II SA/Gd 273/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska spr. Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Referent Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia 08 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego E. S. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem kosztów postępowania. Decyzją z dnia 12 listopada 1984 r., nr [...], Naczelnik Gminy wywłaszczył nieruchomość położoną we wsi K., oznaczoną jako działki nr 156/2 i 156/5 o łącznej powierzchni 0,0541 ha, wpisaną w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność E.S., pod rozbudowę ujęcia wody w K. E.S. podaniem z dnia 24 października 1997 r. skierowanym do Urzędu Gminy wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, wskazując, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu. Decyzją z dnia 14 czerwca 1999 r. Starosta na podstawie art. 149 Kpa odmówił wznowienia postępowania, stwierdzając, że podanie nie zostało złożone w ustawowym terminie jednego miesiąca, wynikającym z przepisu art. 148 Kpa bowiem strona dowiedziała się o decyzji o wywłaszczeniu w czerwcu 1997r. Decyzją z dnia 10 stycznia 2002 r. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 400/02, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 14 czerwca 1999 r. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2006 r. Wojewoda wznowił, na żądanie skarżącego, postępowanie administracyjne w sprawie wywłaszczenia nieruchomości składającej się z działek nr 156/2 i 156/5 o łącznej powierzchni 541 m2 położonej w obrębie Gminy K. i wyznaczył do rozpatrzenia sprawy Starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Decyzją z dnia 24 października 2006r. Starosta odmówił uchylenia decyzji Naczelnika Gminy z dnia 12 listopada 1984r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący domagał się jej uchylenia. Wskazano, że wiadomość o decyzji wywłaszczeniowej przedmiotowych nieruchomości pełnomocnik oraz E.S. otrzymali dopiero w grudniu 1997 r., kiedy to Urząd Gminy nadesłał wraz z pismem z dnia 4 grudnia 1997 r., znak [...] wszystkie dokumenty dotyczące danej sprawy. Do tego czasu strona miała jedynie niepotwierdzoną wiadomość o wywłaszczeniu działek, nie znając nawet daty wywłaszczenia. Wojewoda decyzją z dnia 14 lutego 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne w pierwszej instancji, stwierdzając, że nie udowodniono zachowania jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu wywłaszczeniowym w imieniu skarżącego E.S. działał jego brat A.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 245/07 uchylił decyzję Wojewody z dnia 14 lutego 2007 r. i wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji zobowiązany będzie do przeprowadzenia we właściwy sposób pełnego postępowania dowodowego (w tym przesłuchania skarżącego) i w zależności od jego wyników ustali czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie czy z jego uchybieniem. Następnie w zależności od tego ustalenia dokona rozstrzygnięcia bądź takiego jak w zaskarżonej decyzji bądź merytorycznie rozpozna odwołanie zgodnie z przepisami Kpa. Stwierdził przy tym, że w niniejszej sprawie nie można przyjąć istnienia konstrukcji pełnomocnictwa domniemanego o jakim mowa w art. 33 § 4 Kpa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawę Wojewoda decyzją z dnia 8 lutego 2008r. uchylił decyzję Starosty z dnia 24 października 2006r. i umorzył postępowanie administracyjne w I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z przeprowadzonego postępowania dowodowego jednoznacznie wynika, że podanie o wznowienie postępowania nie zostało złożone przez stronę w ustawowym terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Skarżący wystąpił o wznowienie postępowania wnioskiem z dnia 24 października 1997r., natomiast o decyzji wywłaszczeniowej dowiedział się dopiero na przełomie grudnia 1997r. i stycznia 1998r. Z uwagi na niezachowanie jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania organ uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E.S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję Starosty z dnia 24 października 2006 r. Skarżący zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 148 Kpa poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie dochował on terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, pomimo że zgodnie z ustaleniami Wojewody skarżący złożył podanie przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa. Art. 145 § 1 pkt 4 Kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie natomiast z treścią art. 148 § 2 Kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Artykuł 148 § 2 Kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tego Kodeksu faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10.03.2006r., II OSK 622/05, ONSAiWSA 2006/5/133). Zgodnie z art. 148 § 2 Kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Nieważne jest, w jaki sposób strona uzyska wiedzę o wydanej w sprawie decyzji, niemniej jednak przytoczony przepis wymaga, aby strona rzeczywiście znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji. I tego faktu nie można zastąpić jakimkolwiek domniemaniem. Aby odmówić wznowienia postępowania z tej przyczyny nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji, trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania ( vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21. 02. 2007r., I OSK 522/06, LEX nr 347997). W niniejszej sprawie organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2007 r. ustalił, że skarżący wystąpił o wznowienie postępowania wnioskiem z dnia 24 października 1997r., natomiast o decyzji wywłaszczeniowej dowiedział się dopiero na przełomie grudnia 1997r. i stycznia 1998r. W tym stanie organ uznał, że z przeprowadzonego postępowania dowodowego jednoznacznie wynika, że podanie o wznowienie postępowania nie zostało złożone przez stronę w ustawowym terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Z akt administracyjnych wynika, że we wniosku z dnia 24 października 1997 r. skarżący domagał się wznowienia postępowania w sprawie działek nr 156/2 i 156/5 położonych w K. wywłaszczonych decyzją z grudnia 1995r., nr [...], zgodnie z informacją uzyskaną w Wydziale Ksiąg Wieczystych. Skarżący następnie sprecyzował ten wniosek pismem z dnia 4 czerwca 1998r. wskazując, że wywłaszczenie nastąpiło na podstawie decyzji z dnia 12 listopada 1984r., nr [...]. Zdaniem Sądu w świetle okoliczności niniejszej sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 Kpa. Wręcz przeciwnie stwierdzić należy, że skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania w ustawowym terminie, w związku z czym zasadnie wznowiono postępowanie zakończone decyzją Naczelnika Gminy z dnia 12 listopada 1984 r., nr [...] wywłaszczającą nieruchomość skarżącego. W tej sytuacji brak było podstaw do umorzenia wznowionego postępowania. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny - stwierdzając w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania, które miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który winien przy podejmowaniu rozstrzygnięcia uwzględnić powyższe uwagi, a także ocenę wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 245/07. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien merytorycznie rozpoznać odwołanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.