II SA/Gd 280/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2024 r. nr SKO Gd/4936/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. J. K. (dalej: strona, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) z dnia 15 stycznia 2024 r. nr SKO Gd/4936/23, utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Wejherowo z dnia 28 lipca 2023 r. nr GOPS/00839/SP/07/2022/2023, którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem Z. K. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2023 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem Z. K. Do wniosku załączono kopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 28 października 2022. nr ustalającego, że Z. K. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, a niesamodzielność ta istniała na dzień 1 marca 2020 r. Organ I instancji na podstawie wywiadu środowiskowego i pozostałego materiału dowodowego ustalił, że skarżąca mieszka w jednym lokalu wraz z dwojgiem dzieci oraz niepełnosprawnym ojcem Z. K. Z. K. z uwagi na trudności z poruszaniem się zajmuje pokój na parterze. Jest on osobą w wieku 67 lat. Z dokumentacji medycznej wynika, że 10 lat temu przeszedł on dwukrotny zabieg wszczepienia bajpasów. W 2015 roku w konsekwencji doznanego wiele lat temu wypadkowi w pracy Z. K. przeszedł zabieg amputacji kończyny dolnej lewej podudzia. Do dnia dzisiejszego chory zmaga się z miażdżycą tętnic kończyn, niedokrwieniem kończyny dolnej prawej, niedrożnością podnerkową aorty brzusznej, tętnic biodrowych, tętnicy udowej wspólnej i powierzchniowej prawej. Z. K. ostatni raz był hospitalizowany w 2019 roku, w tym samym roku przeszedł zabieg amputacji palca śródstopia stopy prawej. W obrębie mieszkania porusza się o kulach z asekuracją drugiej osoby. Korzysta z protezy nogi, która jest zakładana i ściągana przez J. K. Córka przygotowuje i podaje ojcu wszystkie posiłki oraz napoje. Pan K. posiłki spożywa samodzielnie. J. K. pomaga ojcu podczas czynności higieniczno-pielęgnacyjnych takich jak: przemywanie ciała, mycie głowy oraz obcinanie paznokci. Strona każdego dnia czynności związane z higieną ciała wykonuje z pomocą miski z wodą (brak ciepłej wody w łazience, brak wanny). Z. K. ubiera się samodzielnie, ale wymaga wcześniejszego przygotowania odzieży. Kontroluje czynności fizjologiczne jednakże wymaga nadzoru ze strony opiekuna podczas korzystania z toalety. Joanna podaje ojcu 2 razy dziennie leki, gdyż ojciec nie pamięta o dawkowaniu leków oraz ich przyjmowaniu. Pan Z. nie może pozostawać dłużej niż 3 godziny w domu bez opieki ze względu na złe samopoczucie, a tym samym ryzyko upadku. Chory nie opuszcza samodzielnie domu. Skarżąca zajmuje się organizacją wizyt lekarskich, towarzyszy podczas tych wizyt. Strona przejęła również wszystkie obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Zakres czynności wykonywanych podczas opieki nad niepełnosprawnym ojcem został szczegółowo uwzględniony na karcie będącej załącznikiem do wywiadu zgodnie z informacjami uzyskanymi od skarżącej. Skarżąca oświadczyła, że w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką z dniem 20 lipca 2018r. została rozwiązana umowa o pracę. Po rozwiązaniu umowy skarżąca sprawowała opiekę nad niepełnosprawną matką U.K., a późnej również nad niepełnosprawnym ojcem Z. K. Matka Strony zmarła w czerwcu 2023r. Decyzją z dnia 28 lipca 2023 r. Wójt Gminy Wejherowo odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji stwierdził, że większość zajęć związanych z opieką nad ojcem wykonywana jest w pewnych odstępach czasu, a rozmiar czasowy zajęć wykonywanych każdego dnia przez stronę, związanych wyłącznie z opieką nad ojcem nie jest na tyle duży aby uniemożliwić jej podjęcie zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto równy obowiązek zapewnienia opieki niepełnosprawnemu ojcu ciąży także na pozostałych dzieciach Z. K. Wreszcie, w sprawie zachodzi przesłanka negatywna wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 z późn. zm.), dalej zwanej ustawą lub u.ś.r., dotycząca wieku, w jakim powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium nie zgodziło się z organem I instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Kolegium nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z jednolitym obecnie orzecznictwem sądów administracyjnych, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Mimo to w ocenie Kolegium, decyzja odmowna była uzasadniona z powodu niespełnienia wynikającej z art. 17 ust. 1 tej ustawy przesłanki związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem i ocenę tę organ odwoławczy podzielił. Zakres czynności opiekuńczych i usługowych, jakie realizuje skarżąca w stosunku do swego ojca nie są, zdaniem Kolegium, uznawane za czynności oznaczające stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu. Z ustaleń w sprawie wynika, że ojciec skarżącej wykonuje samodzielnie wiele czynności związanych z samoobsługą, w tym porusza się, załatwia potrzeby fizjologiczne, ubiera się, spożywa posiłki, a wnioskodawczyni w pewnym zakresie pomaga ojcu, jednakże głównie przy prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz czynnościach, które mogą być wykonywane niezależnie od pracy. Według oceny Kolegium takie czynności jak zakupy, sprzątanie mieszkania, pranie czy też wyjścia do lekarza nie muszą być realizowane codziennie. Natomiast czynności polegające na pomocy w codziennej higienie osobistej, myciu czy podaniu leków oraz pomocy w dostaniu się do lekarza nie są uznawane za czynności oznaczające stałą lub długotrwałą opiekę w znaczeniu sprawowania nieustającej pieczy na tyle absorbującej czasowo, aby uniemożliwić w ogóle zatrudnienie. Ponadto, skarżąca posiada rodzeństwo, które także powinno partycypować w opiece nad ojcem. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. la ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawnym ojcem, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Celem tego przepisu było częściowe wynagrodzenie - poprzez ww. świadczenie - osobom zdolnym do pracy - faktu rezygnacji z tego zatrudnienia (lub niepodejmowania zatrudnienia), z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu wskazanym w ustawie. Nie jest to zatem świadczenie adresowane do osoby niepełnosprawnej ale do podmiotu sprawującego opiekę. Nie chodzi tu także o jakąkolwiek opiekę ale taką, której zakres, natężenie wykluczy możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Z powyższego wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Tym samym analiza istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) wymaga oceny i zbadania kilku obszarów. Przede wszystkim istotny jest stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w tym szczególności ocena zakresu czynności, które jest w stanie wykonać samodzielnie a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki. Przy czym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza w żadnej mierze kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21). W świetle utrwalonego orzecznictwa opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie dotyczy tylko i wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21; w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20). Zatem organy są nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do przeprowadzania takich analiz, a umocowanie to wynika z art. 17 ust. 1 ustawy. Kolejnym elementem podlegającym ocenie na gruncie ww. przepisu jest zakres czynności faktycznie realizowanych przez opiekuna w relacji do możliwości wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w każdym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Weryfikacji zatem wymagało to, czy rzeczywiście zakres czynności opiekuńczych świadczonych wobec ojca uniemożliwia skarżącej podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Z ustaleń faktycznych wynika, że najistotniejsze ograniczenie w codziennym funkcjonowaniu ojca skarżącej związane jest z amputacją kończyny dolnej lewego podudzia, co miało miejsce w 2015 r. W związku z tym ojciec skarżącej korzysta z protezy, ewentualnie porusza się po domu o kulach, czasem korzysta z wózka inwalidzkiego. Do toalety dochodzi samodzielnie o kulach przy asekuracji, gdyż wąskie jest przejście do toalety, posiłki spożywa samodzielnie. Ponieważ w mieszkaniu (3 pokoje, kuchnia i WC) brak jest łazienki, toaletę poranną i wieczorną wykonuje w misce samodzielnie. Jest w stanie sam się ubrać, rozebrać, umyć, skarżąca przygotowuje miskę z wodą i mydłem, pomaga umyć głowę, ogolić się. Skarżąca przygotowuje dla ojca leki 2 razy dziennie. Tak przygotowane leki ojciec skarżącej przyjmuje samodzielnie. Podobnie jeśli chodzi o posiłki, są one przygotowywane przez skarżącą, ojciec skarżącej nie wymaga pomocy w ich spożyciu. W realiach rozpoznawanej sprawy zasadnie wywodzi Kolegium, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające ustalenie prawa do wnioskowanego przez stronę skarżącą świadczenia. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, że zakres czynności podejmowanych przez skarżącą względem ojca wpisuje się w zakres stałej lub długotrwałej opieki, która spowodowała, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia (nie podejmuje pracy). Słusznie Kolegium zauważa, że Z. K. mimo swojej niepełnosprawności jest w znacznym stopniu samodzielny – samodzielnie się ubiera, spożywa posiłki i leki. Porusza się przy pomocy kul. Wymaga pomocy przy udaniu się do lekarza, przygotowaniu posiłków, leków, przygotowaniu miski z wodą do umycia się. W ocenie Sądu prawidłowe są wnioski organu administracji, wyprowadzane z zebranego materiału dowodowego, stwierdzające, że znaczna część z opisanych przez skarżącą czynności jakie wykonuje w związku z opieką nad ojcem wpisuje się w normalne działania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Są one charakterystyczne dla większości osób, które są aktywne zawodowo, prowadzą gospodarstwo domowe i mają pod opieką osoby wymagające wsparcia, a nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Pranie, sprzątanie, gotowanie, prasowanie, podawanie posiłków, ścielenie łóżka, robienie zakupów, opłacanie rachunków są czynnościami, które mogą być przy odpowiedniej organizacji wykonywane przed lub po pracy. Pozostałe zaś czynności opisane przez skarżącą nie absorbują jej w takim zakresie aby wykluczało to podjęcie zatrudnienia. Pomoc świadczona ojcu dotyczy czynności, które zasadniczo podejmowane są rano i wieczorem (przygotowanie ubrań, leków, miski z wodą do umycia się) lub też nie są wykonywane codziennie. Z kolei przygotowanie posiłków dla domowników nie jest czynnością, która wyklucza aktywność zawodową. Skarżąca deklaruje, że ojciec może pozostać w domu sam maksymalnie 3 godziny, jednak z akt sprawy nie wynika, aby jego stan zdrowia i ograniczenia ruchowe jakim musi sprostać wymuszały rzeczywistą obiektywną konieczność zapewnienia stałej obecności opiekuna. Słusznie w tej sytuacji stwierdziło Kolegium, że mimo ograniczeń ruchowych ojciec skarżącej jest wystarczająco samodzielny, aby pozostawać w domu sam w czasie, który skarżąca może przeznaczyć na wykonywanie pracy. Należy zatem zgodzić się z oceną organów, że zakres koniecznej opieki wyznaczonej potrzebami osoby niepełnosprawnej nie wymaga od skarżącej całkowitej rezygnacji z zatrudnienia. Czynności jakie skarżąca wykonuje w ramach sprawowanej opieki nie są na tyle absorbujące, aby uniemożliwiały jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Należy zatem zaaprobować wyrażany w zaskarżonej decyzji pogląd, że skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, bowiem sprawowana opieka, jej zakres i natężenie nie wyklucza rezygnacji czy niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która jak już wskazano nie musi być realizowana w pełnym wymiarze czasu pracy. Raz jeszcze należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcany na czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym członkiem rodziny absorbuje jedynie część dnia, gdyż stan taki umożliwia podjęcie zatrudnienia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest rezygnacja z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być rzeczywisty. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zakres deklarowanych przez skarżącą czynności związanych ze sprawowaną, wymaganą i konieczną – z uwagi na niepełnosprawność męża – opieką nie stanowi sam w sobie podstawy do powstrzymywania się od aktywności zawodowej przez skarżącą. Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).