II SA/Gd 335/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. A. na decyzję Wojewody z dnia 21 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego T. A. kwotę 500,- (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda - decyzją z dnia 21 kwietnia 2009 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) oraz art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 października 2007 roku, nr [...], którą organ I instancji wniósł sprzeciw wobec dokonanego przez T. A. w dniu 16 października 2007 roku zgłoszenia zamiaru przebudowy chodnika i budowy 10 miejsc postojowych w pasie drogowym ulicy B. w G, Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że inwestor – T. A. w dniu 16 października 2007 roku dokonał zgłoszenia przebudowy chodnika i budowy 10 miejsc postojowych przy ul. B. w G. Prezydent Miasta - decyzją z dnia 25 października 2007 roku o numerze [...], wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia ww. zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Od powyższej decyzji odwołał się T. A., kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem poczty w dniu 9 listopada 2007 roku, jednak w systemie rejestru dokumentów brak jest potwierdzenia wpływu ww. odwołania do Urzędu Miasta. Organ I instancji przekazał do organu odwoławczego akta sprawy wraz z kopią odwołania i potwierdzeniem wysyłki w placówce pocztowej. Uznając wniesiony przez organ I instancji sprzeciw za zasadny, organ odwoławczy wskazał na treść art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, który stanowi, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania terenu lub inne przepisy. Organ odwoławczy uznał, iż w niniejszej sprawie należało wnieść sprzeciw na podstawie tego przepisu, ponieważ inwestor nie spełnił warunku z art. 30 ust. 5 ww. ustawy, który stanowi, że zgłoszenia zamierzenia inwestycyjnego należy dokonać przed terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do ich wykonania natomiast można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu. Jak wskazał bowiem organ II instancji, z akt sprawy wynika, że zgłoszenia dokonano w dniu 16 października 2007 roku, natomiast deklarowaną przez inwestora datą rozpoczęcia robót był 1 października 2007 roku. Dodatkowo w aktach sprawy znajdują się pisma mieszkańców z 12 i 15 października 2007 r., informujące organ I instancji o tym, że roboty budowlane związane z budową parkingu zostały już rozpoczęte przez inwestora. W skardze od powyższej decyzji T. A. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: ▪ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - w tym art. 7 - 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80, art. 81 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego (w tym zawnioskowanego przez skarżącego w piśmie z dnia 15 grudnia 2008 roku), naruszenie uprawnień strony do udziału w tym postępowaniu oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; ▪ naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez uznanie, że sprzeciw organu I instancji był uzasadniony w sytuacji gdy w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie. W uzasadnieniu skargi T. A. przytoczył treść art. 30 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i stwierdził, że jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zdania, że zgłoszone mu roboty budowlane zostały wykonane przed upływem 30 dni od ich zgłoszenia, to winien powiadomić o tym właściwy organ nadzoru budowlanego, który oceni, czy istnieją w związku z tym podstawy do zastosowania art. 49b ust. 1 lub 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny jest obowiązany uwzględnić skargę także wtedy, gdy strona w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie podniosła zarzutów będących podstawą wyeliminowania kontrolowanego aktu z obrotu prawnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienia, które stwierdził z urzędu, nie będąc związany granicami skargi. Jak wynika z przedłożonych sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych, organ odwoławczy uznał za odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 25 października 2007 roku, nr [...], kserokopię pisma T. A. z dnia 7 listopada 2007 roku. Zgodnie z treścią art. 63 § 1, 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie stanowi podanie, które w przypadku wniesienia go do organu w formie pisemnej powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adresu i żądania oraz powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis wnoszącego podanie składane pisemnie gwarantuje bowiem, że czynność procesowa została dokonana przez osobę określoną jako wnosząca podanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2005 roku, sygn. akt V SA/Wa 1770/04, Baza Orzeczeń LEX nr 175366). Zdaniem Sądu, opisanych powyżej wymogów nie spełnia - uznana za odwołanie, kserokopia pisma z dnia 7 listopada 2007 roku, która nie została opatrzona oryginalnym podpisem strony. Należy w tym miejscu podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wprawdzie zasadą postępowania administracyjnego jest jego odformalizowanie, to jednak zasada ta nie może być przez organ odczytywana jako zwalniająca od przewidzianego w art. 64 k.p.a. trybu postępowania, zaś brak oryginału odwołania, skutkujący brakiem podpisu wnoszącego podanie, jest w świetle art. 63 k.p.a. brakiem formalnym podlegającym usunięciu w powyższym trybie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1040/05, Baza Orzeczeń LEX nr 214085). Odwołanie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 k.p.a. wymogów, nie jest bowiem odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a. i art. 128 k.p.a., a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2005 roku, sygn. akt II SA/Wa 455/05, Baza Orzeczeń LEX nr 227667). Kserokopia pisma T. A. z dnia 7 listopada 2007 roku zawierała zatem brak w postaci braku podpisu wnoszącego pismo, który uniemożliwiał nadanie sprawie dalszego biegu (art. 63 § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.). Brak ten organ winien był uzupełnić w trybie art. 64 § 2 k.p.a., poprzez wezwanie skarżącego do osobistego podpisania kopii pisma - czego jednak nie uczynił. Co za tym idzie - zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wydał ją organ II instancji mimo braku prawidłowo wniesionego odwołania strony od decyzji organu I instancji. Sąd miał przy tym na uwadze, iż zgodnie z zasadą skargowości Wojewoda nie mógł działać w niniejszej sprawie z urzędu, charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje bowiem dopiero w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie było prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji, to uznanie za odwołanie kserokopii pisma nie podpisanej osobiście przez skarżącego spowodowało, że Wojewoda bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego i utrzymał w mocy decyzję, która nie została skutecznie zaskarżona. W tej sytuacji należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności wskazaną w treści art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 roku, sygn. akt SA/Gd 2365/93, POP 1997, z. 3, poz. 62), co z kolei stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania w postaci wpisu od skargi (500 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Wojewoda winien uzupełnić braki pisma T. A. z dnia 7 listopada 2007 roku - kierując się treścią art. 63 oraz art. 64 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego.