II SA/Gd 30/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 grudnia 2010r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wnioskiem z dnia 14 lipca 2011r. L. S. za pośrednictwem pełnomocnika z wyboru zwróciła się o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazała w uzasadnieniu, że nie jest w stanie uiścić opłaty bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Skarżąca podkreśliła, że jest osobą samotną, chorą, jedynym jej źródłem utrzymania jest renta. Wedle oświadczenia skarżąca posiada mieszkanie o pow. 46 m2. Świadczenie rentowe wynosi 950 zł miesięcznie. Stałe wydatki na lekarstwa kształtują się na poziomie 200 zł miesięcznie, utrzymanie mieszkania to kwota 250 – 300 zł. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji zarobkowej skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 8 sierpnia 2011 r.), wezwano skarżącą do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – szeregu dokumentów źródłowych i złożenia wskazanych oświadczeń. W odpowiedzi skarżąca złożyła oświadczenie, że lokat i rachunków bankowych nie posiada, nie jest na nią zarejestrowany żaden pojazd mechaniczny, posiada zgłoszoną działalność gospodarczą polegającą na wynajmie w okresie letnim domku campingowego i jednego pokoju. W obecnym roku wynajęła te pomieszczenia dopiero 15 lipca br.; do dnia 10 sierpnia 2011r. uzyskała z tego tytułu przychód w wysokości 3 tys. zł. Lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje w Ł. w sezonie zimowym ogrzewany jest za pomocą węgla i drewna. Konieczny jest na sezon zimowy zakup około 2 ton węgla (koszt zakupu to 1520 zł). Wedle oświadczenia dochód uzyskany z tytułu wynajmu w całości przeznaczany jest na zakup opału na zimę. Podatek z tytułu prowadzonej działalności wynosi 130 zł miesięcznie. Rozpoznając przedmiotowy wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy jednak zauważyć, iż wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie wydane wcześniej w dniu 8 lutego 2011 r. postanowienie w przedmiocie zwolnienia skarżącej z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego należy zaliczyć – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OZ 1161/09, Lex nr 601096). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia dalszych kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek, te nie zostały w dostateczny sposób wykazane. Zauważyć wszakże należy, iż w treści formularza skarżąca ograniczyła się jedynie do przywołania takich samych okoliczności, które podnosiła już w złożonym uprzednio wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wówczas referendarz sądowy przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie opierając się na niskim dochodzie własnym skarżącej (tylko świadczenie rentowe) oraz konieczności stałych wydatków na leki i utrzymanie. Obecnie sytuacja finansowa skarżącej jest dużo lepsza, gdyż uzyskuje dodatkowy dochód z tytułu sezonowego wynajmu domku oraz jednego pokoju we własnym mieszkaniu. Za okres 15 lipca – 10 sierpnia uzyskała kwotę 3 tys. zł ( po odjęciu podatku należnego za 2 miesiące w kwocie po 130 zł i zostaje kwota 2740 zł za 26 dni wynajmu), zatem uzyskana kwota jest znaczna i w ocenie referendarza z takiej kwoty skarżąca jest w stanie zakupić opał na zimę, jak również ponieść koszty postępowania ze skargi kasacyjnej. Zaś sezon letni trwa i skarżąca jest w stanie uzyskiwać dalsze dochody z wynajmu pomieszczeń. Ponownie rozpoznając sytuację materialną wnioskodawczyni z uwzględnieniem okoliczności przedstawionych w złożonym formularzu i nadesłanych dokumentach referendarz uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę powołanego postanowienia. Co prawda nastąpiła zmiana okoliczności, na podstawie których referendarz przyznał uprzednio wnioskodawczyni zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, jednak zmiana ta polegała na polepszeniu sytuacji finansowej skarżącej. Podkreślenia wymaga, iż to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że jej sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie pomocy w takiej właśnie formie. Wszakże jest ona zarezerwowana dla osób, które znajdują się w naprawdę trudnej sytuacji materialnej i stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które nie posiadają żadnego majątku a z uwagi na ich ciężką sytuację nie są w stanie udźwignąć kosztów postępowania sądowego, bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. Skarżąca nie wykazała, iż do tej grupy się kwalifikuje. Mając powyższe na uwadze referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, na zasadzie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2, orzekł jak w sentencji postanowienia.