II SA/Gd 286/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-09-23
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek zapewnienia instrukcji bezpieczeństwa pożarowego oraz wymaganego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru jest zgodna z prawem, nawet jeśli obiekt budowlany został wybudowany przed wejściem w życie obowiązujących przepisów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, nakładając na właściciela obowiązek zapewnienia instrukcji bezpieczeństwa pożarowego oraz wymaganego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. Obowiązki te wynikają z aktualnie obowiązujących przepisów i mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, a fakt, że obiekt został wybudowany przed wejściem w życie tych przepisów, nie zwalnia właściciela z ich spełnienia.Stan faktyczny
Skarżąca W. K. wniosła skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na nią obowiązek zapewnienia instrukcji bezpieczeństwa pożarowego oraz wymaganego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru dla obiektów stacji paliw. Skarżąca argumentowała, że dokumentacja projektowa zawierała uzgodnienia przeciwpożarowe, a koszt opracowania odrębnej instrukcji jest wysoki. W kwestii zaopatrzenia w wodę wskazała na odpowiedzialność gminy i wysokie koszty budowy zbiornika. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organów za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 19 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
W. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 19 marca 2015 r., Nr [..], utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 14 stycznia 2015 r., Nr [...], nakładającą na skarżącą, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., nr 12, poz. 68), wykonanie następujących obowiązków:
1. zapewnienie i wdrożenie aktualnej instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla obiektów stacji paliw zgodnej z wymaganiami obowiązujących przepisów przeciwpożarowych (podstawa: § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719) w terminie do 30.04.2015 r.
2. zapewnienie wymaganego zaopatrzenia wodnego do zewnętrznego gaszenia pożaru dla obiektów budowlanych A. (podstawa: § 3 pkt 1, § 6 ust. 1-3 i § 10 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. nr 124, poz. 1030), w terminie do 31.07.2015 r.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że zobowiązana prowadząca A. w czasie kontroli w dniu 25 listopada 2014 r. nie przedstawiła instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla użytkowanego obiektu zakładu (powierzchnia 783,55 m2, kubatura 3017,09 m3). Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719) instrukcja bezpieczeństwa pożarowego powinna być aktualizowana co najmniej raz na 2 lata i powinna zawierać elementy ściśle określone w rozporządzeniu. Podkreślono, że wskazaną instrukcję należy wdrożyć. W trakcie kontroli zakładu nie potwierdzono również zapewnienia wymaganego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru tj. hydrantów o wymaganej wydajności. Z przedłożonego do KP PSP pisma od Zakładu Gospodarki Komunalnej wynika, że hydrant znajdujący się przy ul. P. nie zapewnia wody do zewnętrznego gaszenia pożaru. Wymagana wydajność wody z hydrantu to 10 dm3/s przy ciśnieniu 0,2 MPa - zgodnie z § 6 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030) dla strefy pożarowej o gęstości obciążenia ogniowego do 500 MJ/m2 i wielkości do 1000 m2. W przypadku braku zapewnienia wymaganej ilości wody przez sieć hydrantową należy zapewnić brakującą ilość wody z uzupełniających źródeł wody, zgodnie z wymaganiami określonymi w § 4 ust. 5 ww. rozporządzenia (studnia lub punkt czerpania wody przy naturalnym, lub sztucznym zbiorniku wodnym albo przeciwpożarowy zbiornik wody - przyjęte rozwiązanie powinno spełniać odrębne wymagania określone w ww. przepisie lub Polskich Normach).
Lokalizację hydrantów spełniających wymagane kryteria (odległość najbliższego do 75 m od chronionego obiektu i wydajność wody wymaganą w rozporządzaniu) należy nanieść do części graficznej instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla obiektu stacji, zgodnie z pkt. 8 litera h) zamieszczonego powyżej wykazu danych wymaganych dla ww. instrukcji. W przypadku braku źródła wody zapewniającego wymaganą ilość wody do celów przeciwpożarowych, właściwy miejscowo komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, może dopuścić na czas określony zastępcze źródło wody do celów przeciwpożarowych, w szczególności naturalny lub sztuczny zbiornik wody, studnię lub ciek wodny, wyposażone w stanowisko czerpania wody wraz z dojazdem. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, które zapewniają niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej na podstawie § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
Organ wyjaśnił, że usunięcie ujawnionych usterek, zaniedbań i nieprawidłowości uzasadnione jest koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa osób i ochrony mienia przed pożarem oraz właściwego prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczej.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącą, w którym wskazano, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w latach 60 – tych XX wieku i posiada stosowne pozwolenia na jego użytkowanie, z których nie wynika konieczność realizacji nałożonych przez organ I instancji obowiązków, decyzją z dnia 19 marca 2015 r., Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki potwierdził, że w trakcie prowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych w obiekcie A., ul. P. w C. ustalono między innymi, że na terenie nieruchomości znajdują się dwa istniejące i użytkowane obiekty tj. budynek produkcyjno-magazynowy (hala - produkcja styropianu) oraz budynek magazynowo – handlowo - biurowy o powierzchniach odpowiednio ok. 784m2 i ok. 420m2, dla których gęstość obciążenia ogniowego wynosi do 500MJ/m2. Jednocześnie w trakcie kontroli stwierdzono, że właściciel obiektu nie posiada instrukcji bezpieczeństwa pożarowego opracowanej dla A. a także stosownych dokumentów potwierdzających zapewnienie wymaganego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru (protokoły z badania i przeglądu hydrantu zewnętrznego). W tej sytuacji organ pierwszej instancji biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i fakty wydał prawidłową decyzję zmierzającą do wyeliminowania ujawnionych nieprawidłowości naruszających obecnie obowiązujące przepisy przeciwpożarowe. Komendant Wojewódzki wskazał na przepisy stanowiące podstawę obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej, którym skarżący uchybił. Wskazał przede wszystkim na ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., nr 178, poz. 1380 ze zm.), zawierającą przepisy stanowiące źródło obowiązków właściciela obiektu zapewniających jego ochronę przeciwpożarową (art. 4). Podkreślono, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych ponoszą m.in. właściciele, zarządcy lub użytkownicy tych budynków (art. 3), w tym za naruszenie obowiązku przygotowania obiektu budowlanego i terenu do prowadzenia akcji ratowniczej (zapewnienie zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru), oraz ustalenia sposobów postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia (zapewnienie i wdrożenia dokumentu zwanego instrukcją bezpieczeństwa pożarowego). Wskazał również na § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, który określa elementy obowiązkowej do wdrożenia instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Organ wskazał, że przy uwzględnieniu parametrów techniczno-użytkowych (kubatura) przedmiotowych obiektów nie było przesłanek uzasadniających przewidziane w § 6 ust. 8 rozporządzenia złagodzenie podejścia polegające na braku konieczności opracowywania przedmiotowego dokumentu dla obiektów o kubaturze nie przekraczającej l000m3.
Komendant Wojewódzki przywołał również rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. nr 124, poz. 1030), które w § 6 ust. 3 w zw. z załącznikiem nr 2 stanowi, że dla obiektów budowlanych o gęstości obciążenia ogniowego wynoszącej nie więcej niż 500MJ/m2 i powierzchni nie przekraczającej 1000m2 winno zostać zapewnione zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru w ilości 10dm3/s. Odbywać się to powinno poprzez sieć wodociągową z umieszczonym na niej hydrantem zewnętrznym, zlokalizowanym w pobliżu obiektu w odległości nie większej niż 75m, który będzie zapewniał wydajność nominalną przy poborze wody 10dm3/s przy ciśnieniu nominalnym 0,2MPa. Organ odwoławczy podkreślił, że w razie braku możliwości zrealizowania powyższego obowiązku we wskazany sposób prawodawca przewidział możliwość zastosowania innych alternatyw co do sposobu zapewnienia zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru, w postaci wykonania uzupełniających źródeł wody do celów przeciwpożarowych zgodnie z założeniami określonymi w § 4 ust. 5 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r., dopuszczenia na czas określony zastępczego źródła wody do celów przeciwpożarowych w uzgodnieniu z Komendantem Powiatowym Państwowej Straży Pożarnej (na wniosek strony) zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, oraz zastosowania rozwiązań zamiennych, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej zgodnie z § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r.
W tej sytuacji Komendant Wojewódzki uznał twierdzenia skarżącego o niezasadnym nałożeniu obowiązków określonych w pkt 1 i 2 decyzji za sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Podkreślono, że prawodawca nie zawarł żadnych złagodzeń, które dotyczyłyby istniejących i użytkowanych obiektów budowlanych, w tym takich jak A. w miejscowości C., wybudowanych przed dniem wejścia w życie aktów wykonawczych, które organ przywołał powyżej. Ani na wstępie tych rozporządzeń ani w ich przepisach końcowych nie określono możliwości odstąpienia od nakazu realizacji obowiązków ochrony przeciwpożarowej, polegających w szczególności na opracowaniu i wdrożeniu instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla obiektu czy też zapewnienia zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru.
W skardze skarżąca W. K., w odniesieniu do braku zapewnienia i wdrożenia instrukcji bezpieczeństwa pożarowego wyjaśniła, że dokumentacja projektowa dokonywanych w Zakładzie robót budowlanych zawierała uzgodnienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W dokumentacji tej jest szczegółowo ustalona ochrona przeciwpożarowa zawierająca wszystkie elementy obowiązkowe instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Skarżąca nie znalazła zatem uzasadnienia dla powielania tych ustaleń w odrębnym dokumencie, którego sporządzenie pociągnie za sobą koszty około 3.000 zł.
W odniesieniu natomiast do obowiązku zapewnienia zewnętrznego zaopatrzenia w wodę do gaszenia pożaru dla wskazanych obiektów skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania zaopatrzenie działki skarżącej w wodę ma następować z wodociągu miejskiego. Według skarżącej, to gmina winna zadbać o to, aby dostarczać odpowiednią ilość wody. Tymczasem hydrant umiejscowiony przy bramie wjazdowej na działkę skarżącej nie wykazuje odpowiedniej wydajności. Wobec tego to skarżącą zobowiązano do wybudowania zbiornika o pojemności 50m3, którego prognozowane koszty budowy przewyższają jej możliwości finansowe. Podobnym obowiązkiem obarczono również inne zakłady produkcyjne w okolicy. Skarżąca oczekiwałaby raczej wyegzekwowania od właściciela wodociągu zapewnienia prawidłowej ilości dostarczanej wody, aby hydrant spełniał swoją funkcję ochrony przeciwpożarowej. Przyjęte rozwiązanie jest przejawem niegospodarności. Ponadto skarżąca opisała słabą kondycję finansową Zakładu
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt protokół z badań wydajności nominalnej i ciśnienia na zaworze hydrantu zewnętrznego twierdząc, że hydrant ten spełnia wymogi przeciwpożarowe. Okoliczności tej nie zaprzeczył pełnomocnik organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, polegającą na kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa procesowego ani materialnego.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340), zwanej dalej ustawą o P.S.P. i ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., nr 178, poz. 1380 ze zm.), zwanej dalej u.o.p., a także przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 sierpnia 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. nr 124, poz. 1030) i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. (Dz. U. z 2010 r., nr 109, poz.719) w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz.719).
Ustawowo uprawnionym do nadzorowania przestrzegania przepisów przeciwpożarowych z mocy art. 13 ust. 6 pkt 11 ustawy o P.S.P. jest komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z art. 26 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o P.S.P. komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do:
1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie;
2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej wobec stwierdzenia uchybień przepisom regulującym ochronę przeciwpożarową.
Organ przeprowadził w dniu 25 listopada 2014 r. kontrolę obiektów znajdujących się na terenie zakładu produkcji styropianu przy udziale pełnomocnika skarżącej i sporządził protokół kontroli potwierdzający uchybienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Protokół ten stanowi wiarygodny dowód wskazanych w nim okoliczności, a skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała jego treści.
W trakcie czynności kontrolno – rozpoznawczych ustalono następujące nieprawidłowości:
– brak instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla obiektu produkcyjnego,
– brak potwierdzenia zapewnienia wymaganego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru,
– brak oznakowania urządzeń przeciwpożarowych,
– brak potwierdzenia okresowych przeglądów instalacji związanych z obiektem oraz gaśnic.
Zgodnie z art. 1 u.o.p. ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia oraz prowadzenie działań ratowniczych. W myśl art. 3 ust. 1 u.o.p., osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Natomiast z mocy art. 4 ust. 1 u.o.p. właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany:
1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych;
2) wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice;
3) zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie;
4) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji;
5) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej;
6) zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi;
7) ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
Wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 13 ust. 1 u.o.p., rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w rozdziale 2 zatytułowanym "Czynności zabronione i obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej" w § 6 ust. 1 stanowi, że właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów bądź ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich, zapewniają i wdrażają instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, o szczegółowo określonej w tym przepisie treści.
Kontrolowany w sprawie budynek o charakterze produkcyjnym o powierzchni 783,55 m2 i kubaturze 3017,09 m3 jest obiektem spełniającym warunki do obligatoryjnego wprowadzenia instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, którego spod tego obowiązku nie wyłącza przepis § 6 ust. 8 pkt 1 powołanego rozporządzenia, albowiem kubatura wskazanego budynku przekracza 1000 m3. Niezapewnienie i niewdrożenie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego stanowiło istotne uchybienie obowiązkom ochrony przeciwpożarowej i nakładało na organy właściwe dla ochrony przeciwpożarowej obowiązek podjęcia działań określonych w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o P.S.P.
W tej kwestii wyjaśnić należy, że uzyskanie przez skarżącą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu nie zwalniało jej ze spełniania wymogów stawianych przez przepisy prawa, w tym przepisy prawa budowlanego i przepisy przeciwpożarowe obowiązujące na dzień rozstrzygania sprawy. Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego oznacza jedynie zakończenie procesu inwestycyjnego związanego z jego wybudowaniem, natomiast istnienie obiektu kreuje nowe obowiązki publicznoprawne związane z jego utrzymaniem i użytkowaniem. Zapewnienie ochrony przeciwpożarowej budynku, obiektu budowlanego lub terenu z woli ustawodawcy zostało potraktowane wyjątkowo, jako obowiązek, który pomimo jego dochowania na etapie projektowania bądź przystąpienia do użytkowania trwa nadal przez cały okres istnienia obiektu. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącej, treść projektu budowlanego uzgodnionego z organami ochrony przeciwpożarowej w zakresie zasad ochrony przeciwpożarowej nie mogła zastąpić instrukcji bezpieczeństwa pożarowego wymaganej przepisami obowiązującymi na dzień ujawnienia zaistniałych nieprawidłowości oraz na dzień skarżonego rozstrzygnięcia.
Przepisy art. 1 i art. 4 u.o.p. odnoszą się do kwestii ochrony przeciwpożarowej niezwiązanej w żaden sposób z tym, kiedy budynek został wybudowany lub oddany do użytkowania i stawiają budynkom konkretne wymagania w zakresie tej ochrony. Wybudowanie bądź uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu nie wyznacza zatem żadnej cezury czasowej z punktu widzenia zastosowania przepisów przeciwpożarowych. Budynek wybudowany pod rządami nieobowiązujących już przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej musi być użytkowany w sposób zgodny z wymogami ochrony przeciwpożarowej określonymi w przepisach aktualnych (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 392/13, Lex nr 1519395). Prawo budowlane kładzie bowiem nacisk na przestrzeganie zasad prawidłowego i bezpiecznego użytkowania wybudowanych i oddanych do użytkowania obiektów budowlanych. Przepis art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1. utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2. zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Przechodząc natomiast do oceny drugiego z określonych w decyzji obowiązków, według sądu również zasadnie organy nałożyły na skarżącą obowiązek zapewnienia wymaganego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożarów w obiektach budowlanych. Obowiązek ten wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 sierpnia 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, w którym w rozdziale 2 zatytułowanym "Rodzaje obiektów wymagających zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru" oraz rozdziale 3 zatytułowanym "Sposoby określania wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych", w § 3 ust. 1 pkt 2 i § 6 ust. 1 postanowiono o konieczności zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę dla obiektów o takich parametrach techniczno – użytkowych jak kontrolowane budynki zakładu produkcyjnego. W § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia ustalono bowiem, że zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru jest wymagane dla jednostek osadniczych o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 osób, niestanowiących zabudowy kolonijnej, a także znajdujących się w ich granicach: budynków użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych.
Z tego wynika, że obiekt produkcyjny o powierzchni 783,55 m2 i kubaturze 3017,09 m oraz obiekt magazynowo - handlowy o powierzchni 238 m2 i kubaturze 1299 m3 ze względu na swoją wielkość zaliczane są do grupy obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych objętych obowiązkiem zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. Wobec stwierdzonego braku wymaganego przepisami zaopatrzenia zewnętrznego w wodę do gaszenia pożarów, organ winien był nałożyć na właściciela obiektu obowiązek usunięcia tego uchybienia poprzez podjęcie działań zmierzających do zapewnienia właściwego zaopatrzenia w wodę, co też prawidłowo uczynił.
Zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, wymaganą ilość wody do celów przeciwpożarowych dla obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych, z wyjątkiem wymienionych w ust. 4-8, służącą do zewnętrznego gaszenia pożaru, określa się, biorąc pod uwagę tę strefę pożarową, dla której jest ona największa, zgodnie z tabelą nr 2 załącznika do rozporządzenia. Organ, zgodnie z wykazem z tabeli, prawidłowo określił wymaganą ilość wody dla celów przeciwpożarowych w niniejszej sprawie na 10 dm3/s.
Ze względu na uszkodzenie hydrantu zewnętrznego zlokalizowanego przy ul. P. w C. i trwające prace naprawcze (co miało miejsce na dzień skarżonego rozstrzygnięcia) organ prawidłowo wskazał na możliwość podjęcia przez właściciela obiektu, w przypadku braku źródeł wody, przedsięwzięć alternatywnych uzgodnionych z właściwym komendantem straży pożarnej na podstawie § 8 ust. 1 lub 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 sierpnia 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
Z przedłożonego przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. protokołu z badań wydajności nominalnej i ciśnienia na zaworze hydrantu zewnętrznego z dnia 3 września 2015 r. wynika, że przedmiotowy hydrant zewnętrzny zlokalizowany przy piekarni M. jest sprawny, a tym samym wykorzystywanie zastępczych źródeł wody do celów przeciwpożarowych nie będzie konieczne. Powyższy protokół sprawności hydrantu, sporządzony i stwierdzający stan aktualny po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie zmienia oceny sądu co do prawidłowości nałożonych obowiązków, a jedynie świadczy o wykonaniu jednego z obowiązków już po wydaniu rozstrzygnięcia. Zmiana stanu faktycznego zaistniała po wniesieniu skargi nie miała wpływu na ocenę legalności decyzji Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej.
Organ wydający zaskarżoną decyzję prawidłowo zatem zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego. Wskazać należy, że obowiązujące regulacje prawne dotyczące ochrony przeciwpożarowej związane są z zapewnieniem szeroko rozumianego bezpieczeństwa publicznego (bezpieczeństwa obywateli), a więc jednej z najistotniejszych wartości chronionych konstytucyjnie (art. 5 Konstytucji RP). Wykładnia obowiązujących w zakresie ochrony przeciwpożarowej przepisów prawa, jako mieszczącej się w granicach chronionego bezpieczeństwa publicznego, powinna być dokonywana w sposób zapewniający realizację wskazanych celów konstytucyjnych. W tej sytuacji akcentowany przez skarżącą aspekt nadmiernego obciążenia kosztami wykonania nałożonych obowiązków również nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło