ochroną przez Konserwatora Zabytków, jednak zagadnienie to szczegółowo zostało omówione w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, w którym niewskazano na możliwość wystąpienia jakichkolwiek niekorzystnych oddziaływań na dobra kultury. W rozdziale 5.8 raportu przedstawiono opis krajobrazu i dziedzictwa kulturowego, wyszczególniono zabytki oraz inne cenne obszary i obiekty o wartościach kulturowych, objęte zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia, zaś w rozdziale 7.8 dokonano analizy oddziaływania na krajobraz i dziedzictwo kulturowe oraz przedstawiono lokalizację zadań na tle obiektów dziedzictwa kulturowego. Kolegium oceniło, że wpływ planowanego przedsięwzięcia na dziedzictwo kulturowe i dobra materialne dotyczy przede wszystkim możliwości oddziaływania etapu budowy (transportu sprzętu i materiałów, pracy ciężkiego sprzętu w sąsiedztwie wałów) i związanego z tym potencjalnego oddziaływania na substancję zabytkową i zabudowania sąsiadujące z drogami transportowymi oraz zapleczem budowy i placem budowy. Kolegium uznało zatem, że realizacja zadania jakim jest "B03 -Odbudowa ostróg na rzece W." nie będzie oddziaływać negatywnie na zabytki. W powiązaniu ze wskazanymi w decyzji uwarunkowaniami oraz charakterem budowli (ostrogi) ewidentnie wskazuje, że nie zachodziła konieczność nakładania jakichkolwiek warunków na przedsięwzięcie z punktu widzenia ochrony zabytków. Zarzut braku analizy dostępności budulca, a także wszystkich oddziaływań skumulowanych, które będą występować przy realizacji przedsięwzięcia również nie znajduje uzasadnienia. Kolegium uznało także za bezpodstawny zarzut niezgodności raportu z art. 66 ustawy, co do którego odwołujący nie wskazał, która z części raportu została opracowana niezgodnie z powołanym przepisem prawa. Odnośnie braku rozpatrywania wszystkich rozwiązań alternatywnych, w tym także natury nieinwestycyjnej, Kolegium wyjaśniło, iż rozważano warianty realne do realizacji. Przedmiotowe zadanie stanowi element I etapu "Programu Ż. - 2030", który jest dokumentem strategicznym, były analizowane warianty alternatywne, przy czym jednoznacznie zostało ocenione, że dla odbudowy ostróg nie ma innej alternatywy. W świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy rozpatrywane alternatywy przedsięwzięcia muszą mieć charakter racjonalny. W prognozie do "Programu Ż. - 2030" w kolumnie "Grupowanie zadań" wskazano, że jeden raport umożliwia ustalenie oddziaływań skumulowanych i przeciwdziałanie im. Dotyczy to wspólnego raportu dla zadań "Odbudowa ostróg na rzece W." i "Rzeka W. odbudowa lewego i prawego wału przeciwpowodziowego". Sporządzony wspólny raport dla ostróg i wałów analizował łącznie te przedsięwzięcia inwestycyjne, co wynika z raportu str. 163. Kolegium stwierdziło również, że uzasadnienie decyzji nie narusza przepisu art. 85 ust. 2 ustawy, w uzasadnieniu ustosunkowano się do zgłoszonych uwag przez odwołujące Stowarzyszenie (OTOP). Z tych przyczyn Kolegium postanowiło utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia "BOŚ - Odbudowa ostróg na rzece Wiśle w km 915-916 obejmującego ostrogi nr [...]. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosło Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (zwane dalej OTOP), domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Zarzuca się w skardze naruszenie: art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przez co pozostawiono w obrocie prawnym zaskarżone postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 29 października 2010 r.; art. 82 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ust. 2 pkt 1; art. 82 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy. Skarżący twierdzi, że przywołane przepisy nakładają zarówno na organ współdziałający ochrony środowiska oraz na organ wydający w pierwszej instancji decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach podanie w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w obu możliwych do przewidzenia sytuacjach – zarówno gdy wymienione organy uznają za słuszne przeprowadzenie takiej ponownej OOŚ jak i wtedy gdy odstąpią od nałożenia takiego obowiązku. Wskazanie w decyzji środowiskowej warunków dotyczących wykorzystania terenu w trakcie eksploatacji i/lub użytkowania przedsięwzięcia, jest zgodnie z powszechnie obowiązującą wykładnią tego przepisu obligatoryjne, niezależnie od tego czy przedsięwzięcia dla którego ustala się środowiskowe uwarunkowania jest położone na wodach śródlądowych, oraz niezależnie od tego czy jego eksploatacja jest określona w innych niż ustawa przepisach prawa materialnego (np. w Prawie wodnym), czy też nie. W ocenie skarżącego nie można stwierdzić, iż w procedurze OOŚ wpływ na zabytki lub też brak tego wpływu znalazł odbicie w uzasadnieniu decyzji, która powinna szczegółowo opisywać i uzasadniać dokonaną OOŚ. Nie oceniono także innych aspektów, o których jest mowa w art. 62 ustawy, w tym także dostępności do złóż kopalin, która w omawianym przedsięwzięciu jest istotna z racji iż kamień łupany który będzie służył jako podstawowy budulec dla odbudowy ostróg na Wiśle jest właśnie taką kopaliną. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 10 § 1 i art. 7 kpa, gdyż niezapewniono skarżącemu czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym, jak również niezbadano należycie stanu faktycznego sprawy. Skarżący nie został powiadomiony przez SKO o zakończeniu postępowania odwoławczego i możliwości wniesienia końcowych uwag i wniosków w sprawie postępowania. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przytoczone wyroki nie mogły wiązać organu odwoławczego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów złożonych w odwołaniu. Nierozpatrzone zarzuty dotyczyły np. braku określenia przez Wójta Gminy wszystkich oddziaływań skumulowanych, jakie będą miały miejsce w trakcie planowanej odbudowy ostróg. W szczególności nieuwzględniono kumulacji oddziaływań z uciążliwościami, jakie będą miały miejsce w związku z realizacją równoległego zadania o symbolu B-11, w ramach którego ma być przeprowadzona odbudowa prawego wału przeciwpowodziowego rzeki W. na odcinku L. – P. (gm. L.), w tym zwiększonego oddziaływania uciążliwości akustycznych. SKO nie wyjaśniło należycie stanu faktycznego sprawy, dotyczącej twierdzenia znajdującego się na początku szóstej strony decyzji Wójta Gminy, że wnioski w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa przeprowadzonym w pierwszej instancji wniosło Towarzystwo Ochrony Przyrody - co nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. Rozpatrzenie tych wniosków (pochodzących - jak twierdzi organ pierwszej instancji - od Towarzystwa Ochrony Przyrody) nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 35 ustawy. Decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem: art. 62 ustawy, gdyż Wójt Gminy nie rozpatrzył w trakcie przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko wpływu przedsięwzięcia polegającego na budowie szeregu ostróg na zabytki, dostępność do złóż kopalin, w związku z pozyskaniem budulca – kamienia łupanego, do planowanej odbudowy budowli wodnych i wzajemnych oddziaływań pomiędzy elementami, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit a, b, c ustawy. Wydana została ponadto z naruszeniem art. 33 i art. 35 ustawy. Skarżący wyjaśnił, że organ właściwy do wydania decyzji wymagającej udziału społeczeństwa podaje do publicznej wiadomości informację, między innymi, o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy. Dokumentację taką stanowi, między innymi, wniosek o wydanie decyzji wraz z wymaganymi załącznikami (art. 33 ust. 2 pkt. 1 ustawy). Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych w wyznaczonym przez Wójta Gminy terminie (25 czerwca - 30 lipca 2010 r.) wyłożony do publicznego wglądu wniosek o wydanie decyzji nie był kompletny, gdyż dopiero w dniu 15 września 2010r. do Urzędu Gminy wpłynęły istotne i obszerne uzupełnienia treści tego dokumentu. Przepis art. 33 ust. 1 pkt. 6 ustawy został także naruszony z powodu wyznaczenia przez Wójta Gminy dłuższego niż 21-dniowy terminu składania wniosków i uwag w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 16 grudnia 2010 r. określającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km 915 – 916 obejmującego ostrogi nr: [...] obręb B., gmina L., powiat m., województwo p., planowanego do realizacji przez Zarząd Gospodarki Wodnej . W ocenie Sądu skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa, który skutkować musiał wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz.1227 ze zm.) - zwanej dalej ustawą. Na wstępie rozważań wskazać zatem należy szereg jej przepisów, które w niniejszej sprawie miały zastosowanie. Zgodnie z treścią art. 71 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1). Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2). Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostało w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397). Jednakże w myśl przepisu art. 173 ust. 1 ustawy dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane między innymi na podstawie art. 51 ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska zachowywały moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 60 ustawy, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy. Ostatecznie, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.), weszły w życie w dniu 15 listopada 2010 r., przy czym stosownie do § 4 tego rozporządzenia do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (przed dniem 15 listopada 2010 r.) – stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., nr 257, poz. 2573). Prawidłowo zatem oba organy procedowały w zakresie kwalifikacji przedmiotowego przedsięwzięcia w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Stosownie zaś do treści art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1, zgodnie z którym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 ustawy, postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska, 2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13 i 15-17. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien zawierać informacje wskazane w art. 67 ustawy. Stosownie do treści art. 77 ust. 1 ustawy, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji: 1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego, 2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19. Uzgodnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, następuje w drodze postanowienia, które powinno zawierać elementy wymienione w ust. 4 art. 77 ustawy. Stosownie do treści art. 79 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Art. 82 ust. 1 ustawy wskazuje, jakie elementy powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast art. 85 ustawy reguluje kwestie związane z uzasadnieniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając szczegółowo wymagania w ust. 2. W kontrolowanej sprawie prawidłowo ustalone zostało, że planowane przedsięwzięcie pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece Wi." w km 915 – 916 stanowi, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Niesporne w sprawie jest, że Wójt Gminy, postanowieniem z dnia 23 czerwca 2009 r., wydanym w trybie art. 63 ust. 1 ustawy, po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz określił, że zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma być zgodny z art. 66 ust. 1 ustawy. Inwestor przedłożył, wykonany w maju 2010 r. "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia obejmującego zadania m.in. B03 – Odbudowa ostróg na rzece W.", oraz pisemne wyjaśnienie i uzupełnienie w zakresie wskazanym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (pismem z dnia 13 września 2010 r.). Następnie, zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 ustawy, zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (opinia z dnia 13 lipca 2010 r.) jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (postanowienie z dnia 29 października 2010 r.) uzgodnili warunki realizacji dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W wyniku tak przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. W ocenie Sądu, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana w niniejszej sprawie nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy, albowiem nie zawiera uzasadnienia stanowiska w sprawie braku konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sytuacji, gdy organ nie przewiduje takiej konieczności, czego wyrazem jest brak negatywnego rozstrzygnięcia o tej kwestii. Z art. 85 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, a uzasadnienie takiej decyzji wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, niezależnie od wymagań wynikających z art. 107 § 3 kpa, powinno zawierać dodatkowe elementy wskazane w ust. 2. Są to (art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy): a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa, b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: – ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, – uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78, – wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone, c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4, a więc stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b. Z treści art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że wolą prawodawcy było, aby w każdej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która wydana została po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, zostało zawarte uzasadnienie stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b i to niezależnie od tego, czy organ stwierdził konieczność przeprowadzenia takiej oceny czy też nie stwierdził, przy czym stanowiska negatywnego zabrakło w rozstrzygnięciu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone w doktrynie, że art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy określa dodatkowe wymagania formalne, jakie powinno spełniać uzasadnienie decyzji, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, a brak odniesienia się do któregoś z dowodów wskazanych w art. 85 ust. 2 skutkować będzie naruszeniem ogólnej zasady postępowania administracyjnego, wynikającej z art. 8 kpa, to jest pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz może stanowić naruszenie wynikającej z art. 10 kpa zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co może bezpośrednio rzutować na prawidłowość wydanych decyzji (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Lex/El). Ustawodawca nie uzależnił bowiem zawarcia w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elementów wymienionych w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit a-c od wystąpienia jakichkolwiek okoliczności, a konkretnie określił, co uzasadnienie "powinno zawierać". Tak rygorystyczne sformułowanie przepisu nie powinno budzić wątpliwości, że wszystkie elementy w nim wskazane powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Tym samym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, musi zawierać uzasadnienie we wszystkich kwestiach wskazanych w ust. 2 pkt 1 lit. a –c art. 85 ustawy, w tym co do stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy i to niezależnie od tego, czy w rozstrzygnięciu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ przedstawił stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b. Sąd orzekający w niniejszym składzie, pomimo istniejącej w orzecznictwie rozbieżności poglądów w tej kwestii, stoi na stanowisku, że art. 82 ust. 1 ustawy określa zarówno obligatoryjne, jak i fakultatywne elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia a element wskazany w pkt 4 ust. 1 tego artykułu, dotyczący przedstawienia stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b – jest elementem fakultatywnym. Art. 82 ust. 1 ustawy określa, co powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. Generalnie wśród jej elementów można wyróżnić składniki obligatoryjne, wskazane w art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy, które muszą się znaleźć w każdej decyzji oraz fakultatywne, wymienione w art. 82 ust. 1 pkt 2-5 ustawy (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 82 ustawy j. w.). Sąd podziela stanowisko wyrażone w tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2579/10 (dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi jedynie, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Nie sposób zatem uznać, że takie przedstawienie stanowiska winno być obligatoryjne w sytuacji, gdy organ nie znajduje konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Za taką interpretacją przemawia także fakt, iż zgodnie z ust. 2 art. 82 w stanowisku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, właściwy organ stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko biorąc pod uwagę wskazane w tym przepisie okoliczności. Zatem de facto przedstawienie stanowiska jest równoznaczne ze stwierdzeniem konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Trudno zatem znaleźć uzasadnienie dla twierdzenia, iż przedstawienie stanowiska organu, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, musi się znaleźć w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w przypadku gdy organ stwierdza, iż nie ma konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Sąd podziela także pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 313/10 (dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), według którego obowiązek określony w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy może pojawić się wówczas, gdy w fazie początkowej realizacji przedsięwzięcia nie można przewidzieć wszystkich skutków oddziaływania na środowisko. Wtedy istnieje racjonalna podstawa, aby na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę przeprowadzić ponowną ocenę oddziaływania na środowisko. Obowiązek taki nie powstaje, gdy w początkowym stadium realizacji inwestycji skutki środowiskowe są znane i przewidywalne. W tych przypadkach przedstawienie stanowiska, o jakim mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 nie ma miejsca. Jednocześnie w wyroku tym wskazuje się, że "z formalnego punktu widzenia rozstrzygnięcie wynikające ze wskazanej normy (art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy) powinno znaleźć miejsce w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwarunkowaniach skarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji takiego zapisu nie zawierają, jednakże w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest to naruszenie mające wpływ na rozstrzygnięcie, skoro z treści skarżonej decyzji, jej uzasadnienia i akt sprawy wynika, że nie zachodzą przesłanki do prowadzenia ponownego postępowania w sprawie oceny oddziaływania projektowanych elektrowni wiatrowych na środowisko w postępowaniu o pozwolenie na budowę". W tym miejscu trzeba stwierdzić, że zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja ani decyzja pierwszej instancji stanowiska w przedstawionej kwestii nie uzasadnia w ogóle. Sąd w niniejszym składzie nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. II OSK 286/12 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1051/11 (dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), według których wolą prawodawcy było w każdym przypadku orzekanie w sentencji, czy jest konieczne ponowne przeprowadzenie procedury ocen oddziaływania na środowisko, gdy w postępowaniu będą wydawane jeszcze decyzje wskazane w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z uwagi na treść art. 85 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy. W świetle powyższych rozważań Sąd wyjaśnia, że organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko nie musi zawrzeć w jej osnowie rozstrzygnięcia na temat kwestii, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy, o ile nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 82 ust. 2, a więc wówczas, gdy organ stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, biorąc pod uwagę wskazane w tym przepisie okoliczności. Jednakże uzasadniając tę decyzję zobowiązany jest, na podstawie art. 85 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy, uzasadnić zajęte w tej kwestii stanowisko, niezależnie od tego czy decyzja zawiera stanowisko, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 czy też nie. Niezawarcie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadnienia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4, czyni decyzję wadliwą, a naruszenie to ma wpływ na jej treść. Podobnie, w postanowieniu Regionalnego dnia 29 października 2010 r., wydanym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w trybie art. 77 ust. 1 ustawy, zgodnie z treścią ust. 4 pkt 2 tego artykułu, powinno zostać zawarte stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Tego zaś stanowiska w sentencji postanowienia z dnia 29 października 2010 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie zawarto. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w takiej sytuacji organ uzgadniający powinien był w treści uzasadnienia swego postanowienia wyjaśnić przyczyny, dlaczego nie jest konieczne przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponieważ Wójt Gminy w decyzji z dnia 16 grudnia 2010 r. nie uzasadnił stanowiska w sprawie braku konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, podobnie jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia 29 października 2010 r., dostrzeżoną wadę obu tych rozstrzygnięć winien wyeliminować organ odwoławczy poprzez zawarcie w uzasadnieniu swojej decyzji uzasadnienia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 142 kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie, gdyż skarżący w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy zawarł zażalenie na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 29 października 2010 r. To zaś sprawia, że Kolegium zobowiązane było ponownie rozpoznać nie tylko odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, ale także zażalenie (jako środek niesamoistny) na powyższe postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zawarte w nim zarzuty. Nie czyniąc temu zadość w przedstawionym zakresie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybiło w sposób istotny przepisowi postępowania - art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Sąd podzielił także zarzut skargi naruszenia przez Kolegium art. 10 § 1 kpa, chociaż naruszenie to nie miało charakteru istotnego dla wyniku sprawy. Wskazany przepis ustanawia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu i z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., str. 71). Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia; organ ma także obowiązek wstrzymać się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 569/07, Lex nr 479288). Wyjątki od omawianej zasady wprowadza art. 10 § 2 kpa, przy czym w kontrolowanej sprawie Kolegium nie powołało się na okoliczności związane z zastosowaniem normy wynikającej z tego przepisu. Z akt postępowania odwoławczego wynika zaś, że w toku długotrwałego rozpatrywania odwołania (przesłanego do Kolegium w dniu 19 stycznia 2011 r.) złożono szereg pism zawierających stanowiska w sprawie – wyrażone przez organ uzgadniający - Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w piśmie z dnia 31 stycznia 2011 r. oraz przez stronę postępowania - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w piśmie z dnia 8 lutego 2011 r. Organ odwoławczy nie doręczył pozostałym stronom odpisów tych pism, ani też przed wydaniem decyzji nie umożliwił stronom wypowiedzenia się co do nowo zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań. Brak jest w aktach niniejszej sprawy końcowego oświadczenia strony skarżącej, jak i dowodu, że organ odwoławczy pouczył stronę o przysługującym jej prawie. Niemniej, ponieważ wymienione pisma wyrażały stanowiska prawne w kwestiach poruszonych w odwołaniu, brak powiadomienia stron o prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia nie stanowi o naruszeniu przepisu postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się natomiast innych uchybień, na które powołano się w skardze. Wyjaśnić należy, że organy orzekające w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km 915 – 916, nie były związane wykładnią zawartą w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które dotyczyły części ostróg i wałów powodziowych objętych tym samym przedsięwzięciem (vide m.in. wyrok z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 517/11, wyrok z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 655/11). Z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika, że organ i sąd administracyjny związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w sprawie. Na sprawę w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1865/10, Lex nr 746833). W niniejszej sprawie tożsamość taka nie zachodzi. W sprawie dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km 915 – 916 nie został do tej pory wydany żaden wyrok przez sąd administracyjny, a wyroki, na które się powoływano, dotyczyły np. wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." km 893 (wyrok o sygn. akt II SA/Gd 517/11), "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km 917-919 (wyrok o sygn. akt II SA/Gd 655/11). W sprawach tych orzekały różne organy pierwszej instancji. Tym samym zawarta w tych wyrokach ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą organ i sąd jedynie w tych sprawach a nie w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Niemniej, z uwagi na podobieństwo tych spraw, których przedmioty stanowią elementy szerszego przedsięwzięcia, stanowiska zawarte we wskazanych wyrokach poddające analizie działania organów orzekających w sprawach środowiskowych uwarunkowań, gdzie zasadniczy materiał dowodowy (raport i jego wyjaśnienie) pozostaje ten sam, mogą stanowić także punkt odniesienia w kontrolowanej sprawie, bez związania, o którym mowa w przywołanym art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analizując następnie przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Sąd doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 ustawy, który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wójt działał zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy, który stanowi, że przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o: 1) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 2) wszczęciu postępowania; 3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie; 4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień; 5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu; 6) możliwości składania uwag i wniosków; 7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania; 8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków; 9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona; 10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 35 ustawy, zgodnie z którym uwagi lub wnioski złożone po upływie terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7, pozostawia się bez rozpatrzenia. Z akt administracyjnych wynika, że Wójt Gminy obwieszczeniem z dnia 25 marca 2009 r. poinformował, że zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km 915 – 916. Obwieszczenie to zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy oraz zostało umieszczone w BIP L. Następnie, obwieszczeniem z dnia 23 czerwca 2009 r. organ poinformował, że w dniu 23 czerwca 2009 r. zostało wydane postanowienie w sprawie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Obwieszczenie to również zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy oraz zostało umieszczone w BIP L. Obwieszczeniem z dnia 25 czerwca 2010 r. organ poinformował, że inwestor przedłożył do Urzędu Gminy raport o oddziaływaniu na środowisko, a osoby zainteresowane mogą zapoznać się z dokumentacją, składać uwagi i wnioski na piśmie w terminie 21 od daty ukazania się obwieszczenia. Obwieszczenie to zostało doręczone sołtysom oraz zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy oraz zostało umieszczone w BIP L. Z kolei obwieszczeniem z dnia 15 września 2010 r. poinformowano, że inwestor przedłożył wyjaśnienia i uzupełnienie raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a osoby zainteresowane mogą zapoznać się z dokumentacją, składać uwagi i wnioski na piśmie w terminie 21 od daty ukazania się obwieszczenia. Informacja ta została doręczona stronom, a obwieszczenie umieszczono na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy oraz w BIP L. Niejasny jest w związku z powyższym zarzut dotyczący wyznaczenia przez Wójta Gminy terminu składania wniosków i uwag dłuższego niż 21-dniowy, nie znajduje on bowiem potwierdzenia w dowodach znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej. W świetle przedstawionych faktów Sąd ocenia, że postępowanie z udziałem społeczeństwa przeprowadzone zostało prawidłowo. Organ, w trybie art. 74 ust. 3 ustawy w związku z art. 49 kpa, dokonywał obwieszczeń o kolejnych fazach postępowania, także w związku z koniecznością uzupełnień raportu. Umożliwiono na każdym etapie postępowania zarówno stronom jak i społeczeństwu składanie wniosków i wyjaśnień. Podobnie, wbrew twierdzeniem skargi, Sąd nie dostrzegł naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy. Kwestia wpływu przedsięwzięcia na zabytki oraz dostępność złóż do kopalin została przeanalizowana zarówno w treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (strony 113-120 i 152-154), jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 7). Z uzasadnienia decyzji wynika, że wpływ planowanego przedsięwzięcia na dziedzictwo kulturowe i dobra materialne, w tym zabytki, dotyczy przede wszystkim możliwości oddziaływania etapu budowy i związanego z tym potencjalnego oddziaływania na substancję zabytkową i zabudowania sąsiadujące z drogami transportowymi oraz zapleczem budowy i placem budowy. Niemniej, z uwagi na charakter przedmiotowego przedsięwzięcia, opisany przez oba organy, a polegający na odbudowie ostróg wykonywanej od strony rzeki, słusznie Kolegium przyjęło, uzasadniając swoje stanowisko, że nie zachodzi konieczność nakładania jakichkolwiek warunków na przedsięwzięcie z punktu widzenia ochrony zabytków. Niezasadne są także pozostałe zarzuty skargi, odnoszące się do naruszenia art. 62 ustawy, w tym kwestie dotyczące pozyskiwania budulca na czas budowy oraz braku oddziaływań skumulowanych, które zostały dostatecznie wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Trzeba też zauważyć, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zawierało szereg polemicznych uwag kwestionujących prawidłowość sporządzonego w sprawie raportu, jednakże zdaniem Sądu ocena tego dowodu przeprowadzona przez Kolegium dokonana została prawidłowo, a wyciągnięte wnioski nie naruszają swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 80 kpa. Zarzut związany z rozpatrzeniem uwag Towarzystwa Ochrony Przyrody niebędącego stroną niniejszego postępowania jest niezasadny o tyle, że w decyzji Wójta skutkiem oczywistej omyłki przypisano pismo, które wpłynęło do organu w dniu 2 sierpnia 2010 r., zawierające uwagi wniesione przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (dopuszczone do udziału w sprawie administracyjnej postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. nr RGIII [...]), niewystępującemu w sprawie w charakterze strony Towarzystwu Ochrony Przyrody. O tym, że jest to omyłka pisarska stanowią wymienione dowody, powołane zresztą w decyzji pierwszej instancji, gdzie organ odnosi się do treści uwag zgłoszonych w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 2 sierpnia 2010 i pochodzi niewątpliwie od OTOP. Niemniej, omyłka ta została powielona w zaskarżonej decyzji, przytaczającej ustalenia organu pierwszej instancji. Uchybienie to, wskazujące na naruszenie art. 107 § 3 kpa, nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium uwzględni ocenę prawną przedstawioną przez Sąd i ponownie rozpatrzy odwołanie Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków w M. Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym rozstrzygnie Kolegium o przedmiocie, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4, w sytuacji, gdy nie występuje konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, uzasadni zajęte stanowisko na podstawie 85 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o tym, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.