II SA/Gd 269/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-07-09
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Diana Trzcińska, Jakub Chojnacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia trybu sporządzania planu, w szczególności braku ponownej analizy zgodności projektu planu z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego po jego zmianie w trakcie procedury planistycznej?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność uchwały rady gminy dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu istotnego naruszenia trybu sporządzania planu. W szczególności brak ponownej analizy zgodności projektu planu z obowiązującym studium po jego zmianie w trakcie procedury planistycznej stanowi naruszenie art. 9 ust. 4, art. 14 ust. 5 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co skutkuje nieważnością uchwały w całości.Stan faktyczny
Skarżąca U. R., właścicielka działki w części wsi Borcz, zaskarżyła uchwałę Rady Gminy Somonino z 14 września 2022 r. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując na sprzeczność planu z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa. Rada Gminy broniła uchwały, twierdząc, że plan mieści się w zakresie władztwa planistycznego i nie jest sprzeczny ze studium. W toku postępowania ujawniono, że w trakcie procedury planistycznej nastąpiły zmiany studium, które nie zostały uwzględnione w projekcie planu, a brak jest dokumentacji potwierdzającej ponowną analizę zgodności planu z nowym studium.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność uchwały nr XLIII/420/2022 Rady Gminy Somonino z dnia 14 września 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borcz.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA DianaTrzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) Protokolant Specjalista Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi U. R. na uchwałę Rady Gminy Somonino z dnia 14 września 2022 r., nr XLIII/420/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borcz stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Pani U. R. (Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o "stwierdzenie nieważności Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla fragmentu wsi Borcz uchwalonego uchwałą nr XXXIX/407/2022 Rady Gminy Somonino z dnia 28 września 2022 r., w części dotyczącej działki nr [...], z uwagi na jego sprzeczność ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Somonino, uchwalonym uchwałą nr XXI/198/2020 z dnia 26 października 2020 r. wraz z jego zmianami wprowadzonymi uchwałą nr LV/517/2023 z dnia 30 sierpnia 2023 r."
Skarżąca wskazała, że zgodnie z obowiązującym studium, działka nr [...] znajduje się częściowo w strefie M2, oznaczonej jako "projektowane tereny zabudowy wielofunkcyjnej", podczas gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty w 2022 r. nadał jej przeznaczenie 13.R, czyli teren rolniczy z możliwością realizacji infrastruktury technicznej, co stanowi rażącą niezgodność z dokumentem nadrzędnym, czyli Studium. W ocenie Skarżącej nie ma uzasadnienia merytorycznego i urbanistycznego dla takiego przeznaczenia działki, zwłaszcza że teren znajduje się w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej (MN, MN/U) oraz terenów przeznaczonych w studium na rozwój mieszkalnictwa. Ponadto, zaskarżona uchwała narusza zasadę dobrego sąsiedztwa, ponieważ nie uwzględnia funkcji terenów przyległych, co prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności. Skarżąca poza wnioskiem o stwierdzenie nieważności miejscowego planu w zakresie wskazanej działki, wniosła też o zobowiązanie gminy do dostosowania planu do obowiązującego studium.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie.
Organ określając zaskarżony akt jako uchwałę nr XXXIX/407/2022 Rady Gminy Somonino z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borcz (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z poz. 2920 i 3295) stwierdził, że postanowienia planu w zakresie działki nr [...] nie są sprzeczne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Somonino przyjętego uchwalą nr XXI/198/2020 Rady Gminy Somonino z dnia 26 października 2020 r., a przyjęte rozwiązania mieszczą się w zakresie władztwa planistycznego Gminy. Zgodnie z tym aktem działka nr [...] (obręb B.) jest położona w obszarze o kierunku zagospodarowania przestrzennego: Projektowane tereny zabudowy wielofunkcyjnej M2 stanowiące kierunek zagospodarowania przestrzennego w grupie funkcjonalnej: Projektowane funkcje zagospodarowania terenu.
Organ wyjaśnił, że Studium Gminy Somonino rozróżnia dwie grupy obszarów funkcjonalnych: dominujące funkcje zagospodarowania terenu oraz projektowane funkcje zagospodarowania terenu, co jest zgodne z etapowością polityki przestrzennej. Zatem istniała możliwość przeznaczenia terenów, na których znajduje się przedmiotowa działka, w sposób wpisujący się w kierunek zagospodarowania przestrzennego w planie miejscowym lub w jego zmianie - ze względu na etapowość uruchamiania nowych terenów pod zainwestowanie lub pozostawienia w dotychczasowym rolniczym sposobie zagospodarowania przestrzennego. Organ podkreślił, że ustalenia studium nie są możliwe do przełożenia wprost na ustalenia planu miejscowego, zgodnie bowiem z rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu planu miejscowego nie ma przeznaczenia terenu, które by odpowiadało wprost kierunkowi zagospodarowania przestrzennego obszaru, jakim, w przedmiotowej sprawie, są tereny wielofunkcyjne.
O przeznaczeniu przedmiotowej działki Gmina Somonino zadecydowała w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr XLIII/420/2022 Rady Gminy Somonino z dnia 14 września 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borcz. Gmina Somonino, biorąc pod uwagę oddalenie tej działki od zwartych terenów budowlanych wsi Borcz oraz nowych terenów inwestycyjnych wyznaczyła granicę zainwestowania wsi Borcz, zgodnie z ustaleniami przedmiotowego planu miejscowego. Wskazana działka, poza znaczącym oddaleniem od struktury funkcjonalnej terenów zainwestowania, nie posiada obsługi komunikacyjnej – jest położona przy drodze krajowej, z której nie ma możliwości bezpośredniej obsługi komunikacyjnej pojedynczych działek o przeznaczeniu na cele mieszkaniowe oraz chronionych akustycznie. Zgodnie z uzasadnieniem uchwały w sprawie przedmiotowego planu miejscowego, w celu wypełnienia wymogów wynikających z art. 1 ust. 4 u.p.z.p., warunki sytuowania nowej zabudowy w zakresie kształtowania struktur przestrzennych przy uwzględnieniu dążenia do minimalizowania transportochłonności układu przestrzennego uznano za spełnione, ponieważ wszystkie tereny znajdują się w zasięgu oddziaływania istniejących lub projektowanych dróg publicznych - plan wyznacza dodatkowe obszary zabudowy (mieszkaniowej, produkcyjno-usługowej, usługowej, produkcyjnej) jako kontynuację rozwoju wsi Borcz, w sposób umożliwiający obsługę komunikacyjną w oparciu o sieć dróg publicznych. Przedmiotowa działka nie spełnia również tego kryterium. Aktualne i projektowane rozwiązania komunikacyjne stanowią dodatkowy argument za brakiem możliwości przeznaczenia wskazanej działki na cele budowlane na etapie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Borcz. Głównym argumentem jest tzw. racjonalna granica urbanizacji wsi Borcz, zapewniająca efektywną i poprawną docelową strukturę funkcjonalno-przestrzenną wsi. Przedmiotowa działka znajduje się poza tą granicą, w znaczącym oddaleniu od terenów budowlanych wsi Borcz i jej przeznaczenie na cele budowlane nie wpisuje się w zasady zagospodarowania gminy Somonino w zakresie kształtowania racjonalnej struktury funkcjonalno-przestrzennej, przeciwdziałania rozpraszaniu się zabudowy, zmniejszania otwartych terenów rolniczej przestrzeni produkcyjnej czy kierunków rozwoju systemów komunikacji w gminie Somonino oraz narusza przepisy odrębne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych przyczyn aniżeli w niej wskazane.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Skarżąca wykazała, że ustalenia zaskarżonego planu miejscowego prowadzą do naruszenia jej interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465), oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Ocena naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez akt planistyczny nie musi wyłącznie dotyczyć przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uchwały organów samorządowych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, mogą przecież dotyczyć także uprawnień lub obowiązków z zakresu prawa budowlanego, gospodarki nieruchomościami czy prawa cywilnego. Kwestię naruszenia interesu prawnego strony należy oceniać na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie istnieje związek pomiędzy gwarantowaną prawnie sytuacją Skarżącej, będącej właścicielką nieruchomości położonej na obszarze objętym planem, a zaskarżoną uchwałą, która wprowadza określone ustalenia dotyczące choćby przeznaczenia czy wskaźników urbanistycznych, które są sprzeczne z interesem prawnym Skarżącej. Wykazanie przez Skarżącą naruszenia interesu prawnego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi.
W rozpoznawanej sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżony plan miejscowy został przyjęty z naruszeniem prawa, w szczególności z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli sąd stwierdzi naruszenia, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977), zwanej dalej "u.p.z.p.", w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, w odniesieniu do całej uchwały, to winien stwierdzić nieważność całej uchwały. Jeżeli natomiast naruszenia te dotyczą jedynie części ustaleń planu, to wystarczające jest wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko tej części.
Z akt planistycznych wynika, że Rada Gminy Somonino podejmując w dniu 29 grudnia 2009 r. uchwałę nr XXXII/233/09 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego część wsi Borcz, uzasadniała zasadność przystąpienia do sporządzania zaskarżanego planu miejscowego obowiązującym wówczas Studium kierunków i zagospodarowania przestrzennego gminy Somonino, przyjętym uchwałą z 29 grudnia 2009 r., nr XXXII/232/09. Studium to zostało zmienione uchwałą Rady Gminy Somonino z 18 marca 2015 r, nr V/27/15, a następnie utraciło moc obowiązującą na podstawie § 4. uchwały Rady Gminy Somonino z 26 października 2020 r., nr XXI/198/2020 w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Somonino, zmienionej z kolei uchwałą tego organu z 30 sierpnia 2023 r., nr LV/517/2023 w sprawie uchwalenia zmiany ,Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Somonino. Z akt planistycznych wynika również, że obwieszczenia o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego dokonano 5 czerwca 2014 r. W aktach tych znajdują się również wnioski do planu z roku 2014 i roku 2017, opinie właściwych organów z 2018 r. oraz uzgodnienia z tymi organami dokonywane zarówno w roku 2018 jak i w dwóch przypadkach w roku 2021. Opinia Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej pochodzi natomiast z 2017 r. Zezwolenia na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych pochodzą z: 2019 r., 2020 r. i 2021 r. – przy czym dotyczą różnych działek. O wyłożeniu projektu planu miejscowego do publicznego wglądu obwieszczono w grudniu 2021 r. i po tej dacie wniesiono uwagi do projektu planu. Ponowne wyłożenie projektu planu nastąpiło w marcu 2022 r., co po rozpoznaniu kolejnych wniesionych do niego uwag, doprowadziło do podjęcia przez Radę Gminy Somonino uchwały z 10 czerwca 2022 r., nr XXXIX/407/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borcz, której nieważność stwierdził Wojewoda Pomorski rozstrzygnięciem nadzorczym z 6 września 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Pom., poz. 3295). Po tej dacie dokonano brakującego uzgodnienia projektu planu miejscowego z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (postanowienie z 23 sierpnia 2022 r.) i następnie podjęto zaskarżoną do Sądu uchwałę z 14 września 2022 r., nr XLIII/420/2022 – po stwierdzeniu, że plan miejscowy nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Somonino, przyjętego uchwałą z 26 października 2020 r., nr XXI/198/2020.
W ocenie Sądu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały nr XLIII/420/2022 doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzenia planu. Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 – dalej "u.p.z.p."), ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że ustalenia studium są wiążące po podjęciu stosownej uchwały, a po drugie, zwrot "przy sporządzaniu planów miejscowych" należy rozumieć zgodnie z dalszymi postanowieniami ustawy, że w tym miejscu chodziło ustawodawcy o sporządzenie przez właściwe organy gminy projektu planu miejscowego (art. 15 ust. 1 u.p.z.p.). Studium jest aktem określającym perspektywiczną politykę przestrzenną całego obszaru gminy, ustala lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Studium nie ma charakteru normatywnego, nie stanowi prawa miejscowego i bezpośrednio nie kształtuje sytuacji prawnej obywateli i innych podmiotów oprócz organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 10 u.p.z.p., w studium uwzględnia się wiele uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu, stan ładu przestrzennego, stan środowiska i wymogi jego ochrony, stan dziedzictwa kulturowego i zabytków, warunków życia, ochrony zdrowia mieszkańców, potrzeby i możliwości rozwoju gminy oraz szereg innych. Po przeanalizowaniu tych uwarunkowań w studium określa się kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy, obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego i uzdrowisk, obszary i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym; kierunki i zasady kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej oraz szereg innych warunków. Plan miejscowy ustala przeznaczenie terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby ich zagospodarowania i zabudowy w oparciu o ustalenia studium, które jest aktem kierownictwa wewnętrznego i musi być zgodny ze studium. Przepis art. 14 ust. 5 u.p.z.p., stanowi, że przed podjęciem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje analizy dotyczące zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium, przygotowuje materiały geodezyjne do opracowania planu oraz ustala niezbędny zakres prac planistycznych. Nadto, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że art. 14 ust. 5 u.p.z.p. wymaga już przed podjęciem przez radę gminy uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia projektu planu miejscowego sprawdzenia "stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium". Zarówno z treści, jak i celu, jakiemu ma służyć unormowanie art. 14 ust. 5, także po podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia projektu planu musi nastąpić dokonanie oceny przez radę gminy w zakresie ponownego stwierdzenia w kwestii zachowania wymogów dotyczących zachowania zasad polityki przestrzennej gminy. Chodzi bowiem o to, aby istniała pełna zgodność nie tylko przewidywanych rozwiązań (przed sporządzeniem planu), ale także rozwiązań projektowanych z ustaleniami studium (por. Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, art. 20, Opublikowano: LEX/el. 2021).
W orzecznictwie przyjmuje się również, że wykładnia systemowa i celowościowa przepisów art. 15 ust. 1 i 20 ust. 1 u.p.z.p. prowadzi do wniosku, że dopuszczalne jest równoległe prowadzenie prac nad zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz zmianą planu miejscowego. Brak jest bowiem nakazu, aby na całym etapie procedury planistycznej projekt planu był zgodny ze studium. Temporalnie zmiana studium może nastąpić w każdym momencie procedury uchwalania planu, czyli także po sporządzeniu przez organ gminy projektu planu (por. wyroki NSA: z 22 grudnia 2011 r., II OSK 2101/11, z 17 stycznia 2018 r., II OSK 821/16, z 26 marca 2018 r., II OSK 2451/17, z 23 maja 2019, II OSK 1353/18).
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę powyższe nie prowadzi jednak do wniosku, że zgodność projektu planu miejscowego z zapisami studium istotna jest jedynie na etapie uchwalania planu. Taki wniosek byłby sprzeczny z przywołanymi już przepisami art. 9 ust. 4, art. 14 ust. 5, art. 15 ust. 1 i 17 pkt 4 u.p.z.p. Oczywiście celem procedury planistycznej jest uchwalenie planu zgodnego z obowiązującym Studium zagospodarowania przestrzennego, co nie oznacza, że prowadzona procedura planistyczna może abstrahować od zmiany treści studium w czasie prac planistycznych. Zdaniem Sądu, zachowanie prawidłowości prowadzonej procedury planistycznej wymaga tego, aby w przypadku zmiany treści studium w okresie od przytępienia do sporządzenia planu miejscowego do momentu jego uchwalenia, organ sporządzający plan miejscowy dokonał ponownej analizy stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium i na tej podstawie określił ewentualny stopień wpływu zmiany postanowień studium na proponowane rozwiązania planistyczne w przyszłym planie miejscowym. Od tej bowiem analizy uzależniona jest zasadność ponowienia dokonanych przed zmianą planu czynności planistycznych i ewentualnego ich zakresu.
W ocenie Sądu, brak ponownego przeprowadzenia takiej analizy, znajdujący wyraz w aktach planistycznych, stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego. Przyjmując pogląd odmienny, powadziłoby to do sytuacji, w której normy z art. art. 9 ust. 4, art. 14 ust. 5, art. 15 ust. 1 i 17 pkt 4 u.p.z.p. mają charakter iluzoryczny, a także niosłoby ryzyko sytuacji, w której zapisy równoległe procedowanego studium dostosowywane są do projektu planu a nie odwrotnie.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w sytuacji w gdy w trakcie prowadzonej procedury planistycznej, nastąpi zmiana studium kierunków i zagospodarowania przestrzennego mając wpływ na treść zaprojektowanego planu miejscowego, czynności dokonane przed tą zmianą powinny być powtórzone. Przy czym co istotne – to w ramach procedury planistycznej należy dokonać analizy wpływu zmian studium na treść projektowanego planu.
W rozpoznawanej sprawie zasadność przystąpienia do sporządzenie planu miejscowego stwierdzono na podstawie Studium z 2009 r., zmienionego w roku 2015. Procedurę planistyczną rozpoczęto w czerwcu 2014 r., zgodnie z art. 17 pkt 1 u.p.z.p. obwieszczeniem o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu. Opinie i uzgodnienia określone w pkt 6 art. 17 u.p.z.p. pochodzą z lat 2017 – 2018. Istotne jest, że ich uzyskanie musiało być poprzedzone sporządzeniem przez Wójta projektu planu miejscowego (art. art. 17 pkt 4 u.p.z.p.). Zatem projekt planu miejscowego został sporządzony na podstawie Studium, które nie obowiązywało w dacie uchwalenia planu. Co istotne, w aktach planistycznych brak jest projektu planu miejscowego przekazanego do opinii i uzgodnień, co już samo w sobie uniemożliwia kontrolę prawidłowości uwzględnienia opinii i uzgodnień w treści planu bądącego przedmiotem dalszego procedowania. Brak ten stanowi naruszenie § 12 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587). Co ważniejsze jednak, w toku procedury planistycznej Rada Gminy najpierw zmieniła (2015 r.) a następnie uchyliła (2020 r.) studium będące podstawą przygotowania projektu planu będącego przedmiotem opinii oraz uzgodnień i od roku 2020 procedura planistyczna toczyła się na tle nowo obowiązującej uchwały w tym zakresie. Rada Gminy w żaden jednak sposób nie odniosła się do tych okoliczności. W aktach planistycznych brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do zmiany studium, co nie pozwala stwierdzić, czy nie należało się ponownie zwrócić o opinię komisji urbanistyczno-architektonicznej lub opinię (uzgodnienie) pozostałych podmiotów wskazanych w art. 17 pkt 6 u.p.z.p. W ocenie Sądu samo stwierdzenie w zaskarżonej uchwale zgodności planu miejscowego z postanowieniami studium obowiązującego w dacie jej podejmowania nie sanuje tego stanu rzeczy. Gdyby wolą ustawodawcy była jedynie kontrola zgodności uchwalanego planu z zapisami studium jedynie na etapie uchwalania planu miejscowego, to nie wprowadził by omówionych wyżej regulacji odnoszących się do znaczenia zapisów studium dla poprzedzającej uchwalenie planu procedury planistycznej.
Wobec faktu, że w trakcie procedury planistycznej w żaden sposób nie przeanalizowano wpływu dwukrotnej zmiany studium na projekt planu i dokonane przed tą zmianą czynności planistyczne, kwestia materialoprawnego wpływu zmian nie może podlegać kontroli Sądu w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ nie jest rolą sądu administracyjnego zastępowanie organu w podejmowanych czynnościach planistycznych. Kwestie te powinny być bowiem przeanalizowane przez organ Wójta i uzasadnione przez Radę Gminy, czego w toku procedury planistycznej oraz w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały zabrakło.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się na wyjątki od zasady, zgodnie z którą w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, sąd orzeka jedynie w granicach interesu prawnego skarżącego. Są nimi m.in. istotne naruszenia procedury, które dotyczą sporządzania całego planu (zob. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2016 r., II OSK 1992/14). W takiej sytuacji Sąd nie jest związany granicami skargi określonymi w art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem kontroli sądowej podlega cały zaskarżony akt, niezależnie od tego, jakie zarzuty co do jego niezgodności z prawem powołał w skardze skarżący. W tym stanie rzeczy, ze względu na naruszenie trybu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określonego w art. 17 u.p.z.p., sąd zwolniony jest od odnoszenia się do zarzutów skargi uznając je na tym etapie postępowania za przedwczesne. Wobec stwierdzonej przez Sąd wady procedury planistycznej, Sąd nie dokonuje również w niniejszym postępowaniu oceny zgodności z prawem pozostałych czynności planistycznych.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
Orzeczenia powołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło