II SA/Gd 27/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 2 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 2 grudnia 2015 r. nr [...]. Decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 19 lutego 2015 r. do Prezesa Sądu Rejonowego wpłynął wniosek M. J. o udostępnienie, drogą elektroniczną, informacji: "ile wniosków o ukaranie z oskarżenia publicznego Straży Gminnej za wykroczenie z art. 96 § 3 kw wpłynęło do Sądu Rejonowego w roku 2013, w roku 2014 oraz do dnia rozpatrzenia niniejszego wniosku (z rozbiciem na poszczególne miesiące)". W odpowiedzi, pismem z dnia 3 marca 2015 r., Prezes Sądu Rejonowego przedstawił M. J. informację dotyczącą liczby spraw, które wpłynęły do Sądu Rejonowego o czyn z art. 96 § 3 kkw w rozbiciu na poszczególne lata i miesiące. Jednocześnie, Prezes wezwał wnioskującego do wykazania, że uzyskanie informacji dotyczącej ilości wniosków o ukaranie za czyn z art. 96 § 2 kw złożonych przez Straż Gminną, z uwagi na konieczność jej przetworzenia, jest szczególnie ważne dla interesu publicznego - w terminie 14 dni pod rygorem odmowy udostępnienia informacji publicznej. W piśmie z dnia 23 marca 2015 r. wnioskujący wyjaśnił, że informacje, których się domaga są niezbędną częścią materiału dowodowego przygotowywanego aktualnie zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez Straż Gminną. W rezultacie, Prezes Sądu Rejonowego, decyzją z dnia 31 marca 2015 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), odmówił udzielania wnioskodawcy żądanej informacji. W ocenie tego organu żądana przez wnioskującego informacja jest bowiem informacją przetworzoną. Przytoczenie żądanych danych sprowadza się do sporządzenia zestawienia według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, w posiadaniu którego to zestawienia Sąd nie znajduje się na etapie składania wniosku. Opracowanie tego zestawienia wiąże się ponadto z koniecznością analizy niezwykle obszernego materiału źródłowego w postaci ponad 2816 akt spraw sądowych, względnie przeprowadzenie tej analizy w ramach użytkowanego programu informatycznego. Organ wskazał, że nawet przy optymistycznym założeniu, że wynotowanie z akt każdej jednostkowej sprawy danych żądanych przez wnioskującego wiązałoby się z koniecznością poświęcenia 1 minuty czasu, to zrealizowanie całego zadania wymagałoby łącznego poświęcenia 47 godzin, co w efekcie wiązałoby się z konsekwencją skierowania jednego pracownika sekretariatu Sekcji ds. Wykroczeniowych na ponad tydzień czasu wyłącznie do realizacji zadania wynikającego ze złożonego wniosku, bez możliwości angażowania go w jakiekolwiek inne obowiązku służbowe. Wnioskodawca nie wykazał zaś istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, który uzasadniałby spełnienie jego żądania w zakresie udostępnienia przetworzonej informacji publicznej. Wnioskodawca nie sprecyzował bowiem jakie konkretne okoliczności przemawiają za zasadnością jego podejrzenia i zdaje się je wywodzić wyłącznie z faktu realizowania przez funkcjonariuszy straży gminnej ich ustawowych obowiązków. Wnioskodawca nie określił zarazem jaki jest związek jego subiektywnego podejrzenia z interesem publicznym rozumianym jako dobro większego ogółu. Od decyzji tej M. J. wniósł, drogą elektroniczną, odwołanie, domagając się jej uchylenia i w efekcie udzielania żądanej informacji. Po rozpatrzeniu tego odwołania, Prezes Sądu Okręgowego, decyzją z dnia 11 maja 2015 r., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 31 marca 2015 r., w pełni podtrzymując stanowisko w niej wyrażone. Jednakże, po rozpoznaniu wniesionej przez wnioskującego skargi na decyzję organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 348/15, stwierdził nieważność tej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zauważył bowiem, że odwołanie od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 31 marca 2015 r. wniesione przez M. J. drogą elektroniczną nie spełniało wymogu z art. 63 § 2 pkt 1 kpa. Odwołanie to nie zawierało własnoręcznego podpisu a z akt sprawy nie wynikało również, aby odwołanie to zostało uwierzytelnione przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu czy też profilu zaufanego ePUAP. Decyzja wydana zaś w związku z odwołaniem, które nie zostało podpisane rażąco narusza art. 63 § 3 kpa. W dniu 7 października 2015 r. M. J. złożył do Prezesa Sądu Rejonowego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 31 marca 2015 r., do którego dołączył własnoręcznie podpisane odwołanie z dnia 24 kwietnia 2015 r. W konsekwencji rozpoznania wniesionego odwołania, Prezes Sądu Rejonowego, zaskarżona w niniejszej sprawie decyzją, wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 31 marca 2015 r. W ocenie organu odwoławczego, żądane przez wnioskującego informacje stanowią informację przetworzoną z uwagi na konieczność podjęcia przez organ I instancji szeregu czynności związanych z wygenerowaniem wnioskowanych danych a wnioskodawca nie wykazał, w sposób dostateczny, że uzyskanie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wskazanie bowiem, że żądane informacje są niezbędną częścią materiału dowodowego przygotowywanego zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez Straż Gminną nie nosi walorów szczególnie istotnego interesu publicznego, dla którego udostępnienie wnioskowanej informacji byłoby szczególnie istotne. We wniesionej do Sądu skardze skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 31 marca 2015 r. a także zobowiązania Prezesa Sądu Rejonowego do udostępnienia żądanej informacji w zakresie wskazanym we wniosku z dnia 18 lutego 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Kontrolowana decyzja Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 2 grudnia 2015 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 31 marca 2015 r. są zgodne z prawem. Niewykazanie przez wnioskującego, aby żądana przez niego informacja przetworzona była szczególnie istotna dla interesu publicznego, obliguje organ zobowiązany do odmowy jej udzielenia na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (DZ.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd podziela zaś stanowisko orzekających w sprawie organów, które uznały, że żądana przez skarżącego informacja: "ile wniosków o ukaranie z oskarżenia publicznego Straży Gminnej za wykroczenie z art. 96 § 3 kw wpłynęło do Sądu Rejonowego w roku 2013, w roku 2014 oraz do dnia rozpatrzenia niniejszego wniosku (z rozbiciem na poszczególne miesiące)" - stanowi informację publiczną przetworzoną. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie przeważa bowiem wykładnia, zgodnie z którą za "informację publiczną przetworzoną" uznaje się taką informację, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona jawi się jako pewnego rodzaju kompilacja posiadanych przez organ danych. W jej efekcie powstaje nowy, czyli przetworzony dokument, czy też zespół danych. Udzielenie informacji przetworzonej poprzedza więc wytworzenie nowej informacji. Zabieg ten – co do zasady – wymaga dokonania stosownych działań, takich jak analizy, obliczenia, zestawienia, podsumowania, które połączone są z zaangażowaniem intelektualnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt l OSK 1347/05, LEX nr 281369). Nadto wskazuje się, że informacja przetworzona to taka informacja, która została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Nie jest to zatem czynność mechaniczna sprowadzająca się do automatycznego usuwania danych, lecz poprzedzona musi być złożonymi działaniami myślowymi. Wymaga bowiem podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy) i nadania skutkom tego działania cech informacji (zob. H. lzdebski, Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2001 r., s. 31; R. Stefanicki; Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Wybrane zagadnienia w świetle orzecznictwa sądowego, PiP 2004 r., nr 2, s. 97). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 426/11 (LEX nr 1135982) uznał, że przetworzenie informacji w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 to zebranie lub zsumowanie pojedynczych informacji powstałych na podstawie różnych kryteriów, które wymagają odpowiedniego zestawienia, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia stosownych czynności analitycznych. W pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną. Sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga zgromadzenia informacji prostych poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ich ilość konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne do jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. I OSK 1199/11, LEX nr 1149133). Informacja ma charakter przetworzonej, jeżeli do utworzenia zbioru informacji prostych jest wymagany nakład środków i zaangażowania pracowników, a to negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności gdy w celu wybrania dokumentów, o które wnioskuje osoba zainteresowana, jest wymagane dokonanie analizy całego zasobu posiadanych dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. I OSK 977/11, LEX nr 1068557). Informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą w dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11, LEX nr 1149235). Informacja przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, LEX nr 1094536). Prezes Sądu Rejonowego uznając, że żądana przez skarżącego informacja, jest informacją publiczną przetworzoną, w decyzji z dnia 31 marca 2015 r. szczegółowo wyjaśnił, na czym w istocie miałby polegać proces przetwarzania tej informacji. Organ wyjaśnił, że informacja ta nie może być pozyskana w sposób automatyczny przy pomocy elektronicznego systemu "SAWA". Przytoczenie żądanych danych będzie zaś wymagało sporządzenia ich zestawienia według kryteriów wskazanych przez wnioskującego, a którego to zestawienia Sąd obecnie nie posiada. Prezes zaznaczył, że opracowanie tego zestawienia będzie wiązało się z koniecznością analizy obszernego materiału źródłowego w postaci 2816 akt spraw sadowych, ewentualnie w ramach użytkowanego programu informatycznego i wykonanie tego opracowania wymagało będzie poświęcenia ponad tygodniowego czasu prac jednego z pracowników sekretariatu Sądu, który nie mógłby jednocześnie wykonywać swoich obowiązków służbowych. Ponadto, Prezes Sądu Rejonowego, uznając, że żądana przez wnioskującego informacja, jest informacją przetworzoną, wezwał skarżącego, pismem z dnia 3 marca 2015 r., do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd podziela jednocześnie stanowisko orzekających w sprawie organów, że skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętych jego wnioskiem. Wskazana przez skarżącego w piśmie z dnia 23 marca 2015 r. okoliczność, że informacje te są niezbędną częścią materiału dowodowego przygotowywanego aktualnie zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez Straż Gminną - nie świadczy o szczególnie istotnym interesie społecznym, uzasadniającym udostępnienie skarżącemu żądanych informacji. W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie można również uznać, że uzyskanie przez skarżącego wnioskowanych danych mogłoby przyczynić do poprawy funkcjonowania organów państwa, w szczególności Straży Gminnej, czy też lepszej ochrony interesu publicznego. Przede wszystkim zaś wskazać należy, że uzyskanie tych informacji nie jest konieczne do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Gromadzenie materiału dowodowego w postępowaniu karnym należy natomiast do właściwych organów i stron postępowania karnego. Pojęcie "interesu publicznego", użyte w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, jest pojęciem niedookreślonym, nieposiadającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w ramach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. Dla uzyskania informacji publicznej przetworzonej istotne jest nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania państwa, np. usprawniałoby działanie jego organów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369). Wnioskodawca powinien również wskazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów (zob. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002 r., s. 35). Dla dokonania takiej oceny znaczenie ma zatem istota i charakter żądanej informacji. W przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, chodzi bowiem o to, czy uzyskanie - udostępnienie określonej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego tj. może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w określonej dziedzinie życia społecznego, może wpływać na poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 787/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe ustalenia, musiały skutkować odmową udzielenia żądanej przez skarżącego informacji publicznej. Brak jest bowiem podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12 – oba dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.