II SA/Gd 338/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-09-13
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2002 r. w zakresie orzeczenia o nabyciu własności przez Województwo, podczas gdy w pozostałym zakresie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, uznając, że Kolegium nie zbadało w sposób wyczerpujący, czy podział nieruchomości dokonany decyzją Prezydenta Miasta z dnia 8 kwietnia 2002 r. był zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak takich ustaleń stanowił naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżące Województwo wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 2002 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, zarzucając rażące naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji w części dotyczącej orzeczenia o nabyciu własności przez Województwo, uznając brak podstaw do stwierdzenia nieważności w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Kolegium, wskazując na brak wyczerpującego zbadania zgodności podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 kwietnia 2016 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie zmiany decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 kwietnia 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga Województwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2017 r.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem złożonym w dniu 3 września 2016 r. skarżące Województwo zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 kwietnia 2002 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości i zmieniającej ją decyzji z dnia 12 sierpnia 2002 r. w zakresie stwierdzenia, że nowo powstała działka nr [..] przeznaczona jest na poszerzenie istniejącej drogi wojewódzkiej - ul. S., w związku z jej modernizacją i po uprawomocnieniu się decyzji stanowić będzie własność Województwa. Skarżący zarzucił obu tym decyzjom rażące naruszenie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami we wskazanym zakresie, gdyż przejście własności następuje w mocy prawa a kwestia jaki podmiot prawo to nabędzie ma charakter cywilnoprawny. Nadto zarzucił rażące naruszenie art. 98 ust. 1 w zw. z art. 93. ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust 2 rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. nr 43, poz. 430 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że działka nr [..] przeznaczona jest na poszerzenie drogi wojewódzkiej, podczas gdy nie wynika to z wydanego w sprawie przez Prezydenta Miasta postanowienia z dnia 24 grudnia 2001 r., w którym zresztą działka taka w ogóle nie występuje.
Wniosek ten został rozpatrzony w odrębnych sprawach, rozstrzygniętych oddzielnymi decyzjami, dotyczącymi każdej z decyzji Prezydenta Miasta.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2002 r. zmieniająca w trybie art. 154 kpa decyzję z dnia 8 kwietnia 2002 r.
Decyzją z dnia 8 kwietnia 2002 r. orzeczono o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położnej w G. przy ul. S., obręb O.- działki nr [..], nr jed. rej. [..], KW [..], stanowiącej własność A. na działki o numerach [..] i [..] ze wskazaniem, że nowo powstała działka nr [..] przeznaczona jest na poszerzenie istniejącej drogi w związku z jej modernizacją. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że projekt podziału został opracowany przez uprawnianego geodetę w oparciu o wstępny projekt podziału zgodny z ustaleniami miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy O. w G. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta nr LXIV/476/93 z dnia 15 czerwca 1993 r., co potwierdził Prezydent w postanowieniu z dnia 24 grudnia 2001 r.
Z kolei decyzją z dnia 12 sierpnia 2002 r. dodano w podstawie prawnej art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zamiast orzeczenia, że nowo powstała działka nr [..] przeznaczona jest na poszerzenie istniejącej drogi w związku z jej modernizacją wprowadzono orzeczenie, że nowo powstała działka nr [..] przeznaczona jest na poszerzenie istniejącej drogi wojewódzkiej ul. S. w związku z jej modernizacją i po uprawomocnieniu się decyzji stanowić będzie własność Województwa.
Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, decyzją z dnia 22 kwietnia 2016 r., nr SKO [..], wydaną na podstawie art. 158 § 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2002 r. w zakresie orzeczenia, że po uprawomocnieniu się decyzji stanowić będzie własność Województwa, do czego brak było podstawy prawnej. Natomiast w ocenie Kolegium w pozostałym zakresie brak było podstaw do uznania, że decyzja ta wydana została z zarzucanym przez skarżącego rażącym naruszeniem prawa. Obszar działki nr [..] w decyzji to ten sam obszar co obszar działki nr [..] w postanowieniu z dnia 24 grudnia 2001 r. Poza tym teren objęty wstępnym projektem zgodnie z planem przeznaczony był pod projektowaną główną ulicę tranzytową, w przyszłości trasę drogi krajowej nr [..], ulice lokalna oraz teren urządzeń obsługi miasta, komunikacji, turystyki i zieleni. W postanowieniu wskazano, że projektowane do wydzielenia działki, w tym nr [..], przeznaczone są pod modernizację układu komunikacyjnego ulicy K. wraz z łącznikiem do ulicy O. Nadto Kolegium podkreśliło, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta z dnia 28 maja 2002 r. w sprawie wyrażenia opinii o przebiegu dróg wojewódzkich na terenie Miasta droga [..] przebiega ulicami: R., [..], S., K. na odcinku ul. G. - ul. [..], ul. R. - ul. S., ul. [..] – ul. K., ul. S. – granicami miasta. Decyzja Prezydenta nie narusza art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ani też tego przepisu w związku z § 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, bowiem nowo powstała działka była wydzielona pod drogę publiczną, a poza tym w przepisie art. 98 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie chodzi o drogi, które mają już nadaną kategorię drogi publicznej lecz o samo przeznaczanie pod drogi publiczne.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem wyrażonym w tej decyzji, skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył także uczestnik postępowania B., wskazując na niezbędność przeprowadzenia dowodu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 22 kwietnia 2016 r.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Kolegium wskazało, że nieważne było jedynie orzeczenie o nabyciu prawa własności przez Województwo. Kolegium nie znalazło podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w pozostałym zakresie, ponownie odwołując się do postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 24 grudnia 2001 r. oraz uchwały z dnia 28 maja 2002 r.
We wniesionej skardze skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, podtrzymując dotychczas podnoszone argumenty oraz zarzucając, że wydane zostały one z naruszeniem przepisów prawa: art. 156 §1 pkt 2 kpa, a także art. 107 §1 i 3 kpa. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2002 r. wydana została bowiem z rażącym naruszeniem prawa poprzez orzeczenie niezgodnie z postanowieniem z dnia 24 grudnia 2001 r. i sprzecznie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także nieprzedstawienie jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzenia, że sporna działka przeznaczona była pod publiczną drogę w kategorii drogi wojewódzkiej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W ramach oceny, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym orzeczeniem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na jego treść.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2002 r. zmieniająca decyzję z dnia 8 kwietnia 2002 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [..].
Zwrócić uwagę w tym miejscu należy więc, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie jest postępowaniem zwykłym, w którym dokonywana jest kontrola decyzji według ogólnych zasad postępowania odwoławczego i rozpatrywane są wszelkiego rodzaju wadliwości decyzji, ale postępowaniem o charakterze szczególnym, nadzwyczajnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Kompetencja organu administracji orzekającego w trybie nieważnościowym obejmuje wyłącznie badanie, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie to nie zmierza więc do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zakończonej już decyzją ostateczną. Jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowana wadą nieważności. Rolą organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest rozważanie poprawności ustaleń stanu faktycznego przy wydawaniu badanej decyzji ostatecznej, ale ocena czy organ, czyniąc te ustalenia rażąco, nie naruszył prawa.
W niniejszej sprawie organ powinien był zatem wyjaśnić, w oparciu o jakie ustalenia dokonano podziału przedmiotowej nieruchomości, a następnie ocenić czy postępowanie wyjaśniające było przeprowadzone przez organ I instancji prawidłowo, czy też nie. Następnie w tym kontekście ocenić postępowanie w sprawie zmiany decyzji podziałowej dokonanej przedmiotową decyzją z dnia 12 sierpnia 2002 r.
Skarżący we wniosku inicjującym postępowanie domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o podziale zarzucając, że decyzja ta wydana została z kwalifikowaną wadą nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Zauważyć trzeba, że nie każde naruszenie prawa ma charakter rażący, a jedynie takie gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2035/11, Lex nr 1270125). W orzecznictwie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Co do zasady spór co do wykładni przepisu prawa materialnego, nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. SA/Łd 915/12, Lex nr 1270513). Ponieważ dla stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa konieczne jest wykazanie, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tego typu postępowaniu nie wystarczy powołanie się na okoliczność naruszenia prawa, jak w zwykłym postępowaniu odwoławczym, a istnieje konieczność wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1433/2007, dostępny na stronie internetowej https://orzecznia.nsa.gov.pl). Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/2005, dostępny na stronie internetowej https://orzecznia.nsa.gov.pl).
Decyzja Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2002 r. podjęta została na podstawie art. 154 kpa, zgodnie z którym ostateczna decyzja, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Z kolei decyzja Prezydenta Miasta z dnia 8 kwietnia 2002 r. zatwierdzająca podział działki nr [..] wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.), w szczególności art. 93 ust. 1, art.96 ust. 1 oraz art. 97 ust. 1 ustawy.
Decyzją z dnia 12 sierpnia 2002 r. dodano do podstawy prawnej tej decyzji art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z treści art. 93 ust. 1 i ust. 2 ustawy o gospodarki nieruchomościami wynika, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 93 ust. 4 ustawy). W przedmiotowej sprawie zgodność z planem proponowanego podziału pozytywnie zaopiniował Prezydent Miasta w postanowieniu z dnia 24 grudnia 2001 r. W postanowieniu tym Prezydent nie określił, że projektowana działka przeznaczona jest pod drogę, która ma mieć charakter drogi wojewódzkiej. Co więcej, nie określono tego również w zatwierdzającej projekt podziału decyzji z dnia 8 kwietnia 2002 r. Stwierdzenie takie sformułowano dopiero w zmieniającej tę decyzję - na podstawie art. 154 kpa - decyzji z dnia 12 sierpnia 2002 r., w której dodano do podstawy prawnej art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z treścią art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten konstytuuje skutki prawne podziału nieruchomości dokonanego w trybie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. oraz art. 97 ust. 1 ustawy. Postanowienia decyzji w sprawie podziału nieruchomości dotyczące przejścia prawa własności nie mają żadnego znaczenia w świetle regulacji z art. 98 ust. 1 ustawy, gdyż przejście prawa własności nie dokonuje się z mocy decyzji w sprawie podziału, ale z mocy prawa. Co więcej, nie ma przeszkód by w wypadku braku wyraźnego stwierdzenia w decyzji podziałowej o wydzieleniu działek pod drogę publiczną, załączyć do wniosku wieczystoksięgowego wypisy i wyrys z planu miejscowego, jednoznacznie wskazujące na to, jakie jest przeznaczenie nowo wydzielonych działek w tymże planie.
Wyjaśnić przy tym należy, że skutek rzeczowy w postaci przejścia własności nieruchomości następuje z mocy przepisów materialnych prawa administracyjnego, a spór wynikły na tym tle nie ma charakteru cywilnoprawnego.
Podstawowym warunkiem jednak wystąpienia skutków rzeczowych w postaci uwłaszczenia gminy, powiatu lub województwa jest wydzielenie działki przeznaczonej w planie pod drogę o charakterze publicznym. Z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę, jako ciągu komunikacyjnego, która nie ma charakteru publicznego. O charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi przesądza treść decyzji podziałowej, która musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność jednostek samorządu terytorialnego i to za te działki przysługuje ich dotychczasowym właścicielom odszkodowanie (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., I OSK 986/11, LEX nr 1217382). Z przepisu art. 98 ust. 1 ustawy nie można natomiast wyprowadzić wniosku, aby organ administracji dokonujący podziału nieruchomości sam mógł ustalać kategorię dróg wymienionych w tym przepisie. Art. 98 ust. 1 ustawy nie zawiera również rozróżnienia działek wydzielonych pod drogi publiczne ze względu na stopień zaawansowania planów inwestycyjnych dróg ani też nie uzależnia przejścia własności działki od faktycznych zamiarów zarządcy drogi (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2011 r. I OSK 459/10, LEX nr 952050).
W konsekwencji, w badanej sprawie rzeczowe skutki w postaci przejścia własności działki nr [..] na rzecz województwa zakwestionować można było tylko poprzez podważenie zgodności z prawem decyzji podziałowej, do czego też zmierza skarżący. Zatem istota sprawy w przedmiotowym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w dacie orzekania przez organ o zatwierdzeniu projektu podziału działka nr [..] miała przeznaczenie w planie pod drogę publiczną o charakterze wojewódzkim, co uzasadniałoby uwłaszczenie województwa.
W ocenie Sądu, Kolegium, orzekając w niniejszej, sprawie nie zbadało w sposób wyczerpujący, czy dokonany tą decyzją podział nieruchomości przeprowadzony został w sposób, o którym mowa w przepisach ustawy tj. zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W decyzji wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego wskazano, że projekt podziału opracowano, zgodnie z miejscowym szczegółowym planem dzielnicy O. Kolegium, pomimo zarzucanej przez skarżącego istotnej wadliwości w zakresie dokonanego podziału odwołało się jedynie do wydanego w sprawie postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału jaki zgodny z tymże planem. Zaniechało jednakże zbadania, jakie dokładnie regulacje przewidywał obowiązujący plan w tym zakresie. Ustalenie tych okoliczności miało zaś istotne znaczenie dla niniejszej sprawy. Orzeczenie o podziale nieruchomości dokonane w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowi o dokonaniu go z rażącym naruszeniem prawa. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, który zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP przynależy do systemu źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Dlatego też, postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, określając przeznaczenie danego terenu, kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości na objętym planem obszarze. Ponadto, z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych, że warunkiem podziału nieruchomości jest jego zgodność z obowiązującym dla danego terenu planem miejscowym.
Tymczasem w zaskarżonej decyzji Kolegium ograniczyło się do stwierdzenia, że zebrany w sprawie materiał nie wskazuje w żaden sposób, by zatwierdzany kwestionowaną decyzją podział następował wbrew zapisom obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak jest natomiast jakichkolwiek ustaleń na temat obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie znajduje przy tym podstaw odwołanie się przez Kolegium w tym zakresie do uchwały Rady Miasta z dnia 28 maja 2002 r. w sprawie wyrażenia opinii o przebiegu dróg wojewódzkich na terenie Miasta. Uchwała ta nie obowiązywała bowiem w dacie podjęcia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 kwietnia 2002 r. Stąd też organ orzekając o podziale nieruchomości nie mógł uwzględnić okoliczności wynikających z tejże uchwały. Co więcej, uchwała ta nie powinna być również uwzględniona w decyzji z dna 12 sierpnia 2002 r. Orzekając bowiem o zmianie decyzji 8 kwietnia 2002 r. organ mógł poruszać się wyłącznie w granicach stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania podstawowej decyzji z dnia 8 kwietnia 2002 r. Zmiana decyzji nie może wykroczyć bowiem poza granice rozstrzygniętej już sprawy administracyjnej. W sprawie niniejszej w ogóle pominięto okoliczności dotyczące trybu wydania decyzji. Przedmiotem postępowania jest bowiem - zmieniająca decyzję podziałową - decyzja wydana na podstawie art. 154 kpa, którego zastosowanie w sprawie nie było przez żadną ze stron ani też Kolegium kwestionowane.
Omówiona powyżej kwestia, jako mająca istotny wpływ na wynik sprawy, świadczy o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego w toku postępowania wyjaśniającego organy administracji publicznej powinny działać na podstawie przepisów prawa i z urzędu lub na wniosek stron powinny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a to, czy dana okoliczność została udowodniona organ powinien ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ naruszył przepisy postępowania – art. 7 Kpa i art. 77 §1 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na wskazane powyżej naruszenie przepisów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił obie wydane w trybie nadzorczym decyzje Kolegium. O kosztach Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 tej ustawy.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez Kolegium, które winno uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło