II SA/Gd 301/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-08-01
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Górska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby trzecie, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, mogą zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym skargą organu jednostki samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, powołując się na swój interes prawny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoby trzecie, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, nie mogą zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym skargą organu jednostki samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, nawet jeśli powołują się na swój interes prawny. Postępowanie nadzorcze i postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze mają ściśle określony krąg stron, który nie obejmuje osób trzecich w rozumieniu art. 33 § 2 PPSA.Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kilka osób fizycznych oraz sołtys złożyli wnioski o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, argumentując, że wynik sprawy dotyczy ich interesu prawnego i narusza ich prawa konstytucyjne oraz zapisy lokalnych dokumentów planistycznych. Sąd rozpoznał wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu złożone przez J. J. – C., E. C., M. Ł., Z. Ł. oraz sołtysa Sołectwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia 4 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić wnioski o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu złożone przez J. J. – C., E. C., M. Ł., Z. Ł. oraz sołtysa Sołectwa.
Gmina Ch. wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 4 kwietnia 2012 r. nr [...], którym stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy z dnia 28 lutego 2012 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie zespołu elektrowni wiatrowych "O. L. – L." w gminie Ch.
Pismem z dnia 17 maja 2012 r. Sołtys Sołectwa zwrócił się o dopuszczenie go jako strony do udziału niniejszym postępowaniu. W złożonym wniosku wyjaśniono, że od momentu pierwszego wyłożenia planów dotyczących zmiany sposobu zagospodarowania terenów gminnych, w szczególności leżących w obszarze sołectwa K., pod farmę wiatrową "O. L. – L." mieszkańcy jak i sołtys, uczestniczyli w procedurze administracyjnej w czasie wyłożenia planów skarżonej inwestycji w UG w Ch., wyrażając swoje obawy i protesty. W dniu 14 stycznia 2011 r. sołtys wystosował pismo do Wójta i Rady Gminy, w którym wyraził opinię mieszkańców i wskazał na kierunki działań, jakie powinni podjąć adresaci pism. W ten sposób mieszkańcy, zgodnie z § 4 pkt 2 a i b Statutu Sołectwa realizują swoje prawo do współdecydowania i udziału w rządzeniu poprzez funkcję opiniodawczą. Wniesienie przez Radę Gminy skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody potwierdza stanowisko mieszkańców o pomijaniu ich opinii i woli w procedurze poprzedzającej samo uchwalanie planu co jest sprzeczne z art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 68 i 74 Konstytucji RP. Zdaniem wnioskującego utrzymanie w mocy przedmiotowej uchwały godziłoby w interes osób trzecich, obniżając walory ekonomiczno – przestrzenne terenu, powodując tym samym spadek wartości ich nieruchomości. Utrzymanie w mocy przedmiotowej uchwały godziłoby również w interes publiczny, albowiem zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się potrzeby interesu publicznego. Z kolei cel planowanej inwestycji nie znajduje akceptacji społecznej w formie, w jakiej została podjęta uchylona przez Wojewodę uchwała. Wnioskujący wskazał, że działania Rady Gminy, zmierzające do uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody, poprzez złożenie skargi do Sądu naruszają interes mieszkańców sołectwa, gdyż są niezgodne z § 5 oraz 7 pkt 1.17 Statutu Sołectwa.
Wniosek o dopuszczenie w charakterze strony do toczącego się postępowania wszczętego na skutek skargi Gminy Ch. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 4 kwietnia 2012 r., złożyli również J. J. – Cz. i E. Cz. oraz M. Ł. i Z. Ł.
Wnioskujący wskazali, że Rada Gminy wnosząc skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 4 kwietnia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie zespołu elektrowni wiatrowych "O. L. – L." w gminie Ch., działa na korzyść inwestora, łamiąc w ten sposób prawa obywateli do równego traktowania zgodnie z art. 32 oraz 74 Konstytucji RP. W ocenie wnioskujących, utrzymanie w mocy uchwały godziłoby w interes osób trzecich, obniżając walory ekonomiczno-przestrzenne terenu powodując tym samym spadek wartości ich nieruchomości w O. L. w gminie Ch. Wnioskujący wskazali również, że utrzymanie w mocy uchwały będzie naruszać zapisy w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ch. oraz w dokumencie pn: Plan Odnowy Sołectwa K., str. 12 punkt 2. Zaskarżenie decyzji Wojewody przez Radę Gminy łamie ich prawo do życia i inwestowania zgodnie z zapisami w tych dokumentach i potwierdza nierówne traktowanie obywateli, czym narusza się nasz interes prawny. Zdaniem wnioskujących utrzymanie w mocy uchwały godzi również w "interes publiczny", bowiem zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się potrzeby interesu publicznego, rozumianego w myśl ustawy, jako uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym. Planowana inwestycja budzi protest całej lokalnej społeczności, cel tej inwestycji, określany mianem celu publicznego, nie znajduje akceptacji społecznej w formie w jakiej została podjęta uchwałą Rady Gminy, a później uchylona przez Wojewodę. Wnioskujący wskazali na brak akceptacji społeczności lokalnej na realizację inwestycji wpływającej na zmianę architektury krajobrazu wsi i okolic wsi O. L. oraz kierunków rozwoju sołectwa K., liczne protesty pisemne kierowane do Wójta i Rady Gminy jak i uchwałę nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r. na Zebraniu Wiejskim. W ocenie wnioskujących, wniesienie skargi przez Radę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody narusza się ich interes prawny, utrzymanie w mocy uchwały Rady Gminy spowoduje, że w razie realizacji inwestycji budowy farmy wiatrowej w gminie Ch., skala oddziaływania akustycznego i krajobrazowego tej i sąsiedniej, planowanej farmy wiatrowej w tej samej wsi, spowoduje uciążliwości w strefach przekraczających granice planowanej inwestycji, zakłócając w ten sposób korzystanie z ich nieruchomości, co narusza ich prawem chroniony interes, jako właścicieli nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w postępowaniu przed sądem administracyjnym status uczestnika postępowania ma z mocy prawa podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym. Status ten można uzyskać także na wniosek, gdy dany podmiot nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego (art. 33 § 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarga organu gminy dotyczy rozstrzygnięcia nadzorczego. W postępowaniu nadzorczym stronami są organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał kwestionowany w trybie nadzoru akt oraz organ nadzoru. Ustalony przez prawodawcę krąg stron postępowania nadzorczego ma ten skutek, że również w postępowaniu przed sądem ze skargi organu jednostki samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcie nadzorcze może brać udział wyłącznie organ samorządowy i organ nadzoru. Osoba trzecia, która powołuje się na własny interes prawny, nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu nadzorczym, nie może stać się uczestnikiem na prawach strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Art. 33 § 2 p.p.s.a. przewiduje możliwość dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika na prawach strony podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Postępowaniem administracyjnym jest postępowanie toczące się przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Unormowanie to zakłada a więc, że przed wniesieniem skargi toczyło się postępowanie administracyjne z udziałem organu administracji i podmiotu administrowanego. Celem art. 33 § 2 p.p.s.a. jest dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym takiego podmiotu, który miał interes w rozpoznaniu sprawy administracyjnej i powinien brać udziału w tym postępowaniu, lecz nie został przez organ zaliczony do kręgu stron postępowania.
Wniesienie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest poprzedzone postępowaniem administracyjnym, zatem art. 33 § 2 p.p.s.a nie znajduje zastosowania w sytuacji zgłoszenia wniosku przez osobę trzecią w postępowaniu ze skargi organu jednostki samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcie nadzorcze.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2006 r. sygn. I OSK 298/06 wskazał, iż przystępowanie osoby trzeciej do postępowania sądowego, wszczętego przez wojewodę w ramach przysługujących mu środków nadzorczych, tylko dlatego, że osoba ta uważa, iż zaskarżona przez wojewodę uchwała jest dla niej korzystna, i z tego powodu "zwalcza" w tej drodze tę skargę, kwestionując kompetencje wojewody, zakres jego uprawnień nadzorczych i tryb korzystania z nich, nie ma podstawy prawnej w treści art. 33 § 2 p.p.s.a. (ONSAiWSA2007/2/34). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 lipca 2010 r. sygn. II OZ 623/10 Lex nr 663731 i wyroku z dnia 7 października 2008 r., sygn. II OSK 455/08 wyrok dostępny na stronie internetowej http//:orzeczenia.nsa.gov.pl) Taką samą argumentację i ocenę, jak przyjęta w niniejszych orzeczeniach, należy zastosować w sytuacji złożenia skargi przez gminę na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd oddalił zgłoszone wnioski.
W związku z dokonaną interpretacją treści art. 33 § 2 p.p.s.a., Sąd nie dokonywał merytorycznej oceny złożonych wniosków, w szczególności istnienia po stronie wnioskujących interesu prawnego, uzasadniającego ich status strony postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło